LỜI CHÚA THỨ BẢY TUẦN IX THƯỜNG NIÊN NĂM LẺ (10/6/2017) – (Mc 12, 38-44) – THÁNG THÁNH TÂM CHÚA GIÊSU

“BÀ GOÁ NGHÈO NÀY ĐÃ BỎ NHIỀU HƠN HẾT”.

BÀI ĐỌC I: Tb 12, 1. 5-15. 20
“Tôi phải trở về cùng Đấng đã sai tôi; còn các người hãy chúc tụng Thiên Chúa”.
Trích sách Tôbia.

Trong những ngày ấy, Tôbia kêu con trai lại và hỏi rằng: “Chúng ta phải tặng cái gì cho người thánh thiện đi với con?” Rồi cả hai cha con gọi thiên thần đến và đưa người ra chỗ riêng và xin người vui lòng nhận một nửa những gì đã mang về. Bấy giờ người bảo nhỏ hai cha con rằng: “Các người hãy chúc tụng Chúa Trời, và tuyên xưng Người trước mặt mọi sinh vật, vì Người tỏ lòng từ bi đối với các người. Bởi chưng, giữ kín bí mật của nhà vua là một việc tốt, nhưng công bố và tuyên xưng các kỳ công của Thiên Chúa là một vinh dự; cầu nguyện, ăn chay, bố thí, thì tốt hơn là cất giấu kho vàng, vì việc bố thí cứu khỏi chết, tẩy sạch tội lỗi, mang lại lòng từ bi và sự sống đời đời. Còn những ai phạm tội và làm điều gian ác, thì là thù địch của linh hồn mình.

Vậy tôi tiết lộ cho các người biết sự thật, và không giữ kín câu chuyện bí mật với các người nữa: Khi ông than khóc cầu nguyện, chôn xác kẻ chết, bỏ cơm trưa, và ban ngày giấu xác chết trong nhà, rồi ban đêm mang đi chôn, chính tôi đã dâng lời nguyện của ông lên cùng Chúa. Và vì ông đã được đẹp lòng Chúa, nên cần phải có thử thách để thanh luyện ông. Nay Chúa sai tôi đến để chữa ông, và cứu Sara con dâu của ông khỏi ma quỷ. Vì tôi là thiên thần Raphael, một trong bảy thiên thần chầu chực trước mặt Chúa. Vậy đã đến lúc tôi phải trở về cùng Đấng đã sai tôi; còn các người hãy chúc tụng Thiên Chúa và cao rao mọi việc kỳ diệu của Người”.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tb 13, 2. 6. 7. 8
Đáp: Lạy Chúa cao cả muôn đời (c. 1b).

1) Chúa trừng phạt, rồi Chúa lại tha thứ; Chúa đẩy xuống âm phủ, rồi lại đem ra; và không một ai thoát khỏi tay Chúa. – Đáp.

2) Hãy ngắm nhìn những việc Chúa làm cho chúng ta, hãy tuyên xưng Người với lòng cung kính và run sợ, hãy suy tôn vua muôn đời trong những việc làm của các ngươi. – Đáp.

3) Tôi tuyên xưng Người nơi tôi bị lưu đày, vì Người tỏ ra uy quyền trước dân phạm tội. – Đáp.

4) Hỡi tội nhân, hãy sám hối ăn năn, hãy thực hiện sự công chính trước mặt Thiên Chúa, hãy tin rằng Người tỏ lòng từ bi với các ngươi. – Đáp.

ALLELUIA: Ga 15, 15b
Alleluia, alleluia! – Chúa phán: “Thầy gọi các con là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy đã nghe biết nơi Cha Thầy, thì Thầy đã cho các con biết”. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Mc 12, 38-44
“Bà goá nghèo này đã bỏ nhiều hơn hết”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Marcô.

Khi ấy, Chúa Giêsu nói cùng dân chúng trong khi giảng dạy rằng: “Các ngươi hãy coi chừng bọn luật sĩ. Họ thích đi lại trong bộ áo thụng, ưa được bái chào ngoài công trường, chiếm những ghế nhất trong hội đường và trong đám tiệc. Họ giả bộ đọc những kinh dài để nuốt hết tài sản của các bà goá: Họ sẽ bị kết án nghiêm nhặt hơn”. Chúa Giêsu ngồi đối diện với hòm tiền, quan sát dân chúng bỏ tiền vào hòm, và có lắm người giàu bỏ nhiều tiền. Chợt có một bà góa nghèo đến bỏ hai đồng tiền là một phần tư xu. Người liền gọi các môn đệ và bảo: “Thầy nói thật với các con: Trong những người đã bỏ tiền vào hòm, bá goá nghèo này đã bỏ nhiều hơn hết. Vì tất cả những người kia bỏ của mình dư thừa, còn bà này đang túng thiếu, đã bỏ tất cả những gì mình có để nuôi sống”.

Đó là lời Chúa.
________________________

PHẦN MỞ ĐẦU:

Các Bài Đọc hôm nay mở mắt cho chúng ta phải luôn biết sống đúng đắn mối liên hệ với Thiên Chúa.

TRONG BÀI ĐỌC I, trích sách Tôbia: Thiên sứ Gabriel sau cùng đã mặc khải cho cha con ông Tobia về căn tính và sứ vụ của ngài được Thiên Chúa trao phó.

Sau khi mọi sự đã hoàn tất tốt đẹp, Tôbia cha đã muốn trả công cho người bạn đồng hành với con mình vì họ không hề biết đó là thiên sứ Raphael. Thiên sứ đã nói sự thật cho cha con ông biết và mời gọi cha con ông: “Hãy chúc tụng Thiên Chúa và tuyên xưng Người trước toàn thể sinh linh”.

Không những dạy họ biết chúc tụng Thiên Chúa về mọi ơn lành Chúa đã ban, mà Thiên sứ còn dạy họ “bố thi đi đôi với đời sống công chính, thì tốt hơn có của mà ở bất công; làm phúc bố thí thì đẹp hơn là tích trữ vàng bạc”.

Như vậy việc bố thí là việc đẹp lòng Chúa hơn muôn vàn lễ vật dâng lên Thiên Chúa.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Marcô, Chúa Giêsu cảnh cáo con người khi làm các việc thờ phượng và khi đóng góp vào nhà thờ. Mục đích của việc thờ phượng là làm thăng hoa mối liên hệ giữa con người với Thiên Chúa, chứ không phải vì bất kỳ lý do nào khác. Mục đích của việc đóng góp là trả lại cho Thiên Chúa những ơn lành Ngài đã đổ xuống trên con người, chứ không phải chỉ là cho đi của dư thừa.

(Theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên OP)

Chúng ta bắt đầu bước vào Bài Tin mừng:
__________________________

BÀI PHÂN TÍCH (Mc 12, 38-44)

BỐI CẢNH BÀI TIN MỪNG:

Suốt tuần lễ qua, chúng ta có dịp đọc Chương 12 Phúc âm Marcô, ta có dịp tiếp xúc với các nhóm Do Thái: Thượng tế, Pharisiêu, Hêrôđê, Luật sĩ, Kinh sư.

Nhưng Bài Tin mừng hôm nay, kết thúc Chương 12, Marcô lại trở lại với nhóm Luật sĩ.

Tại sao nhóm Luật sĩ này lại được Marcô chú ý như vậy?

Đây là nhóm đặc biệt, vì chính nhóm này mới gây tác hại nặng nề cho Kitô hữu thuộc Giáo hội sơ khai, các nhóm khác như Thượng tế, Sađoc,…. chỉ liên quan đến Chúa Giêsu thôi, còn nhóm Luật sĩ này mới làm ô nhiễm đời sống đạo đức của các Kitô hữu thật sự.

Bằng chứng, mở đầu Bài Tin mừng, Chúa Giêsu phải cảnh giác dân chúng. Ngài nói: “CÁC NGƯƠI HÃY COI CHỪNG BỌN LUẬT SĨ”.

Marcô với lối văn nói thẳng, nói thật, ông muốn nói với mọi người là hãy đề phòng.

Tại sao lại phải đề phòng, vì giới Luật sĩ luôn sống trong thái độ khoe khoang, tự cao tự đại và thích lối sống giả hình.

Không riêng gì Marcô, mà Mathêu còn công kích dữ dội hơn khi ông dành hẳn Chương 23 để lên án nhóm này. Matthêu luôn lặp đi lặp lại cụm từ: “”Khốn cho các người, hỡi các kinh sư, luật sĩ và người Pha-ri-sêu giả hình!” (Mt 23, 13).

Như vậy các Thánh sử đã thấy rõ mối nguy hiểm của lối sống giả hình đang tác hại mạnh mẽ vào đời sống Giáo hội sơ khai và đã đồng loạt lên án.

Đó là bối cảnh bài Tin mừng hôm nay.

KHI ẤY, CHÚA GIÊSU NÓI CÙNG DÂN CHÚNG TRONG KHI GIẢNG DẠY RẰNG: “CÁC NGƯƠI HÃY COI CHỪNG BỌN LUẬT SĨ. HỌ THÍCH ĐI LẠI TRONG BỘ ÁO THỤNG, ƯA ĐƯỢC BÁI CHÀO NGOÀI CÔNG TRƯỜNG, CHIẾM NHỮNG GHẾ NHẤT TRONG HỘI ĐƯỜNG VÀ TRONG ĐÁM TIỆC. HỌ GIẢ BỘ ĐỌC NHỮNG KINH DÀI ĐỂ NUỐT HẾT TÀI SẢN CỦA CÁC BÀ GOÁ: HỌ SẼ BỊ KẾT ÁN NGHIÊM NHẶT HƠN”

“CÁC NGƯƠI HÃY COI CHỪNG BỌN LUẬT SĨ”

Marcô liệt kê ra một số điểm tiêu biểu của nhóm này mà muốn mọi người phải coi chừng:

+ THÍCH ĐI LẠI TRONG BỘ ÁO THỤNG
+ ƯA ĐƯỢC BÁI CHÀO NGOÀI CÔNG TRƯỜNG
+ CHIẾM NHỮNG GHẾ NHẤT TRONG HỘI ĐƯỜNG VÀ TRONG ĐÁM TIỆC
+ GIẢ BỘ ĐỌC NHỮNG KINH DÀI ĐỂ NUỐT HẾT TÀI SẢN CỦA CÁC BÀ GOÁ.

3 điểm đầu nói về thói háo danh, muốn mọi người phải chú ý đến họ. muốn được vinh dự. Họ thích đứng, thích ngồi ở những vị trí mà ai cũng thấy.

Còn điểm cuối cùng nói về thói giả hình, dùng hình thức đạo đức bên ngoài, như làm bộ đọc kinh dài lê thê, để đánh lừa người khác, trong khi họ lại nuốt hết tài sản của các bà goá bằng những thứ luật do họ đặt ra.

Được vinh dự, được ngợi khen, được tôn trọng, được coi là đạo đức… Ai mà không muốn những thứ đó. Chúng ta cũng như các luật sĩ.

Nhưng Chúa Giêsu nói chúng ta “HÃY COI CHỪNG”: coi chừng đừng chỉ lo tô vẽ vẻ bề ngoài, coi chừng kẻo bề trong tương phản với bề ngoài ấy. Điều quan trọng hơn là phải bồi dưỡng bề trong trước.

Thích mặc áo dài để đi dạo, thích được chào hỏi nơi công cộng, thích ngồi chỗ cao nhất trong hội đường, trong đám tiệc. Như thế, lời nhận định của Đức Giêsu về các Kinh sư cũng là lời tố cáo lối sống giả hình và hám danh của họ.

Những người lãnh đạo tôn giáo Do Thái như luật sĩ và biệt phái tự cho mình là kẻ đạo đức hơn người nên họ dễ lầm lạc khi có thái độ tôn thờ Thiên Chúa theo kiểu con người.

Họ cho rằng cứ đọc kinh nhiều, “nới rộng thẻ kinh, may dài tua áo” là đặng rỗi. Họ nới rộng thẻ kinh và làm bộ đọc kinh cầu nguyện lâu giờ. Họ tưởng rằng Thiên Chúa là một vị Thần mà người ta có thể hối lộ hoặc kích thích lòng quảng đại bằng những việc đạo đức của họ. Họ áp dụng cho Thiên Chúa sự tính toán hơn thiệt dựa trên sự công bình: có vay có trả, có qua có lại của con người.

Chính quan niệm ấy đã khiến nhiều người xem sự giàu sang phú quý là một chúc lành của Thiên Chúa, còn tai họa rủi ro là một trừng phạt vì tội lỗi; từ đó người ta tự phụ về những công đức của mình và khinh bỉ những người nghèo hèn và những người tội lỗi.

“HỌ SẼ BỊ KẾT ÁN NGHIÊM NHẶT HƠN”.

Họ bị kết án nghiêm nhặt hơn, vì họ là con người được đào tạo hẳn hoi, được hiểu biết nhiều hơn người khác, nắm luật trong tay, nên họ sẽ bị đòi lại nhiều hơn so với người khác khi ra toà Chúa phán xét.

Chẳng thà dốt nát, không được hiểu biết, không được học hành, không được ai chỉ bảo cho, thì cùng với một lỗi lầm như nhau, người đó sẽ được xét xử khoan dung hơn.

“CHÚA GIÊSU NGỒI ĐỐI DIỆN VỚI HÒM TIỀN, QUAN SÁT DÂN CHÚNG BỎ TIỀN VÀO HÒM, VÀ CÓ LẮM NGƯỜI GIÀU BỎ NHIỀU TIỀN.”.

Marcô mô tả buổi giảng dạy của Chúa Giêsu hôm nay trong đền thờ. Ngài ngồi ở một vị trí đối diện với hòm tiền, nên Ngài quan sát rất rõ những người bỏ tiền vào thùng tiền dâng cúng.

Đền thờ Giêrusalem ngày xưa cũng như các nhà thờ ngày nay cũng có những thùng tiền công đức như vây.

Tiền trong thùng công đức này sẽ được dùng cho những chi phí trong Đền thờ, ví dụ tiền hoa nến, tiền điện (ngày nay), tiền tu sửa, tiền bảo đảm cuộc sống cho các tư tế….

Ý nghĩa của việc bỏ tiền vào trong thùng:

BỐ THÍ – HAY BỔN PHẬN?

Ta phải xác tín rằng đó là bổn phận của các tín hữu chứ không phải bố thí.

Vì các thánh lễ, các buổi cầu nguyện chính là dịp để ta nhận lãnh ơn Chúa ban, mà muốn tổ chức các thánh lễ ấy, ắt phải có tốn phí. Như vậy các tín hữu có bổn phận góp công của mình vào thánh lễ đó.

Nhưng trong việc thi hành bổn phận đó thì không có điều gì ràng buộc hay quy định, người ta bỏ tiền vào trong thùng một cách tuỳ hỉ, đó là lòng quảng đại đối với Chúa.

Vì không có ràng buộc nên đã sinh ra nhiều thứ tệ nạn.

Chính vì thế Marcô viết:

“CÓ LẮM NGƯỜI GIÀU BỎ NHIỀU TIỀN”.

Bỏ tiền vào thùng, là dịp mà người giàu có thi thố lòng quảng đại của mình cho người khác thấy, hình như có tính khoe khoang nhiều hơn.

Còn với người nghèo thì sao? Chắc họ sẽ khiêm tốn và có vẻ rụt rè để không cho ai thấy. Chính vì thế Marcô viết:

“CHỢT CÓ MỘT BÀ GÓA NGHÈO ĐẾN BỎ HAI ĐỒNG TIỀN LÀ MỘT PHẦN TƯ XU.”

Marcô dùng từ “CHỢT” rất hay, có nghĩa những người bỏ tiền vào thùng hôm nay toàn người giàu có, nhưng có một bà goá nghèo lẻ loi, rón rén để không hoà lẫn vào đám người kia vì cảm thấy mình không xứng đáng đứng chung với họ.

Chúa Giêsu nhìn thấy rất rõ hai đồng tiền của bà goá này mà không ai thấy, vì Marcô viết:

“NGƯỜI LIỀN GỌI CÁC MÔN ĐỆ VÀ BẢO: “THẦY NÓI THẬT VỚI CÁC CON: TRONG NHỮNG NGƯỜI ĐÃ BỎ TIỀN VÀO HÒM, BÁ GOÁ NGHÈO NÀY ĐÃ BỎ NHIỀU HƠN HẾT. VÌ TẤT CẢ NHỮNG NGƯỜI KIA BỎ CỦA MÌNH DƯ THỪA, CÒN BÀ NÀY ĐANG TÚNG THIẾU, ĐÃ BỎ TẤT CẢ NHỮNG GÌ MÌNH CÓ ĐỂ NUÔI SỐNG”

Vì không ai để ý đến bà goá này nên Chúa Giêsu mới gọi các môn đệ và chỉ cho họ thấy

“THẦY NÓI THẬT VỚI CÁC CON: TRONG NHỮNG NGƯỜI ĐÃ BỎ TIỀN VÀO HÒM, BÁ GOÁ NGHÈO NÀY ĐÃ BỎ NHIỀU HƠN HẾT”.

Sau khi quan sát những người bỏ tiền vào thùng dâng cúng cho Đền thờ, Đức Giêsu khẳng định với các môn đệ rằng bà góa nghèo đã bỏ nhiều hơn hết. Đức Giêsu đã đánh giá cao hai đồng tiền kẽm của bà. Ngài biết hai đồng tiền nhỏ là tất cả những gì bà có để nuôi thân.

“VÌ TẤT CẢ NHỮNG NGƯỜI KIA BỎ CỦA MÌNH DƯ THỪA, CÒN BÀ NÀY ĐANG TÚNG THIẾU, ĐÃ BỎ TẤT CẢ NHỮNG GÌ MÌNH CÓ ĐỂ NUÔI SỐNG”

Chúa Giêsu đã dạy một điều rất lạ mà rất hay: có khi nhiều mà lại ít, như số tiền dư thừa mà những người giàu có bỏ ra ; có khi ít mà lại nhiều, như một phần tư xu của bà goá nghèo. Nhiều không phải ở của bỏ ra mà là ở tấm lòng và sự hy sinh.

Câu chuyện về hai bà goá được nhắc đến trong Bài Tin mừng hôm nay cho chúng ta hiểu thế nào về lòng quảng đại của con người. Quảng đại là dám cho đi: cho đi những gì mình đang rất cần đến; cho đi những gì mình đang quí đang yêu …

Chúa Giêsu đã từng dạy các tông đồ: “cho thì có phúc hơn là nhận”.

Nói đến việc cho đi thì ta phải nghĩ đến “của cho” và “cách cho”. “Của cho” xét cho cùng không quan trọng bằng “cách cho”.

Cho thế nào để nói lên tấm lòng chân thành của mình và nhất là làm cho người nhận cảm thấy vui lòng. Đặc biệt đối với Chúa, tấm lòng chân thành dâng hiến luôn được Chúa coi trọng: “Ta muốn lòng nhân chứ không phải hy lễ”.

GIÁ TRỊ CỦA MỘT VIỆC BÁC ÁI TỪ THIỆN CĂN CỨ TRÊN THIỆN CHÍ CỦA NGƯỜI CHO.

VỀ CÁCH CHO:

Qua câu chuyện trên, chúng ta có thể phân biệt ba “cách cho” như sau:

+ Cho bất đắc dĩ:
+ Cho vì bổn phận
+ Cho vì tình yêu thương:

Thiên Chúa luôn nêu gương quảng đại cho đi và mời gọi chúng ta học theo Người:

+ Chúng ta chỉ cần một bông hoa, mà Người lại cho cả cánh rừng.
+ Chúng ta chỉ xin vài ngụm nước, mà Người lại cho cả dòng suối.
+ Chúng ta chỉ cần vài hạt cát, mà Người lại cho cả bãi biển rộng dài,
+ Chúng ta chỉ xin lương thực hàng ngày, mà Người còn cho cả Thân Mình Máu Huyết của Người.

Việc làm của bà goá này làm cho chúng ta phải giật mình. Chúng ta chỉ bố thí khi chúng ta có tiền dư. Còn khi không dư thì thật vô phúc cho ai tới xin chúng ta lúc đó. Chẳng những ta không cho, mà còn nói nặng nói nhẹ người ta nữa.

Việc làm của bà góa nghèo còn nhắc nhở chúng ta bổn phận đóng góp cho Giáo Hội : Ta đã hưởng nhờ của Giáo Hội biết bao nhiêu thứ, thế nhưng ta có ý thức góp một phần nào về tinh thần hoặc vật chất cho Giáo Hội không ?

Lạy Chúa Giê-su! Cách đánh giá của Chúa trong Tin Mừng hôm nay khác hẳn cách nhìn nhận sự việc của chúng con. Vì “Loài người thì nhìn mặt, còn Chúa lại nhìn lòng!” (1 Sm 16,7). Chúa khen bà góa nghèo đã bỏ tiền dâng cúng nhiều hơn ai hết, không phải vì số tiền nhỏ bé, nhưng vì lòng mến Chúa: “Bà đã dâng tất cả những gì mình có để nuôi sống mình”. Xin cho chúng con biết quảng đại với bao anh em khốn khó chung quanh chúng con.

Amen.
_________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.