LỜI CHÚA THỨ BA TUẦN XI THƯỜNG NIÊN NĂM LẺ (20/6/2017) – (Mt 5, 43-48) – THÁNG THÁNH TÂM CHÚA GIÊSU.

“CÁC NGƯƠI HÃY YÊU THƯƠNG THÙ ĐỊCH”.

BÀI ĐỌC I: 2 Cr 8, 1-9
“Vì anh em, Đức Kitô đã nên thân phận nghèo khó”.
Trích thư thứ hai của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô.

Anh em thân mến, chúng tôi tỏ cho anh em biết về ân huệ Thiên Chúa đã ban cho giáo đoàn xứ Macêđônia. Trong nhiều nỗi gian truân thử thách, họ được tràn đầy vui mừng, và cảnh cùng cực thẳm sâu của họ lại trở nên kho tàng phúc hậu. Tôi làm chứng rằng: họ đã tự động nài ép tôi cho họ được ân huệ tham dự vào việc phục vụ các thánh, tuỳ sức họ và quá sức họ nữa. Không phải như chúng tôi hy vọng mà thôi, họ còn đã hiến mình, trước tiên là cho Chúa, sau là cho chúng tôi, chiếu theo ý muốn của Thiên Chúa. Vì thế, chúng tôi cũng đã xin Titô hoàn thành việc nghĩa đó cả nơi anh em nữa, như Titô đã khởi sự trước kia. Nhưng cũng như anh em vượt trổi về mọi mặt: về lòng tin, về hùng biện, về sự hiểu biết, về mọi hình thức nhiệt thành, cũng như về lòng bác ái của anh em, thì anh em cũng phải vượt trổi trong việc phúc đức này.

Tôi nói thế, không phải có ý truyền lệnh đâu, nhưng để nhờ lòng sốt mến của kẻ khác, thử lòng chân thành bác ái của anh em. Vì anh em biết lòng quảng đại của Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, mặc dù giàu sang, Người đã nên thân phận nghèo khó, để nhờ việc nghèo khó của Người, anh em nên giàu có.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 145, 2. 5-6. 7. 8-9a
Đáp: Linh hồn tôi ơi, hãy ngợi khen Chúa (c. 2a).

1) Linh hồn tôi ơi, hãy ngợi khen Chúa, tôi sẽ ngợi khen Chúa trong cả cuộc đời, bao lâu còn có thân tôi, tôi còn ca ngợi Chúa. – Đáp.

2) Phúc thay người được Thiên Chúa nhà Giacóp phù trợ, người đặt hy vọng vào Chúa là Thiên Chúa của mình: Ngài là Đấng đã tạo thành trời đất, biển khơi và muôn vật chúng đang chứa đựng, Ngài là Đấng giữ lòng trung tín muôn đời. – Đáp.
3) Đấng trả lại quyền lợi cho người bị ức, và ban cho những người đói được cơm ăn. Thiên Chúa cứu gỡ những người tù tội. – Đáp.
4) Thiên Chúa mở mắt những kẻ đui mù. Thiên Chúa giải thoát những kẻ bị khòm lưng khuất phục, Thiên Chúa yêu quí các bậc hiền nhân. Thiên Chúa che chở những khách kiều cư. – Đáp.

ALLELUIA: Tv 24, 4c và 5a

Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, xin dạy bảo con về lối bước của Chúa, và xin hướng dẫn con trong chân lý của Ngài. – Alleluia.

BÀI YIN MỪNG: Mt 5, 43-48
“Các ngươi hãy yêu thương thù địch”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa phán cùng các môn đệ rằng: “Các con đã nghe dạy: ‘Ngươi hãy yêu thân nhân, và hãy thù ghét địch thù’. Còn Ta, Ta bảo các con: Hãy yêu thương thù địch và làm ơn cho những kẻ ghét các con, hãy cầu nguyện cho những ai bắt bớ và nguyền rủa các con: để như vậy các con nên con cái Cha các con, Đấng ngự trên trời: Người khiến mặt trời mọc lên cho người lành kẻ dữ, và cho mưa xuống trên người liêm khiết và kẻ bất lương. Vì nếu các con yêu thương những ai mến trọng các con, thì các con được công phúc gì? Các người thu thuế không làm thế ư? Nếu các con chỉ chào hỏi anh em các con thôi, thì các con đâu có làm chi hơn? Những người ngoại giáo không làm như thế ư? Vậy các con hãy nên hoàn hảo như Cha các con trên trời là Đấng hoàn hảo”.

Đó là lời Chúa.
_________________________

PHẦN MỞ ĐẦU:

Các Bài Đọc hôm nay tập trung trong những đòi hỏi mà người tín hữu phải cố gắng hoàn thành.

TRONG BÀI ĐỌC I, trích Thư thứ hai của Thánh Phaolô gửi tín hữu Côrintô: thánh Phaolô kêu gọi các tín hữu nhiệt thành đóng góp cho Giáo Hội Mẹ tại Giêrusalem, để giúp cho Giáo Hội có phương tiện rao giảng Tin Mừng đến mọi nơi.

Tuy Giêrusalem là Giáo Hội Mẹ, nhưng rất nghèo vì hoàn cảnh địa dư, và chưa có sự tổ chức đóng góp từ các giáo hội địa phương như chúng ta bây giờ. Vì thế, thánh Phaolô tổ chức cuộc quên góp từ các giáo hội địa phương để giúp Giáo Hội tại Giêrusalem.

Gương đóng góp của Hội Thánh ở Macedonia:

Để khích lệ các tín hữu Corintô biết nhiệt thành đóng góp, Phaolô lấy gương sáng của hội thánh ở Macedonia để làm gương cho họ.

Macedonia là một vùng không giàu có và gặp nhiều thiên tai đau khổ, nhưng khi nghe chương trình của Phaolô muốn lạc quên giúp Giáo Hội Mẹ, ”họ đã tự nguyện theo sức họ, và tôi xin làm chứng là quá sức họ nữa; trải qua bao nỗi gian truân, họ vẫn được chan chứa niềm vui; giữa cảnh khó nghèo cùng cực, họ lại trở nên những người giàu lòng quảng đại.”

Thánh Phaolô muốn Hội Thánh ở Corintô cũng quảng đại đóng góp cho Hội Thánh ở Giêrusalem:

TRONG BÀI TIN MỪNG theo Thánh Matthêu, Chúa Giêsu đòi các môn đệ phải vượt quá tiêu chuẩn của thế gian để yêu thương kẻ thù và cầu nguyện cho những người bách hại các ông.

(Theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên, OP)

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng:
______________________________

BÀI PHÂN TÍCH (Mt 5, 43-48)

BỐI CẢNH BÀI TIN MỪNG:

Bài Tin mừng hôm nay (Mt 5, 43-48) là bài giảng cuối cùng trong loạt bài của Chúa Giêsu về kiện toàn Luật Môsê.

Như đã nói, các bài giảng kiện toàn luật này, mặc dù là những bài giảng trên núi, nhưng ta không nên hiểu chúng liên tục nhau, mà là sự đúc kết của thánh Matthêu về các bài giảng về Lề luật. Matthêu đã đúc kết các bài giảng của Chúa Giêsu nằm rải rác khắp nơi trong suốt 3 năm loan báo Tin mừng và cho vào cùng Chương 5.

Nhưng ta thấy Matthêu có sự sắp xếp theo một thứ tự rất hợp lý.

Chẳng hạn ngày hôm qua, Chúa Giêsu dạy chúng ta: “ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI NGƯỜI ÁC”, “ĐỪNG TRẢ THÙ”.

Chữ “ĐỪNG”, cho ta thấy Luật này có tính tiêu cực nhiều hơn, nhưng sang ngày hôm nay, Chúa Giêsu tiến thêm một bước nữa, rất tích cực: “HÃY CẦU NGUYỆN CHO KẺ THÙ”.

Đây mới là đỉnh cao của Luật yêu thương của Chúa.

“ĐỪNG TRẢ THÙ”, đã là khó, nhưng dù sao cũng dễ thực hiện hơn, vì ta chỉ cần không làm gì là đủ rồi, cứ lơ đi là xong, đừng nghĩ đến nó nữa coi như đã thực hiện trọn Luật Chúa.

Nhưng “CẦU NGUYỆN CHO KẺ THÙ” mới là khó biết bao, vì ta phải vượt thắng bản tính tự nhiên để tiến một bước dài trên đường trọn lành, đó là cuộc leo dốc rất cam go.

Thực tế cho ta thấy, nhiều khi cái mối thù đó nặng nề quá, ta không thể hoà giải được, huống chi là cầu nguyện cho họ.

Nhưng đòi hỏi của Chúa cũng thực tế không kém như trong Bài Tin mừng hôm nay, Chúa Giêsu đã đưa ra những lý lẽ rất thuyết phục để cho ta thấy: “CẦU NGUYỆN CHO KẺ THÙ”, không những là bổn phận ta phải thực hiện và khi làm như vậy ta mới là con cái Chúa, vì Chúa yêu thương tất cả mọi người, Ngài đã cho mưa nắng xuống cho cả người công chính lẫn kẻ tội lỗi, và nếu không cầu nguyện cho kẻ thù thì ta có hơn gì dân ngoại.

Đó là bối cảnh bài Tin mừng hôm nay.

“KHI ẤY, CHÚA PHÁN CÙNG CÁC MÔN ĐỆ RẰNG: “CÁC CON ĐÃ NGHE DẠY: “NGƯƠI HÃY YÊU THÂN NHÂN, VÀ HÃY THÙ GHÉT ĐỊCH THÙ”.

LUẬT CŨ: “NGƯƠI HÃY YÊU THÂN NHÂN, VÀ HÃY THÙ GHÉT ĐỊCH THÙ”.

Luật cũ phân biệt rất rõ BẠN – THÙ.

+ Với BẠN, NGƯỜI THÂN: ta hãy yêu mến
+ Còn với KẺ THÙ: Hãy thù ghét.

Luật này rất phù hợp với bản tính tự nhiên của con người. Từ xưa đến nay ai cũng xử sự như vậy. Nhưng chính vì phù hợp với bản tính tự nhiên, nó sẽ làm cho xã hội con người lao vào vòng xoáy bạo lực.

Bằng chứng thế giới ngày nay đã xảy ra biết bao cuộc khủng bố, chém giết, gây tang thương cho biết bao gia đình.

Ta còn nhớ trong chiến tranh chống Mỹ, người ta từng phổ biến những bài hát kích thích lòng thù hận, chẳng hạn: “HÃY NHẮM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN”…

Với kẻ thù phải nhắm thẳng mà bắn, chứ không được bắn vu vơ tốn đạn. Kết quả cuối cùng, cả xã hội Việt Nam nát bét, vì ngay cả khi hoà bình rồi, người ta vẫn hát những bài hát như vậy, có khác gì nuôi dưỡng lòng căm thù.

Người ta nguỵ biện cho rằng đó là cách giáo dục lòng yêu nước trong giới trẻ, trong học sinh, nhưng vô tình đẩy giới trẻ vào vòng xoáy bạo lực. Ai cũng thấy ngày nay tình trạng bạo lực thật đáng báo động. Không có nơi nào trên đất nước này được gọi là an toàn, ngay cả khi không có bọn khủng bố IS.

Có lẽ phải mất hàng trăm năm mới hồi phục được 4.000 năm văn hiến của dân tộc Việt Nam, khôi phục lại những giá trị nhân ái của người Việt Nam.

Luật cũ này được trích trong sách Lêvi ( Lev 19, 18). Đây là Luật rất đúng đắn trong việc bảo tồn dân tộc Do Thái (Israen).

Như ta biết: Sau khi Dân Israen được Thiên Chúa qua Môsê đưa ra khỏi Ai Cập, vượt Biển Đỏ để đến miền Đất Hứa. Dân phải lang thang trong sa mạc 40 năm, đi qua các làng mạc và thành phố. Đi qua nơi nào, người Do Thái phải dùng vũ lực để chiếm lấy, như vậy Israen có rất nhiều kẻ thù.

Trong Cựu Ước, dân Chúa là một dân nhỏ bé sống chung đụng với nhiều dân tộc đông và mạnh hơn với văn hóa riêng của họ; nên dân Chúa cần được tự vệ, để bảo vệ mình bằng những điều luật cần thiết. Những luật của Cựu Ước trong việc báo thù có một giới hạn nhất định, theo như lúc bấy giờ đã là một bước tiến văn minh so với trước khi có luật.

Người Do Thái phải phân biệt ai là bạn, ai là kẻ thù và luật dạy: “Hãy yêu thân nhân và ghét thù địch” để bảo vệ dân tộc mình.

LUẬT YÊU THƯƠNG CỦA CHÚA GIÊSU:

Chúa Giêsu thấy rõ mối nguy hiểm của Luật cũ này nên Ngài cần phải kiện toàn.

“CÒN TA, TA BẢO CÁC CON: HÃY YÊU THƯƠNG THÙ ĐỊCH VÀ LÀM ƠN CHO NHỮNG KẺ GHÉT CÁC CON, HÃY CẦU NGUYỆN CHO NHỮNG AI BẮT BỚ VÀ NGUYỀN RỦA CÁC CON”.

Chúa Giêsu dạy: “Hãy yêu thương thù địch”.

Chúa Giêsu đã đưa ra 3 cấp độ đối xử với kẻ thù: YÊU THƯƠNG – LÀM ƠN – CẦU NGUYỆN.

Nếu ta chưa YÊU THƯƠNG được thì cố gắng “LÀM ƠN” – lấy ơn báo oán – Nếu như vẫn chưa làm thế được thì tối thiểu hãy CẦU NGUYỆN cho họ.

Đó là 3 cấp độ mà Chúa Giêsu đòi hỏi môn đệ Chúa, đòi hỏi người Kitô hữu phải thực hiện, vì Sứ mạng của Kitô hữu chính là cải hoá những con người là kẻ thù của mình, biến họ thành bạn, thành thân nhân của mình.

TÌNH YÊU ĐỐI VỚI KẺ THÙ:

Tình yêu đối với kẻ thù, Nó khác hẳn với tình yêu đối với người thân. Tình yêu đối với người thân, đó là thứ tình yêu tự nhiên, con người dễ chấp nhận, như tình yêu đối với người bạn đời, tình yêu với cha mẹ, con cái, anh em trong nhà, họ hàng thân thuộc,…

Còn tình yêu đối với kẻ thù là tình yêu đòi hỏi cả ý chí lẫn lý trí, nó không phải tình yêu tự nhiên, phải cố gắng nỗ lực mới có thể yêu kẻ thù của mình.

Trong tiếng Hy Lạp, có 3 động từ “yêu” chỉ 3 bình diện khác nhau:

(1) Erein: Tình yêu tự nhiên dành cho người mình yêu, tình yêu đôi lứa.
(2) Philein: Cũng là tình yêu tự nhiên dành cho người thân trong gia đình.
(3) Agapan: Tình yêu Thiên Chúa. Từ này chỉ được dùng trong khuôn khổ của Kitô giáo.

Như vậy, từ xưa đến nay, người ta chỉ dùng một trong hai động từ: Erein và Philein, tức chỉ yêu bằng với tình yêu tự nhiên, yêu người mình thích và yêu người thân trong gia đình. Còn kẻ thù không thể yêu bằng tình yêu tự nhiên được.

Từ Agapan chỉ xuất hiện khi Đức Giêsu dạy các môn đệ của Ngài phải yêu thương kẻ thù, Chúa Giêsu không dạy chúng ta yêu kẻ thù bằng một tình yêu tự nhiên, tức dùng trái tim yêu người mình yêu, nhưng Ngài dạy chúng ta phải yêu kẻ thù bằng Tình yêu Thiên Chúa, tức con người phải dùng tới ý muốn của mình, nó là một thỏa thuận giữa lý trí và lòng muốn.

“ĐỂ NHƯ VẬY CÁC CON NÊN CON CÁI CHA CÁC CON, ÐẤNG NGỰ TRÊN TRỜI: NGƯỜI KHIẾN MẶT TRỜI MỌC LÊN CHO NGƯỜI LÀNH KẺ DỮ, VÀ CHO MƯA XUỐNG TRÊN NGƯỜI LIÊM KHIẾT VÀ KẺ BẤT LƯƠNG”

Ngay sau đó Chúa Giêsu đưa ra lý do: TẠI SAO PHẢI YÊU THƯƠNG KẺ THÙ:

LÝ DO TẠI SAO PHẢI YÊU KẺ THÙ:

Chúa Giêsu đưa ra 2 lý do thật xác đáng:

(1) LÝ DO THỨ NHẤT:Anh em là con Thiên Chúa:

Trước hết, Chúa Giêsu muốn chúng ta trở thành con cái Thiên Chúa. Muốn trở thành con cái Ngài, chúng ta phải bắt chước Ngài; bởi vì Chúa cho mưa và cho ánh sáng chiếu rọi trên người tốt cũng như kẻ xấu, có nghĩa Ngài không phân biệt một ai, không phân biệt người tốt kẻ xấu, tất cả đều được Thiên Chúa yêu thương và chăm sóc, tất cả đều được hưởng ơn mưa móc của Ngài.

Như vậy nếu chúng ta là con cái Thiên Chúa, ta cũng hãy bắt chước Ngài, không được phân biệt người tốt kẻ xấu.

“VÌ NẾU CÁC CON YÊU THƯƠNG NHỮNG AI MẾN TRỌNG CÁC CON, THÌ CÁC CON ĐƯỢC CÔNG PHÚC GÌ? CÁC NGƯỜI THU THUẾ KHÔNG LÀM THẾ Ư?

NếU CÁC CON CHỈ CHÀO HỎI ANH EM CÁC CON THÔI, THÌ CÁC CON ĐÂU CÓ LÀM CHI HƠN? NHỮNG NGƯỜI NGOẠI GIÁO KHÔNG LÀM NHƯ THẾ Ư?”

(2) LÝ DO THỨ HAI:Yêu thương kẻ thù để ta có công trước mặt Chúa, đó là cách phân biệt người Kitô hữu với người ngoại giáo.

Chúa Giêsu nói rõ, nếu ta không yêu thương kẻ thù mà chỉ yêu thương những ai yêu thương mình, thì ta cũng chẳng hơn gì “ người thu thuế”, đó là cụm từ ám chỉ kẻ tội lỗi.

Có một thực tại mà ai cũng nhận ra, đó là những tên tội phạm, tên cướp khét tiếng nhưng họ lại có tình yêu mạnh mẽ đối với vợ con và cha mẹ của họ. Người ta có thể chê trách họ về phương diện khác, nhưng phải khâm phục họ về tình yêu đối với người thân thuộc.

Như vậy, nếu ta chỉ yêu thương những ai mến trọng mình, thì ta chẳng có công đức gì, vì kẻ tội lỗi cũng làm như vậy.

Về vấn đề chào hỏi cũng vậy.

“VẬY CÁC CON HÃY NÊN HOÀN HẢO NHƯ CHA CÁC CON TRÊN TRỜI LÀ ÐẤNG HOÀN HẢO”

Chúa Giêsu mời gọi chúng ta hãy nên hoàn hảo như Cha trên trời là Đấng hoàn hảo. Lời mời gọi như một lý tưởng sống.

Ở đây Matthêu nhấn mạnh đến cụm từ: “CÁC CON HÃY NÊN HOÀN HẢO”, chứ không phải: “CÁC CON HÃY HOÀN HẢO”.

Vì không bao giờ ta đạt đến mức hoàn hảo ngay khi còn sống trên đời này, nhưng Ngài mời gọi mỗi ngày chúng ta hãy nên giống Cha trên trời hơn. Mà muốn nên hoàn hảo hơn, khi chúng ta biết sống quảng đại, biết yêu thương đến những người có ác cảm với mình, là kẻ thù của mình.

Lời giáo huấn của Chúa Giêsu nghe vừa quen vừa lạ, quen vì chúng ta đã từng nghe quá nhiều, nhưng lạ tai vì đòi hỏi thật thách thức tới mức con người không thể đạt thấu được: phải hoàn thiện tới mức “như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện”.

Quả thật yêu nhau đã là khó, yêu kẻ thù càng khó hơn, nhất nữa là yêu như Chúa yêu thì quả là quá khó! Thế nhưng tất cả giáo huấn của Chúa Giêsu lại gồm tóm trong điều đó. Yêu kẻ thù là dấu chỉ một người là con cái Chúa, vì Thiên Chúa đã yêu như thế. Nên hoàn thiện thì phải hoàn thiện như Chúa Cha trên trời vì Ngài là Đấng hoàn thiện.

Lạy Chúa, tha thứ và yêu thương kẻ thù là việc làm rất khó. Tuy nhiên, chúng con tin rằng với ơn Chúa giúp, chúng con có thể làm được, vì đối với Chúa mọi sự đều có thể. Nhất là Chúa đã từng hứa với các Tông đồ: “Ơn Ta đủ ban cho con”. Xin Chúa thêm sức mạnh cho chúng con để đời sống của chúng con ngày một giống Chúa hơn qua việc yêu thương và tha thứ.

Amen.
________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.