Dụ ngôn tên mắc nợ không biết thương xót.
“NẾU MỖI NGƯỜI TRONG CHÚNG CON KHÔNG THA THỨ CHO ANH EM, THÌ CHÚA CHA CŨNG KHÔNG THA THỨ CHO CHÚNG CON”.
BÀI ĐỌC I: Đn 3, 25. 34-43
“Với tâm thần sám hối và tinh thần khiêm tốn, chúng tôi được chấp nhận”.
Trích sách Tiên tri Đaniel.
Trong những ngày ấy, Adaria đứng giữa lửa mở miệng cầu nguyện rằng: “Vì danh Chúa, xin đừng bỏ con mãi mãi cho quân thù, và xin đừng huỷ bỏ lời giao ước của Chúa. Xin chớ cất lòng từ bi Chúa khỏi chúng con. Vì Abraham kẻ Chúa yêu, Isaac tôi tớ Chúa, và Israel người lành thánh của Chúa, những kẻ Chúa đã hứa cho sinh con cháu ra nhiều như sao trên trời và như cát bãi biển. Vì lạy Chúa, chúng con đã trở nên yếu hèn hơn mọi dân tộc và hôm nay, vì tội lỗi chúng con, chúng con bị nhục nhã ở mọi nơi.
Hiện giờ không còn vua chúa, thủ lãnh, tiên tri, không còn của lễ toàn thiêu, lễ hiến tế, lễ vật, nhũ hương và nơi để dâng lên Chúa của đầu mùa để được Chúa thương. Nhưng với tâm hồn sám hối và với tinh thần khiêm tốn, chúng con xin Chúa chấp nhận; chúng con như những con dê, bò rừng và những chiên béo được dâng lên Chúa làm của lễ toàn thiêu, xin cho của hiến tế chúng con dâng trước tôn nhan Chúa hôm nay, được đẹp lòng Chúa, vì những ai tin tưởng nơi Chúa không phải hổ thẹn. Và bây giờ chúng con hết lòng theo Chúa, kính sợ Chúa và tìm kiếm tôn nhan Chúa. Xin đừng để chúng con phải hổ thẹn, nhưng xin hãy đối xử với chúng con theo lòng nhân hậu và lòng từ bi sung mãn của Chúa. Lạy Chúa, xin làm những việc lạ lùng mà cứu thoát chúng con, và xin cho thánh danh Chúa được vinh quang”.
Đó là lời Chúa.
ĐÁP CA: Tv 24, 4bc-5ab. 6-7bc. 8-9
Đáp: Lạy Chúa, xin hãy nhớ lòng thương xót của Ngài (c. 6a).
Xướng:
1) Lạy Chúa, xin chỉ cho con đường đi của Chúa, xin dạy bảo con về lối bước của Ngài. Xin hướng dẫn con trong chân lý và dạy bảo con, vì Chúa là Thiên Chúa cứu độ con. – Đáp.
2) Lạy Chúa, xin hãy nhớ lòng thương xót của Ngài, lòng thương xót tự muôn đời vẫn có. Xin hãy nhớ con theo lòng thương xót của Ngài, vì lòng nhân hậu của Ngài, thân lạy Chúa. – Đáp.
3) Chúa nhân hậu và công minh, vì thế Ngài sẽ dạy cho tội nhân hay đường lối. Ngài hướng dẫn kẻ khiêm cung trong đức công minh, dạy bảo người khiêm cung đường lối của Ngài. – Đáp.
CÂU XƯỚNG TRƯỚC PHÚC ÂM: Mt 4, 4b
Người ta sống không nguyên bởi bánh, nhưng bởi mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra.
PHÚC ÂM: Mt 18, 21-35
“Nếu mỗi người trong chúng con không tha thứ cho anh em, thì Chúa Cha cũng không tha thứ cho chúng con”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Matthêu.
Khi ấy, Phêrô đến thưa cùng Chúa Giêsu rằng: “Lạy Thầy, khi anh em xúc phạm đến con, con phải tha thứ cho họ mấy lần? Có phải đến bảy lần không?” Chúa Giêsu đáp: “Ta không bảo con phải tha đến bảy lần, nhưng đến bảy mươi lần bảy. Về vấn đề này, thì Nước Trời cũng giống như ông vua kia muốn tính sổ với các đầy tớ. Trước hết, người ta dẫn đến vua một người mắc nợ mười ngàn nén bạc. Người này không có gì trả, nên chủ ra lệnh bán y, vợ con và tất cả tài sản của y để trả hết nợ. Người đầy tớ liền sấp mình dưới chân chủ và van lơn rằng: ‘Xin vui lòng cho tôi khất một kỳ hạn và tôi sẽ trả cho ngài tất cả’. Người chủ động lòng thương, trả tự do và tha nợ cho y.
Khi ra về, tên đầy tớ gặp một người bạn mắc nợ y một trăm bạc. Y tóm lấy, bóp cổ mà nói rằng: ‘Hãy trả nợ cho ta’. Bấy giờ người bạn sấp mình dưới chân và van lơn rằng: ‘Xin vui lòng cho tôi khất một kỳ hạn, tôi sẽ trả hết nợ cho anh’. Y không nghe, bắt người bạn tống giam vào ngục, cho đến khi trả nợ xong. Các bạn y chứng kiến cảnh tượng đó, rất khổ tâm, họ liền đi thuật với chủ tất cả câu truyện. Bấy giờ chủ đòi y đến và bảo rằng: ‘Tên đầy tớ độc ác kia, ta đã tha hết nợ cho ngươi, vì ngươi đã van xin ta; còn ngươi, sao ngươi không chịu thương bạn ngươi như ta đã thương ngươi?’ Chủ nổi giận, trao y cho lý hình hành hạ, cho đến khi trả hết nợ. Vậy Cha Ta trên trời cũng xử với các con đúng như thế, nếu mỗi người trong các con không hết lòng tha thứ cho anh em mình”.
Đó là lời Chúa.
_________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Mt 18, 21-35)
“NẾU MỖI NGƯỜI TRONG CHÚNG CON KHÔNG THA THỨ CHO ANH EM, THÌ CHÚA CHA CŨNG KHÔNG THA THỨ CHO CHÚNG CON”.
Ta dễ nhận thấy chủ đề nổi bật trong Phụng vụ Lời Chúa hôm nay, là SỰ THA THỨ.
Đó cũng là vấn đề thiết thực và sát sườn trong cuộc sống con người và trong đời sống Kitô hữu, nhất là trong Mùa Chay thánh 2019 này.
Trong bất cứ cộng đoàn nào, dù là cộng đoàn xã hội hay tôn giáo, đời sống gia đình, đời sống hội đoàn, cộng đoàn tu, thì luôn xảy ra sự xúc phạm giữa người này với người kia. Mà cứ mỗi sự xúc phạm như vậy ta đi đến chỗ tuyệt giao, không muốn nhìn mặt, thì cộng đoàn đó ắt sẽ tan vỡ. Chỉ có sự THA THỨ mới hàn gắn tất cả sự đổ vỡ và xây dụng công đoàn được lớn mạnh và tốt đẹp.
Tất cả các giáo huấn hôm nay được bắt đầu bằng một câu hỏi của Thánh Phêrô:
“LẠY THẦY, KHI ANH EM XÚC PHẠM ĐẾN CON, CON PHẢI THA THỨ CHO HỌ MẤY LẦN? CÓ PHẢI ĐẾN BẢY LẦN KHÔNG?”.
Tai sao Phêrô lại đặt câu hỏi này?
Có lẽ Phêrô có kinh nghiêm sâu sắc trong cuộc sống chung trong Nhóm Mười Hai. Sự xúc phạm đến nhau là điều xảy ra thường xuyên và đã gắn liền với thân phận con người.
Nhưng trong câu hỏi của Phêrô, ông chỉ đặt vấn đề: “KHI ANH EM XÚC PHẠM ĐẾN CON”, chứ Phêrô không xét đến vấn đề : “KHI CON XÚC PHẠM ĐẾN ANH EM”.
Nếu “CON XÚC PHẠM ĐẾN ANH EM” thì sự tha thứ còn 7 lần không?
Chắc chắn không.
Phêrô tự hỏi và tự đưa ra câu trả lời: “Phải tha đến 7 lần không?”
Nếu Phêrô đặt vấn đề : “KHI CON XÚC PHẠM ĐẾN ANH EM”, thì sự tha thứ sẽ không là con số 7 nữa mà Phêrô muốn anh em tha thứ cho mình mãi mãi.
CON SỐ 7 CỦA PHÊRÔ.
Phêrô đưa ra con số 7 quả là quá cao hượng, vượt xa những quy tắc thông thường và vượt luôn lề luật Môsê.
Vì con người từ xưa đến nay chỉ đưa ra CON SỐ 3, quá tam ba bận, tha thứ đến 3 lần là hay lắm rồi, có người còn không được đến một lần nữa, nhất là những sự xúc phạm quá nặng, tạo một vết thương quá sâu , khó mà có thể tha thứ.
Vì người ta thường nói: “quân tử trả thù 10 năm vẫn chưa muộn.
Có nghĩa mối thù luôn khắc sâu trong lòng chỉ chờ có dịp trả thù cho dù có 5, 10, 20 năm. Chú đừng nói gì đến sự tha thứ.
Nhưng câu trả lời của Chúa sẽ làm cho Phêrô và các Kitô hữu một sự ngạc nhiên đến độ ngẩn người:
“”TA KHÔNG BẢO CON PHẢI THA ĐẾN BẢY LẦN, NHƯNG ĐẾN BẢY MƯƠI LẦN BẢY”.
“BẢY MƯƠI LẦN BẢY”
Con số 7 mà Phêrô đưa ra, Chúa cũng muốn dùng lại con số 7 này nhưng sẽ nhân nó lên 70 lần.
Có bản Kinh thánh còn cường điệu hơn nữa, đưa ra con số 7 lũy thừa 77.
Dù là Bản dịch Kinh Thánh nào thì con số mà Chúa Giêsu đưa ra đã vượt quá sự tưởng tượng của con người. Ý Chúa muốn dạy Phêrô và các Kitô hữu chúng là là PHẢI THA THỨ MÃI MÃI, THA KHÔNG GIỚI HẠN.
Thật là một giáo huấn quá cao siêu, cơ hồ con người không thể theo được và có khi còn cho đó là ĐIỀU HOANG TƯỞNG.
Con người không thể tha thứ như vậy vì rất nhiều lý do, cụ thể là vì lòng tự trọng, sự tự ái,…
Mặc dù biết con người không thể đạt được, nhưng Chúa vẫn dạy như thế mà không một chút kỳ kèo nhân nhượng.
Nó được coi là MỘT LÝ TƯỞNG, mà đã là lý tưởng thì ta không thể đạt được khi còn sống ở đời này.
Để cho lời giáo huấn của Chúa không là điều hoang tưởng, Chúa đã đưa ra một dụ ngôn để minh họa cho Phêrô và Kitô hữu chúng ta dễ hiểu.
DỤ NGÔN TÊN MẮC NỢ KHÔNG BIẾT THƯƠNG XÓT.
Dụ ngôn kể câu truyện về 2 con nợ. Con nợ thứ nhất mắc nợ chủ mười ngàn nén bạc. Anh ta không thể trả được, nhưng vì tội nghiêp cho hoàn cảnh của anh, nên chủ đã tha nợ cho anh.
Nhưng khi ra về, anh ta lại bóp cổ con nợ thứ hai mắc nợ anh có một trăm bạc, anh ta đã tống ngục con nợ thứ hai này.
Khi người chủ nghe thuật lại câu truyện liền trừng phạt anh con nợ thứ nhất với hình phạt kinh khủng vì anh không biết thương xót con nợ thứ hai.
Kết thúc dụ ngôn này, Chúa đã đưa ra một giáo huấn như một chân lý
“NẾU MỖI NGƯỜI TRONG CHÚNG CON KHÔNG THA THỨ CHO ANH EM, THÌ CHÚA CHA CŨNG KHÔNG THA THỨ CHO CHÚNG CON”.
Sống trong xã hội Việt Nam hôm nay, hầu như ai cũng đóng cả 2 vai trò: vừa chủ nợ, vừa là con nợ. Ta là con nợ đối với người này, nhưng lại là chủ nợ đối với người kia. Ta gọi là NỢ CHỒNG CHÉO, NỢ KHÓ ĐÒI.
Nhưng trên bình diên tôn giáo, ta vừa là con nợ đối với Thiên Chúa, vừa là chủ nợ đối với anh em.
Ta nợ Chúa nhiều lắm, không những mười ngàn nén bạc mà còn gấp bao lần con số đó.
Cuộc sống của ta quá nhiều tội lỗi và mỗi ngày sống ta lại chất lên mình vô số tội. Chính tội lỗi này nó là MÓN NỢ KHỔNG LỒ ĐỐI VỚI LÒNG CHÚA THƯƠNG XÓT. Nhưng Thiên Chúa vẫn tha thứ cho ta tất cả khi ta biết sám hối và trở về với Ngài nơi Tòa Cáo Giải.
Còn anh em nợ ta thì chẳng đáng là bao, thỉnh thoảng mới có người xúc phạm đến ta, nói xúc phạm đến ta.
Vậy tại sao ta không biết tha thứ cho anh em.
Nếu có phải tha đến “BẢY MƯƠI LẦN BẢY” thì cũng đáng, chứ không phải là điều hoang tưởng.
Giáo huấn của Chúa:
“NẾU MỖI NGƯỜI TRONG CHÚNG CON KHÔNG THA THỨ CHO ANH EM, THÌ CHÚA CHA CŨNG KHÔNG THA THỨ CHO CHÚNG CON”.
Giáo huấn của Chúa nhắc cho Kitô phải hữu ý thức: ta luôn sống trong 2 mối tương quan: Tương quan theo chiều dọc (đối với Thiên Chúa) và Tương quan theo chiều ngang (đối với anh em).
Và Chúa luôn căn cứ vào tương quan của ta với anh em, nếu ta biết tha thứ cho anh em thì Thiên Chúa mới tha thứ cho ta.
Trong Mùa Chay Thánh 2019 này, Lời Chúa hôm nay nhắc nhở ta biết ý thức mối tương quan đối với tha nhân.
Ta phải biết mở lòng tha thứ cho người khác, thì ta mới xứng đáng lãnh nhận ơn tha thứ của Chúa.
Với một vài suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước vao Bai Tin mùng:
__________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Mt 18, 21-35)
“LẠY THẦY, KHI ANH EM XÚC PHẠM ĐẾN CON, CON PHẢI THA THỨ CHO HỌ MẤY LẦN? CÓ PHẢI ĐẾN BẢY LẦN KHÔNG?”
Tại sao Phêrô lại đặt câu hỏi này?
Lý giải được câu hỏi đó, sẽ giúp ta hiểu được phần nào đời sống của Cộng đoàn 12 Tông đồ.
TÂM TRẠNG CỦA PHÊRÔ:
Như ta biết: Khi Chúa Giêsu chọn Nhóm Mười Hai, các ông là những người có tính khí rất khác biệt và có khi còn xung khắc nhau nữa, chứ không phải là những con người dễ hoà đồng, cùng chung quan điểm.
Như Phêrô, là một con người nổi tiếng “bốc đồng, bộp chộp”, luôn nhanh mồm nhanh miệng. Đây là ưu điểm và lợi khí của ông, nhưng nó lại là nhược điểm lớn nhất của ông.
Trong khi Gioan thì lại là người thâm trầm, sâu sắc, ít nói. Như vậy, Phêrô rất dễ bị anh em công kích và xúc phạm.
Ở đây không có chuyện gây thù chuốc oán, mà chỉ là những xúc phạm lặt vặt. Như vậy Phêrô rất dễ bị anh em trong nhóm xúc phạm, công kích. Mặc dù đây chỉ là sự xúc phạm nhỏ thôi, nhưng Phêrô ắt cũng rất đau khổ.
Nhưng biết làm sao bây giờ, vì “cha mẹ sinh con trời sinh tính”. Cái tính khí của Phêrô là cái Trời ban cho ông, cho dù ông không muốn. Phêrô chắc hẳn cũng có nhiều day dứt băn khoăn.
Vì thế nhân tiện hôm nay Chúa Giêsu giảng về đời sống cộng đoàn nên ông mới mạnh dạn đặt ra câu hỏi: “”Lạy Thầy, khi anh em xúc phạm đến con, con phải tha thứ cho họ mấy lần?”
Phêrô đặt vấn đề rất rõ ràng: Khi anh em xúc phạm đến con. Như vậy, mình là người bị xúc phạm.
Phản ứng của người bị xúc phạm thế nào?
Chắc ai cũng hiểu. Đầu tiên, ta sẽ tức giận và tiến thêm một bước nữa là Trả đũa, chứ đừng nói chi là tha thứ.
Nhưng câu hỏi của Phêrô cũng rất rõ: Không phải là trả đũa, mà “Con phải tha thứ cho họ mấy lần?
Như vậy ngay câu đầu tiên ta đã thấy nổi bật lên 2 từ “THA THỨ” rồi. Cụm từ này sẽ xuất hiện nhiều lần trong bài Tin mừng hôm nay, cũng như trong toàn bộ Kinh thánh. Phêrô đã hành xử theo cách hành xử của Thiên Chúa, Ngài luôn tha thứ cho con người khi xúc phạm đến Ngài.
CÓ PHẢI ĐẾN BẢY LẦN KHÔNG?
Chính Phêrô đặt vấn đề với Chúa Giêsu và cũng chính ông đưa ra giải pháp để giải quyết.
Phêrô đã mạnh dạn đưa ra con số 7. Có lẽ chỉ có mình ông mới dám nghĩ ra con số 7 này, ngay cả các bậc quân tử xưa cũng như nay, chỉ dừng lại con số 3 thôi.
Nhưng cho dù có cao thượng đến đâu, đó cũng chỉ là lối hành xử của con người bình thường.
Với Chúa Giêsu hoàn toàn khác.
CHÚA GIÊSU ĐÁP: “TA KHÔNG BẢO CON PHẢI THA ĐẾN BẢY LẦN, NHƯNG ĐẾN BẢY MƯƠI LẦN BẢY”.
Lối hành xử của con cái Chúa là: “BẢY MƯƠI LẦN BẢY”.
Tha thứ đến 7 lần, đó là tha thứ theo đúng công bằng của lề luật, của lý luận con người. Nhưng Chúa Giêsu còn đi xa hơn bằng cách nói: tha thứ cho đến BẢY MƯƠI LẦN BẢY.
Theo luật Môsê dạy tha thứ đến bảy lần thôi. Ðó là tha thứ đúng mức độ công bằng của lề luật, của lý luận con người. Nhưng Chúa Giêsu đã trả lời bằng cách nói: “Tha thứ đến bảy mươi lần bảy”, nghĩa là tha thứ không cùng, không giới hạn, vượt quá lý luận phàm nhân.
Để minh họa lời Giáo huấn của Ngài, Chúa Giê-su đã kể một dụ ngôn mà chỉ mình thánh Mát-thêu thuật lại. Đó là: DỤ NGÔN TÊN ĐẦY TỚ MẮC NỢ KHÔNG BIẾT THƯƠNG XÓT.
Dụ ngôn gồm tất cả 3 hồi:
I/. HỒI THỨ NHẤT:
“VỀ VẤN ĐỀ NÀY, THÌ NƯỚC TRỜI CŨNG GIỐNG NHƯ ÔNG VUA KIA MUỐN TÍNH SỔ VỚI CÁC ĐẦY TỚ.
TRƯỚC HẾT, NGƯỜI TA DẪN ĐẾN VUA MỘT NGƯỜI MẮC NỢ MƯỜI NGÀN NÉN BẠC. NGƯỜI NÀY KHÔNG CÓ GÌ TRẢ, NÊN CHỦ RA LỆNH BÁN Y, VỢ CON VÀ TẤT CẢ TÀI SẢN CỦA Y ĐỂ TRẢ HẾT NỢ.
NGƯỜI ĐẦY TỚ LIỀN SẤP MÌNH DƯỚI CHÂN CHỦ VÀ VAN LƠN RẰNG: ‘XIN VUI LÒNG CHO TÔI KHẤT MỘT KỲ HẠN VÀ TÔI SẼ TRẢ CHO NGÀI TẤT CẢ’. NGƯỜI CHỦ ĐỘNG LÒNG THƯƠNG, TRẢ TỰ DO VÀ THA NỢ CHO Y.
“NƯỚC TRỜI CŨNG GIỐNG NHƯ”.
Như vậy, dụ ngôn này cũng là một Dụ ngôn Nước Trời. Nhưng Matthêu không xếp nó vào Chương 13, là Chương liệt kê các dụ ngôn Nước Trời của Chúa Giêsu. Vì Dụ ngôn này có điểm đặc biệt, nó nhắm đến đời sống Cộng đoàn, nên Matthêu xếp nó vào Chương 18.
“NHƯ ÔNG VUA KIA MUỐN TÍNH SỔ VỚI CÁC ĐẦY TỚ”.
Cụm từ “MUỐN TÍNH SỔ”, nó cho thấy bối cảnh là “Ngày Cánh chung”, là Ngày phán xét. Mọi ân oán, mọi mắc mứu, mọi món nợ phải thanh toán.
Nó là ngày “kết sổ” cho mỗi người. Thật đáng sợ và khủng khiếp.
Người đời khi kết sổ cuối năm, họ còn “du di”, cái gì tha được thì tha, cái gì có thể bỏ qua thì cho qua, để cho người mắc nợ có cơ hội làm lại cuộc đời.
Nhưng “TÍNH SỔ” trong ngày Cánh chung thì khác. Người ta phải trả hết cho đến “đồng xu cuối cùng”.
Thế nhưng dụ ngôn hôm nay lại đưa ta đến niềm hoan lạc vô biên, niềm hy vọng tột cùng. Ông chủ sẽ tha thứ hết cho ta, miễn là ta phải biết tha thứ cho anh em mắc nợ với ta.
“TRƯỚC HẾT, NGƯỜI TA DẪN ĐẾN VUA MỘT NGƯỜI MẮC NỢ MƯỜI NGÀN NÉN BẠC”
Đầu tiên, Đức vua triệu đến người đầy tớ mắc nợ vua mười ngàn nén bạc, một món nợ quá lớn. Tên của người này chắc phải đứng đầu trong danh sách những con nợ.
Vì 10.000 nén bạc quy đổi ra bây giờ khoảng 10 triệu dollars. Các quan chức ngày nay tham nhũng đến hàng tỷ, tỷ dollars.
Tại sao lại mắc nợ những món nợ khổng lồ như vậy? Thưa chỉ vì lòng tham không đáy, lòng tham không có đáy thì không có con số nào cho đủ.
CHỦ RA LỆNH BÁN Y, VỢ CON VÀ TẤT CẢ TÀI SẢN CỦA Y ĐỂ TRẢ HẾT NỢ
Đã gọi “tính sổ”, thì người đầy tớ kia phải trả. Nếu không trả được thì phải mang tài sản, ngay cả vợ con ra thế chấp.
Vì người này không thể nào thanh toán được món nợ, nên Đức Vua ra lệnh: “Bán y, cùng tất cả vợ con, tài sản, mà trả nợ”. Vào thời đó, người cha mắc nợ thì cả gia đình đều bị liên lụy.
Ông này liền sấp mình dưới chân Đức Vua, than khóc xin được khất món nợ lại để tìm phương thế trả dần: “Thưa Ngài, xin rộng lòng hoãn lại cho tôi, tôi sẽ lo trả hết”.
NGƯỜI CHỦ ĐỘNG LÒNG THƯƠNG, TRẢ TỰ DO VÀ THA NỢ CHO Y
Nhà vua biết rất rõ, cho dù có tịch thu hết tất cả những gì mà người đầy tớ kia đang có cũng không đủ trả nợ, và ngài cũng biết chắc y không thể nào trả được cho dù có xin khất thời gian dài.
Nhưng đã “tính sổ” thì phải thanh toán cho bằng hết. Không cho phép dây dưa nữa.
Vậy đâu là giải pháp cho người đầy tớ này?
Chúa Giêsu nói rõ:
“NGƯỜI CHỦ ĐỘNG LÒNG THƯƠNG, TRẢ TỰ DO VÀ THA NỢ CHO Y”.
Chỉ còn cách XOÁ NỢ, chứ không còn cách nào khác. Đó là giải pháp của Thiên Chúa.
Còn giải pháp của con người, trong phần sau ta sẽ rõ.
Thật kỳ lạ, với một món nợ khổng lồ như vậy (mười ngàn nén bạc) mà chỉ với một lời van xin rất đơn giản, ai trong chúng ta cũng có thể nói được trong hoàn cảnh đó mà Vua động lòng thương không những bắt vợ con y để trả nợ mà còn tha nợ cho y và cuối cùng là trả tự do cho y luôn.
Đức vua liền “ĐỘNG LÒNG THƯƠNG” (đây là động từ mà các sách Tin Mừng hay dùng để diễn tả tấm lòng xót thương của Thiên Chúa trước những đau khổ của con người), tha bổng món nợ cho y (hình ảnh về ơn cứu độ vô điều kiện).
Ý nghĩa của phần đầu dụ ngôn rất sâu xa mà Matthêu muốn diễn tả:
Chúng ta đều là tội nhân, là con nợ của Thiên Chúa, Ngài luôn yêu thương con người bằng một tình thương tuyệt đối và vĩ đại, nhưng ta luôn xúc phạm đến Ngài khi cứ dìm mình trong tội lỗi.
Tội lỗi của ta quá nhiều và quá lớn, còn vượt xa con số “mười ngàn nén bạc”. Món nợ quá lớn này đã giam hãm ta trong tội không thể nào thoát ra được.
II/. HỒI THỨ HAI:
“KHI RA VỀ, TÊN ĐẦY TỚ GẶP MỘT NGƯỜI BẠN MẮC NỢ Y MỘT TRĂM BẠC.
Y TÓM LẤY, BÓP CỔ MÀ NÓI RẰNG: ‘HÃY TRẢ NỢ CHO TA’. BẤY GIỜ NGƯỜI BẠN SẤP MÌNH DƯỚI CHÂN VÀ VAN LƠN RẰNG: ‘XIN VUI LÒNG CHO TÔI KHẤT MỘT KỲ HẠN, TÔI SẼ TRẢ HẾT NỢ CHO ANH’.
Y KHÔNG NGHE, BẮT NGƯỜI BẠN TỐNG GIAM VÀO NGỤC, CHO ĐẾN KHI TRẢ NỢ XONG”
Hoạt cảnh thứ hai được dàn dựng trên sự tương phản với hoạt cảnh thứ nhất. Con nợ được Đức Vua thương tình tha bổng lại hành xử với một người bạn đồng liêu của mình, khác xa với cách hành xử của Đức Vua trước đây dành cho y.
Bạn y mắc nợ y một trăm bạc, một món nợ không đáng là bao so với món nợ của y đối với Đức Vua.
Vừa thấy con nợ của mình, y liền “túm lấy”, “bóp cổ” mà bảo: “Trả nợ cho tao”. Người bạn van xin y như trước đây y đã van xin Đức Vua: “Thưa anh, xin rộng lòng hoãn lại cho tôi, tôi sẽ lo trả anh”.
Và con nợ thứ hai cũng van xin như con nợ thứ nhất: “’XIN VUI LÒNG CHO TÔI KHẤT MỘT KỲ HẠN, TÔI SẼ TRẢ HẾT NỢ CHO ANH’
Không một chút động lòng, y cứ tống bạn mình vào ngục cho đến khi trả xong món nợ.
Nếu căn cứ vào món nợ để đưa ra cách hành xử, với món nợ “Một trăm bạc” mà tên đầy tớ mắc nợ đã túm lấy, bóp cổ bạn mình. Thì với “mười ngàn nén bạc” thì nhà vua đã “thắt cổ” y rồi chứ y không còn cơ hội “bóp cổ” bạn y nữa.
Thiên Chúa đối xử với ta như vậy, luôn động lòng trắc ẩn và tha thứ, còn ta đối xử với anh em xúc phạm mình như thế nào?
Chắc chỉ toàn bóp cổ, chì chiết cho đến chết.
Như vậy, cách hành xử của Thiên Chúa luôn vượt quá cách hành xử của con người gấp ngàn, vạn, triệu lần.
III/. HỒI THỨ BA:
“CÁC BẠN Y CHỨNG KIẾN CẢNH TƯỢNG ĐÓ, RẤT KHỔ TÂM, HỌ LIỀN ĐI THUẬT VỚI CHỦ TẤT CẢ CÂU TRUYỆN.
BẤY GIỜ CHỦ ĐÒI Y ĐẾN VÀ BẢO RẰNG: ‘TÊN ĐẦY TỚ ĐỘC ÁC KIA, TA ĐÃ THA HẾT NỢ CHO NGƯƠI, VÌ NGƯƠI ĐÃ VAN XIN TA; CÒN NGƯƠI, SAO NGƯƠI KHÔNG CHỊU THƯƠNG BẠN NGƯƠI NHƯ TA ĐÃ THƯƠNG NGƯƠI?’ CHỦ NỔI GIẬN, TRAO Y CHO LÝ HÌNH HÀNH HẠ, CHO ĐẾN KHI TRẢ HẾT NỢ
Đức Vua hoàn toàn thay đổi thái độ đối với tên đầy tớ mà Vua gọi là “độc ác”: Ngài nổi cơn thịnh nộ giao người đầy tớ nhẫn tâm này cho lý hình hành hạ cho đến ngày y trả hết nợ.
Chính ở đây cho thấy cách thức tính sổ của Đức Vua.
Ngài phân xử mỗi người không căn cứ trên việc tính toán chi ly món nợ, nhưng trên khả năng yêu thương và tha thứ của mỗi người với anh em đồng loại.
Độc giả hãy dừng lại một chút để làm cuộc so sánh:
10,000 yến vàng (mười ngàn nén bạc): Đây là một số nợ khổng lồ. Một lạng vàng trị giá thị trường hôm nay khoảng 1000 dollars; 10,000 lạng tương xứng với 10 triệu dollars. Trong khi 100 quan tiền chỉ tương đương 10 dollars.
Như vậy khi so sánh 10 triệu với 10 đồng, chúng ta mới thấy được lòng khoan dung của Thiên Chúa thật vĩ đại trong khi lòng con người lại quá hẹp hòi.
Ôi Lạy Chúa! Chúa thật vĩ đại mà chúng con chỉ biết chiêm ngưỡng và tán tụng, còn con người chúng con là hình ảnh của Chúa lại quá bần tiện như vậy sao !
CÒN NGƯƠI, SAO NGƯƠI KHÔNG CHỊU THƯƠNG BẠN NGƯƠI NHƯ TA ĐÃ THƯƠNG NGƯƠI?
Đây là câu chất vấn của Vua dành cho tên đầy tớ độc ác. Nhưng coi chừng, đó cũng sẽ là câu chất vấn của Chúa Giêsu dành cho mỗi người chúng ta.
Ta đừng đọc dụ ngôn này với một tâm trạng bình thản vô tư như không liên can gì đến mình. Ta phải giật mình và kinh hãi khi phải đối diện câu chất vấn này.
Ta phải trả lời với Chúa thế nào?
Ta hãy xét lại mình, xét lại thái độ đối với người đã xúc phạm mình thế nào? Ta đừng để mình rơi vào số phận của tên đầy tớ gian ác kia.
“VẬY CHA TA TRÊN TRỜI CŨNG XỬ VỚI CÁC CON ĐÚNG NHƯ THẾ, NẾU MỖI NGƯỜI TRONG CÁC CON KHÔNG HẾT LÒNG THA THỨ CHO ANH EM MÌNH”.
Đây là ý chủ lực của Dụ ngôn và cũng là câu kết thúc. Người đầy tớ nhẫn tâm này không ngờ rằng có một mối tương quan giữa thái độ của y đối với bạn đồng môn và thái độ của Đức Vua đối với y. Khi từ chối lòng xót thương đối với bạn mình, y cũng hủy bỏ luôn lòng xót thương mà y được hưởng từ Đức Vua.
CŨNG XỬ VỚI CÁC CON ĐÚNG NHƯ THẾ:
Từ đó, bài học được rút ra: điều kiện tất yếu để được Thiên Chúa tha thứ là phải tha thứ cho anh em mình.
Chỉ khi biết tha thứ cho nhau, chúng ta mới khám phá chiều sâu của lời xin trong Kinh Lạy Cha: “Xin tha tội cho chúng con như chúng con cũng tha cho những người có lỗi với chúng con”, đồng thời mới có thể nghiệm ra Mối Phúc thứ năm: “Phúc thay ai xót thương người, vì họ sẽ được Thiên Chúa xót thương”.
Điều mà dụ ngôn không nói ra, đó là: chính Chúa Giê-su, bằng cuộc sống của Ngài: cuộc Tử Nạn và Phục Sinh của Ngài, đem đến cho con người những phương thế biến đổi nội tâm, ngõ hầu họ có khả năng yêu thương và tha thứ.
Lạy Chúa Giêsu, Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng con “hãy tha thứ cho nhau như Chúa đã tha thứ cho chúng con.” Tha thứ không phải một lần mà bảy mươi lần bảy, nghĩa là tha thứ mãi mãi.”
Như vậy, tha thứ cũng đòi hỏi sự kiên nhẫn, kiên nhẫn để cho người xúc phạm đến chúng con có cơ hội, có thời giờ sửa đổi và làm lại cuộc đời. Chúa nói với chúng con đừng như tên đầy tớ kia đã đối xử quá khắt khe với những con nợ của mình mà quên rằng Chúa đã từng tha thứ cho ta.
Amen.
__________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

