DỤ NGÔN CÂY VẢ KHÔNG RA TRÃI
“NếU CÃC NGÆ¯Æ I KHÔNG Ä‚N NÄ‚N Há»I CẢI, THÃŒ TẤT CẢ CÃC NGÆ¯Æ I CŨNG SẼ BỊ HUá»¶ DIỆT NHƯ VẬY”.
BÀI ÄỌC I: Xh 3, 1-8a. 13-15
“Äấng hiện hữu sai tôi đến vá»›i anh em”.
TrÃch sách Xuất Hà nh.
Trong những ngà y ấy, Môsê chăn chiên cho ông nhạc là Giêtrô, tư tế xứ MaÄ‘ian. Ông lùa Ä‘oà n chiên qua sa mạc, đến núi Horeb là núi cá»§a Thiên Chúa. Thiên Chúa hiện ra vá»›i ông trong ngá»n lá»a cháy từ giữa bụi gai. Ông nhìn thấy bụi gai bốc lá»a, nhưng không bị thiêu rụi. Môsê nói: “Ta hãy lại xem cảnh tượng kỳ lạ nà y, vì sao bụi gai không bị thiêu rụi”.
Thiên Chúa thấy ông lại xem, từ giữa bụi gai Ngưá»i gá»i ông: “Môsê! Môsê!” Ông thưa: “Dạ con đây!” Chúa nói: “Ngươi đừng đến gần đây. Hãy cởi dép ở chân ra, vì chá»— ngươi Ä‘ang đứng là nÆ¡i thánh”. Chúa lại nói: “Ta là Thiên Chúa cá»§a Tổ phụ ngươi. Thiên Chúa cá»§a Abraham, Thiên Chúa cá»§a Isaac, Thiên Chúa cá»§a Giacóp”. Môsê che mặt, vì không dám nhìn Thiên Chúa. Chúa nói: “Ta đã thấy dân Ta phải khổ cá»±c ở Ai-cáºp. Ta đã nghe tiếng chúng kêu than kẻ đốc công áp bức. Ta biết ná»—i Ä‘au khổ cá»§a chúng, nên Ta xuống cứu chúng thoát khá»i tay ngưá»i Ai-cáºp và đưa ra khá»i đất ấy đến miá»n đất tốt tươi rá»™ng lá»›n, đất trà n trá» sữa và máºt”.
Môsê thưa vá»›i Thiên Chúa rằng: “Nà y con sẽ đến vá»›i con cái Israel và bảo há»: Thiên Chúa cá»§a tổ phụ anh em đã sai tôi đến vá»›i anh em. Nếu há» há»i con: ‘Tên Ngưá»i là gì?’, con sẽ nói sao vá»›i há»?” Thiên Chúa nói vá»›i Môsê: “Ta là Äấng Tá»± Hữu”. Chúa nói: “Ngươi sẽ bảo con cái Israel thế nà y: ‘Äấng Tá»± Hữu sai tôi đến vá»›i anh em’ “.
Thiên Chúa lại nói vá»›i Môsê: “Ngươi sẽ bảo con cái Israel thế nà y: ‘Thiên Chúa cá»§a tổ phụ anh em, Thiên Chúa cá»§a Abraham, Thiên Chúa cá»§a Isaac, Thiên Chúa cá»§a Giacóp sai tôi đến vá»›i anh em’. Äó là danh Ta cho đến muôn Ä‘á»i, đó là danh Ta phải ghi nhá»› qua má»i thế hệ”.
Äó là lá»i Chúa.
BÀI ÄỌC II: 1 Cr 10, 1-6. 10-12
“Äá»i sống dân chúng đối vá»›i Môsê trong hoang địa được viết ra để răn bảo chúng ta”.
TrÃch thư thứ nhất cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Côrintô.
Anh em thân mến, tôi không muốn để anh em không hay biết Ä‘iá»u nà y, là tất cả cha ông chúng ta đã được ở dưới áng mây, Ä‘i ngang qua biển và tất cả nhá» Môsê mà được thanh tẩy, dưới áng mây và trong lòng biển; tất cả đã ăn cùng má»™t thức ăn thiêng liêng, và uống cùng má»™t thức uống thiêng liêng. Tháºt váºy, tất cả đã uống nước phát xuất từ tảng đá thiêng liêng Ä‘i theo há»: tảng đá ấy chÃnh là Chúa Kitô. Tuy nhiên, không phải phần đông trong hỠđã sống đẹp lòng Chúa, vì hỠđã bị gục ngã trong hoang địa.
Bao nhiêu sá»± kiện đó nêu gương cho chúng ta, để chúng ta đừng chiá»u theo những dục vá»ng xấu xa như những ngưá»i đó đã chiá»u theo. Anh em đừng lẩm bẩm kêu trách như má»™t số ngưá»i trong bá»n hỠđã là m, và đã vong mạng bởi tay má»™t sứ thần huá»· diệt. Những việc đó đã xảy đến cho hỠđể là m gương, và đã được ghi chép để răn bảo chúng ta là những ngưá»i Ä‘ang sống trong thá»i đại cuối cùng. Thế nên, ai tưởng mình Ä‘ang đứng vững, hãy ý tứ kẻo ngã.
Äó là lá»i Chúa.
BÀI TIN MỪNG: Lc 13, 1-9
“Nếu các ngươi không ăn năn hối cải, thì tất cả các ngươi cÅ©ng sẽ bị huá»· diệt như váºy”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, có những kẻ thuáºt lại cho Chúa Giêsu vá» việc quan Philatô giết mấy ngưá»i Galilê, là m cho máu há» hoà lẫn vá»›i máu các váºt há» tế sinh. Ngà i lên tiếng bảo: “Các ngươi tưởng rằng mấy ngưá»i xứ Galilê bị ngược đãi như váºy là những ngưá»i tá»™i lá»—i hÆ¡n tất cả những ngưá»i khác ở xứ Galilê ư? Ta bảo các ngươi: không phải thế. Nhưng nếu các ngươi không ăn năn hối cải, thì tất cả các ngươi cÅ©ng sẽ bị huá»· diệt như váºy. CÅ©ng như mưá»i tám ngưá»i bị tháp Silôe đổ xuống đè chết, các ngươi tưởng há» tá»™i lá»—i hÆ¡n những ngưá»i khác ở Giêrusalem ư? Ta bảo các ngươi: không phải thế. Nếu các ngươi không ăn năn hối cải, thì tất cả các ngươi cÅ©ng sẽ bị huá»· diệt như váºy”.
Ngà i nói vá»›i há» dụ ngôn nà y: “Có ngưá»i trồng má»™t cây vả trong vưá»n nho mình. Ông đến tìm quả ở cây đó mà không thấy, ông liá»n bảo ngưá»i là m vưá»n rằng: ‘Kìa, ba năm nay ta đến tìm quả cây vả nà y mà không thấy có. Anh hãy chặt nó Ä‘i, còn để nó choán đất là m gì!’ Nhưng anh ta đáp rằng: ‘Thưa ông, xin để cho nó má»™t năm nay nữa, tôi sẽ đà o đất chung quanh và bón phân; may ra nó có quả chăng, bằng không năm tá»›i ông sẽ chặt nó Ä‘i'”.
Äó là Lá»i Chúa.
_____________________________
SUY NIỆM & CHIA SẺ:
LƯỚT QUA CÃC BÀI ÄỌC:
Các Bà i Äá»c cá»§a Chúa Nháºt III Mùa Chay táºp trung trong việc con ngưá»i phải biết nắm lấy cÆ¡ há»™i Thiên Chúa ban để ăn năn sám hối và thăng tiến không ngừng.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch sách Xuất Hà nh, Thiên Chúa động lòng thương xót dân cá»§a Ngà i khi thấy há» bị đối xá» tà n nhẫn như những nô lệ bên Ai-cáºp; Ngà i hiện ra vá»›i ông Môsê để tỠý định cá»§a Ngà i và sai ông đến vá»›i con cái Israel để chuẩn bị đưa há» ra khá»i đất nô lệ để và o Äất Hứa.
TRONG BÀI ÄỌC II TrÃch thư thứ nhất cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Côrintô, thánh Phaolô muốn các tÃn hữu nhìn lại biến cố Xuất Hà nh để rút ra bà i há»c cụ thể cho các tÃn hữu Corintô: cho dù con cái Israel đã được Thiên Chúa yêu thương và ban cÆ¡ há»™i để giải thoát; nhưng nhiá»u ngưá»i trong hỠđã không biết dùng cÆ¡ há»™i, vẫn cà m rà m, than trách, và sau cùng phải chết trước khi và o Äất Hứa.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Luca, Chúa Giêsu muốn nhắc nhở cho dân chúng phải biết nhìn các biến cố xảy ra trong cuá»™c Ä‘á»i và há»c há»i những Ä‘iá»u quan trá»ng cho bản thân: khi thấy ngưá»i khác chết, đừng nghÄ© là há» tá»™i lá»—i hÆ¡n mình, nhưng hãy biết sá»± chết cÅ©ng sẽ xảy ra cho mình; Ä‘iá»u quan trá»ng là phải biết ăn năn sám hối và sinh hoa kết trái cho Thiên Chúa.
____________________________
ÄI VÀO BÀI TIN MỪNG:
KHI ẤY, CÓ NHá»®NG KẺ THUẬT LẠI CHO CHÚA GIÊSU VỀ VIỆC QUAN PHILATÔ GIẾT MẤY NGƯỜI GALILÊ, LÀM CHO MÃU HỌ HOÀ LẪN VỚI MÃU CÃC VẬT HỌ TẾ SINH
QUAN PHILATÔ: ÔNG LÀ AI? TẠI SAO GIẾT NGƯỜI GALILÊ?
Sau khi Vua Hêrôđê Cả băng hà và o năm thứ 4 sau công nguyên, Hoà ng đế Roma Augustô chia nước Do Thái thà nh ba tiểu quốc cho ba con trai của Hêrôđê Cả:
+ Hêrôđê Antipas là m vua Galilê và vùng tả ngạn sông Giôđan.
+ Hêrôđê Philip cai quản Golan và Miá»n Äông Bắc.
+ Hêrôđê Arkêlaus cai trị Giuđêa và miá»n Idumea.
Äế quốc Roma cai trị các thuá»™c quốc theo hình thức đặt những tổng trấn để giữ gìn an ninh tráºt tá»± và nhất là để thu thuế cho hoà ng đế Roma.
Thá»i Chúa Giêsu, Philatô là m tổng trấn Giuđêa từ năm 26-36 sau Công nguyên, dưới thá»i hoà ng đế Tiberius Cêsar. Ông là vị tổng trấn thứ năm kể từ khi Giuđêa mất chá»§ quyá»n. Ông thi hà nh nhiệm vụ tổng trấn dà i đến 10 năm ở Giuđêa.
Theo sá» gia Flavius Josephus, tổng trấn Philatô là ngưá»i không có thá»±c quyá»n, mà tÃnh khà lại nông ná»—i, bá»™c trá»±c và nhất là hay dùng quyá»n lá»±c và sức mạnh quân sá»± đà n áp dân chúng, nhất là những phe phái, những phong trà o nổi lên chống La Mã. Ông ta được nhắc đến nhiá»u qua dÃnh lÃu đến vụ án Chúa Giêsu.
KHI ẤY.
Bối cảnh của Bà i Tin mừng hôm nay như sau:
Căn cứ và o Ä‘oạn Tin mừng Ä‘i trước đó cÅ©ng cá»§a Luca (Lc 12, 54 – 57) Chúa Giêsu Ä‘ang khiển trách ngưá»i Do Thái: Há» giá»i lắm, rất giá»i để Ä‘oán bá»™ mặt trá»i đất, các hiện tượng thiên nhiên, nhưng lại không biết gì và mù tịt trước má»™t hiện tượng rất đặc biệt, đó là thá»i Thiên sai đã đến mà há» không chịu nháºn ra để ăn năn sám hối. Chúa Giêsu nói: “”Khi các ngưá»i thấy mây kéo lên ở phÃa tây, các ngưá»i nói ngay: “Mưa đến nÆ¡i rồi”, và xảy ra đúng như váºy. Khi thấy gió nồm thổi, các ngưá»i nói: “Trá»i sẽ oi bức”, và xảy ra đúng như váºy. Những kẻ đạo đức giả kia, cảnh sắc đất trá»i, thì các ngưá»i biết nháºn xét, còn thá»i đại nà y, sao các ngưá»i lại không biết nháºn xét? (Lc 12, 54 – 56).
Như váºy, theo Chúa Giêsu, há» chỉ là những kẻ đạo đức giả.
CÓ NHỮNG KẺ THUẬT LẠI CHO CHÚA GIÊSU – HỌ LÀ NHỮNG NGƯỜI NÀO?
Khi Äức Giêsu Ä‘ang nói, có mấy ngưá»i đến kể cho Ngà i nghe chuyện những ngưá»i Ga-li-lê bị tổng trấn Phi-la-tô giết, khiến máu đổ ra hòa lẫn vá»›i máu tế váºt há» Ä‘ang dâng. Những ngưá»i kể chuyện cho Äức Giêsu nghe là ngưá»i nà o? Tại sao Quan Tổng trấn Philatô lại giết những ngưá»i Ä‘ang tế lá»… cho Äức Chúa? Như váºy ông Ä‘ang đà n áp tôn giáo sao? Và há» kể cho Ngà i nghe vá»›i mục Ä‘Ãch gì?
Thá»±c ra Nước Do Thái thá»i Äức Giêsu Ä‘ang bị Äế quốc La Mã thống trị, ngưá»i Rôma chi phối và điá»u khiển toà n bá»™, nhưng trong lãnh vá»±c tôn giáo, hình như há» không đả động đến. Rôma đặt ngưá»i cá»§a mình và o các chức vụ quan trá»ng và chỉ dà nh cho số Ãt ngưá»i Do Thái thân Rôma má»™t số chức vụ không quan trá»ng, giống như bù nhìn, và dụ như vua Hêrôđê. Tai mắt cá»§a Rôma ở khắp nÆ¡i để theo dõi nhất cá» nhất động những ngưá»i Do Thái chống đối, để xá» lý ngay không cho phong trà o nổi loạn bá»™c phát.
Äã có nhiá»u ngưá»i Do Thái nổi lên chống lại Rôma và đã bị giết, hỠđược gá»i là anh hùng ái quốc. Sá»± kiện ngà y hôm nay, có má»™t nhóm quá khÃch ngưá»i Galilê liên kết vá»›i nhau, há» tổ chức má»™t buổi lá»… để được Äức Chúa chứng giám. Há» dâng cho Äức Chúa những lá»… váºt để chứng nháºn lòng thà nh cá»§a mình và xin Äức Chúa giúp sức. Những tai mắt cá»§a Rôma đã đánh hÆ¡i được nhóm ngưá»i nà y và đã báo lên quan tổng trấn Philatô để ông xá» lý. Những tên gián Ä‘iệp đã bá» qua vua Hêrôđê, mà trình lên thẳng Philatô, vì Galilê thuá»™c lãnh địa cá»§a Hêrôđê, mặc dù Hêrôđê luôn trung thà nh vá»›i Rôma, nhưng ông là ngưá»i Do Thái nên không đáng tin cẩn. Thế là cuá»™c tà n sát xảy ra ngay lúc nhóm ngưá»i nà y Ä‘ang dâng lá»… váºt, máu cá»§a hỠđã hòa và o cá»§a lá»….
Riêng nhóm Pharisêu, há» cÅ©ng được gá»i là nhóm ái quốc. Mặc dù không á»§ng há»™ chÃnh quyá»n Rôma, nhưng ngưá»i Pharisêu phản đối việc dùng vÅ© lá»±c chống lại chÃnh quyá»n. Vì theo quan Ä‘iểm cá»§a há», những ngưá»i nà y bị giết là đáng tá»™i chết, vì há» nổi lên vá»›i tÃnh chất tá»± phát, vô trách nhiệm và đã đưa nhiá»u ngưá»i và o cái chết, hỠđã đưa nước Do Thái và o ngõ cụt không lối thoát, vì là m như váºy cà ng là m cho bạo lá»±c, đà n áp khốc liệt hÆ¡n.
Như váºy, những ngưá»i đến kể cho Äức Giêsu nghe câu chuyện nà y là ngưá»i Pharisêu. Nhưng vấn đỠđặt ra: Há» kể cho Ngà i nghe vá»›i mục Ä‘Ãch gì?
Há» kể lại sá»± kiện nà y cho Äức Giêsu, để xem Ngà i có láºp trưá»ng, thái độ như thế nà o? Ngà i sẽ lên án Philatô? Hay Ngà i sẽ lên án những kẻ khuấy động vô trách nhiệm, đưa đám đông dân chúng và o những cuá»™c phiêu lưu không lối thoát? Vá»›i bản chất luôn tìm cách bắt bẻ, gà i bẫy, những ngưá»i Pharisêu nhân biến cố Ä‘au thương nà y muốn Äức Giêsu tá» rõ láºp trưá»ng, và cho dù vá» bên nà o Ngà i cÅ©ng rÆ¡i và o bẫy cá»§a há».
“NGÀI LÊN TIÊNG BẢO: “CÃC NGÆ¯Æ I TƯỞNG RẰNG MẤY NGƯỜI XỨ GALILÊ BỊ NGƯỢC ÄÃI NHƯ VẬY LÀ NHá»®NG NGƯỜI TỘI Lá»–I HÆ N TẤT CẢ NHá»®NG NGƯỜI KHÃC Ở XỨ GALILÊ Ư?
TA BẢO CÃC NGÆ¯Æ I: KHÔNG PHẢI THẾ. NHƯNG NẾU CÃC NGÆ¯Æ I KHÔNG Ä‚N NÄ‚N Há»I CẢI, THÃŒ TẤT CẢ CÃC NGÆ¯Æ I CŨNG SẼ BỊ HUá»¶ DIỆT NHƯ VẬY.
Má»™t lần nữa, chúng ta nháºn thấy Äức Giêsu khước từ bà y tá» láºp trưá»ng vá» mặt chÃnh trị. Äức Giêsu không bà y tá» thái độ đối vá»›i trách vụ Philatô, hay đối vá»›i các nạn nhân, Ngà i chỉ muốn há» phải có má»™t cái nhìn đúng đắn vá» sá»± kiện nà y..
Thay vì gà i bẫy, bắt bẻ, há» lại bị Äức Giêsu chất vấn, bị Ngà i đặt và o cuá»™c thẩm vấn lương tâm mình. Ngà i đả phá quan niệm ẫu trà cá»§a há». Sá»± ẫu trà đó là : luôn gắn liá»n thảm há»a mà ngưá»i nà o phải chịu là do tá»™i cá»§a há».
Ta còn nhá»› sá»± kiện Äức Giêsu chữa cho má»™t ngưá»i mù từ khi má»›i sinh ở BethsaiÄ‘a, Thánh Gioan viết: “Äi ngang qua, Äức Giê-su nhìn thấy má»™t ngưá»i mù từ thuở má»›i sinh. Các môn đệ há»i Ngưá»i: “Thưa Thầy, ai đã phạm tá»™i khiến ngưá»i nà y sinh ra đã bị mù, anh ta hay cha mẹ anh ta?” Äức Giê-su trả lá»i: “Không phải anh ta, cÅ©ng chẳng phải cha mẹ anh ta đã phạm tá»™i. Nhưng sở dÄ© như thế là để thiên hạ nhìn thấy công trình cá»§a Thiên Chúa được tá» hiện nÆ¡i anh. Chúng ta phải thá»±c hiện công trình cá»§a Äấng đã sai Thầy, khi trá»i còn sáng; đêm đến, không ai có thể là m việc được. Bao lâu Thầy còn ở thế gian, Thầy là ánh sáng thế gian.†(Ga 9, 1-5)
Äức Giêsu trả lá»i rõ rà ng, việc anh nà y bị mù từ khi má»›i sinh chẳng do tá»™i cá»§a ai, không do tá»™i cá»§a anh, cÅ©ng không do tá»™i cá»§a cha mẹ anh, nhưng là để cho vinh quang Thiên Chúa được thể hiện. Như váºy, Ngà i muốn trả lá»i cho những ngưá»i Ä‘ang thăm dò Ngà i vá» việc mấy ngưá»i Galilê bị giết: “Các ông tưởng mấy ngưá»i Ga-li-lê nà y phải chịu số pháºn đó vì há» tá»™i lá»—i hÆ¡n má»i ngưá»i Ga-li-lê khác sao?â€
CÃC NGÆ¯Æ I TƯỞNG RẰNG
Lá»i Chúa Giêsu hôm nay muốn nói vá»›i tất cả chúng ta má»™t quan niệm đúng đắn, má»™t cái nhìn khôn ngoan, đừng có nhìn những ngưá»i Ä‘ang bị tai hoạ, Ä‘ang quằn quại trên giưá»ng bệnh, Ä‘ang kháºp khiá»…n trên đôi nạng lê lết từng góc phố, đừng nhìn những ngưá»i bị ung thư, nhìn những ngưá»i Ä‘ang lê lết ăn xin kia, há» là những kẻ tá»™i lá»—i hÆ¡n những ngưá»i khác. Nhưng má»—i khi nhìn thấy há» thì việc đầu tiên là ta hãy nhìn lại mình, đừng tưởng rằng mình đạo đức, hay thánh thiện hÆ¡n há».
Coi chừng! Nếu không biết nhìn và o mình để nháºn ra mình là con ngưá»i tá»™i lá»—i, thì tai hoạ sẽ giáng xuống trên đầu mình ngay bây giá», hỡi những kẻ gia hình! Coi chừng tai hoạ sẽ giáng xuống cho con cái mình và o má»™t ngà y không xa.
Cứ chè chén, nháºu nhẹt say sưa Ä‘i, cứ bà i bạc Ä‘i, cứ là m hà ng gian hà ng giả hà ng độc hại Ä‘i, cứ lừa ngưá»i ta trong những hà ng Ä‘a cấp Ä‘i, cứ bịp bợm dân chúng bằng những khẩu hiệu sặc mùi chÃnh trị Ä‘i. Coi chừng tai hoạ sẽ áºp xuống ngay bây giá» Hãy nhá»› kỹ Ä‘iá»u đó. Bà i há»c ngà y hôm nay tháºt sâu sắc, lá»i cảnh tỉnh tháºt quyết liệt.
KHÔNG PHẢI THẾ:
Chúa Giêsu khẳng định rất mạnh mẽ, không phải thế đâu, những ngưá»i kém may mắn kia không phải là ngưá»i tá»™i lá»—i hÆ¡n ngưá»i khác đâu. Không phải thế. Tháºt rõ rà ng.
“CŨNG NHƯ MƯỜI TÃM NGƯỜI BỊ THÃP SILÔE Äá»” XUá»NG ÄÈ CHẾT, CÃC NGÆ¯Æ I TƯỞNG HỌ TỘI Lá»–I HÆ N NHá»®NG NGƯỜI KHÃC Ở GIÊRUSALEM Ư? TA BẢO CÃC NGÆ¯Æ I: KHÔNG PHẢI THẾ. NẾU CÃC NGÆ¯Æ I KHÔNG Ä‚N NÄ‚N Há»I CẢI, THÃŒ TẤT CẢ CÃC NGÆ¯Æ I CŨNG SẺ BỊ HUá»¶ DIỆT NHƯ VẬYâ€
Nhân má»™t tai nạn xảy ra tại Galilê, vùng đất dân ngoại chiếm đến 3/4 mà mấy ngưá»i Pharisiêu đến tưá»ng thuáºt cho Chúa Giêsu, thì Ngà i cÅ©ng nhắc cho há» nhá»› lại má»™t tai nạn xảy ra tại chÃnh Giêrusalem, thá»§ đô cá»§a Do Thái và cÅ©ng là kinh đô Do Thái giáo. Khi nhắc lại, Ngà i cÅ©ng nhắn gá»i đến má»™t thông Ä‘iệp như cÅ©: “ Nếu các ngươi không ăn năn hối cải, thì tất cả các ngươi cÅ©ng sẽ bị huá»· diệt như váºyâ€.
Mục Ä‘Ãch quá rõ rà ng: Thông Ä‘iệp : “Hãy ăn năn sám hối†dà nh cho tất cả má»i ngưá»i: Kể cả dân ngoại và cho cả ngưá»i Do Thái chÃnh tông.
MƯỜI TÃM NGƯỜI BỊ THÃP SILÔE Äá»” XUá»NG ÄÈ CHẾT
Tháp Silôe ra sao và chuyện tháp đổ xuống như thế nà o? Äó là sá»± kiện mà cho đến nay chưa có lá»i giải thÃch rõ rà ng:
1/. CÃCH GIẢI THÃCH THỨ NHẤT:
Như chúng ta biết, ngưá»i Galilê rất dá»… hưởng ứng những cuá»™c bạo động chÃnh trị, bởi há» là dân dá»… bị kÃch động, lúc đó Philatô Ä‘ang ở trong cÆ¡n khá»§ng hoảng nghiêm trá»ng. Ông đã có má»™t quyết định rất tốt, rất thiện chÃ: Giêrusalem cần có má»™t hệ thống dẫn nước má»›i và tân tiến hÆ¡n. Ông chá»§ trương xây hệ thống đó, và để đà i thá» cho việc nà y, ông đỠnghị dùng má»™t số tiá»n cá»§a Äá»n Thá». Äó là mục tiêu đáng khen và sá»± chi phà đó có lý do chÃnh đáng.
Nhưng chỉ ý nghÄ© sá» dụng tiá»n cá»§a Äá»n Thá» cÅ©ng đủ khiến dân Do Thái cầm vÅ© khà chống lại. Khi dân chúng tụ táºp thì Philatô cho lÃnh cá»§a ông cải trang trà trá»™n vá»›i há». Chúng được lệnh mang gáºy thay vì gươm. Äến lúc được báo hiệu, chúng xông và o dân chúng và phân tán há». Việc đó đã diá»…n ra đúng theo kế hoạch, nhưng bá»n lÃnh đã hà nh động rất hung dữ, Ä‘i quá lệnh trên, gây thiệt mạng cho má»™t số thưá»ng dân.
Äiá»u gần như chắc chắn là ngưá»i Galilê có tham gia trong cuá»™c nổi loạn nà y. Chúng ta biết rằng Philatô và Hêrôđê thù địch nhau, rất có thể chÃnh vì vụ lá»™n xá»™n trên mà mối thù đó đã bắt Äức Giêsu, vì Ngà i là ngưá»i xứ Galilê. Há» chỉ hòa thuáºn vá»›i nhau khi Philatô gởi Äức Giêsu đến cho Hêrôđê xét xá» (Lc 23, 6-12).
2/. CÃCH GIẢI THÃCH THỨ HAI:
Theo tưá»ng thuáºt Thánh Kinh thì Tháp Silôe là má»™t tháp cổ xây dá»±ng ở vùng Silôe, phÃa Nam Giêrusalem và vì lâu Ä‘á»i không còn kiên cố đủ nên đã đổ sáºp đè chết mưá»i tám ngưá»i thá»i Chúa Giêsu.
Có những nhà chú giải thánh kinh thì cho rằng: Hồ nước Silôe hay hồ nước Bethsaida được tưá»ng thuáºt trong Gioan chương 5, hay tháp Silôe chỉ là những cổng ra và o khác nhau cá»§a cùng chung má»™t khu vá»±c tên Silôe. Tuy nhiên, cắt nghÄ©a nầy không đúng vì công trình khai quáºt cho thấy Ao nước Bethsaida nằm phÃa Bắc chứ không ở phÃa Nam Giêrusalem chung vá»›i tháp Silôe.
CÅ©ng có ngưá»i cho rằng: Tháp Silôe là má»™t phần cá»§a hệ thống dẫn thuá»· cá»§a quân đội La Mã nhằm dẫn nước từ hồ Silôe. Bản thân hồ Silôe thì nháºn nước từ thác Gihon. Tuy nhiên nhiá»u nhà chú giải cho rằng tháp Silôe là pháo đà i quân đội được xây nhằm giữ tráºr tá»± an ninh cho thá»§ đô Giêrusalem. Tuy nhiên giải thÃch nầy vẫn không thoả đáp được thắc mắc là : Là m sao má»™t đồn lÃnh có quân đội Ä‘ang trấn giữ mà lại có thể sáºp đổ má»™t cách dá»… dà ng như váºy?
Chúng ta không tìm ra lý do chắc chắn tại sao Tổng Trấn Philatô giết ngưá»i Galilê và tại sao tháp Silôe đổ sáºp đè chết mưá»i tám ngưá»i. Vì Phúc Âm Thánh Luca trong Chúa Nháºt III Mùa chay hôm nay không nhằm thoả đáp vấn nạn “tại sao?†nhưng chỉ muốn dùng hai tai hoạ xảy ra mà ai cÅ©ng biết nầy để chuyển đạt sứ Ä‘iệp nầy: Ai cÅ©ng có tá»™i. Bất cứ ai cÅ©ng cần sám hối. Nếu không cÅ©ng sẽ chết tất cả.
Còn vá» phần mưá»i tám ngưá»i bị tháp Silôê đổ xuống đè chết, cho đến nay vẫn còn là má»™t sá»± kiện bà máºt. Có bản văn dịch há» là tá»™i nhân, nhưng dịch há» là những kẻ mắc nợ thì đúng hÆ¡n. Chúng ta có chút tia sáng ở đây. Có ngưá»i cho rằng hỠđã lãnh việc xây ống dẫn nước cá»§a Philatô, má»™t công việc mà dân chúng ghét. Vì váºy, số tiá»n công há» lãnh Ä‘á»u là tiá»n cá»§a Chúa và đáng lẽ há» phải tình nguyện trả lại vì tiá»n đó đã lấy trá»™m cá»§a Ngà i. Khi tháp Silôê đổ xuống trên há» thì dân chúng cho rằng vì hỠđã bằng lòng là m công việc đó.
Tương tá»± như trên, Äức Giêsu đả phá quan niệm cho rằng: Mưá»i tám ngưá»i bị tháp Silôê đè chết là những ngưá»i mắc tá»™i nặng hÆ¡n tất cả má»i ngưá»i ở thà nh Giê-ru-sa-lem. Vì đây là cái chết thể lý, không được phép ngây ngô láºp luáºn như váºy.
KHÔNG PHẢI THẾ:
Lại vẫn câu “ Không phải thế†được lặp lại như là để nhấn mạnh: Má»i ngưá»i đừng quên nhé!
“Tôi nói cho các ông biết: không phải thế đâu; nhưng nếu các ông không chịu sám hối, thì các ông cÅ©ng sẽ chết hết y như váºy.â€
Äến đây Äức Giêsu nói vá» cái cái chết mầu nhiệm, cái chết do tá»™i, và Ngà i cÅ©ng tra vấn há», nếu há» không chịu sám hối, há» cÅ©ng sẽ chết hết y như váºy. Vẫn cùng sá»± nhấn mạnh ở Luca, “cÅ©ng sẽ chết hếtâ€, những ai Ä‘ang sống trong tá»™i, nếu không chịu ăn năn hối cải, thì sẽ chết hết chứ không riêng ngưá»i nà o.
DỤ NGÔN CÂY VẢ KHÔNG RA TRÃI
“NGÀI NÓI VỚI HỌ DỤ NGÔN NÀY: “CÓ NGƯỜI TRá»’NG MỘT CÂY VẢ TRONG VƯỜN NHO MÃŒNH. ÔNG ÄẾN TÃŒM QUẢ Ở CÂY ÄÓ MÀ KHÔNG THẤY.
ÔNG LIỀN BẢO NGƯỜI LÀM VƯỜN RẰNG: ‘KÃŒA, BA NÄ‚M NAY TA ÄẾN TÃŒM QUẢ CÂY VẢ NÀY MÀ KHÔNG THẤY CÓ. ANH HÃY CHẶT NÓ ÄI, CÃ’N ÄỂ NÓ CHOÃN ÄẤT LÀM GÃŒ!’
NHƯNG ANH TA ÄÃP RẰNG: ‘THƯA ÔNG, XIN ÄỂ CHO NÓ MỘT NÄ‚M NAY Ná»®A, TÔI SẼ ÄÀO ÄẤT CHUNG QUANH VÀ BÓN PHÂN; MAY RA NÓ CÓ QUẢ CHÄ‚NG, BẰNG KHÔNG NÄ‚M TỚI ÔNG SẼ CHẶT NÓ ÄI'”.
Sau khi Äức Giêsu tá» rõ quan Ä‘iểm cá»§a mình, trước cái bẫy mà đám Pharisêu giăng ra nhân sá»± kiện: có mấy ngưá»i Galilê bị quan Tổng trấn Philatô giết. Quan Ä‘iểm cá»§a Ngà i rõ rà ng: Ngà i không đã động gì đến Philatô, cÅ©ng không bênh vá»±c những ngưá»i bị giết, Ngà i đã thoát ra cái bẫy chÃnh trị dá»… dà ng, vì sứ mệnh cá»§a Ngà i không phải để là m chÃnh trị.
Äức Giêsu rao giảng Tin mừng, đưa con ngưá»i vá» vá»›i Thiên Chúa. Hôm nay Ngà i đòi há» phải quay vá» mình, tá»± tra vấn lương tâm cá»§a mình. Äức Giêsu minh há»a ý tưởng trên bằng DỤ NGÔN CÂY VẢ KHÔNG SINH TRÃI, đây là câu chuyện vừa chứa đầy ân sá»§ng vừa mang nhiá»u cảnh cáo đáng sợ.
TRỒNG MỘT CÂY VẢ TRONG VƯỜN NHO MÌNH:
Ta hãy để ý các cụm từ: “má»™t cây vảâ€, “vưá»n nhoâ€. Tại sao lại có chuyện cây vả lại được trồng trong vưá»n nho? ChÃnh sá»± kiện cây vả trồng trong vưá»n nho má»›i nêu báºt hết ý nghÄ©a sâu xa cá»§a dụ ngôn nà y.
Như ta biết nước Do Thái là quốc gia đất Ä‘ai hiếm hoi. Äiểm mạnh kinh tế cá»§a há» là những vưá»n nho chạy dà i thẳng tắp. Thông thưá»ng vưá»n nho là má»™t nÆ¡i rất đặc biệt, thưá»ng chỉ dà nh ra để trồng nho mà thôi, nhưng vì đất Ä‘ai hiếm hoi nên ngưá»i ta thưá»ng thấy cây vả, cây gai và cây táo được trồng trong đó. Như váºy trong dụ ngôn nà y chúng ta Ä‘ang có má»™t cây được trồng ở má»™t nÆ¡i rất đặc biệt. Cây vả trồng trong vưá»n nho.
Cây vả trong vưá»n nho, ý muốn diá»…n tả: Ngưá»i tá»™i lá»—i vẫn có quyá»n được tồn tại trong vùng đất cá»§a những con ngưá»i tá» tế. Chúa Giêsu đã chẳng nói như vầy sao: “Cha ngươi là Äấng ngá»± trên trá»i vẫn cho mặt trá»i má»c lên, cho mưa rÆ¡i xuống trên cả ngưá»i công chÃnh và kẻ bất lươngâ€. Nhá»› kỹ nhé. Tại sao chúng ta lại có sá»± phân biệt đối xá» ngưá»i đạo đức và kẻ tá»™i lá»—i chứ?
“’KÃŒA, BA NÄ‚M NAY TA ÄẾN TÃŒM QUẢ CÂY VẢ NÀY MÀ KHÔNG THẤY CÓ. ANH HÃY CHẶT NÓ ÄI, CÃ’N ÄỂ NÓ CHOÃN ÄẤT LÀM GÃŒ?â€
Thông thưá»ng, má»™t cây vả phải mất ba năm má»›i trưởng thà nh. Nếu đến lúc đó, mà nó vẫn không trổ sinh hoa quả, thì chắc chắn nó sẽ không thể nà o đơm hoa kết trái được. Äây là trưá»ng hợp cây vả mà Äức Giêsu Ä‘ang nói đến. Sau ba năm, ngưá»i chá»§ vưá»n đến xem, và nháºn thấy cây nà y vẫn cứ cằn cá»—i. Ông ta kết luáºn rằng đó là má»™t cây vô dụng. Nó đã rút chất bổ dưỡng từ lòng đất, mà không há» trả lại gì cả, phải chặt nó Ä‘i thôi, vì nó chiếm mất khoảng không gian có giá trị. Thế là ông bảo ngưá»i là m vưá»n chặt bá» cây nà y.
“’THƯA ÔNG, XIN ÄỂ CHO NÓ MỘT NÄ‚M NAY Ná»®A, TÔI SẼ ÄÀO ÄẤT CHUNG QUANH VÀ BÓN PHÂN; MAY RA NÓ CÓ QUẢ CHÄ‚NG, BẰNG KHÔNG NÄ‚M TỚI ÔNG SẼ CHẶT NÓ ÄI’.â€
Nhưng vốn là má»™t ngưá»i có nhiá»u hiểu biết vá» cây vả, và là má»™t ngưá»i rất kiên nhẫn, nên ngưá»i là m vưá»n đáp lại: “Thưa ông xin cứ để nó lại năm nay nữa. Tôi sẽ vun xá»›i chung quanh, và bón phân cho nó. May ra sang năm, nó có trái, nếu không, thì chúng ta sẽ chặt nó Ä‘i”.
Ngưá»i chá»§ vưá»n đồng ý. Chúng ta không được nghe kể thêm Ä‘iá»u gì sẽ xảy ra cho cây vả đó, Ä‘iá»u nà y không thà nh vấn Ä‘á». Chúa Giêsu đã cho thấy quan Ä‘iểm cá»§a Ngà i: Tương tá»± như ngưá»i là m vưá»n kiên nhẫn vá»›i cây vả, cÅ©ng váºy, Thiên Chúa rất kiên nhẫn vá»›i các tá»™i nhân.
Nhưng Äức Giêsu muốn nhấn mạnh Ä‘iá»u nà y: không những phải sám hối mà còn phải khẩn trương sám hối nữa, chứ không được chần chừ, cháºm trá»….
Ngà i dùng hình ảnh cây vả để khÃch lệ ngưá»i Do thái ăn năn sám hối. Ngưá»i Do thái được và như cây vả lâu ngà y không sinh trái, nên chá»§ vưá»n là Thiên Chúa định chặt Ä‘i, nhưng ngưá»i là m vưá»n là Äức Giêsu xin khất má»™t hạn kỳ: nếu sau đó mà vẫn không sinh hoa trái thì sẽ bị đốn bá». Cây vả được gia hạn kia chÃnh là hình ảnh ngưá»i Do thái: nếu các ông không chịu sám hối, thì chÃnh các ông cÅ©ng sẽ chết y như những ngưá»i Galilê bị Philatô giết, hoặc như những ngưá»i bị tháp Silôe đè chết. Hiện thá»i các ông còn đứng đó chưa chết, là các ông Ä‘ang ở trong tư thế cây vả được gia hạn. Nếu cây vả vẫn không sinh trái, nó sẽ bị chặt Ä‘i. Nếu các ông không chịu sám hối, các ông cÅ©ng sẽ bị huá»· diệt.
Dụ ngôn cây vả Chúa Giêsu cÅ©ng muốn nói vá»›i má»—i ngưá»i chúng ta: Äức tin luôn cần được vun xá»›i, chăm bón; nếu không, không thể sinh hoa kết trái được. Tuy nhiên, việc chăm sóc có thể đến từ nhiá»u phÃa: bản thân, gia đình, cá»™ng Ä‘oà n, giáo xứ… nhưng trên hết vẫn là ơn Chúa ban tặng cho ta qua các bà tÃch cá»§a Há»™i Thánh. Vấn đỠcốt lõi vẫn là : Ta có sẵn sà ng để tá»± chăm sóc và được chăm sóc hay không?
Muốn cho tình yêu Thiên Chúa tá» hiện, má»—i ngưá»i chúng ta cần phải sám hối như Chúa Giêsu má»i gá»i trong bà i Tin Mừng, đặc biệt là qua dụ ngôn cây vả.
Theo tu đức há»c:‘Thánh nhân là tá»™i nhân biết hoán cải; tá»™i nhân là mầm mống cá»§a thánh nhân.’ Tháºt váºy, theo Thánh Kinh biết bao tá»™i nhân trở thà nh thánh nhân, cụ thể như Maria Madalenna, Phaolô, Mathêu, Phêrô… Nhá» sá»± sám hối ăn năn cá»§a há», Thiên Chúa tá» hiện lòng từ bi và tha thứ nÆ¡i Ngà i.
Bà i há»c đã quá rõ rà ng, nhắc nhở chúng ta hai Ä‘iá»u: phải ăn năn sám hối và phải khẩn trương chứ đừng chần chừ, cháºm trá»…. Chúng ta có thấy bà i há»c nà y cần thiết cho mình không? Trước hết, chúng ta cần phải ăn năn sám hối, vì tất cả chúng ta Ä‘á»u là tá»™i nhân. Äiá»u nà y quá rõ rà ng. Có ai dám cho mình không có tá»™i không? Chắc chắn là không, vì chúng ta Ä‘á»u là con cháu Adong – Evà : ai cÅ©ng sinh ra trong tá»™i. Rồi má»—i ngưá»i đã phạm thêm những tá»™i cá nhân nữa. Có phải chúng ta cà ng thêm tuổi lại cà ng thêm tá»™i không? Do đó, việc ăn năn sám hối là việc chúng ta phải là m, mà còn phải là m thưá»ng xuyên nữa.
Lạy Chúa! Trong Mùa chay thánh 2016 nà y, chỉ còn và i tuần nữa thôi là đến Tuần thánh, xin cho chúng con biết cảnh tỉnh cuá»™c sống cá»§a mình để ăn năn sám hối, kẻo quá muá»™n. Chúa đã gia hạn thêm cho cây vả “má»™t năm nữaâ€. Chúa cÅ©ng gia hạn cho chúng con má»™t thá»i gian nữa. Chúng con phải biết ăn năm sám hối lá»—i lầm cá»§a mình để trở vá» vá»›i Chúa, sợ không còn kịp nữa, vì cái rá»±a Ä‘ang để bên cạnh cây vả rồi, và sắp sá»a đốn bá» nó.
Amen.
___________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

