Một trong các điểm mới của và i chục năm sắp tới: Dù được miễn, các chủng sinh dưới 25 tuổi sẽ không được thụ phong linh mục.
Äà o tạo linh mục tương lai không phải là má»™t đà o tạo như các đà o tạo khác. Äà o tạo vừa ở tầm mức thiêng liêng, trà tuệ, mục vụ, nhân bản nhưng cÅ©ng phải ở “tầm mức cho sứ mệnh tương lai cá»§a há»â€. Äã gần ba năm nay, Tòa Thánh soạn tà i liệu Suy tÃnh cÆ¡ bản để đà o tạo chức linh mục (Ratio fundamentalis institutionis sacerdotalis), má»™t tà i liệu ấn định cách thức đà o tạo cho các chá»§ng sinh ở khắp nÆ¡i trên thế giá»›i cho hà ng chục năm tá»›i.
Tà i liệu chuẩn bị mà toà n thể các há»™i đồng giám mục trên thế giá»›i Ä‘ang nghiên cứu và Alfa y Omega đã có được, táºp trung và o mục Ä‘Ãch chÃnh: các chá»§ng viện sẽ là những trưá»ng đà o tạo toà n bá»™, để những ngưá»i trẻ được gá»i và o chức thánh có thể “được hình thà nh theo hình ảnh Chúa Kitô†như các “môn đệ†cá»§a Ngà i, cùng má»™t lúc hỠ“hiểu biết, nháºn định và là m việc má»™t cách có hệ thống†các “thiếu sót và khuyết Ä‘iểm†phát xuất từ “hoà n cảnh gia đình, xã há»™i, văn hóa†cá»§a há», để trong suốt quá trình đà o tạo, cùng là m việc vá»›i há», vá»›i sá»± trợ giúp vá» mặt tâm lý và thiêng liêng.
Tà i liệu Ratio má»›i nà y thu gom các kinh nghiệm cá»§a má»™t và i nước, đáng kể là Tây Ban Nha, đã áp dụng từ nhiá»u năm nay để giúp các chá»§ng sinh trẻ có Æ¡n gá»i vượt lên được các “thiếu sót cà ng ngà y cà ng thưá»ng xuyên trong việc đà o tạo nhân bản†và sá»± thiếu trưởng thà nh vá» mặt nhân bản và tình cảm, mà các chá»§ng sinh thưá»ng gặp phải khi và o chá»§ng viện.
27 tuổi, tuổi bình thưá»ng tối thiểu
Theo các tà i liệu mà Alfa y Omega độc quyá»n có được tuần vừa qua, Tòa Thánh dá»± trù nâng tuổi tối thiểu để nháºn chức thánh từ 23 đến 25 tuổi. Bình thưá»ng, Giáo há»™i đòi há»i các chá»§ng sinh phải 25 tuổi trá»n má»›i được chịu chức, dù cÅ©ng có thể có khả năng các chá»§ng sinh trẻ 23-24 tuổi được giám mục cá»§a há» miá»…n phép. Theo Ratio má»›i, tuổi tối thiểu được nâng lên, vá»›i phép miá»…n từ 23 lên 25 tuổi, vá»›i tuổi tối thiểu bình thưá»ng, từ 25 đến 27 tuổi.
Má»™t Ä‘iểm má»›i cá»§a Ratio: phải có lá»›p dá»± bị bắt buá»™c cho tất cả chá»§ng viện trên thế giá»›i, “không dưới má»™t năm và không trên hai năm. Trong thá»i gian nà y, các chá»§ng sinh được cá»§ng cố vá» chiá»u kÃch thiêng liêng và sẽ được dạy để “biết nháºn định Æ¡n gá»i,†đưa hỠđến má»™t “quyết tâm tá»± nguyện hÆ¡n, để được tin tức đà o tạo chức thánh hay chá»n lá»±a má»™t con đưá»ng khácâ€.
Các tâm lý gia là m việc ngay từ đầu
Cần phải được má»™t tâm lý gia là m sáng tá». Tà i liệu Ratio má»›i đỠnghị, ngay từ giai Ä‘oạn nà y, các nhà đà o tạo và các ngưá»i hướng dẫn thiêng liêng phải dá»±a trên công việc cá»§a các tâm lý gia để ứng viên có thể “nháºn diện và chấp nháºn các ưu cÅ©ng như khuyết Ä‘iểm riêng cá»§a mình, mà các yếu tố nà y sẽ là mục Ä‘Ãch cá»§a má»™t việc là m có tÃnh hệ thống, trong suốt các giai Ä‘oạn kế tiếpâ€; như thế là để có má»™t sá»± “phân tÃch thá»±c tế hoà n cảnh gia đình và xã há»™i cá»§a chá»§ng sinhâ€, để há» có được má»™t cái nhìn “phê phán và xây dá»±ng†cho chÃnh cuá»™c Ä‘á»i há». Công việc đà o tạo sẽ bao gồm cả giáo dục “các thói quen để thao luyện cho có sức khá»e tốt cả vá» thể lý lẫn tâm lý: thể thao, dinh dưỡng, vệ sinh, xá» lý tình cảm và dục tÃnh …â€. Các thá» thách vá» mặt tâm lý sẽ rất hữu Ãch cho các ngưá»i có trách nhiệm khi hỠđịnh lượng “khả năng cá»§a ứng viên cho chức thánh, để hỠđược tiếp tục đà o tạoâ€.
Các Æ¡n gá»i ngưá»i lá»›n
Trong tà i liệu Ratio má»›i cÅ©ng đỠcáºp đến việc cà ng ngà y cà ng có những ngưá»i lá»›n tuổi và o chá»§ng viện. Như ông Santiago Bohigues, thư ký cá»§a Há»™i đồng giám mục cho hà ng giáo sÄ© và chá»§ng sinh giải thÃch, cà ng ngà y cà ng có nhiá»u chá»§ng sinh lá»›n tuổi sau khi đã hà nh nghá» trong Ä‘á»i, há» cảm nháºn mình có Æ¡n gá»i, há» bắt đầu nháºn định và nháºn ra, há» không thể nà o chá» thêm để đáp lá»i kêu gá»i cá»§a Chúa. Äây là cả má»™t sá»± phong phú, nhưng cÅ©ng là cả má»™t thách thức, vì đây là những ngưá»i đã suy nghÄ© chÃn chắn vá» mặt thiêng liêng, vá»›i các thói quen đã ăn sâu, đã biết rõ vá» mình, há» sẽ khó thÃch ứng lại nếu thá»±c tế không phù hợp vá»›i há»â€.
Vì thế, bản tà i liệu Ratio không bằng lòng vá»›i câu trả lá»i “Không†má»™t cách dứt khoát cho má»i khuynh hướng muốn “giảm bá»›t các đòi há»i†trong việc đà o tạo nhân bản, thiêng liêng, tâm lý và tình cảm cho các chá»§ng sinh, chỉ vì há» là ngưá»i lá»›n, bởi vì “căn bản là phải bảo đảm việc tháp tùng đầy đủ†các chá»§ng sinh lá»›n tuổi.
Hiệp nhất một đơn vị với các tu sĩ
Tòa Thánh cÅ©ng nghiên cứu cho má»—i Há»™i đồng giám mục triển khai má»™t Ratio theo quốc gia mình, như đã có ở Tây Ban Nha và hiện nay Ä‘ang được “xem lại, cáºp nháºt hóaâ€, Há»™i đồng giám mục Tây Ban Nha (CEE) đã xác nháºn vá»›i Alfa y Omega như trên. Tà i liệu cÅ©ng phải đảm bảo được tÃnh hiệp nhất các tiêu chuẩn trong từng nước, đáp ứng “tốt nhất có thể cho các chá»§ng viện đông chá»§ng sinh cÅ©ng như các chá»§ng viện có Ãt chá»§ng sinhâ€, cÅ©ng như việc “hiệp thông†vá»›i các nhà đà o tạo tu sÄ©.
CÅ©ng váºy, tà i liệu Ratio má»›i sẽ “toà n cầu hóa†việc đà o tạo các chá»§ng sinh – vì thế đòi há»i sá»± sáng tạo cá»§a các tổ chức quốc tế, cùng phối hợp là m việc theo nhu cầu chung ở các vùng địa dư khác nhau -, nhưng không đánh mất khÃa cạnh địa phương. Trên thá»±c tế, việc đà o tạo nà y đòi há»i má»—i chá»§ng viện lên dá»± án đà o tạo riêng cá»§a mình, “chú trá»ng đến tinh thần mục vụ cá»§a giáo pháºn, cá»§a truyá»n thống đà o tạo riêng cá»§a mình và cá»§a các đặc nét văn hóa†cá»§a xã há»™i.
Äà o tạo tiếp tục và tình huynh đệ
Bản tà i liệu Ratio má»›i cÅ©ng nghiêng vá» háºu đà o tạo tiếp tục sau các năm ở chá»§ng viện, bao gồm phụ bản vá» tình huynh đệ để tránh việc các linh mục bị cô láºp. Ở Rôma cÅ©ng đã có những đỠnghị như đỠnghị cá»§a các tổ chức Valencia, Getafe o Toledo, giúp các linh mục vừa chịu chức có thể vá» sống chung vá»›i nhau để dá»… dà ng có được sá»± hiệp thông trong tình huynh đệ. Tất cả, đã được chuẩn bị từ chá»§ng viện, để các “linh mục chÃn chắn†và sẵn sà ng phục vụ cho Chúa và cho Giáo há»™i.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch

