HÔN NHÂN và S�NG �ẠO

61 THẮC MẮC Thông Thư�ng v� HÔN PH�I.

1. Việc tháo gỡ giao ước hôn phối có phải là ly dị không?

Ã�áp: Nếu xét vá»� hiệu quả, việc tháo gỡ giao Æ°á»›c hôn phối cÅ©ng giống nhÆ° việc ly dị nÆ¡i tòa án Ä‘á»�i, nghÄ©a là hai “vợ chồng” sau khi được tháo gỡ, có quyá»�n cá»­ hành Bí tích Hôn Phối vá»›i ngÆ°á»�i khác. NhÆ°ng thật ra, có sá»± khác biệt rất quan trá»�ng nhÆ° sau:

– Trong việc ly dị, giao Æ°á»›c hôn phối Ä‘ang có của hai vợ chồng bị bãi bá»�, bị tiêu hủy, khiến hai ngÆ°á»�i được tá»± do tái hôn.
– Trong việc tháo gỡ Hôn Phối Công Giáo, Giáo Há»™i tuyên bố rằng dù đã cá»­ hành hôn phối, nhÆ°ng giao Æ°á»›c hôn phối của hai ngÆ°á»�i không được thiết lập cách hữu hiệu, vì vậy, kể nhÆ° hai ngÆ°á»�i không bị bó buá»™c vá»›i nhau.

2. Có giao ước hôn phối nào đã được thiết lập cách hữu hiệu mà được tháo gỡ không?

�áp: Một giao ước hôn phối đã được thiết lập cách hữu hiệu chỉ có sự chết (của một trong hai ngư�i) mới có thể hủy b� được. Tuy nhiên, có hai trư�ng hợp ngoại lệ được kể như sau:

a. Giao ước hôn phối thiết lập cách chính thức theo nghi thức Công Giáo giữa hai ngư�i mà một ngư�i là Công Giáo còn ngư�i kia chưa bao gi� rửa tội (dù rửa tội trong các Giáo Hội Kitô Giáo khác), giao ước hôn phối này dù hữu hiệu, nhưng không phải là Bí tích (non-sacramental marriage), có thể được tháo gỡ do quy�n bính tối cao của Giáo Hội: �ức Giáo Hoàng.

b. Giao ước hôn phối đã thiết lập cách hữu hiệu nhưng chưa hoàn hợp (ratified but non-consummated): Một giao ước hôn phối đã thiết lập cách chính thức theo nghi thức Công Giáo giữa hai ngư�i Công Giáo, nhưng hai vợ chồng chưa bao gi� giao hợp với nhau (kể từ sau hôn lễ), có thể được tháo gỡ do quy�n bính tối cao của Giáo Hội: �ức Giáo Hoàng.

3. Việc tháo gỡ giao ước hôn phối có khác việc ly thân không?

�áp: Tháo gỡ giao ước hôn phối và ly thân giống nhau ở chỗ: Cả hai trư�ng hợp, hai vợ chồng đ�u không sống chung với nhau nữa. Nhưng khác nhau ở điểm trong trư�ng hợp hai vợ chồng ly thân, h� không có quy�n lập gia đình khác, nhưng nếu h� được tuyên bố tháo gỡ, h� có quy�n lập gia đình khác trong Giáo Hội.

4. Có phải ngày nay Giáo Hội dễ dàng hơn trong việc tháo gỡ giao ước hôn phối không?

�áp: Tòa �n Hôn Phối không có quy�n tự mình tháo gỡ giao ước hôn phối của bất cứ ai. Tòa �n chỉ có thể làm được đi�u này là dựa trên những chứng cớ hiển nhiên của một trư�ng hợp hôn phối, mà những chứng cớ này chứng minh rằng có những ngăn trở khiến giao ước hôn phối ấy không hữu hiệu khi thực hiện, để tuyên bố rằng giao ước hôn phối ấy thực sự không có hiệu quả Bí tích và như thế, hai ngư�i liên hệ không bị ràng buộc bởi những đi�u đã giao kết, h� có quy�n tự do lập gia đình khác. Có thể cho rằng ngày nay nhi�u ngư�i đưa trư�ng hợp hôn phối của mình ra Tòa �n hơn là ngày xưa, cũng như các thủ tục bớt rư�m rà hơn và do đó, có nhi�u trư�ng hợp tháo gỡ hơn ngày xưa.

5. Có phải bất cứ trư�ng hợp hôn phối nào khi đã đưa ra Tòa �n Hôn Phối là đ�u được tháo gỡ không?
�áp: �i�u này không thể xác định được, vì việc tuyên bố tháo gỡ một giao ước hôn phối, tùy thuộc vào việc thật sự có ngăn trở hiện diện lúc hai ngư�i cử hành hôn lễ hay không. Có những trư�ng hợp vì nghĩ rằng chắc hoàn cảnh của mình không được, nên không đưa ra Tòa �n, cũng có những trư�ng hợp khác vì nghĩ rằng việc ra Tòa �n sẽ nhi�u lôi thôi rắc rối nên đành im lặng.
Một giao ước hôn phối có được tuyên bố tháo gỡ hay không, hoàn toàn tùy thuộc vào những ngăn trở hay khiếm khuyết hiện diện lúc thực hiện Bí tích Hôn Phối và việc chứng minh được những ngăn trở hay khiếm khuyết đó. (còn tiếp)

———————————
Lm. Giuse Bùi �ức Tiến,
Tòa Hôn Phối – Úc Châu.