Hiểu rõ hy sinh

Chúng ta nghĩ gì khi nói mình hy sinh? Tôi hy sinh ngh� nghiệp vì con cái! Tôi hy sinh rất nhi�u cho công việc! Tình yêu đòi h�i chúng ta rất nhi�u hy sinh! �ôi khi chúng ta phải hy sinh chính đ�i sống để giữ chính trực! Chúa Ki-tô hy sinh chính mình vì tội lỗi chúng ta! Bí tích Thánh Thể là một hy sinh!

Từ các thành ngữ chung này, chúng ta xem thêm định nghĩa của hy sinh trong tự điển Webster: Từ b� một cái gì có giá trị để mưu ích cho một cái khác.

�ây là một định nghĩa đúng, nhưng nội dung còn hàm chứa nhi�u đi�u hơn là mới nhìn lướt qua, rõ rệt hơn khi chúng ta xem lại khái niệm v� hy sinh trong Sách Thánh của Do Thái và Kitô giáo. Lấy ví dụ câu chuyện hy sinh I-xa-ác của tổ phụ �p-ra-ham. �âu là l�i l�i kêu g�i tối hậu của Chúa khi Chúa đòi h�i ông �p-ra-ham hy sinh I-xa-ác.

�ây là các yếu tố bên ngoài của câu chuyện: �ã từ lâu �p-ra-ham không có con trai. Cuối cùng, khi m�i hy v�ng của loài ngư�i không còn, bà Xa-ra thụ thai và sinh cho ông một đứa con trai, I-xa-ác, ngư�i �p-ra-ham mô tả là “độc nhất�, “quý nhất� của ông. Nhưng Chúa xin ông dùng I-xa-ác làm vật hiến tế. Với tấm lòng nặng trĩu, �p-ra-ham đồng ý và cùng I-xa-ác, hai cha con mang củi, lửa lên đư�ng. Trên đư�ng đi, ông phải trả l�i các câu h�i hiếu kỳ của con vì sao h� không mang vật hiến tế đi theo.

Khi đến nơi, �p-ra-ham nhóm củi, đốt lửa, trói I-xa-ác, rồi đưa dao lên cổ để giết. Nhưng Chúa can thiệp. Cuộc hiến tế ngưng lại, Chúa cho �p-ra-ham con cừu đực làm vật hiến tế. Câu chuyện kết thúc, ông �p-ra-ham cùng I-xa-ác đi v� trên vùng đất riêng của mình. �âu là bài h�c sâu xa trong chuyện này?

Ở một mức độ, bài h�c là Chúa không muốn con ngư�i hy sinh, nhưng ở một mức sâu thẳm hơn, mật thiết hơn, bài h�c tự trong lòng dạy chúng ta một cái gì v� một nhu cầu sâu thẳm bên trong tâm hồn chúng ta, nhu cầu được t� tấm lòng muốn hy sinh. Nói cách khác, bài h�c như sau: �ể một cái gì đó được nhận như quà tặng, nó phải được nhận hai lần. �i�u này ngụ ý gì?

Theo định nghĩa, món quà là vật được tặng, tự nguyện cho, không buộc phải xứng đáng mới được nhận. Phản ứng đầu tiên khi chúng ta nhận quà là gì? Là câu trả l�i bộc phát: “Tôi không thể nhận! Tôi không xứng đáng nhận!� Phản ứng bộc phát lành mạnh này là ngụ ý trả lui lại món quà. Nhưng đương nhiên, ngư�i cho từ chối, h�ï trao lại món quà với l�i trấn an: “Nhưng tôi muốn bạn nhận món quà này!� Khi nhận lần thứ nhì, bây gi� món quà mới thật của mình, vì, khi muốn trả lại món quà, chúng ta nhận ra đây đúng là món quà không xứng đáng mà được hưởng.

�ây đúng là năng động trong câu chuyện hiến tế I-xa-ác. I-xa-ác là món quà lớn nhất trong cuộc đ�i �p-ra-ham, món quà ông không xứng đáng được hưởng. � chí muốn hy sinh của ông đi đôi với hành vi bộc phát: “Tôi không xứng đáng được! Tôi không thể nào nhận món quà này!� Ông trả lại món quà. Nhưng ngư�i cho, chính là Tình Yêu, chận đứng hành vi hy sinh và trả lại món quà. Bây gi� Ap-ra-ham mới dám nhận I-xa-ác như một món quà, không mặc cảm có tội. Khi h� cùng nhau đi v� nhà, bây gi� I-xa-ác là đứa con theo một cách khác đứa con trước đây của ông. �p-ra-ham đã nhận món quà hai lần khi hy sinh món quà lần đầu.

�ó là cốt tủy của hy sinh: �ể nhận cho đúng một cái gì, ngay cả chính cuộc đ�i chúng ta, đòi h�i chúng ta phải biết nhận thức đó là món quà, một cái gì không xứng đáng mà được hưởng. Và đã nhận món quà thì phải hy sinh, vui lòng cho lại một phần hay tr�n món quà cho ngư�i đã cho.

�ây là năng động ngụ ý trong tục lệ hiến tế ngày xưa. Ví dụ: Nhà nông gặt hái vụ mùa. Nhưng trước khi ông và gia đình ăn no, ông phải lấy một ít (hoa quả đầu mùa) dâng lên Chúa dưới hình thức hiến tế, thư�ng thư�ng đốt để khói bay lên tr�i, xem như một ít hoa quả dâng trả lại Chúa vì h� xem hoa quả này là món quà Chúa cho h�. Sau khi hy sinh theo kiểu này, ngư�i nông dân và gia đình mới thoải mái ăn no mà không có mặc cảm mang tội vì, qua hành vi trả lại ngư�i cho, h� ý thức đó là món quà. Bây gi� h� mới thưởng thức mà không mang mặc cảm tội, vì h� đã hy sinh, h� đã biết đây là món quà.

�ó là cốt tủy bên trong của m�i hy sinh, dù hy sinh ngh� nghiệp vì con cái hay hy sinh của Chúa Giê-su trên thập giá. Hy sinh là nhận biết món quà là món quà. Giống như ông �p-ra-ham, cố gắng trả lại món quà cho ngư�i cho nhưng ngư�i cho chận lại sự hy sinh và cho ông lại một cách sâu xa hơn.

Chúng ta sẽ tận hưởng cuộc sống sâu đậm hơn nếu chúng ta hiểu được đi�u này.

J.B. Thái Hòa dịch

Phanxicovn