Lăng má»™ cổ tại Israel hứa hẹn sẽ hé lá»™ thân pháºn tháºt cá»§a má»™t trong những dân tá»™c bà ẩn nhất trong Kinh thánh.
Ngưá»i Philistine là má»™t trong những nhân váºt có vai trò quan trá»ng nhất, và có hình ảnh bị khinh miệt nhiá»u nhất, trong các câu chuyện được kể lại trong Kinh thánh. Theo The Independent, cái tên “Philistine” ngà y nay vẫn được dụng để chỉ những ngưá»i Ãt há»c, tầm thưá»ng, không biết trân trá»ng nghệ thuáºt. Thế nhưng, những phát hiện má»›i trong má»™t lăng má»™ cổ ở Israel hứa hẹn sẽ “minh oan” cho thân pháºn ân tá»™c nà y.
Tại lăng má»™ cổ được phát hiện từ năm 1985 ở Israel, các nhà khoa há»c đã lần đầu tiên tìm thấy được thi thể được chôn cất cá»§a 200 ngưá»i Philistine. Các thà nh viên cá»§a dân tá»™c cổ xưa trong Kinh thánh được an táng vá»›i nhiá»u đồ trang sức và dầu thÆ¡m. Äiá»u nà y cho thấy ngưá»i Philistine cÅ©ng có má»™t ná»n văn hóa phong phú, chứ không hoà n toà n “phà m phu tục tá»” như được mô tả. Các nhà khoa há»c Ä‘ang tiến hà nh thêm nhiá»u thà nghiệm khác để là m sáng tá» thêm vá» thân pháºn cá»§a dân tá»™c nà y.
Kiến trúc sư Lawrence Stager, ngưá»i dẫn đầu Ä‘oà n khảo cổ và o năm 1985, cho biết: “Ngưá»i Philistine đã chịu nhiá»u tai tiếng trong lịch sá». Khám phá nà y sẽ giúp chấm dứt nhiá»u truyá»n thuyết không tốt đẹp vá» há»”. Äây là lần đầu tiên các nhà khoa há»c trên thế giá»›i tìm thấy hà i cốt cá»§a ngưá»i Philistine.

Những phát hiện má»›i có thể giúp “rá»a sạch thân pháºn” cá»§a ngưá»i Philistine được nhắc đến nhiá»u trong Kinh thánh. (Ảnh: Reuters).
Giáo sư khảo cổ há»c Daniel Master, má»™t trong những ngưá»i chỉ huy quá trình khai quáºt, cho biết: “Sau nhiá»u tháºp niên nghiên cứu vá» ngưá»i Philistine dá»±a trên những cổ váºt cá»§a há», cuối cùng chúng tôi cÅ©ng đã được “gặp táºn mặt” dân tá»™c nà y. Chúng tôi Ä‘ang tiến gần đến việt giải mã những bà ẩn vá» nguồn gốc cá»§a nhóm ngưá»i nà y”.
Theo tá» The Independent, trong các ghi chép cá»§a Kinh thánh, ngưá»i Philistine được mô tả là “kẻ thù không đội trá»i chung” vá»›i ngưá»i Israel cổ đại. Ngưá»i Philistine nổi tiếng nhất trong Kinh thánh chÃnh là “ngưá»i khổng lồ Goliath”, chiến binh thiện chiến cá»§a dân tá»™c nà y đã bị đánh bại bởi Vua David cá»§a ngưá»i Do Thái. CÅ©ng chÃnh nguồn gốc Philistine là lý do mà ngưá»i La Mã cổ đại đặt tên cho vùng đất nà y là Palestine, theo The Independent.

Câu chuyện vá» cuá»™c chiến giữa Goliath, chiến binh ngưá»i Philistine, và Vua David cá»§a ngưá»i Do Thái được nhắc đến trong Kinh Thánh.
Phát hiện nà y đã được công bố và o ngà y 10/7 vừa qua, sau hÆ¡n 30 khai quáºt miệt mà i cá»§a các nhà khảo cổ dá»± án Leon Levy. Dá»± án nà y bao gồm các nhà khảo cổ đến từ nhiá»u trưá»ng đại há»c danh giá như Havard, Boston, Wheaton, và Troy.
Các nhà khoa há»c đã giữ bà máºt vá» phát hiện cá»§a há» trong suốt ba năm qua, mãi đến khi công việc khai quáºt hoà n tất. Há» không muốn công trình nghiên cứu bị Ä‘e dá»a bởi những ngưá»i Do Thái theo ChÃnh thống giáo cá»±c Ä‘oan tại Israel. Äể tìm ra lăng má»™ nà y, nhóm nghiên cứu cá»§a Stager đã khai quáºt gần 3 mét bên dưới má»™t vưá»n nho cổ hà ng trăm năm tuổi cá»§a ngưá»i La Mã.
Những nhóm ngưá»i Do Thái ChÃnh thống giáo đã từng tổ chức nhiá»u cuá»™c biểu tình tại những địa Ä‘iểm khảo cổ phát hiện được hà i cốt cá»§a ngưá»i xưa. Há» cho rằng những ngưá»i được chôn cất có thể là ngưá»i Do Thái cổ, và việc khai quáºt các hà i cốt nà y là báng bổ tôn giáo cá»§a há».
Những bá»™ xương được các nhà khoa há»c ước Ä‘oán có niên đại từ hÆ¡n ba thiêng niên ká»· trước. Ngưá»i ta phát hiện được vÅ© khÃ, trang sức và cả dầu thÆ¡m được chôn cất cùng các hà i cốt. Nhiá»u há»™p tro cốt vô cùng hiếm cÅ©ng được phát hiện bên trong khu má»™ cổ. Má»™t số há»™p chứa xương cốt cá»§a trẻ em sÆ¡ sinh cÅ©ng được phát hiện.

Những hà i cốt cá»§a ngưá»i Philistine cổ đại giúp mở ra cÆ¡ há»™i tìm hiểu vá» nguồn gốc cá»§a dân tá»™c nà y. (Ảnh: Reuters).
“Cuá»™c sống cá»§a há» thể hiện tÃnh văn minh rất cao, và có tÃnh kết nối rất chặt chẽ vá»›i những ná»n văn hóa phÃa đông biển Äịa Trung Hải”, ông Stager cho biết. Nhà kiến trúc sư cÅ©ng cho biết, lối sống “xa hoa” cá»§a ngưá»i Philistine tháºm chà trái ngược vá»›i lối sống thôn quê giản dị cá»§a ngưá»i Israel cổ.
Những hà i cốt được tìm thấy cÅ©ng sẽ giúp cho các nhà khoa há»c xác định được ngưá»i Philistine xuất xứ từ vùng đất nà o trong khu vá»±c Biển Aegea. Äến nay, các há»c giả vẫn còn tranh cãi liệu ngưá»i Philistine có nguồn gốc từ Hy Lạp, đảo SÃp, hay vùng Anatolia cá»§a Thổ NhÄ© Kỳ ngà y nay.
Phát hiện chấn động vá» lăng má»™ cổ nà y cÅ©ng giúp là m sáng tá» thêm vá» nghi thức ngưá»i Philstine chôn cất ngưá»i chết. Hà i cốt được chôn cùng vá»›i các lá» dầu thÆ¡m, được đặt gần vá»›i gương mặt ngưá»i chết. Các lá» dầu, rượu và thá»±c phẩm được đặt gần chân. Má»™t số trưá»ng hợp còn được chôn cùng vá»›i vòng cổ, vòng tay, bông tai hoặc cả nhẫn Ä‘eo ở ngón chân. Má»™t số hà i cốt còn được chôn cùng vÅ© khÃ.
Những phát hiện tại lăng mổ cổ đã được đưa ra trưng bà y ở Viện bảo tà ng Khảo cổ há»c Rocketfeller, tại thá»§ đô Jerusalem và o ngà y 10/7.

