Các Kitô hữu thá»i đầu đã cá» hà nh lá»… Giáng Sinh thế nà o? Chúng ta không biết gì cả. Dấu vết cổ xưa nhất, đó là việc mừng lá»… Giáng Sinh hồi thế ká»· thứ tư. Thá»i đầu, các Kitô hữu chỉ đơn sÆ¡ tưởng niệm cuá»™c Thương Khó cá»§a Chúa và ăn mừng Chúa Phục Sinh. Việc cá» hà nh nà y có liên kết máºt thiết vá»›i lá»… Vượt Qua cá»§a ngưá»i Do Thái. Ngà y Chúa sống lại, là sau ngà y thứ bảy, tức là ngà y Chá»§ nháºt, Chúa nháºt, ngà y cá»§a Chúa.
Mãi vá» sau nà y, ngưá»i ta má»›i phát triển thà nh các ngà y lá»… khác nhau trong suốt cả năm, và từ đó có lá»… Giáng Sinh. Dần dần lá»… Giáng Sinh mở rá»™ng khắp nÆ¡i. Thánh Phanxicô thà nh Asissi cùng vá»›i việc là m hang đá Giáng Sinh, đã đánh dấu bước má»™t phát triển quan trá»ng cho việc mừng lá»…. Tuy nhiên, lá»… Giáng Sinh, ngà y mừng Chúa Giêsu thà nh Nazaret chà o Ä‘á»i, đã được viết ngay từ những bản văn cổ xưa thế ká»· thứ nhất, tức là trong các sách Tin Mừng.
Các thánh sá» không kể chi tiết vá» việc Chúa Giáng Sinh, chỉ đơn sÆ¡ nói vá» cuá»™c hà nh trình trở vá» thà nh Belem. Rồi má»™t hà i nhi được sinh ra, đặt nằm trong máng cá», nÆ¡i vốn dà nh cho các loà i váºt. Chi tiết nà y được thánh Luca nhắc Ä‘i nhắc lại tá»›i 3 lần: “trẻ sÆ¡ sinh đặt nằm trong máng cá»â€. Äiá»u nà y giúp chúng ta thấy đây là yếu tố then chốt để hiểu toà n bá»™ câu chuyện.
Trẻ thÆ¡ ấy, khi được sinh ra, cÅ©ng giống như bao ngưá»i khác. Äiá»u ngoại thưá»ng ở chá»—, Ä‘iá»u kiện mà trẻ thÆ¡ được sinh ra, là không thể chấp nháºn được ngay cả vá»›i các mục đồng nghèo, vì dù sao, Ãt nhất các mục đồng cÅ©ng có cái lá»u cá»§a riêng há». Äằng nà y thì… Äiá»u ấy đánh động bất cứ ai đứng trước hoà n cảnh ấy, và cảm thấy được má»i gá»i lắng nghe má»™t tiếng nói khác từ trên cao.
Vá»›i má»—i ngưá»i, ngay cả những ai không tin, Ä‘á»u thấy thương cảm cho má»™t gia đình trẻ không có mái nhà , không nÆ¡i nương tá»±a. Äiá»u ấy như lá»i má»i gá»i mở rá»™ng tấm lòng.
Vá»›i những ai có lòng tin, thì “hà i nhi đặt nằm trong máng cá»â€ là dấu chỉ không thể nà o quên, là dấu chỉ vô giá, là dấu chỉ không thể dò thấu vỠánh mắt cá»§a Thiên Chúa.
Dấu chỉ cá»§a lá»… Giáng Sinh đầu tiên ấy đánh động tất cả chúng ta. Ngà y nay, ở giữa chúng ta, còn biết bao ngưá»i lang thang vất vưởng, đầu đưá»ng xó chợ, các bạn trẻ thất nghiệp, những ngưá»i không chốn dung thân. Có biết bao ngưá»i sống trong mái nhà , nhưng không phải là nhà , vì tình ngưá»i nÆ¡i đó đã héo tà n, tháºm chà là đã chết. Ngà y nay, có biết bao ngưá»i giữa chúng ta, dù tuyên xưng là tin và o Chúa, dù công bố rằng Hà i Nhi trong máng cá» là Chúa cá»§a mình, nhưng kỳ thá»±c lại trì hoãn hoặc chẳng thá»±c thi tà nà o các giá trị cá»§a Äấng ngá»± nÆ¡i máng cá».
Ãnh sáng cá»§a Giáng Sinh, mạnh hÆ¡n bất cứ loại ánh sáng loại mà u sắc cá»§a chá»§ nghÄ©a tiêu thụ. Ãnh sáng cá»§a Giáng Sinh là đây: ý nghÄ©a cá»§a sá»± sống, cá»§a cuá»™c Ä‘á»i, ý nghÄ©a cá»§a con ngưá»i, cá»§a pháºn ngưá»i, cá»§a sá»± đơn sÆ¡ giản dị. Ãnh sáng ấy chân tháºt và thuần khiết.
Nếu ai biết nhìn bằng con tim, nếu ai biết nhìn trong đức tin, thì sẽ khám phá thấy hạt mầm cá»§a Äấng Hiện Hữu, Äấng Ä‘ang thôi thúc gá»i má»i dẫn đưa con ngưá»i đến vá»›i sá»± tháºt toà n vẹn nÆ¡i chÃnh Ngưá»i.
Lược dịch: Tứ Quyết SJ
dongten
Bà i giảng “Natale, La vera questione moraleâ€Â cá»§a Äức Hồng Y Carlo Maria Martini, trong Lá»… Giáng Sinh 1982 tại thà nh phố Milano nước Italia, trÃch từ cuốn sách: Il Natale “Pur nella tristezza dei tempiâ€, (Morcelliana, 1996).

