Tham dá»± lá»… chá»§ nháºt ở nhà thá» ChÃnh thống giáo, có chu toà n luáºt buá»™c dá»± lá»… không?
—————
Há»i: Äiá»u 1248 cá»§a Bá»™ Giáo luáºt Công Giáo nói rằng ai tham dá»± Thánh Lá»…, cá» hà nh theo lá»… nghi Công Giáo, thì ngưá»i ấy đã chu toà n việc buá»™c dá»± lá»…. Trên cÆ¡ sở đó, thưa cha, liệu việc tham dá»± má»™t cá» hà nh phụng vụ Thánh cá»§a ChÃnh thống giáo có chu toà n luáºt dá»± lá»… Chúa Nháºt không? Kim chỉ nam vá» Äại kết năm 1970-1971 cá»§a Tòa Thánh cho phép việc nà y má»™t cách đặc biệt, nhưng không có lá»i nhắc thể nà y hay thể khác vá» việc ấy trong Kim chỉ nam hiện tại (năm 1993). – C. Y., Butler, Pennsylvania, Mỹ.
—————
Äáp: Sau đây là toà n văn cá»§a Ä‘iá»u 1248:
” Ãiá»u 1248: § 1. Ai tham dá»± Thánh Lá»…, cá» hà nh theo lá»… nghi Công Giáo bất cứ ở đâu, hoặc và o chÃnh ngà y lá»… hay và o chiá»u ngà y trước lá»…, thì ngưá»i ấy đã chu toà n việc buá»™c dá»± lá»….
§ 2. Nếu không có tác viên thánh hay vì lý do quan trá»ng khác khiến cho việc tham dá»± Thánh Lá»… không thể thá»±c hiện được, thì phải hết sức khuyên nhá»§ giáo dân tham dá»± phụng vụ Lá»i Chúa, nếu được cá» hà nh trong nhà thá» xứ hay tại má»™t nÆ¡i thánh khác theo như chỉ thị cá»§a Giám Mục giáo pháºn; hoặc dà nh má»™t thá»i giá» phải chăng để cầu nguyện, cách riêng tư hay vá»›i gia đình, hoặc nếu thuáºn tiện, vá»›i cả liên gia†(Bản dịch Việt ngữ cá»§a các Linh Mục Nguyá»…n Văn Phương, Phan Tấn Thà nh, VÅ© Văn Thiện, Mai Ãức Vinh).
Bởi vì Ä‘iá»u 1248 cá»§a Bá»™ Giáo luáºt hiện nay nói rõ rà ng rằng luáºt dá»± lá»… phải được chu toà n theo lá»… nghi Công Giáo, và không nêu ra ngoại lệ nà o, má»™t số chuyên viên giáo luáºt khẳng định rằng Ä‘iá»u luáºt nà y thá»±c sá»± xóa bỠđặc quyá»n được cấp trong Kim chỉ nam vá» Äại kết năm 1970, vốn cho phép sá»± ngoại trừ như trên đây.
Do đó, việc không nhắc đến đặc quyá»n nà y, trong “Kim chỉ nam cá»§a sá»± áp dụng các nguyên tắc và qui định vá» Äại kết†(năm 1993), có thể được giải thÃch hoặc như là má»™t bãi bá» dứt khoát đặc quyá»n, hoặc chỉ đơn giản như là sá»± công nháºn tình trạng vụ việc sau khi Bá»™ Giáo luáºt được ban hà nh.
Bá»™ Giáo luáºt cá»§a các Giáo Há»™i Äông Phương có má»™t trình bà y tương tá»±, mặc dù được tổ chức theo má»™t cách khác, để thÃch ứng vá»›i tình hình cụ thể cá»§a các Giáo Há»™i Äông Phương. Do đó, Äiá»u 881.1 viết:
“Các tÃn hữu Kitô giáo bị rà ng buá»™c bởi nghÄ©a vụ tham dá»± các lá»… Chúa Nháºt và lá»… trá»ng trong Phụng vụ Thánh, hoặc theo các qui định cá»§a Giáo Há»™i ‘sui iuris’ (tá»± trị) cá»§a há», trong việc cá» hà nh ngợi ca Thiên Chúa”.
Cần lưu ý rằng ở đây không đỠcáºp đến việc tham dá»± “theo lá»… nghi Công Giáo bất cứ ở đâuâ€. Lý do ở đây có lẽ là các Giáo Há»™i nà y bị rà ng buá»™c rất chặt chẽ và o sá»± tham gia trong truyá»n thống phụng vụ riêng cá»§a há».
Tuy nhiên, Äiá»u 883.1 không xem xét khả năng cá»§a những ngưá»i Ä‘ang ở xa nhà há». Xin má»i Ä‘á»c:
“Vá» các lá»… trá»ng và ngà y sám hối, các tÃn hữu Kitô giáo Ä‘ang ở bên ngoà i biên giá»›i lãnh thổ cá»§a Giáo Há»™i ‘sui iuris’ (tá»± trị) riêng cá»§a há», có thể tuân theo các đầy đủ các qui định hiện hà nh cá»§a nÆ¡i mà há» Ä‘ang cư trúâ€.
Trong thá»±c tế, Ä‘iá»u nà y có nghÄ©a như sau:
Má»™t ngưá»i Công Giáo nghi lá»… Latinh có thể chu toà n luáºt buá»™c dá»± lá»…, bằng cách tham dá»± bất kỳ Thánh Lá»… Công Giáo nà o từ chiá»u tối thứ Bảy đến trá»n ngà y Chúa Nháºt.
Nhiá»u chuyên viên giáo luáºt, chứ không tất cả chuyên viên giáo luáºt, nói rằng chiá»u tối thứ Bảy có nghÄ©a là sau 16 giá» chiá»u thứ Bảy; má»™t số chuyên viên giáo luáºt lại nói là sau 12 giá» trưa thứ Bảy. Trong má»™t số giáo pháºn, Äức Giám Mục đã xác định giá» nà y bắng sắc lệnh, và đây là má»™t sá»± thá»±c thi hợp pháp quyá»n bÃnh cá»§a ngà i trong má»™t khu vá»±c, vốn chưa được xác định bởi Tòa Thánh.
Ngưá»i Công Giáo Latinh chu toà n luáºt buá»™c dá»± lá»… Chúa Nháºt, ngay cả khi phụng vụ được cá» hà nh không phải là cá»§a Chúa Nháºt tương ứng, thà dụ, nếu ngưá»i ấy tham dá»± má»™t lá»… cưới, thánh lá»… an táng, hoặc tháºm chà má»™t Thánh Lá»… tối thứ Bảy trong má»™t cá»™ng Ä‘oà n tu sÄ©, mà theo thói quen là Thánh Lá»… ngà y thưá»ng và o buổi tối.
Ngưá»i đó cÅ©ng có thể tham dá»± bất kỳ cá» hà nh Phụng vụ Thánh nà o cá»§a các Giáo Há»™i Công Giáo Äông phương, vá»›i ná»— lá»±c tôn trá»ng các truyá»n thống cá»§a má»—i gia đình phụng vụ, liên quan đến các Ä‘iá»u như tư thế đứng ngồi, ăn chay và rước lá»….
Ngưá»i Công Giáo Äông phương, trên lãnh thổ cá»§a Giáo Há»™i mình, nên luôn tham dá»± nghi lá»… riêng cá»§a mình là tốt nhất. Bên ngoà i lãnh thổ nà y, ngưá»i ấy phải cố gắng hết sức để có thể tham dá»± nghi lá»… riêng cá»§a Giáo Há»™i mình. Nếu không, ngưá»i ấy có thể tham dá»± bất cứ thánh lá»… Công Giáo nà o khác.
Ở các nÆ¡i mà nhiá»u quyá»n tà i phán Công Giáo chồng chéo lên nhau, chẳng hạn tại má»™t số khu vá»±c cá»§a Ấn Äá»™ và Trung Äông, ngưá»i Công Giáo thỉnh thoảng tham dá»± thánh lá»… cá»§a các nghi lá»… khác nhau, như má»™t dấu hiệu cá»§a sá»± hòa hợp và chung đức tin.
Có má»™t hoặc hai gia đình phụng vụ, cổ xưa nhưng nhá» bé, mà ở đó có má»™t nhánh Công Giáo và má»™t nhánh ChÃnh thống giáo. Ở các nÆ¡i bên ngoà i quê hương truyá»n thống, nhưng ở đó có má»™t số lượng đủ các tÃn hữu, và thiếu hụt trầm trá»ng các linh mục, Giáo Há»™i Công Giáo đã đồng ý chia sẻ các linh mục vá»›i ChÃnh thống giáo, để đảm bảo việc cá» hà nh liên tục cá»§a truyá»n thống phụng vụ nà y. Trong trưá»ng hợp như thế, cả ngưá»i Công Giáo và tÃn hữu ChÃnh thống là m việc thá» phượng chung vá»›i nhau.
Nếu không, má»™t ngưá»i Công Giáo không chu toà n luáºt buá»™c dá»± lá»… Chúa Nháºt khi tham dá»± má»™t thánh lá»… ChÃnh thống.
Khi má»™t ngưá»i Công Giáo ở trong má»™t tình huống mà không có Thánh Lá»… Công Giáo, luáºt buá»™c dá»± lá»… bị ngưng lại, bởi vì không ai bị buá»™c thá»±c hiện Ä‘iá»u bất khả thi. Như chúng ta đã thấy trong Äiá»u 1248.2, Giáo Há»™i hết sức khuyên nhá»§ tÃn hữu thá»±c hiện má»™t số hình thức chá»n lá»±a khác cá»§a việc thánh hóa ngà y lá»…, chẳng hạn, tham dá»± phụng vụ Lá»i Chúa. Tuy nhiên, đây là má»™t đỠnghị, chứ không phải là má»™t việc buá»™c.
Khi má»™t ngưá»i Công Giáo thấy mình ở trong má»™t tình huống mà không có Thánh Lá»… Công Giáo, nhưng có má»™t cá» hà nh phụng vụ ChÃnh thống, thì ngưá»i ấy có thể tham dá»± việc cá» hà nh nà y, như là má»™t phương cách chá»n lá»±a để thánh hóa ngà y lá»…, mặc dù không chu toà n luáºt buá»™c dá»± lá»… Chúa Nháºt.
Nếu giáo luáºt cá»§a Giáo Há»™i ChÃnh Thống cho phép, ngưá»i Công Giáo cÅ©ng có thể rước lá»… nữa (Äiá»u 844.2 Bá»™ Giáo luáºt Latinh; Bá»™ Giáo luáºt Äông phương, Ä‘iá»u 671.2) .
Khi ấy, má»™t ngưá»i Công Giáo nên luôn luôn há»i trước là liệu việc rước lá»… là được chăng. Nếu không thể há»i, do rà o cản ngôn ngữ, thì tốt hÆ¡n là nên tránh rước lá»…, thay vì có nguy cÆ¡ là m trái vá»›i truyá»n thống thiêng liêng cá»§a các Kitô hữu anh em.
—————
Nguyá»…n Trá»ng Äa
Giải đáp cá»§a Cha Edward McNamara, Dòng Äạo Binh Chúa Kitô (LC), Khoa trưởng Thần há»c và giáo sư phụng vụ cá»§a Äại há»c Regina Apostolorum (Nữ Vương các Thánh Tông Äồ), Rôma.

