Khi nói đến Vatican, hình ảnh đầu tiên mà ta nghÄ© đến là Vương cung Thánh đưá»ng Thánh Phêrô. Tuy nhiên, Ä‘iá»u mà nhiá»u ngưá»i không biết là xuống đưá»ng từ nhà thá» Basil là Castel Sant’Angelo; má»™t pháo đà i nối vá»›i Vatican bằng má»™t bức tưá»ng được gá»i là “passetto del Borgo.†Hà nh lang nà y là lối thoát khẩn cấp cho các Äức giáo hoà ng.
Hà nh lang ná»a dặm nà y chứa nhiá»u câu chuyện, và ngưá»i ta biết rằng má»™t số ngưá»i quan trá»ng nhất cá»§a Roma đã dùng nó để thoát khá»i Vatican. Tuy nhiên, nó được biết đến nhiá»u nhất nhá» cuá»™c thoát hiểm cá»§a Äức Giáo hoà ng Clement VII và o năm 1527 trong cuá»™c bao vây Roma. Äức Giáo hoà ng Clement lánh nạn ở lâu đà i nà y trong sáu tháng.
Edith Gabrielli, Giám đốc Viện bảo tà ng Lazio:
“Äây là má»™t trong những tượng đà i tượng trưng nhất cho thà nh phố Roma, đó là má»™t di tÃch cổ xưa, không giống như những nÆ¡i khác, đã không bị phá huá»·, mà thay và o đó biến đổi, ai đến đây vẫn có thể thấy được lăng cá»§a Hadrian.â€
Lâu đà i được xây dá»±ng bởi Hoà ng đế Hadrian và o năm 1355 như má»™t lăng má»™ cá nhân. Tuy nhiên, trong thảm hoạ lá»›n xảy ra ở thà nh phố năm 590, nó được đổi tên thà nh Castel Sant’Angelo.
Ngưá»i ta nói rằng Äức Giáo hoà ng Gregory I đã nhìn Michael Archangel trên đỉnh cá»§a lâu đà i, tượng trưng cho sá»± chấm dứt cá»§a bệnh dịch hạch. Tác phẩm Ä‘iêu khắc vá» thượng đẳng thiên sứ mà chúng ta thấy được thá»±c hiện bởi Raphael.
Năm 1277, lâu đà i được kết nối vá»›i thà nh phố Vatican vá»›i má»™t hà nh lang có tên là “Passetto.†Con đưá»ng bà máºt nà y mở cá»a hà ng ngà y.
Edith Gabrielli, Giám đốc Viện bảo tà ng Lazio:
“Passetto†được thăm viếng hà ng ngà y, và má»™t ngà y có hai chuyến. Má»™t chuyến và o lúc 11:00 sáng, và má»™t chuyến nữa và o lúc 4:00 giá» chiá»u, và chúng có sẵn bằng tiếng Anh và tiếng Ã. Thông qua má»™t chương trình gá»i là ‘Secret Castle,’ ngưá»i ta sẽ không chỉ biết vá» con đưá»ng hà nh lang nà y, mà còn biết những nÆ¡i ẩn náu khác cá»§a lâu đà i, chẳng hạn như nhà tù hoặc căn phòng mà Äức Giáo hoà ng Clement đã ẩn náu, và o mùa hè, bạn cÅ©ng có thể đến thăm và o buổi tối.â€
Bất cứ ai Ä‘i bá»™ trên “passetto†đá»u có thể tưởng tượng được những ngưá»i nà y phải chạy trốn khá»i Vatican tá»›i pháo đà i cá»§a thà nh phố chỉ để sống còn.
Edith Gabrielli, Giám đốc Viện bảo tà ng Lazio
“Có lẽ khoảnh khắc kỳ diệu nhất cá»§a ‘passetto’ là khi má»™t ngưá»i Ä‘i qua nó và quan sát thà nh phố nổi lên ở cả hai bên.â€
Castel Sant’Angelo hiện Ä‘ang đứng thứ 5 trong số các viện bảo tà ng có phà và o cá»a. Các bức tưá»ng cá»§a nó ẩn những bà máºt chưa bao giỠđược tiết lá»™, nhưng hãy chỠđợi để được khám phá.
Jos. Tú Nạc, Nguyễn Minh Sơn
Thanhlinh

