�ừng hà tiện Lòng Thương xót Chúa

Ngày nay, vì nhi�u nguyên do, chúng ta cần phải cố gắng để quãng đại và rộng lòng trao ban lòng thương xót của Thiên Chúa.

Khi con số những ngư�i tham dự phụng vụ nhà th� tiếp tục sụt giảm, thì nhi�u lãnh đạo và mục tử trong giáo hội có một cám dỗ là xem đi�u này như một sự cắt tỉa hơn là một bi kịch và h� hành động đáp trả tình trạng này bằng cách làm cho hình ảnh Thiên Chúa trở nên ít thương xót hơn là dễ gần. Ví dụ như, một giáo sư chủng viện mà tôi biết đã chia sẻ rằng, với 40 năm dạy một khóa h�c được thiết kế để chuẩn bị cho các chủng sinh thực hiện bí tích hòa giải, ngày nay, ông thấy đôi khi câu h�i cửa miệng của các chủng sinh là: ‘Khi nào con có thể từ chối tha tội?’ Thật sự, con phải thận tr�ng đến mức nào khi ban lòng thương xót của Thiên Chúa?

�ộng cơ và lòng tin của h� gần như hoàn toàn thật tâm, nhưng lại lầm đư�ng. H� thật lòng e sợ việc chơi trò đánh bạc với ơn Chúa, h� sợ rằng đến cuối cùng những gì h� ban cho ngư�i khác chỉ là ơn sủng rẻ ti�n.

Phần nào, đây cũng là một động cơ có căn cứ. Nỗi sợ là mình đùa giỡn với ơn Chúa, cùng với những bận tâm v� sự thật, tính chính thống, những kiểu mẫu chung đúng đắn, cộng thêm nỗi sợ bị tai tiếng đã khiến h� làm việc theo khuôn phép dè dặt như vậy. Lòng thương luôn luôn được thúc đẩy bởi sự thật. Nhưng đôi khi, các động cơ khiến chúng ta dè dặt lại không được cao cả đến thế, và nỗi lo lắng v� việc trao ban một ân sủng rẻ ti�n xuất phát nhi�u từ tính nh� nhen, sợ sệt, chủ nghĩa l� luật, và cả khao khát (dù vô thức) ham muốn quy�n lực.

Nhưng ngay cả kìm giữ lòng thương xót vì những nguyên do cao cả hơn đi chăng nữa, chúng ta vẫn là những mục tử xấu và lầm đư�ng, không chung lòng với Thiên Chúa mà Chúa Giêsu đã rao giảng. Chúa Giêsu đã mặc khải rằng, lòng thương của Thiên Chúa ôm lấy hết, không có phân biệt, ngư�i xấu hay ngư�i tốt, ngư�i bất xứng hay ngư�i xứng đáng, ngư�i có đạo hay không có đạo. Một trong những thấu suốt thực sự đáng giật mình mà Chúa Giêsu đã cho chúng ta, chính là việc lòng thương xót của Thiên Chúa, như ánh sáng và hơi ấm mặt tr�i, không thể không đổ tràn cho tất cả m�i ngư�i. Như thế, lòng thương xót của Thiên Chúa luôn luôn tuôn đổ nhưng không, không cần đòi h�i, không có đi�u kiện và chung cho hết thảy, lòng thương xót đó vươn ra kh�i tất cả m�i tôn giáo, phong tục, trư�ng phái, luận điệu chính trị, chương trình luật định, m�i hệ tư tưởng, và thậm chí là cả tội lỗi.

Và như vậy, v� phần chúng ta, đặc biệt là những bậc làm cha mẹ, mục tử, giáo viên, giáo lý viên, và những ngư�i cao niên, chúng ta phải li�u mình công bố đặc tính rộng rãi trong lòng thương xót của Thiên Chúa. Chúng ta không được dùng lòng thương xót của Chúa như thể nó là của chúng ta, không được cấp phát ơn tha thứ của Chúa như thể một mặt hàng có giới hạn, không được đặt đi�u kiện cho tình thương Thiên Chúa như thể Ngài là một bạo chúa bủn xỉn hay một hệ tư tưởng chính trị, và cũng không được chặn bớt con đư�ng đến với Chúa như thể chúng ta là những ngư�i giữ cổng Thiên �àng. Chúng ta không phải là ngư�i có quy�n đó. Nếu chúng ta kìm giữ lòng thương xót của Chúa trong sự thu mình và e ngại của chúng ta, thì chúng ta đang hạn chế lòng thương xót vô b� của Ngài trong hạn mức tâm trí chúng ta.

Một đi�u đáng lưu ý trong các tin mừng là, các tông đồ, dù có ý tốt, thư�ng cố gắng giữ một số ngư�i ra xa kh�i Chúa Giêsu như thể h� là những ngư�i không xứng đáng vậy, như thể h� là một sự xúc phạm đến sự thánh thiện của Chúa hay h� có thể làm vấy bẩn sự nguyên tuy�n của Ngài vậy. Vậy nên, h� cứ luôn cố gắng ngăn trẻ con, gái điếm, ngư�i thu thuế, những ngư�i bị xem là tội lỗi, và đủ loại ngư�i khác chưa h�c biết đạo, đến gần với Chúa Giêsu. Nhưng, Chúa Giêsu thì luôn luôn loại b� những cố gắng sai lầm của h� bằng những l�i mạnh mẽ: ‘Hãy để h� đến! Ta muốn h� đến.’

Lúc mới bắt đầu đ�i mục vụ, tôi sống trong nhà xứ với một linh mục già thánh thiện. Cha đã trên 80 tuổi, mắt gần như đã mù, nhưng nổi danh và được kính tr�ng nhi�u, nhất là trong vai trò cha giải tội Một tối n�, khi ngồi riêng với cha, tôi h�i cha rằng: ‘Nếu được sống lại đ�i linh mục một lần nữa, cha có muốn làm đi�u gì khác đi hay không?’ Với một ngư�i đầy chính trực như cha, tôi hoàn toàn cho rằng chẳng có gì để cha phải hối tiếc. Nhưng rồi câu trả l�i của cha khiến tôi bất ng�. Cha có một nỗi hối tiếc, một hối hận lớn, là: ‘Nếu tôi được làm lại đ�i linh mục của mình, tôi sẽ nhẹ nhàng hơn với dân. Tôi sẽ không hà tiện lòng thương xót của Thiên Chúa, hay các bí tích, hay phép tha tội. Tôi sợ là tôi đã quá cứng rắn với đoàn chiên. H� đã có quá đủ đau đớn rồi, chứ chẳng cần tôi hay giáo hội đặt thêm gánh nặng trên vai h� nữa đâu. �áng ra tôi nên li�u lĩnh hơn nữa với lòng thương xót của Chúa!’

Tôi được đánh động bởi l�i này, bởi chưa đầy một năm v� trước, khi làm các bài thi cuối ở chủng viện, một trong các linh mục thẩm xét tôi đã cho tôi một l�i cảnh báo rằng: ‘Cẩn thận, đừng có m�m yếu. Chỉ có sự thật mới giải phóng con ngư�i. Hãy li�u với sự thật hơn là với lòng thương.’

Khi đã cao tuổi như lúc này, tôi ngày càng đổi hướng theo l�i khuyên của vị linh mục già. Chúng ta cần li�u lĩnh hơn nữa với lòng thương xót của Chúa. Không bao gi� được loại trừ vai trò của công bằng và sự thật, nhưng chúng ta phải li�u mình để cho lòng thương xót vô b�, không đi�u kiện, không đòi h�i của Thiên Chúa tuôn đổ một cách tự do.

Nhưng, như các tông đồ xưa, chúng ta, với ý hướng tốt, cứ luôn mãi cố gắng giữ một số ngư�i và một số nhóm ngư�i xa kh�i lòng thương xót của Thiên Chúa được ban qua l�i, bí tích và cộng đoàn. Nhưng Chúa không muốn sự bảo vệ của chúng ta. �i�u Chúa muốn là, tất cả m�i ngư�i, bất kể phẩm hạnh, chính thống, thiếu chuẩn bị, tuổi tác, hay văn hóa, tất cả đ�u đến với dòng nước vô tận của lòng thương xót Thiên Chúa.

George Eliot từng viết rằng: ‘Khi thần chết đến, đi�u chúng ta hối hận không bao gi� là những gì chúng ta đã dịu dàng ân cần mà là những gì chúng ta đã gay gắt khắc nghiệt.’