Điểm 10 môn Văn trong kỳ thi vừa kết thúc

Môn Văn bắt đầu quá trình chết từ khi có cái gọi là “Bài văn mẫu”. Nạn nhân của nó là các thế hệ giáo viên và học sinh gần đây, nhưng nhát kiếm cuối cùng cho cả hệ thống là điểm 10 môn Văn trong kỳ thi vừa kết thúc.

Điều cần nói trước tiên là: Em học sinh được điểm 10 hoàn toàn không có lỗi gì cả. Em đã có một bài thi đáng được 8 điểm, nếu ai đó tương con số 10 vào bài thì trách nhiệm đương nhiên không phải của em. Khi báo chí phỏng vấn, em khó lòng không bị lạc vì tin rằng điểm 10 của mình hẳn phải là xứng đáng.

Giáo viên, giám khảo, ban giám khảo, hội đồng thi mới đích thị là người cần giải thích tại sao cho 10 điểm. Mà trong chuyện này thì như ban đầu đã nói, họ cũng chỉ là nạn nhân, là kết quả đào tạo 15-20 năm trước. Môn Văn hay nói chung là tiếng Việt, đang rơi tự do và sẽ tan nát cùng với văn hóa của đất nước mang nó.

Các bạn nên làm gì để giúp cứu tiếng Việt? Tôi nghĩ đến 3 điểm sau:

– Học lại cách sử dụng từ tiếng Việt cho đàng hoàng với một tư duy phản biện. Học cách tra cứu từ điển, không bắt chước những từ sai trong sách và trên báo chí. Chữ nào không rõ thì hỏi người giỏi hơn, nhất là những từ Hán-Việt.

– Học cách đặt câu tiếng Việt cho đàng hoàng, tuyệt đối không dùng lối ngữ pháp tiếng Anh để nói tiếng Việt.

– Tìm đọc lại những tác phẩm cũ, thời tiền chiến, hoặc cách đây 40-50 năm khi tiếng Việt còn chưa bị hư. Những tác phẩm của nhóm Tự lực văn đoàn, truyện của Nam Cao, Thế Lữ. Đọc truyện dịch của các dịch giả cách đây mấy chục năm.

Tạm thời hãy làm vậy trong khi chờ đợi sự xuất hiện của một nhân tài nào đó. Tiếng Việt chắc chắn sẽ được cứu nhưng chúng ta cần biết rằng trong công việc vĩ đại này, từng đóng góp dù nhỏ của mỗi người là rất đáng kể…

Mạnh Hải