C�I CHẾT CỨU �Ộ của �ỨC KITÔ

�ây là các vấn đ� khó hiểu v� “cái chết cứu độ� của Chúa Giêsu. Làm sao Thiên Chúa Cha có thể “khuây kh�a� bằng cái chết của Ngư�i Con vô tội?

1. TẠI SAO THIÊN CHÚA TẠO DỰNG CON NGƯỜI CÓ THỂ PHẠM TỘI?

Tại sao Thiên Chúa dựng nên các thụ tạo biết yêu thương? Yêu thương nghĩa là tự do ước muốn. Thiên Chúa có thể dựng nên các thụ tạo không có ý muốn tự do? Có chứ. Bằng chứng là Ngài đã dựng nên thảo mộc và động vật. Thế nhưng con ngư�i (và thiên thần) là các thụ tạo có ý muốn tự do, có thể ch�n tình yêu. Mặt khác, ngư�i ta cũng có thể ch�n sự ích kỷ. Ch�n ích kỷ là phạm tội.

2. THIÊN CHÚA CÓ BIẾT THỤ TẠO SẼ PHẠM TỘI?

Thiên Chúa thấu suốt m�i sự. Khi Ngài dựng nên các thụ tạo có ý muốn tự do, có thể sự bất tuân hoặc ích kỷ đã được cài đặt trong phương trình đó. Vậy Ngài có muốn chúng ta phạm tội? Không, Ngài không h� muốn. Thiên Chúa có biết trước tính khả dĩ đó? Có. Chẳng hạn, mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái. Sau khi cho đứa con được giáo dục tử tế, cha mẹ có biết trước chúng có thể lạm dụng sự giáo dục? Cha mẹ biết chứ. Do đó, cha mẹ cũng có thể biết trước chúng biết tận dụng tác phẩm này để phục vụ xã hội. Và nếu chúng tự do ch�n hành động yêu thương, đó là đi�u tuyệt v�i, không h� “bị ép buộc�.

3. NẾU THỤ TẠO PHẠM TỘI, C�I CHẾT CỦA CHÚA CON CÓ LÀ C�CH DUY NHẤT �Ể CỨU THO�T HỌ?

Hai Thánh tiến sĩ Augustinô và Tôma Aquinô, hai “cột trụ� thần h�c của Công giáo, đ�u trả l�i “không�. Thiên Chúa tối cao, vô biên, Ngài có thể ch�n nhi�u cách khác. Ngài có thể chỉ cần tha thứ cho h� là đủ. Thật vậy, Ngài đã làm vậy như đượ mô tả trong sách Sáng Thế. Ngài đã đuổi Adam và Eva bởi vì h� không biết tính nghiêm tr�ng của việc h� làm: muốn bằng Thiên Chúa, muốn biết thiện và ác. Tuy nhiên, Ngài cho thấy rằng Ngài quan tâm chăm sóc h� bằng cách “làm cho h� những chiếc áo bằng da và mặc cho h�� (St 3:21).

Thật vậy, trong Cựu Ước, Thiên Chúa dạy dân Israel cách đạt được ơn tha thứ, qua chính các lễ vật đ�n tội dâng tại ��n Th�. Trong các Thánh vịnh, đặc biệt là Tv 51, có nhi�u đoạn cho thấy con ngư�i nhận ra tội mình và tin tưởng được tha thứ.

4. TẠI SAO THIÊN CHÚA PHẢI SAI CON NGÀI XU�NG THẾ GIAN, NẾU �Ó KHÔNG LÀ SỨ VỤ CỨU �Ộ?

Chân phước Duns Scotus, một “cột trụ� khác v� thần h�c Công giáo, cho biết: “Việc nhập thể là công việc vĩ đại nhất và tốt đẹp nhất của Thiên Chúa, và không cần có đi�u kiện bởi bất cứ yếu tố ngẫu nhiên nào khác�. Thiên Chúa luôn luôn hoạch định để “kết hiệp tất cả thụ tạo với chính Ngài và nhục thể của Chúa Con�.

Nói cách khác, Chúa Con đến thế gian không là “kế hoạch B� nhưng luôn là ý ti�n định của Thiên Chúa ngay từ đầu. Nếu Ông Bà Nguyên Tổ không phạm tội, việc nhập thể có thể giống như một l�i m�i g�i lịch sự, như hoàng tử đi thăm thần dân và cùng uống trà với h�. �ó là đi�u rất hạnh phúc và vui mừng. Thật vậy, C.S. Lewis đã cố gắng nghĩ ra một kịch bản như vậy trong ba chi�u không gian.

Mặc dù Nguyên Tổ phạm tội, và hậu thế cũng vậy, Con Thiên Chúa vẫn duy trì cuộc hẹn. Thế nên đến th�i viên mãn, Con Thiên Chúa nhập thể, giữa tình trạng bất thư�ng đó. Một trong những đi�u Con Thiên Chúa cần thực hiện là chấn chỉnh cách hoạt động bất thư�ng của thế gian.

5. TẠI SAO SỨ VỤ CỨU �Ộ PHẢI LIÊN QUAN SỰ �ÓNG �INH?

Chúng ta cần biết rõ v� vấn đ� này. Thiên Chúa không vui khi Ngài thấy máu. �ó là đi�u lố bịch đối với ngư�i bị kết tội sát nhân mà lại được trắng án, bởi vì quan tòa đồng ý rằng ngư�i con vô tội có thể thay thế và chịu chết. �i�u đó không là lòng thương xót, mà là sự xuyên tạc. �ây không là giáo huấn Công giáo. Có thể các nhóm Tin Lành nào đó duy trì đi�u này. �i�u đó g�i là sự thay thế hình sự.

6. SỰ �ÓNG �INH KHÔNG CẦN THIẾT ��I VỚI ƠN CỨU �Ộ, TẠI SAO CHÚA CON MU�N TỰ HIẾN TẾ?

Triết gia Plato (Hy Lạp) sống trước công nguyên cả trăm năm, có lẽ ông có thể giúp đỡ. Ông thắc mắc rằng không biết đi�u gì sẽ xảy ra cho một ngư�i hoàn toàn công chính nếu bước vào một xã hội đầy những con ngư�i kém năng lực và cố gắng giúp đỡ h�. Ông kết luận rằng h� sẽ đóng đinh ngư�i đó.

�i�u mà Plato muốn nhấn mạnh là thực tế kinh khủng của con ngư�i. Chúng ta thư�ng cảm thấy dễ chịu với tính ích kỷ, hành vi sai trái và khả năng yếu kém của mình. Chúng ta không muốn mình cần được cứu giúp. Nếu ngư�i công chính xuất hiện và cho chúng ta biết cách tốt hơn, có thể chúng ta sẽ tức giận và cho rằng h� điên rồ. Có thể chúng ta muốn đẩy h� vào chỗ chết.

Th�i Chúa Giêsu, hình phạt đóng đinh là cách mà ngư�i Rôma bảo kẻ thù phải thần phục h�. Nếu bạn muốn nổi loạn, đó là đi�u xảy ra đối với bạn. Khi Chúa Giêsu rao giảng v� Vương quốc của Thiên Chúa, tình yêu thương, tình huynh đệ, và làm phép lạ giữa những ngư�i nghèo, rồi sau đó dần dần xác định thần tính của Ngài, đi�u đó vượt quá trì hiểu đối với ngư�i Do Thái và tổng trấn Philatô của Rôma. �i�u Chúa Giêsu rao giảng là một vương quốc đích thực. Dĩ nhiên Ngài phải chịu chết, và Ngài sẵn sàng trả giá vì Nước Tr�i.

7. � CHÚA MU�N TRẢ GI� �Ể CỨU �Ộ NHƯ THẾ NÀO?

Ngư�i Công giáo phân chia hiệu quả v� cái chết của Chúa Giêsu thành hai phạm trù. Cái chết đó là một tấm gương và để cứu chuộc (bù vào những gì chúng ta không thể làm).

Trước tiên, vấn đ� đó là “chúng ta có thực sự tồi tệ?�. Tôi không chịu trách nhiệm v� cái chết của Chúa Giêsu sao? Một bài thánh ca phổ biến được sử dụng vào Thứ Sáu Tuần Thánh có câu này: “Bạn có mặt ở đó lúc ngư�i ta đóng đinh Chúa?�. Dĩ nhiên chúng ta không ở đó. Nhưng nếu chúng ta ở đó thì sao? Chúng ta có hùa theo đám đông và la to “đóng đinh� chỉ vì hèn nhát? Hoặc quay đi và nói “tôi bận nghĩ chuyện của tôi?� Hoặc nếu chúng ta đứng bên �ức Mẹ, chúng ta có cảm thấy đau buồn cho một ngư�i không làm đi�u sai mà chịu khổ nạn như thế? Nếu đó không là một ngư�i công chính bình thư�ng mà bị những ngư�i ác sát hại, hoặc nếu ngư�i công chính đó là Thiên Chúa nhập thể? �i�u đó có nghĩa là chúng ta hoàn toàn tự do ước muốn, có thể giết Thiên Chúa hay không? Nếu chúng ta giết Thiên Chúa, chúng ta có đáng được tha thứ chăng?

�p dụng vào hoàn cảnh của chúng ta, chúng ta có dám nói rằng chúng ta không hướng con mắt mù lòa của mình v� cái xấu ở xung quanh chúng ta? Chúng ta không là tòng phạm sao?

Câu trả l�i từ Thập Giá là “có�. Chính Chúa Giêsu đã cầu xin: “Lạy Cha, xin tha cho h�, vì h� không biết việc h� làm� (Lc 23:34). Nếu thực sự chân nhận rằng chúng ta đóng đinh Con Thiên Chúa, chúng ta có thể bật khóc như Phêrô và nói: “Xin tránh xa con, vì con là kẻ tội lỗi!� (Lc 5:8). Thế nhưng chúng ta vẫn muốn bám sát Ngài.

Cái chết của Chúa Giêsu đã cứu thoát chúng ta bởi vì chúng ta chân thành tin kính. Chúng ta thực sự là những tội nhân, chúng ta chẳng có gì để khoe khoang hoặc khoác lác – ngày nay nói là “nổ� hoặc “chảnh�. Chúng ta thực sự cần �ấng Cứu �ộ. Từ trên Thập Giá, Thiên Chúa đã tuyến án. Nếu bạn nhận biết mình cần �ấng Cứu �ộ, bạn sẽ được tha thứ, bởi vì chúng ta cũng chẳng biết mình phải làm gì nữa.

8. C�I CHẾT CỦA CHÚA GIÊSU CÓ � NGHĨA CỨU CHUỘC NHƯ THẾ NÀO?

Sống trong xã hội hiện đại tiện nghi, chúng ta có thể cho rằng chỉ cần nói “xin lỗi� là đủ và các mối quan hệ có thể vãn hồi. Chúng ta không thư�ng xuyên gặp sự ác ghê gớm, ít là riêng cá nhân mình. Nhưng hãy nghĩ v� cuộc xâm chiếm của ngư�i Nhậ). Nói l�i “xin lỗi� có đủ đối với một binh sĩ Nhật là ngư�i hành hạ và sát hại chồng của các phụ nữ vô tội hay không?

Dù cho chân thật tới mức nào, ngay cả lính Nhật mổ bụng tự sát (seppuku) để đ�n tội, chúng ta có thể nói rằng anh ta đã “đ�n bù� cho tội ác mà anh ta đã làm chăng? Chúng ta có thể cho cái chết của anh ta có giá trị “cứu chuộc� chăng? Có thể l�i cầu xin tha thứ của anh ta là thật lòng, và anh ta chân thành hy sinh, vậy anh ta có thực sự “làm đúng� đối với phụ nữ sau khi anh ta đã hành hạ và giết chết chồng của h�? Không thể được!

�ó chỉ là sự can thiệp của ngư�i nắm giữ sự sống và sự chết, đồng th�i có thể làm những đi�u đúng hơn so với ý nghĩa trần tục có thể trở thành phù hợp.

Chính Chúa Giêsu là ngư�i đó. Ngài là Con Ngư�i: Ngài có thể thay mặt chúng ta. Ngài là Thiên Chúa: Sự sống tự hiến của Ngài thực sự có thể làm cho m�i sự lại trở nên đúng. Tại sao? Không phải vì Thiên Chúa Cha yêu cầu máu, nhưng vì công lý chỉ có thể được phục hồi qua �ấng là trung gian hòa giải quan tr�ng.

�ối với lính Nhật, trong �ức Kitô, nỗ lực đ�n tội của anh ta trở thành có thể. �ối với nạn nhân, trong �ức Kitô, sự đ�n tội (làm cho đúng) không thể nh� cái chết của lính Nhật mà trở thành có thể, vì �ức Kitô nắm giữ cả sự sống và sự chết.

Trong Cựu Ước, các con vật sát tế nơi ��n Th� để đ�n tội là vật nhác nhở dân chúng. Làm cho m�i thứ thành đúng là đi�u quan tr�ng. Nhưng chiên sát tế chỉ có thể là biểu tượng. �ối với m�i trư�ng hợp, tha thứ luôn là đi�u khả thi. Tuy nhiên, làm cho m�i thứ thành đúng có “giá trị cứu chuộc� là ngoài khả năng của bạn, bởi vì theo phân tích cuối cùng, qua vật sát tế, đó chỉ có thể là biểu tượng. Chúng ta cần chính Thiên Chúa cung cấp cách giải quyết qua �ấng mà Ngài sai đến: �ức Giêsu Kitô.

Thư gởi giáo đoàn Do Thái có cách nhận xét mang tính tiên tri: “Vị tư tế nào cũng phải đứng trong ��n Th� lo việc phụng tự mỗi ngày và dâng đi dâng lại cũng ngần ấy thứ lễ tế; mà những lễ tế đó chẳng bao gi� xoá b� được tội lỗi. Còn �ức Kitô, sau khi dâng lễ tế duy nhất để đ�n tội cho nhân loại, Ngư�i đã lên ngự bên hữu Thiên Chúa đến muôn đ�i. Và từ khi đó, Ngư�i ch� đợi ngày các kẻ thù bị đặt làm bệ dưới chân. Quả thật, Ngư�i chỉ dâng hiến lễ một lần, mà vĩnh viễn làm cho những kẻ Ngư�i đã thánh hoá được nên hoàn hảo� (Dt 10:11-14).

NICK CHUI

TRẦM THIÊN THU (chuyển ngữ từ IgnitumToday.com)

Mùa Chay Thánh – 2018