Bạn thân mến,
Tình yêu dà nh cho gia đình luôn là điá»u rất đỗi linh thiêng cá»§a má»—i con ngưá»i. Chúng ta được sinh ra trong má»™t gia đình, có cha có mẹ, có cả má»™t dòng tá»™c nhắc nhở chúng ta vá» nguồn cá»™i cá»§a bản thân. Chúng ta chia sẻ vá»›i những bạn vì lý do nà o đó không biết cha mẹ mình là ai. Các bạn ấy cần lắm tình thương cá»§a con ngưá»i. Nhưng phần lá»›n chúng ta may mắn được mở mắt chà o Ä‘á»i trong vòng tay yêu thương cá»§a cha mẹ. Äó là má»™t món quà tháºt quý giá biết bao. Â
Vì thế, chẳng bao giá» chúng ta có thể lãng quên được công Æ¡n dưỡng dục sinh thà nh cá»§a cha mẹ. Truyá»n thống à Äông, và đặc biệt, nÆ¡i mảnh đất Việt Nam con rồng cháu tiên nà y, tâm thức cá»§a đạo là m con, đạo hiếu thảo vá»›i cha mẹ ông bà luôn được đỠcao. Từ thuở bé, chúng ta đã được dạy cho biết vá» thái độ “má»™t lòng thá» mẹ kÃnh cha.†Äó là lẽ sống cho những ai muốn nên đạo là m con. Không chỉ là truyá»n thống, đạo là m con cÅ©ng được các tôn giáo đỠcáºp đến. Pháºt giáo có cả má»™t mùa Vu Lan báo hiếu, Công giáo có cả má»™t tháng cầu nguyện cho các linh hồn, thánh lá»… mùng hai tết để nhá»› đến những báºc tổ tiên.
Äó là những dịp ngưá»i ta được má»i gá»i má»™t cách đặc biệt để nhá»› vá» nguồn cá»™i, diá»…n tả lòng biết Æ¡n đối vá»›i ông bà cha mẹ. Là ngưá»i Công giáo, Thiên Chúa nhắc má»—i ngưá»i con: “Ngươi hãy thá» cha kÃnh mẹ, để được sống lâu trên đất mà Äức Chúa, Thiên Chúa cá»§a ngươi, ban cho ngươi.†(Xh 20,12). Nhưng là m thế nà o báo hiếu tốt nhất đối vá»›i ông bà , cha mẹ mình?
Có muôn và n cách để pháºn là m con như chúng ta thể hiện lòng hiếu thảo cá»§a mình má»—i ngà y. KÃnh trá»ng, vâng lá»i, yêu thương và chăm sóc…là những thái độ và hà nh vi diá»…n tả cách báo hiếu tuyệt vá»i. Những mỹ từ ấy nên trá»n vẹn hÆ¡n khi được thể hiện trong lối sống cá»§a mình. Cha mẹ nà o cÅ©ng mong muốn con mình nên ngưá»i, thêm tuổi thêm khôn lá»›n và nhân đức. Và nét đẹp đầu tiên cho thấy Ä‘iá»u đó chÃnh là thái độ lá»… phép, biết Æ¡n và hiếu thảo cá»§a con cái dà nh cho mình.
Chẳng hạn cha mẹ nà o cÅ©ng vui khi thấy con mình chăm ngoan há»c hà nh lá»… phép, trưởng thà nh vững bước và o Ä‘á»i. Cha mẹ sẽ rất buồn khi con mình rÆ¡i và o đủ thứ nghiện ngáºp ăn chÆ¡i, dẫn đến bất hiếu há»—n hà o và chẳng mà ng đến những lá»i khuyên răn cá»§a mẹ cha. Ước mong những ai Ä‘ang khiến cha mẹ Ä‘au lòng, sá»›m can đảm trở vá» con đưá»ng lương thiện. Xin đừng để cha mẹ cứ vất vả khổ tâm vì mình hoà i. Các ngà i muốn con cái được hạnh phúc bình an. Ước mÆ¡ ấy không gì khác hÆ¡n là cho ta thà nh nhân. Má»™t ngưá»i tốt hẳn là biết cách kiến tạo cuá»™c sống an bình vui tươi và luôn thể hiện đạo hiếu má»™t cách tá»± nhiên chân thà nh.
Äá»c tá»›i đây chắc có ngưá»i thắc mắc thế nà o là ngưá»i tốt. Äây là má»™t câu há»i thú vị và cÅ©ng rất quan trá»ng cho cả má»™t Ä‘á»i ngưá»i. Thiết tưởng má»—i ngưá»i Ä‘á»u muốn trả lá»i bằng chÃnh Ä‘á»i sống cụ thể cá»§a mình. ÄÆ°Æ¡ng nhiên ngưá»i tốt không phải là ngưá»i xấu, không là m Ä‘iá»u ác nhân ác đức. Ngưá»i tốt luôn nghÄ© và là m Ä‘iá»u thiện để và ngưá»i khác an vui. Tháºt Ä‘au lòng khi chứng kiến nÆ¡i xã há»™i chúng ta còn có những ngưá»i con đối xá» tệ bạc vá»›i cha mẹ mình. Äó là đại nghịch bất đạo. Má»™t ngưá»i con tốt sẽ được phần thưởng Chúa ban; ngược lại, kẻ bất hiếu sẽ bị Chúa luáºn phạt: “Ai tôn vinh cha sẽ được trưá»ng thá», ai vâng lệnh Äức Chúa sẽ là m cho mẹ an lòng… Ai bá» rÆ¡i cha mình thì khác nà o kẻ lá»™ng ngôn, ai chá»c giáºn mẹ mình, sẽ bị Äức Chúa nguyá»n rá»§a.†(sách Huấn Ca 3,1-16).
Trước đây ngưá»i ta hiểu lầm vá» ngưá»i Công giáo khi theo Thiên Chúa phải từ bá» việc thá» kÃnh ông bà tổ tiên. Nhiá»u ngưá»i hiểu lầm, cho rằng giữa “thá» phượng Thiên Chúa†vá»›i “thá» kÃnh ông bà tổ tiên†có sá»± đối nghịch. Tháºt ra, chúng không những không đối nghịch mà còn hoà quyện vá»›i nhau: để có thể thá» phượng Thiên Chúa đúng đắn, phải có lòng hiếu thảo vá»›i tổ tiên. Äiá»u răn thứ bốn cá»§a Tháºp Äiá»u dạy phải thảo kÃnh cha mẹ. Thánh Phaolô cÅ©ng nói: “Kẻ là m con, hãy vâng lá»i cha mẹ theo tinh thần cá»§a Chúa, vì đó là điá»u phải đạo. Hãy tôn kÃnh cha mẹ. Äó là điá»u răn thứ nhất có kèm theo lá»i hứa: để ngươi được hạnh phúc và hưởng thá» trên mặt đất nà yâ€(Ep 6,1-3). Äó là nhân bản, là đạo đức thiêng liêng, là đưá»ng lối Thiên Chúa dạy để sống vá»›i ngưá»i sinh thà nh nuôi dưỡng ta.
Cảm Æ¡n và gá»i những lá»i nguyện ước chân thà nh, những tình cảm yêu thương đến cha mẹ ông bà trong từng ngà y sống. Ước mong trong tâm tình ấy, chúng con tá»± nhắc mình sống sao cho nên ngưá»i. Nguyện xin Thiên Chúa ban nhiá»u tháºt nhiá»u ân sá»§ng cho gia đình chúng con. Äặc biệt xin Thiên Chúa ban Æ¡n giúp chúng con sống nên ngưá»i con ngoan đạo, hiếu thảo vá»›i ông bà và là má»™t ngưá»i tốt trước Thiên Chúa và ngưá»i ta. Â
Giuse Phạm Äình Ngá»c SJ
dongtenvn

