Việc Harriet Tubman sẽ thay thế Andrew Jackson trên tá» tiá»n 20 USD là má»™t sá»± kiện rất quan trá»ng vì nhiá»u lý do.
Chá»§ nô Jackson đã bị đẩy vá» mặt sau cá»§a tá» tiá»n bởi má»™t cá»±u nô lệ; Tubman, ngưá»i đã mang đến tá»± do cho hÆ¡n 300 nô lệ trên tuyến đưá»ng sắt ngầm, sẽ thay thế cho má»™t vị tổng thống khiến 16.000 ngưá»i Cherokee (và hà ng ngà n ngưá»i khác thuá»™c những bá»™ lạc bản địa khác) phải rá»i bá» quê hương cá»§a há» trên Con đưá»ng nước mắt (Trail of Tears).
Harriet Tubman (sinh Araminta Ross; khoảng 1820 hoặc 1821 – 10 tháng 3 1913) là má»™t ngưá»i Mỹ gốc Phi, nhà hoạt động nhân đạo hoạt động chống lại chế độ nô lệ ngưá»i Mỹ gốc Phi, là má»™t Ä‘iệp viên Liên bang trong ná»™i chiến Hoa Kỳ. Sau khi thoát khá»i ách nô lệ, nÆ¡i cô được sinh ra, cô đã tiến hà nh 13 phi vụ giải cứu hÆ¡n 70 nô lệ bằng cách sá» dụng mạng lưới các nhà hoạt động chống chế độ nô lệ và các nhà an toà n được gá»i là đưá»ng sắt ngầm. Bà sau đó đã giúp John Brown tuyển dụng ngưá»i cho cuá»™c tấn công cá»§a ông ở bến phà Harpers, còng thá»i kỳ sau chiến tranh bà là nhà đấu tranh cho quyá»n bầu cá» cá»§a phụ nữ.

Chân dung Harriet Tubman
Nhưng kể cả Tubman không thay thế cho Jackson Ä‘i chăng nữa, thì tá» 20 USD cÅ©ng vẫn là tá» tiá»n phù hợp nhất để vinh danh bà , vì số tiá»n 20 USD đã đóng má»™t vai trò quan trá»ng trong cuá»™c sống cá»§a bà trong 2 tình huống khác nhau.
Thứ nhất, 20 USD là số tiá»n bà nháºn được theo chế độ trợ cấp hà ng tháng sau Ná»™i chiến Mỹ, mà trong đó bà đã trợ giúp cho phe Liên bang miá»n Bắc vá»›i vai trò trinh sát và gián Ä‘iệp.
Số tiá»n nà y vẫn Ãt hÆ¡n khoản tiá»n 25 USD má»™t tháng được chi trả cho những binh sỹ, song đây là kết quả cá»§a má»™t cuá»™c chiến pháp lý lâu dà i để được nháºn trợ cấp cá»§a bà .
Phil Edwards cá»§a Vox đã viết vá» Ä‘iá»u nà y và o năm ngoái, khi chiến dịch truyá»n thông xã há»™i nhằm đưa hình ảnh Tubman hoặc má»™t phụ nữ khác lên tá» tiá»n 20 USD Ä‘ang ở giai Ä‘oạn cao trà o.
Nhưng ngay từ trước đó, theo như Yoni Appelbaum cá»§a tá» Atlantic đã chỉ ra trên Twitter, số tiá»n 20 USD đã đóng má»™t vai trò lá»›n trong ná»— lá»±c cá»§a Tubman nhằm giải thoát chÃnh cha mình khá»i ách nô lệ.
Chân dung bà Harriet Tubman ở mặt trước tá» tiá»n 20 USD
Theo MSN.com, trong cuốn tiểu sỠđầu tiên cá»§a Tubman, cuốn sách “Scenes in the Life of Harriet Tubman” (tạm dịch: Những câu chuyện nhá» vá» cuá»™c Ä‘á»i cá»§a Harriet Tubman) xuất bản năm 1869, tác giả Sarah Hopkins Bradford đã kể câu chuyện vá» ná»— lá»±c cá»§a Tubman trong việc giải thoát cha mẹ mình, như má»™t và dụ vá» việc bà Tubman hiếm khi yêu cầu bất kỳ Ä‘iá»u gì từ ngưá»i khác như thế nà o.
“Dù suy nghÄ© rất khiêm tốn vá» bản thân,” Bradford viết, “song bà lại đủ táo bạo trước những mong muốn cá»§a sắc tá»™c mình” – và không sợ là m mất mặt những ngưá»i có quyá»n lá»±c, nếu cần thiết.
“Tôi sẽ không Ä‘i nếu chưa lấy được 20 USD cá»§a tôi.”
Trong câu chuyện nà y, Bradford viết, Tubman tin rằng bà đã được Chúa “chỉ lối”tá»›i xin kinh phà để giải cứu cha mẹ khá»i “má»™t quý ông ở New York,” ngưá»i được Appelbaum xác định là Oliver Johnson, má»™t thà nh viên nổi báºt cá»§a phong trà o bãi nô.
Khi rá»i khá»i nhà cá»§a má»™t ngưá»i bạn để tá»›i đó, bà đã nói, “Tôi sẽ tá»›i văn phòng cá»§a ông, và tôi sẽ không rá»i khá»i đó, tôi sẽ không ăn không uống cho tá»›i khi tôi được nháºn đủ tiá»n để giúp cha.”
Bà đã tới văn phòng của quý ông nà y.
“Bà muốn gì, Harriet?” là lá»i chà o đầu tiên bà nháºn được.
“Tôi muốn má»™t chút tiá»n, thưa ông.”
“Váºy ư? Bà muốn bao nhiêu?”
“Tôi muốn có 20 USD, thưa ông”
“20 USD? Ai bảo bà tá»›i đây lấy 20 USD?”
“Chúa nói vá»›i tôi, thưa ông.”
“Váºy tôi nghÄ© lần nà y Chúa nhầm rồi.”
“Tôi nghÄ© ông ấy không nhầm đâu, thưa ông. Dù gì Ä‘i nữa tôi vẫn sẽ ngồi đây cho tá»›i khi tôi nháºn được tiá»n.”
Váºy là bà đã ngồi xuống và ngá»§. Bà vẫn ngồi đó suốt buổi sáng và buổi chiá»u, ngá»§ rồi lại thức, đôi khi thấy văn phòng đầy ngưá»i, đôi khi lại chẳng có ai ngoà i bà .
Trong thá»i gian đó đã có nhiá»u ngưá»i tị nạn Ä‘i qua New York, và những ngưá»i và o văn phòng cho rằng bà là má»™t trong số há», Ä‘ang cảm thấy mệt má»i và muốn nghỉ ngÆ¡i. Äôi khi bà được đánh thức dáºy, “Nà o, bà Harriet, bà nên Ä‘i thôi. Ở đây không có tiá»n cho bà đâu.” “Không, thưa ngà i. “Tôi sẽ không Ä‘i nếu chưa lấy được 20 USD cá»§a tôi.”
Cuối cùng, Tubman cÅ©ng có được 20 USD – nhưng tháºm chà còn nhiá»u hÆ¡n thế. Bradford viết rằng cuối cùng, sau khi ngá»§ dáºy trong văn phòng, bà Tubman đã tìm thấy 60 USD trong túi mình. Nhưng số tiá»n nà y không phải từ Johnson; mà là do những ngưá»i “tị nạn” từng là nô lệ Ä‘i qua văn phòng quyên góp cho bà . HỠđã thu được má»™t số tiá»n lá»›n để giúp bà Tubman giải phóng cho má»™t ngưá»i nữa khá»i kiếp nô lệ.
Tubman đã dùng số tiá»n nà y để cứu cha mình – ngưá»i Ä‘ang bị xét xá» vì tá»™i giúp đỡ nô lệ trốn thoát – và đưa ông tá»›i táºn Canada, nÆ¡i ông không thể bị bắt má»™t lần nữa và o cảnh nô lệ.
Phải thừa nháºn rằng, giỠđây đồng 20 USD không thể là m được nhiá»u Ä‘iá»u như thá»i cá»§a bà Tubman nữa. Nhưng khi gương mặt cá»§a bà được in lên tá» tiá»n 20 USD má»›i, bà sẽ là má»™t phần cá»§a má»i giao dịch vá»›i số tiá»n mà ngay cả má»™t thà nh viên cốt cán cá»§a phong trà o giải phóng nô lệ cÅ©ng không muốn cho bà để bà giải phóng cho cha mình. Và đối vá»›i những ngưá»i biết tá»›i câu chuyện nà y, đó còn là má»™t lá»i nhắc nhở vá» giá trị cá»§a đồng 20 USD đối vá»›i những ngưá»i khốn khó hÆ¡n mình./.

