Giáo dục con cái là công việc hà ng ngà y mà chúng ta mong trao truyá»n cho con cái Ä‘iá»u tốt nhất. Äây là bảy đức tÃnh quan trá»ng khuyến khÃch các con trau dồi để sau nà y lá»›n lên, chúng là ngưá»i lá»›n có trách nhiệm và có lòng từ tâm.
Äức Gioan-Phaolô II đã từng nói: “Giáo dục không còn là má»™t nghá» mà là má»™t sứ mệnh, giáo dục là giúp má»—i ngưá»i nháºn biết những gì mình có là không thể thay thế và duy nhất, để từ đó có thể lá»›n lên và triển nở.â€Â Má»™t công việc lâu dà i và đòi há»i để khi lá»›n lên, trẻ con thà nh má»™t ngưá»i lá»›n có những đức tÃnh và các giá trị khác nhau. Xã há»™i, gia đình, bạn bè tất cả Ä‘á»u góp phần và o công việc giáo dục, mang lại lá»i khuyên Ãt nhiá»u theo các giá trị cá nhân cá»§a há». Tuy nhiên có những giá trị mang tÃnh cách chung, cần phải có và phải biết cách để trao truyá»n.
Sau đây là bảy đức tÃnh cần biết để giúp trẻ con phát triển đầy đủ.
1. Óc hiếu kỳ và khao khát há»c há»i
Ngưá»i ta thưá»ng nói “hiếu kỳ là táºt xấu†nhưng hiếu kỳ chÃnh là má»™t đức tÃnh không chối cãi được. KhÆ¡i dáºy tinh thần hiếu kỳ nÆ¡i trẻ con là giúp chúng tỉnh thức, phát triển hiểu biết, phát triển những chuyện chúng thÃch để mở mang trà tuệ. Äể có được sá»± phát triển nà y, sách là má»™t trong các phương tiện quý báu: luôn để sách và o tầm tay cá»§a chúng, có má»™t ngà y bạn sẽ thấy chúng… láºt sách! Hà ng ngà y, bạn bà y các trò chÆ¡i há»i-đáp, chắc chắn bạn sẽ ngạc nhiên khi nghe các câu há»i, các câu trả lá»i cá»§a chúng!
2. à nghĩa của trách nhiệm
Äiá»u quan trá»ng là là m sao để trẻ con hiểu, má»—i hà nh động cá»§a chúng kèm theo phần trách nhiệm liên hệ. Biết sai lầm cÅ©ng như biết thà nh công cá»§a mình, giúp trẻ con rút tỉa được bà i há»c. Tuy nhiên khái niệm nà y hÆ¡i trừu tượng cho trẻ em còn quá nhá», nhưng dù nhá» các em cÅ©ng hiểu ý nghÄ©a cá»§a trách nhiệm, chỉ cần cho và dụ để bắt đầu. Khi trẻ con lá»›n lên má»™t chút, đã biết giúp đỡ, bạn giao cho chúng các việc nhá», lên lịch sinh hoạt trong nhà . Sau đó, bạn để trẻ con tá»± là m, tin tưởng ở chúng để khuyến khÃch chúng lấy trách nhiệm.
3. Thẳng thắn và liêm chÃnh
“Ngưá»i công chÃnh ăn ở đức độ, hạnh phúc cho đà n con nối dõi tông đưá»ng†(Châm ngôn 20, 7)Còn nói gì thêm để chứng tá» tầm quan trá»ng cá»§a đức tÃnh ngay tháºt và trung tháºt vá»›i chÃnh mình? Thẳng thắn và liêm chÃnh là những đức tÃnh được thấy qua gương cá»§a cha mẹ. Trẻ con phải cảm thấy mình được tin tưởng và biết cha mẹ không giấu chúng gì. TÃnh ngay tháºt khuyến khÃch ngay tháºt, cha mẹ không nói dối vá»›i con cái, luôn ở trong sá»± tháºt dù bối cảnh có như thế nà o, dù phải đơn giản hóa các chuyện chá» trẻ con lá»›n lên đến tuổi sẽ hiểu. Äi đôi vá»›i tinh thần trách nhiệm, sá»± ngay thẳng trong hà nh động cá»§a đứa bé chắc chắn sẽ là ưu thế để chúng trở thà nh ngưá»i ngay thẳng và được tôn trá»ng.
4. Kiên nhẫn
Äây là đức tÃnh khó có được và khó duy trì, nhưng kiên nhẫn lại là đức tÃnh quý báu trong cuá»™c sống hà ng ngà y. Ngay khi có thể được, bạn hãy táºp cho con cái biết kiên nhẫn, cho chúng thá»i hạn và theo dõi để chúng biết mình xem trá»ng đức tÃnh kiên nhẫn. Như thế, con cái sẽ biết chúng sẽ được Ä‘iá»u chúng muốn, dù phải chá» má»™t chút, sau nà y kiên nhẫn sẽ thà nh nếp. Thêm nữa, nếu bạn thà nh công duy trì được đức tÃnh nà y, bạn sẽ giúp con mình phát triển được tÃnh tá»± láºp. Äúng váºy, trẻ tá»± láºp sẽ biết chá», vì nó sẽ biết tá»± lo cho mình để không thấy thì giá» trôi qua là quá dà i. Chúng ta biết, để là m cho thá»i gian qua nhanh, phải biết… là m gì vá»›i thá»i gian!
5. Tôn trá»ng
Tôn trá»ng là má»™t trong các đức tÃnh căn bản trong việc giáo dục trẻ con. Nó bao gồm rất nhiá»u chuyện: môi trưá»ng, Ä‘á»i sống chung quanh, Ä‘á»i sống dưới má»i hình thức… Má»™t ngưá»i biết tôn trá»ng sẽ là ngưá»i được tôn trá»ng. Äó là đức tÃnh mang tÃnh hai chiá»u. Khi tôn trá»ng con cái là bạn dạy cho con biết tôn trá»ng: không xem thưá»ng các lá»i nói, tình cảm, vấn đỠcá»§a con cái. Khi bạn thấy mình là m sai vá»›i con, bạn xin lá»—i, bạn biết lá»—i cá»§a mình, đó là bạn cho con thấy bạn tôn trá»ng con. Khuyến khÃch con diá»…n tả tình cảm, khen con, qua các việc nà y, bạn cho con thấy mình hiểu tình cảm cá»§a con và tôn trá»ng các tình cảm nà y.
6. Tinh thần tương trợ và trắc ẩn
“Phải đối xỠtốt với nhau, phải có lòng thương xót và biết tha thứ cho nhau, như Thiên Chúa đã tha thứ cho anh em trong Chúa Kitô†(Ep 4, 32).
Từ muôn thuở, đây là má»™t trong các đức tÃnh ná»n tảng cá»§a con ngưá»i. Vị tha, quảng đại, Ä‘oà n kết, trắc ẩn… nhiá»u từ ngữ diá»…n tả các khÃa cạnh khác nhau cá»§a thái độ biết chú tâm đến ngưá»i khác. Äiá»u quan trá»ng là phải nhân háºu và thương yêu ngưá»i khác. Äể có thể giải thÃch Ä‘iá»u nà y cho con cái, bạn bắt đầu là m cho chúng có tâm tình tạ Æ¡n vá»›i những gì Chúa đã ban cho và đáp trả bằng cách cho lại những gì mình có. Bạn nhấn mạnh má»—i khi con cái có hà nh vi tốt là nh, vị tha, khen và khuyến khÃch khi chúng chia sẻ và khi ngưá»i khác cÅ©ng là m như váºy cho chúng, bạn nhắc để chúng biết. Äiá»u quan trá»ng là chúng tìm được chữ để nói lên tình cảm cá»§a mình, khi cho cÅ©ng như khi nháºn. Như thế chúng sẽ thấy được các việc tốt là nh cá»§a lòng trắc ẩn và có thể phát triển khả năng thông cảm.
7. Kiên trì
Khuyến khÃch đức tÃnh kiên trì nÆ¡i trẻ con sẽ giúp chúng đạt được mục Ä‘Ãch chúng ấn định, không nản chà khi gặp khó khăn hoặc thất bại. Dạy cho trẻ con biết ấn định các mục Ä‘Ãch thá»±c tế, khen sá»± cố gắng cá»§a chúng hÆ¡n là kết quả. Tin tưởng ở chúng, không quá bảo vệ chúng, luôn bên cạnh chúng. Bạn tá» ra quan tâm đến những gì chúng là m và tá»± hà o vá» các việc nà y, bất hoặc kết quả như thế nà o. Giải thÃch cho trẻ con hiểu sai lầm là chuyện thưá»ng, cho chúng thấy bà i há»c nà o cần rút tỉa và nhất là không so sánh vá»›i ngưá»i khác.
Marta An Nguyễn dịch
Phanxicovn

