Niên giám Toà Thánh 2016 (Annuario Pontificio 2016) và Niên giám Thống kê Giáo hội 2014 (Annuarium Statisticum Ecclesiae 2014) là hai quyển sách mới nhất do Văn phòng Thống kê Trung ương Giáo hội biên soạn và Nhà xuất bản Vatican phát hà nh đã có mặt tại các hiệu sách từ mấy ngà y qua.
Sách Niên giám Toà Thánh 2016 cho thấy má»™t số khÃa cạnh má»›i cá»§a Ä‘á»i sống Giáo há»™i từ tháng Hai đến tháng Mưá»i Hai 2015 và Sách Niên giám Thống kê Giáo há»™i 2014 trình bà y những thay đổi vá» số liệu tÃnh đến cuối năm 2014. Các tà i liệu nà y nhằm mang lại cái nhìn toà n cảnh vá» Ä‘á»i sống Giáo há»™i Công giáo toà n cầu, từ đó đánh giá sá»± hiện diện cá»§a Giáo há»™i trên khắp thế giá»›i.
Những số liệu được nêu lên trong Sách Niên giám Thống kê Giáo há»™i xuất bản năm nay cho thấy má»™t Giáo há»™i năng động giữa má»™t thế giá»›i Ä‘ang diá»…n ra nhiá»u biến động. Nếu châu Phi xuất hiện như má»™t lục địa đầy hy vá»ng đối vá»›i Giáo há»™i Công giáo, thì châu Âu lại sụt giảm vá» số thừa tác viên được truyá»n chức thánh, đặc biệt giảm sút số lượng tu sÄ©. Số liệu đầu tiên tháºt đáng lạc quan: từ năm 2005 đến năm 2014 (giai Ä‘oạn được các nhà biên soạn Niên giám khảo sát) tỉ lệ ngưá»i được rá»a tá»™i vượt xa tỉ lệ gia tăng dân số thế giá»›i: + 14,1% so vá»›i + 10,8%, trừ châu Äại Dương.
Năm 2014, thế giá»›i có 1.272 triệu tÃn hữu Công giáo, tăng hÆ¡n 157 triệu tÃn hữu năm 2005. 23% tÃn hữu Công giáo sống tại châu Âu, nhưng Công giáo tại châu lục nà y lại kém năng động nhất thế giá»›i. Từ nhiá»u năm qua, số ngưá»i được rá»a tá»™i và o khoảng 40% dân số châu Âu. Trái lại, châu Phi lại là nÆ¡i năng động nhất. Số ngưá»i được rá»a tá»™i vượt 40%, trong khi dân số châu Phi tăng 23,8%. TÃn hữu Công giáo châu Phi chiếm 17% số tÃn hữu Công giáo toà n thế giá»›i. Châu Mỹ sút giảm nhẹ nhưng vẫn chiếm gần má»™t ná»a số tÃn hữu Công giáo toà n thế giá»›i.
Trong giai Ä‘oạn 2005-2014, số giám mục trên toà n thế giá»›i tăng 8,2%, nhất là tại châu Ã, mặc dù số giám mục vẫn táºp trung đông đảo tại châu Mỹ và châu Âu. Số linh mục trên toà n thế giá»›i vẫn bình ổn, tuy có khác biệt vá» tăng giảm giữa các châu lục. Tại châu Phi, số linh mục triá»u và dòng trong giai Ä‘oạn 2015-2014 tăng 32,6%. Tại châu Âu, số linh mục giảm hÆ¡n 8%. Má»™t số liệu cÅ©ng đáng chú ý: sau những năm 2005-2011, sá»± phát triển năng động đã chá»±ng lại và tình trạng nà y vẫn Ä‘ang tiếp diá»…n. Má»™t trong những biểu hiện chá»±ng lại kể từ năm 2011 là số chá»§ng sinh tại tất cả các châu lục Ä‘á»u giảm sút, ngoại trừ châu Phi, còn châu Âu đạt 17,5%.
Năm 2014, số chá»§ng sinh châu Phi và châu à chiếm 53,9% chá»§ng sinh toà n thế giá»›i. Hiện ở châu Phi, cứ 100 linh mục thì có 66 chá»§ng sinh, Ä‘iá»u nà y cho phép hy vá»ng và o sá»± kế thừa cá»§a thế hệ má»›i, trong khi đó tại châu Âu, cứ 100 linh mục chỉ có 10 chá»§ng sinh, cho thấy hà ng giáo sÄ© sẽ nhanh chóng lão hoá. Bá»™ pháºn giáo sÄ© dòng sẽ bị ảnh hưởng hÆ¡n giáo sÄ© triá»u. Vá» Æ¡n gá»i nữ, 38% nữ tu sống tại châu Âu, nhưng chÃnh tại cá»±u lục địa, cÅ©ng như tại châu Mỹ và châu Äại Dương số lượng nữ tu đã giảm sút đáng kể.
Tuy nhiên số phó tế vÄ©nh viá»…n lại tăng đáng kể: 33,5%, đặc biệt tại châu Âu. Châu Mỹ cÅ©ng có đông phó tế vÄ©nh viá»…n, nhưng tác động không mạnh trên Ä‘á»i sống Giáo há»™i.
Kết luáºn, có thể thấy châu Âu Ä‘ang dần dần đánh mất vai trò trung tâm cá»§a mình, vá»›i hà ng giáo sÄ© già nua và suy yếu. Mặt khác, sá»± năng động cá»§a hà ng phó tế vÄ©nh viá»…n dưá»ng như cho thấy đã xuất hiện những chá»n lá»±a má»›i, Ä‘a dạng trong việc truyá»n bá đức tin.
(Theo Radio Vatican)
Thà nh Thi

