LỄ HỘI MARDI GRAS ( THỨ BA BÉO )

Hướng đi thế tục khởi đầu :

Mardi Gras không còn là ngày lễ truyền thống của người theo đạo Thiên Chúa nữa, mà đã trở thành một ‘lễ hội’ thực sự, với những cuộc diễu hành rầm rộ linh đình, cùng với những buổi tiệc tùng vui chơi của một số quốc gia nhất định. Lễ hội Mardi Gras, với họ, được coi là sự kiện rất quan trọng trong đời sống văn hóa và tinh thần, thoạt tiên là của người dân thành phố New Orleans. Lễ hội được tổ chức tại thành phố New Orleans, bang Louisiana, Hoa Kỳ, vào khoảng tháng 2 hoặc tháng 3 hàng năm (tùy lịch trình Thứ Tư Lễ Tro của Thiên Chúa Giáo=mở đầu mùa Chay=Lent).

‘Mardi Gras’( hay ‘Thứ Ba mỡ màng=béo’) là một dịp hội hè khởi đầu tại New Orleans từ năm 1699 khi nhà thám hiểm người Pháp Pierre Le Moyne d’Iberville đến Louisiana và đặt tên cho mảnh đất ông ấy đặt chân [xí chỗ] là “Pointe du Mardi Gras=mũi đất Thứ Ba Béo”, vì đến nơi đúng vào buổi chiều trước ngày Thứ Tư lễ Tro.

Thành lập năm 1718, New Orleans nằm gần Pointe du Mardi Gras và từ đó, trong thập niên 30 của thế kỷ XVIII, người thành phố đã tổ chức các chuyến xe hoa, diễn hành và cả hội hóa trang trong suốt thời gian cử hành Mardi Gras.

Theo cổ tục, bá tánh hè nhau ăn chơi thả dàn trước khi vào ‘mùa chay tịnh’, phải ăn chay & kiêng thịt theo giáo luật. Mùa chay hay “Lent” là khoảng thời gian khoảng sáu tuần trước lễ Phục Sinh (Easter). Nhưng tại New Orleans, cư dân “hành lễ” suốt cả tháng trường trước đó.

Trong suốt thời gian này, bá tánh tha hồ ăn uống, kéo bạn kéo bè ca hát, tấu nhạc, diễn hành trên đường phố với các bộ quần áo hóa trang rực rỡ đủ màu đủ kiểu. Những chương trình được thành phố tài trợ thường có “bài bản”, lớp lang, xe hoa, ban nhạc và các nhạc công hóa trang nhảy múa trong khi các chương trình “tự biên, tự diễn” của bá tánh hiếu động thì tha hồ. Khi say khướt, người ta có thể diễn nhiều trò chơi, trình bày các màn nhảy múa sôi động mà không mấy ai dám thử lúc tỉnh táo! Khán thính giả là những người kéo đến thăm thành phố, lâu lâu một chuyến để nhìn ngắm cho mãn nhãn hoặc ăn chơi thả dàn mà không sợ bị dè bỉu là “quá độ”!
Đây là dịp quán trọ, nhà hàng ăn uống kiếm bạc nên nơi nào cũng chật cứng những người là người nhất là các con đường nơi các chuyến xe hoa, diễn hành, ban nhạc đi qua như đường St Charles, Magazine, Bourbon…

Sự đông đảo của Mardi Gras dường như “hỗn loạn” vì ồn ào nhưng thực ra đằng sau là cả một sự xếp đặt thứ tự. Thành phố có các ban tổ chức đàng hoàng, các “krewe”, họ sắp đặt ban nhạc, xe hoa, người hóa trang … theo từng nhóm đường phố theo quy trình (theme) bài bản. Các quy trình ấy được giữ bí mật cho đến ngày “trình diễn” mới bật mí từa tựa như một cuộc tranh đua xem nhóm nào được ưa chuộng nhất, và danh tính những người tham gia thì hoàn toàn bí mật, họ đeo mặt nạ để khán giả chẳng thể nào nhận diện.
Rex Organization là một trong các ban tổ chức Mardi Gras lâu đời nhất, từ năm 1892, đã sử dụng ba màu tím, vàng và xanh là những màu sắc “chính thức” của Mardi Gras. Ba màu này tượng trưng cho công lý, niềm tin và sức mạnh.

Trong dịp lễ, trên một triệu khách thăm viếng đổ về vui chơi nơi này và mang lại mối lợi nhuận cỡ 165 triệu mỹ kim.

Đến sau, nhưng vượt trội :

1—Rio carnival được xem là thước đo để mọi carnival khác so sánh. Đó là một trong những sự kiện đậm tính nghệ thuật nhất toàn cầu. Có đến hơn một nửa triệu du khách đến Rio mỗi năm để tham gia vào lễ hội hóa trang hoành tráng này. Ở Rio, lễ hội này diễn ra như một hoạt động để “chia tay” những thú vui thể xác trước khi bắt đầu mùa chay. Từ Ipanema đến Copacabana, toàn bộ thành phố xinh đẹp Rio de Janeiro chìm đắm trong tiếng nhạc và những điệu nhảy nóng bỏng của các vũ công Samba.

2—Trinidad & Tobago :Những chiếc trống stellpan (nhạc cụ truyền thống), các vũ công calypso và một cốc rượu rum trong tay, đó là chìa khóa để hòa nhập không khí của lễ hội hóa trang lớn nhất vùng Caribbean. Đây là lễ hội lớn nhất trong năm của Trinidad và Tobago. Hòn đảo Trinidad và Tobago chịu ảnh hưởng kết hợp của văn hóa Châu Mỹ, Châu Âu, Châu Phi, Ấn Độ, Trung Quốc và Trung Đông.

Mặc dù lễ hội có thể lấy ý tưởng từ nhiều nền văn hóa khác nhau nhưng carnival ở Trinidad không giống với các lễ hội hóa trang ở Tenerife, Venice, Rio hay New Orleans. Gần như tất cả người dân Trinidad và Tobago đều tham gia vào lễ hội và mọi hoạt động chuẩn bị cho lễ hội được cả đất nước quan tâm. Tiếp thu từ các lễ hội trên khắp thế giới, Trinidad’s carnival xứng đáng được xem là Cuộc trình diễn lớn nhất trái đất.

3—Oruro, Bolivia .Khoảng 600.000 người đi khắp các đường phố trong lễ hội Oruro để xem hơn 28.000 vũ công Bolivia truyền thống và 10.000 nghệ sĩ diễu hành xuyên suốt thị trấn trong vòng 20 tiếng. Lễ hội này cũng được UNESCO công nhận là một kiệt tác di sản truyền miệng và phi vật thể của nhân loại.

TÁI BÚT : Saigon (Vietnam) bây giờ cũng bắt chước dịp lễ này, với sự tham gia đông đảo của người trong nước và ngại kiều. Chỉ thua dịp Noel và năm mới !

NHẬN XÉT : Người đời đã tục hóa và làm sai lạc ý nghĩa ‘Mùa Chay’ của Thiên Chúa Giáo. Họ chỉ mong ăn chơi hưởng thụ. Truyện linh thiêng hoàn toàn bị quên lãng. God, have mercy !

————————————————————

Mùa chay : Con người cần thống hối ăn năn :
https://drive.google.com/file/d/15af733xzIfTmWioqZgAR0wvX1Z0VM435/view?usp=sharing

(Bấm link rồi mũi tên trắng nghe nhạc)

LM Giuse Nguyễn Văn Thư