Ngưá»i di cư, phá thai, lạm dụng tình dục, kinh tế: Trong má»™t cuá»™c nói chuyện trên đà i truyá»n hình Televisa cá»§a Mêhicô, Äức Phanxicô đã có buổi phá»ng vấn cởi mở vá» nhiá»u chá»§ Ä‘á». Ngà i ghi nháºn: “Hồi giáo bị tổn thương nặng ná» vì các nhóm cá»±c Ä‘oan, các nhóm cứng rắn quyết liệt nà yâ€.
Sáng thứ ba 28 tháng 5, Äức Phanxicô đã trả lá»i phá»ng vấn dà i trên kênh truyá»n hình Televisa cá»§a Mêhicô, mạng lưới tiếng Tây Ban Nha lá»›n nhất ở Mỹ Latinh, ngà i đỠcáºp đến nhiá»u chá»§ đỠthá»i sá»± trong buổi phá»ng vấn nà y.
Trả lá»i câu há»i cá»§a nữ ký giả Valentina Alazraki, nhà báo đầu tiên phá»ng vấn ngà i năm 1979, ngà i đỠcáºp đến vấn đỠngưá»i di cư, tố cáo “loại văn hóa kiểu má»›i, bảo vệ lãnh thổ bằng những bức tưá»ng†mà ngà i cho là “vô nhân đạoâ€.
Phá thai và giết mướn
Dù ngà i xem đây là chá»§ đỠ“hà ng đầu cá»§a thế giá»›i ngà y nayâ€, ngà i cÅ©ng không tránh được các chá»§ đỠkhác như phá thai, mà thứ bảy vừa qua ngà i so sánh vá»›i việc nhá» ngưá»i “giết mướnâ€.
“Có công chÃnh không khi loại bá» má»™t cuá»™c sống cá»§a má»™t con ngưá»i để giải quyết má»™t vấn Ä‘á»?â€, ngà i đặt câu há»i để trả lá»i nhà báo đã há»i ngà i, phá thai có được hợp lý trong má»™t số trưá»ng hợp không.
Vá» chá»§ đỠnà y, Äức Phanxicô đã lặp Ä‘i lặp lại, đây không phải là má»™t chá»§ đỠtôn giáo mà là “vấn đỠcá»§a con ngưá»iâ€.
Giết phụ nữ vì hỠlà phụ nữ
Äức Phanxicô đã có những lá»i lẽ đẹp vá» sá»± dịu dà ng cá»§a nữ tÃnh, nhưng ngà i cÅ©ng mạnh mẽ lên án “nạn giết phụ nữ chỉ vì há» là phụ nữâ€, ngà i lấy là m tiếc “ngưá»i phụ nữ luôn ở vị trà thứ hai trong xã há»™i†để rồi xem há» là “đối tượng cá»§a nô lệâ€.
Ngà i cho biết mình đã Ä‘á»c cuốn sách Äể tôi không phải là ngưá»i cuối cùng (Pour que je sois la dernière, nxb. Fayard, 2018) cá»§a cô Nadia Murad, ngưá»i Yézidie được Giải Nobel Hòa bình năm 2018, Äức Phanxicô khuyên nên Ä‘á»c quyển sách nà y, quyển sách giải thÃch “tất cả những gì thế giá»›i nghÄ© vá» ngưá»i phụ nữ Ä‘á»u có ở đâyâ€. Ngà i nhấn mạnh: “Tuy nhiên, thế giá»›i không thể quay mà không có phụ nữâ€.
Lạm dụng tình dục
Vá» vấn đỠlạm dụng tình dục, nhà báo Valentina Alazraki đã gây ấn tượng mạnh trong bà i tham luáºn cá»§a bà trong kỳ há»p Há»™i nghị thượng đỉnh các chá»§ tịch Há»™i đồng Giám mục thế giá»›i ở Vatican và o tháng 2 vừa qua, Äức Phanxicô đã được hoan nghênh vỠ“quá trình†ngà i đỠra và bây giá» bắt đầu có kết quả… ngà i cÅ©ng công nháºn mình sai lầm cá»§a mình trong vụ Chi-Lê.

Xin Ä‘á»c thêm: “Nếu quý cha không hoà n toà n đứng vá» phÃa trẻ em, chúng tôi sẽ là kẻ thù hung dữ nhất cá»§a quý chaâ€
Ngà i thừa nháºn: “Các thông tin tôi có không tương ứng vá»›i những gì tôi thấy†và ngà i cÅ©ng cám Æ¡n các nhà báo đã lưu ý mình vá» vấn đỠnà y, đã giúp cho ngà i gởi Äức Giám mục Scicluna đến Chi-Lê để “khám phá những Ä‘iá»u mà tôi không biết.â€
Ngà i lấy là m tiếc: “Sá»± tháºt là , trong các hồ sÆ¡ được đưa ra, không có tất cả má»i thông tinâ€, ngà i chỉ trÃch “má»™t phong cách giáo triá»u†đôi khi có xu hướng che giấu thông tin, không cho giáo hoà ng và các cá»™ng sá»± cá»§a ngà i biết.
Vá» Giám mục Zanchetta, giám mục ngưá»i Argentina bị buá»™c tá»™i lạm dụng, mà Äức Phanxicô bị tố cáo là ngưá»i bảo vệ giám mục, ngà i cho biết: “Tôi đã nháºn được báo cáo 15 ngà y trước. Tôi đã Ä‘á»c và chuyển qua Bá»™ Giáo lý Äức tin, Bá»™ sẽ đưa ra phán quyếtâ€.
Kinh tế và Hồi giáo
Trong số các chá»§ đỠkhác trong cuá»™c phá»ng vấn dà i nà y, Äức Phanxicô cÅ©ng chỉ trÃch Ä‘oạn văn “từ thế giá»›i cá»§a kinh tế đến thế giá»›i tà i chÃnhâ€. “Má»™t ná»n kinh tế thị trưá»ng chÃnh thống như váºy không thể hoạt độngâ€, ngà i cảnh báo và ủng há»™ “má»™t ná»n kinh tế thị trưá»ng xã há»™i như Äức Gioan-Phaolô II đã đỠxuất†và kêu gá»i “thoát ra hệ thống tà i chÃnhâ€.
Vá» mối quan hệ vá»›i Hồi giáo, ngà i cho biết mình rất xúc động khi gặp các ngưá»i hồi giáo trong các chuyến thăm giáo xứ ở Rôma, ngà i nhấn mạnh “Hồi giáo bị tổn thương nặng ná» bởi các nhóm cá»±c Ä‘oan, các nhóm chÃnh thống không khoan nhượng nà yâ€.
Äức Phanxicô thừa nháºn: “Chúng tôi cÅ©ng váºy, tÃn hữu kitô chúng tôi cÅ©ng có các nhóm táºn căn nhá», rõ rà ng há» không phải là những ngưá»i nổi loạnâ€. Äức Phanxicô kêu gá»i sá»± gần gÅ©i vá»›i ngưá»i hồi giáo để xem nÆ¡i hỠ“có những gì tốt nhất, chứ không phải là những ngưá»i nổi loạnâ€.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phanxicovn

Äức Phanxicô và nhà báo Valentina Alazraki trên chuyến bay Ä‘i Colombia năm 2017

