Há»i:
Nhân Tuần Thánh, tưởng niệm sá»±  đau khổ, sá»± chết và sống lại cá»§a Chúa Kitô, xin cha giải đáp  hai câu há»i sau đây:  Â
1-  Giuđa có được cứu rỗi hay không?
2-  Phải chăng  Äức Mẹ đã được Thiên Chúa ban Æ¡n cứu độ trước khi là m Mẹ Chúa Giêsu?
Trả lá»i :
1– Vá» câu há»i thứ nhất, xin được trả lá»i như sau :
Nói đến GiuÄ‘a thì trước  hết, đây là điển hình cho loại ngưá»i quá Ä‘am mê tiá»n cá»§a đến quên tinh quên ân nghÄ©a và  phản bá»™i. Äây cÅ©ng là gương xấu to lá»›n phải tránh cho má»i ngưá»i có niá»m tin nÆ¡i Chúa là  Äấng đầy lòng thương xót , công bình và hay tha thứ. Ngưá»i thương xót và hay tha thứ, nhưng chúng ta phải tin tưởng và cháºy đến xin Ngưá»i  thứ tha  cho dù tá»™i lá»—i đến đâu. Chà có má»™t tá»™i không thể tha thứ được : đó là tá»™i phạm đến Chúa Thánh Thần , tức  là tá»™i hoà n toà n chối bá» Thiên Chúa và không còn tin tưởng gì nÆ¡i lòng thương xót cá»§a Ngưá»i nữa. Äó là điá»u Chúa Giêsu đã nói rõ  vá»›i các tông đồ trong Tin Mừng như sau:
“ Tôi bảo tháºt cho anh em : má»i tá»™i cá»§a con cái loà i ngưá»i, kể cả tá»™i nói phạm thượng , và nói phạm thượng nhiá»u đến mấy Ä‘i nữa thì cÅ©ng còn được tha. Nhưng ai nói phạm đến Thánh Thần thì chẳng Ä‘á»i nà o được tha, mà còn mắc tá»™i muôn Ä‘á»i. “ ( Mc 3: 28-29)
Nói rõ hÆ¡n, nhá» Chúa Thánh Thần soi mở lòng tràđể giúp ta nháºn biết và tin có Thiên Chúa là Cha nhân là nh , đầy lòng xót thương và hay tha thứ . Nên khi hoà n toà n chối bá» Thiên Chúa và tình thương tha thứ cá»§a Ngưá»i , thì ngưá»i ta phạm đến Chúa Thánh Thần là Äấng đã giúp con ngưá»i tin và yêu mến Thiên Chúa.Như thế, nếu GiuÄ‘a quả thá»±c hết tin tưởng nÆ¡i lòng thương xót cá»§a Chúa đến ná»—i  đi thắt cổ tá»± tá» thì có thể GiuÄ‘a đã phạm tá»™i mà Chúa Giêsu nói trên đây. Nhưng Ä‘iá»u nà y chỉ có má»™t mình Thiên Chúa biết và phán Ä‘oán GiuÄ‘a chiếu theo lòng khoan dung vô lượng và công minh tuyệt đối cá»§a Ngưá»i. NghÄ©a là chúng ta không thể căn cứ và o sá»± kiện bá» ngoà i để đưa ra má»™t phán Ä‘oán nà o,  vì chúng ta hoà n toà n không biết được GiuÄ‘a có thá»±c sá»± mất hết tin tưởng nÆ¡i lòng thương xót tha thứ cá»§a Chúa,  hay trong má»™t phút trước khi chết,  anh ta đã kịp ăn năn hối lá»—i và được tha thứ  như ngưá»i trá»™m là nh ?
Äiá»u nà y chỉ má»™t mình Chúa biết mà thôi.Do đó, Giáo Há»™i cÅ©ng không dám đưa ra má»™t phán Ä‘oán chắc chắn nà o vá» số pháºn Ä‘á»i Ä‘á»i cá»§a GiuÄ‘a.Nếu Giáo Há»™i mà không dám kết luáºn chắc chắn vá» phần rá»—i cá»§a GiuÄ‘a thì chúng ta dá»±a và o đâu mà dám nghÄ© rằng GiuÄ‘a đã sa há»a ngục hay được cứu rá»—i ?
CÅ©ng váºy, đối vá»›i những ngưá»i tá»± tá» chết ngà y nay, Giáo Há»™i vẫn cho phép cá» hà nh lá»… an táng cÅ©ng như cho chôn xác trong nghÄ©a trang công giáo, má»™t Ä‘iá»u không được phép là m trước Công Äồng Vaticanô II . Sở dÄ© trước đây Giáo Há»™i cấm cá» hà nh tang lá»… cho ngưá»i tá»± tá» chết vì Giáo Há»™i lên án hà nh vi  xấu nà y chứ không vì phán Ä‘oán rằng ngưá»i tá»± tỠđã sa há»a ngục rồi nên không còn Ãch gì để cầu nguyện cho ai đã tá»± há»§y hoại Ä‘á»i mình vì  bất cứ lý do nà o.
Như váºy, ta không nên phán Ä‘oán gì vá» trưá»ng hợp cá»§a GiuÄ‘a  cÅ©ng như vá» những ngưá»i đã tá»± tá» chết, mặc dù đó là gương xấu  và cÅ©ng là tá»™i trá»ng phải tránh. GiuÄ‘a có tá»™i rất lá»›n là đã tham tiá»n và cam tâm phản bá»™i Chúa khi bán Ngưá»i lấy 30 đồng bạc cá»§a bá»n Thượng Tế Do Thái. Không ai có thể biện minh cho việc phản bá»™i, tham tiá»n và thất vá»ng Ä‘i tá»± tá» cá»§a GiuÄ‘a.
ChÃnh Chúa Giêsu cÅ©ng lên án việc phản bá»™i cá»§a GiuÄ‘a  như sau :
“ Äã hẳn, Con Ngưá»i ra Ä‘i theo như lá»i đã chép vá» Ngưá»i. Nhưng khốn cho kẻ ná»™p Con Ngưá»i : thà kẻ đó đừng sinh ra thì hÆ¡n !†( Mc 14: 21)
Lại nữa trong lá»i cầu cùng Chúa Cha trước đêm bị trao ná»™p , Chúa Giêsu cÅ©ng than trách vá» GiuÄ‘a như sau :
“Khi còn ở vá»›i há», con đã giữ gìn há»
Trong danh Cha mà Cha đã ban cho con
Con đã canh giữ và không một ai trong hỠphải hư mất
Trừ đứa con hư há»ng để ứng nghiệm lá»i kinh Thánh.†( Ga 17: 12)
Äứa con “ hư há»ng†vì đã phản bá»™i chứ không có nghÄ©a là đã sa há»a ngục. Nhưng việc  Chúa phải  chịu khổ hình và chết  trên tháºp giá lại khác : không phải vì GiuÄ‘a phản bá»™i, mà vì Chúa Giêsu muốn thi hà nh thánh ý Chúa Cha muốn Ngưá»i hy sinh để Ä‘á»n tá»™i cho cả loà i ngưá»i như Thánh Phaolô đã dạy:
“ Äến như chÃnh Con Má»™t, Thiên Chúa cÅ©ng chẳng tha, nhưng đã trao ná»™p vì hết thẩy chúng ta.â€Â ( Rm 8:32)
Thánh Phêrô cũng quả quyết thêm như sau:
“ ChÃnh Äức Kitô đã chịu chết má»™t lần vì tá»™i lá»—i. Äấng Công ChÃnh đã chết cho kẻ bất lương hầu dẫn đưa chúng ta đến cùng Thiên Chúa.†( 1 Pr 3 :18)
CÅ©ng  chÃnh vì vâng ý Chúa Cha để chiu khổ hình tháºp giá và chết thay cho kẻ có tá»™i là má»i ngưá»i chúng ta, nên trước khi  trút hÆ¡i thở cuối cùng, Chúa Giêsu đã phó linh hồn cho Chúa Cha vá»›i những lá»i thống thiết  như sau :
“ Láºy Cha, con xin phó thác hồn con trong tay Cha.Nói xong Ngưá»i tắt thở.†( Lc 23:46)
Lá»i cầu xin phó linh hồn trên đây cá»§a Chúa Giêsu đã được tiên báo trước trong Thánh Vinh 131:
Trước khi Chúa đến trần gian để thi hà nh thánh ý Chúa Cha:
 “ Trong tay Ngà i con xin phó linh hồn con.â€Â ( Tv 131: 6)
Như thế, chứng tá»Â Chúa  Giêsu đã biết trước việc Ngưá»i sẽ chết để Ä‘á»n tá»™i cho nhân loại, đúng  như Ngưá»i đã nói vá»›i các môn đệ trong khi còn Ä‘i rao giảng Tin Mừng vá»›i há»:
“ Nà y chúng ta lên Jerusalem và Con Ngưá»i sẽ bị ná»™p cho các thượng tế và kinh sư. Há» sẽ lên án xá» tá» Ngưá»i và sẽ ná»™p Ngưá»i cho dân ngoại. Há» sẽ nhạo báng Ngưá»i,  khạc nhổ và o Ngưá»i. Há» sẽ đánh đòn và giết chết Ngưá»i. Ba ngà y sau, Ngưá»i sẽ sống lại. “ (Mc 10:33-34),
Do đó, không thể nói rằng nếu Giuđa không phản bội thì Chúa đã không chết.
Sá»± tháºt  phải tin là Chúa Giêsu đến trần gian là m Con Ngưá»i để hiến mạng sống mình là m giá chuá»™c cho muôn ngưá»i, trong Chương Trình Cứu Äá»™ nhân loại cá»§a Chúa Cha, như ngôn sứ Isaia đã loan báo từ 8 thế ká»· trước khi Chúa Giêsu sinh xuống trần gian :
“ Tôi đã đưa lưng cho ngưá»i ta đánh đòn
GiÆ¡ má cho ngưá»i ta giáºt râu
Tôi không che mặt khi bị mắng nhiếc phỉ nhổ.â€Â ( Is 50: 6)
Hoặc :
“ ChÃnh Ngưá»i  đã bị đâm vì chúng ta phạm tá»™i
 Bị nghiá»n nát vì chúng ta lá»—i lầm
Ngưá»i đã chịu sá»a trị để cho chúng ta được bình an
Äã mang lấy thương tÃch cho chúng ta được chữa là nh. “ ( Is 53 :5)
Như váºy,  đủ cho thấy rõ là Chúa Cha đã dá»± liệu những khổ hình mà Chúa Kitô sẽ phải chịu để cứu chuá»™c cho nhân loại khá»i bị án phạt vì tá»™i. Ngưá»i chÃnh là “ Chiên Thiên Chúa, Äấng xóa tá»™i trần gian†như Gioan Tiá»n Hô đã tuyên xưng má»™t ngà y kia. Chúa Giêsu cÅ©ng đã xác nháºn những Ä‘iá»u đã được tiên báo vá» Ngưá»i trong đêm bị ná»™p khi Chúa  quở mắng Phêrô vì đã  chém. đứt tai má»™t đầy tá»› cá»§a Thượng tế Do Thái:
“ Hay anh tưởng là Thầy không thể kêu cứu vá»›i Cha Thầy sao? Ngưá»i sẽ cấp ngay cho Thầy hÆ¡n   mưá»i hai đạo binh thiên thần. Nhưng như thế thì lá»i Kinh Thánh ứng nghiệm sao được ?â€( Mt 26: 53-54)
Hay rõ hơn nữa ,  khi Chúa bảo Phêrô “ Hãy xỠgươm và o bao. Chén đắng Chúa Cha đã trao cho Thầy, lẽ nà o Thầy chẳng uống ? “ ( Ga 18: 11)
Chén đắng đây chÃnh là việc Ngưá»i bị trao ná»™p, bị đánh Ä‘áºp, nhạo báng, phỉ nhổ và cuối cùng bị đóng Ä‘anh và chết trên tháºp giá.Như váºy, tuyệt đối không có vấn đỠgiả sá» GiuÄ‘a đừng  phản bá»™i thì Chúa đã không phải chết. Äây là chén đắng Chúa Cha đã định liệu cho Ngưá»i uống để chuá»™c tá»™i cho nhân loại trong chương trình cứu độ cá»§a Chúa Cha
Và Chúa Kitô đã vui lòng uống “ chén đắng† đó khi Ngưá»i không kêu cứu Chúa Cha sai đạo binh  thiên thần đến giải thoát cho Ngưá»i khá»i bị bắt và điệu Ä‘i hà nh hình.
 Dầu váºy, GiuÄ‘a vẫn có lá»—i lá»›n là đã bán Chúa lấy 30 đồng bạc cá»§a các thượng tế và kỳ mục Do Thái. Và vì không ngá» việc bán Thầy lại trùng hợp vá»›i việc Chúa Giêsu vâng ý Chúa Cha để vui lòng chiu tá» nạn, nên y đã quá thất vá»ng Ä‘i tá»± tá», tức là phạm thêm má»™t tá»™i trá»ng nữa là tá»± há»§y hoại mang sống mình. Nhưng như đã nói ở trên, ta không biết được GiuÄ‘a có còn kịp sám hối trước khi chết hay không, nên không thể kết luáºn được gì vá» phần rá»—i cá»§a y. Việc nà y Chỉ có Chúa biết mà thôi.
2- Äức Mẹ được cứu chuá»™c trước khi Chúa Kitô ra Ä‘á»i ?
Có thể nói vắn gá»n là điá»u nà y không đúng, vì bằng chứng Kinh Thánh sau đây :
a–    “ Chỉ có má»™t Thiên Chúa
Chỉ có má»™t Äấng trung gian giữa Thiên Chúa và loà i ngưá»i
Äó là má»™t con ngưá»i : Äức Kitô- Giêsu
Äấng đã tá»± hiến là m giá chuá»™c cho má»i ngưá»i.†( 1 Tm 2 : 5-6)
b- “ Ngoà i Ngưá»i ( Äức Kitô) ra, không ai Ä‘em lại Æ¡n cứu độ vì dưới gầm trá»i nà y
Không có một danh nà o khác đã ban cho nhân loại, để chúng ta phải nhỠvà o
Danh đó mà được cứu độ.â€Â (CvtÄ‘ 4: 12)
Äức Trinh Nữ Maria được diá»…m phúc không mắc tá»™i tổ tông và má»i tá»™i khác, được trá»n Ä‘á»i đồng trinh dù đã sinh Chúa Giêsu vá»›i quyá»n năng cá»§a Chúa Thánh Thần, cÅ©ng như được vá» trá»i cả hồn xác. NghÄ©a là Mẹ không phải trải qua cái chết trong thân xác như má»i con ngưá»i sinh ra trong trần thế nà y. HÆ¡n thế nữa, Mẹ còn được tuyên xưng là Mẹ Thiên Chúa ( heotokos) vì là Mẹ tháºt cá»§a Chúa Giêsu, cÅ©ng là Thiên Chúa, đồng bản thể vá»›i Chúa Cha và Chúa Thánh Thần trong Mầu Nhiệm Ba Ngôi Má»™t Thiên Chúa (The Holy Trinity).
Nhưng dù vá»›i địa vị cao trá»ng là m váºy, Mẹ cÅ©ng không cùng bản thể vá»›i Thiên Chúa hay cao hÆ¡n Chúa,  là Äấng được tôn thỠở mức Latria trong khi Mẹ được tôn kÃnh đặc  biệt ở mức Hyperdulia, các Thánh Nam Nữ khác ở mức Dulia trong phụng vụ thánh cá»§a Giáo Há»™i. Äó là những  điá»u chúng ta cần biết, tin và thá»±c hà nh như Giáo Há»™i dạy.
Mặt khác, nói vá» Æ¡n cứu độ, chÃnh Mẹ Maria đã nói khi đến thăm bà Ê-liza-bet như sau :
“ Linh hồn tôi ngợi khen Äức Chúa
Thần trà tôi hớn hở vui mừng
 Vì Thiên Chúa Äấng cứu độ tôi ( My Savior) ( Mangnificat :47)
Như thế Äức Mẹ cÅ©ng nháºn Æ¡n cứu chuá»™c cá»§a Chúa Giêsu-Kitô,Con cá»§a Mẹ là Äấng trung gian duy nhất giữa Thiên Chúa và loà i ngưá»i. Chúa đã hoà n tất công nghiệp cứu chuá»™c nà y qua khổ hình tháºp giá, chết và sống lại như Giáo Há»™i dạy.
Nhưng Giáo Há»™i chưa há» Â dạy rằng Mẹ Maria đã được lãnh nháºn Æ¡n cứu chuá»™c cá»§a Thiên Chúa trước khi là m Mẹ Ngôi Hai. Thiên Chúa có Chương Trình cứu chuá»™c loà i ngoà i, và  đã nhá» Chúa Kitô thi hà nh Chương Trình nà y và Chúa đã hoà n tất  Công Trình đó qua khổ nạn tháºp giá, chết , sống lại và lên trá»i . Äó là ná»™i dung  Mầu Nhiệm Vượt qua ( Paschal Mystery) cá»§a Chúa Kitô mà Giáo Há»™i cá» hà nh má»—i năm trong Tuần Thánh vá»›i cao Ä‘iểm là Lá»… Phục Sinh, tuyên xưng Chúa Kitô đã sống lại sau khi phải chiu khổ nạn và thá»±c sá»± chết trên tháºp giá và được mai táng 3 ngà y trong Mồ đá.
Như thế, trước khi Chúa Kitô hoà n tất Chương Trình cứu độ cá»§a Chúa Cha qua Mầu Nhiệm Vượt qua thì công nghiệp cứu chuá»™c đó chưa có để ban phát cho ai, -dù là riêng  cho Mẹ Maria- vì Chúa Giêsu chưa “uống chén đắngâ€Â mà Chúa Cha muốn trao cho Ngưá»i.
ChÃnh vì Æ¡n cứu độ chưa sẵn có, nên những ngưá»i là nh thánh chết từ bao Ä‘á»i trước khi Chúa Giêsu hoà n tất công nghiệp cứu chuá»™c cá»§a Ngưá»i , thì Ä‘á»u phải ở nÆ¡i gá»i là “Ngục tổ tông=Abode of the Dead†đợi chá» Chúa “ đến rao giảng cho các vong linh bị giam cầm†ở đây. Vì thế,  sau khi Chúa chết trên tháºp giá, Ngưá»i đã xuống nÆ¡i nà y vá»›i tư cách là Äấng Cứu Thế  để loan báo Tin mừng cứu độ cho há» và dẫn đưa há» và o Thiên Äà ng ( x.1 Pr 3: 19; SGLGHCG số 632)
Do đó, không thể nói rằng Chúa Cha đã ban Æ¡n cứu độ riêng cho Mẹ Maria, Ngưá»i đầy Æ¡n phúc., vì đã sinh Con Chúa Trá»i và cá»™ng tác tÃch cá»±c và o việc thi hà nh Chương Trình cứu chuá»™c nhân loại cá»§a Chúa Giêsu-Kitô.NghÄ©a là  má»i ngưá»i – kể cả Äức trinh Nữ Maria- dù vẹn toà n vì  không mắc tá»™i tổ tông và má»i tá»™i cá nhân- Ä‘á»u phải nháºn Æ¡n cứu chuá»™c cá»§a Chúa Kitô để và o Nước Trá»i hưởng Thánh Nhan Chúa là hạnh phúc cá»§a các Thánh và các Thiên Thần. Lý do là chỉ có má»™t mình Chúa Kitô là Äấng trung gian duy nhất giữa Thiên Chúa và loà i  ngưá»i trong việc cứu độ nhân loại như lá»i Kinh Thánh trÃch trên đây.Cho nên, khi Ngưá»i chưa hoà n tất công cuá»™c cứu chuá»™c loà i ngưá»i  qua Hy Tế Tháºp giá, thì Æ¡n cứu độ đó chưa sẵn có để ban cho ai.Vả lại,  nếu Æ¡n đó đã sẵn có, thì Chúa Kitô đã  không cần phải đến trần gian “để hiến mạng sống mình là m giá chuá»™c cho muôn ngưá»iâ€Â (Mt 20:28) và trở thà nh Äấng Cứu Chuá»™c duy nhất cho nhân loại ( Human Savior).
Äó là tất cả những Ä‘iá»u ngưá»i tÃn hữu Chúa Kitô phải tin và thá»±c hà nh để hiệp thông trá»n vẹn vá»›i Giáo Há»™i Công Giáo là Mẹ, thay mặt Chúa là Cha để dạy dá»— con cái mình không sai lầm những gì thuá»™c phạm vị đức tin và luân lý.Amen Alleluia ! Alleluia!
Ước mong những lá»i giải thÃch trên thá»a mãn các câu há»i được đặt ra.
LM Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn.
CGVN

