Thiên Chúa đâu phải để sợ hãi

Tại sao chúng ta không giảng v� lửa h�a ngục nữa? �ây là một câu thư�ng dấy lên nơi nhi�u ngư�i mộ đạo chân thành lo lắng rằng quá nhi�u nhà th� và linh mục đã quá dễ dãi với tội lỗi, quá phóng đại khi nói v� lòng thương xót của Thiên Chúa. Có một ni�m tin rằng nếu chúng ta rao giảng sự thật trần trụi v� tội tr�ng, v� cơn thịnh nộ của Thiên Chúa, và mối nguy rơi vào h�a ngục, thì ngư�i ta sẽ đến nhà th� nhi�u hơn và giữ các giới răn hơn, nhất là giới răn thứ sáu. Sự thật sẽ giải thoát anh em, những ngư�i này lập luận như vậy, và sự thật đó là có những tội tr�ng và hậu quả đ�i đ�i cho tội lỗi. Cửa thiên đàng thì hẹp mà cửa h�a ngục thì mở toang.

Vậy tại sao chúng ta lại không còn giảng nhi�u v� mối nguy h�a ngục?

Và đâu là lý lẽ trong lập luận rằng giảng nhi�u v� tội tr�ng và h�a ngục đem lại hiệu quả? �e d�a thì có hiệu quả. Tôi lớn lên với kiểu rao giảng này và phải thừa nhận nó có tác động trên hành xử của tôi. Nhưng tác động đó có cả tốt lẫn xấu. V� mặt tích cực, nó khiến tôi sợ đủ để không bao gi� đi quá xa v� mặt đạo đức và lòng đạo. Mặt tiêu cực là, nó cũng khiến tôi bị khập khiễng v� lòng đạo và cả cảm xúc, bị méo mó rất nhi�u. Nói đơn giản là, thật khó để làm bạn thân thiết với một Thiên Chúa cứ đe d�a bạn, và cũng không tốt v� mặt đạo cũng như cảm xúc khi chúng ta quá rụt rè và e ngại những sinh lực lớn lao trong đ�i.

Sợ hình phạt đ�i đ�i có thể là một động lực hiệu quả. Nhưng tại sao lại không nên giảng v� nỗi sợ? Bởi nó sai lầm, đơn giản là thế. Tẩy não và đe d�a là những thứ có hiệu quả, nhưng nỗi sợ không phải là động lực phù hợp để yêu thương. Bạn không yêu vì sợ hay bị đe d�a. Bạn yêu bởi bạn thấy mình được tình yêu dẫn lối.

Quan tr�ng hơn nữa, giảng v� mối đe d�a đ�i đ�i là bôi nh� Thiên Chúa mà chúng ta tin. Thiên Chúa hiện thân nơi Chúa Giêsu không phải là một Thiên Chúa đẩy những ngư�i chân thành và thiện tâm vào h�a ngục dựa trên danh sách chi li những sai lầm đạo đức và nhân văn. Vậy mà thỉnh thoảng, trong các nhà th� Công giáo tôi vẫn nghe thấy những l�i như: Nếu b� lễ ngày Chúa nhật, thì đó là tội tr�ng và nếu chết khi chưa xưng tội thì anh chị em sẽ vào h�a ngục.

Có Chúa nào lại đặt ra một ni�m tin như thế này? Có Chúa nào lại không cho những ngư�i chân thành một cơ hội thứ hai, cơ hội thứ ba, hay thậm chí là cơ hội bảy mươi lần bảy, nếu h� vẫn còn thành tâm? Có Chúa nào lại nói với một ngư�i trong h�a ngục rằng: “Xin lỗi, nhưng luật là thế rồi! Có hối hận cũng đã muộn. Cơ hội chỉ đến một lần!�

Một thần h�c lành mạnh v� Thiên Chúa đòi h�i chúng ta phải thôi dạy rằng h�a ngục là một bất ng� đau khổ đang ch� chực những ngư�i có tâm thiện. Thiên Chúa mà chúng ta tin là thông hiểu vô hạn, cảm thương vô hạn và tha thứ vô hạn. Tình yêu của Thiên Chúa vượt xa tình yêu của chúng ta, và có thể thấy ra sự thiện trong tâm hồn con ngư�i dù cho nó yếu đuối và méo mó.

Chúng ta không có gì phải sợ hãi v� Thiên Chúa cả. Hay là phải sợ hãi thật? Chẳng phải Kinh thánh nói rằng “kính sợ Thiên Chúa là khởi đầu của khôn ngoan� sao? Thế thì sao lại nói là không nên sợ Thiên Chúa?

Bởi vì sợ có nhi�u loại, có loại lành mạnh, loại khác thì không. Khi Kinh thánh nói rằng “kính sợ Thiên Chúa là khởi đầu của khôn ngoan� thì nỗi sợ đó không phải là sợ vì bị đe d�a hay sợ bị trừng phạt. Nỗi sợ đó không phải kiểu sợ khi chúng ta gặp một bạo chúa hay một kẻ thích hành hạ bắt nạt. Mà đây là nỗi sợ lành mạnh xuất phát từ yêu thương. �ây là nỗi sợ tôn kính, là khi chúng ta yêu ai đó chân thành đến nỗi sợ mình sẽ trở nên ích kỷ, thô lỗ và thiếu tôn tr�ng mối quan hệ đó. Chúng ta sợ mình phá hoại sự thân thiết thiêng liêng đó. Có thể nói, chúng ta thấy mình đứng nơi thánh địa và thấy cần phải tháo giày ra trước khi bước vào.

Kinh thánh cũng cho chúng ta biết rằng khi Thiên Chúa xuất hiện trong đ�i chúng ta, thư�ng thì l�i đầu tiên của Ngài là: “�ừng sợ!� Bởi Thiên Chúa không phải là bạo chúa xét đoán nhưng là ngư�i yêu thương, và đầy ni�m vui. Như Leon Bloy đã nhắc nhở chúng ta, ni�m vui là dấu chỉ không thể sai lầm v� sự hiện diện của Thiên Chúa.

Một chàng thanh niên theo trào lưu chính thống cực đoan từng h�i nhà tâm lý h�c lừng danh, Fritz Perls rằng: “Ông đã được cứu rỗi (saved, cũng đồng nghĩa với tiết kiệm)?� Ông trả l�i: “Tiết kiệm? Không đâu! Tôi còn đang tìm cách để tiêu xài mà!�

Chúng ta tôn tr�ng Thiên Chúa không phải bằng cách sống sợ sệt lo rằng mình sẽ xúc phạm ngài, nhưng là bằng cách dùng lấy sinh lực mà Ngài ban cho chúng ta để làm cuộc đ�i nở hoa. Thiên Chúa không phải luật lệ để ta phải giữ, nhưng là sinh lực vui mừng để chúng ta “tiêu xài� rộng rãi.

Ronald Rolheiser, 2017-12-18

J.B. Thái Hòa dịch

Phanxicovn