Niá»m tin và o sá»± bất tá» cá»§a linh hồn đã có nguồn gốc từ rất lâu, trước khi Kitô giáo ra Ä‘á»i. Từ trá»±c giác tôn giáo, ngưá»i ta tin là con ngưá»i mình không chỉ là cái thân xác thể lý Ä‘ang phô bà y ra trước mắt đây. Có má»™t cái gì đó rất linh thiêng Ä‘ang tồn tại trong mình, là m nên chÃnh mình và nó vẫn còn tồn tại, vượt trên không gian và thá»i gian. HỠđặt tên cho cái đó là linh hồn. Ngà y nay, ngưá»i ta vẫn tin là khi chết Ä‘i, linh hồn “xuất†ra khá»i thân xác và bay Ä‘i xa. Lối suy tư nà y đã từng má»™t thá»i rất thịnh hà nh, nhưng cÅ©ng khÆ¡i lên rất nhiá»u vấn đỠnan giải. Chẳng hạn: nếu con ngưá»i là hồn và xác, váºy thì khi hồn đã xuất khá»i xác thì có còn gá»i đó là “con ngưá»i†nữa không? Liệu có thể thá»±c sá»± tồn tại má»™t cái “hồn†đơn thuần như váºy không? Liệu “hồn†có thể tồn tại mà không cần má»™t thân xác không? “Hồn†thá»±c chất là má»™t cái gì đó, hay chỉ là má»™t ý niệm thôi?…
Ngà y nay, ngưá»i ta đã chuyển hướng suy tư, không còn nói nhiá»u đến linh hồn nữa, mà chuyển sang đỠtà i vá» thân xác. Ở má»™t khÃa cạnh nà o đó, thân xác giúp ta được hữu hình hoá trong thế giá»›i nà y. Nó là chÃnh ta, giúp định hình ta, phân biệt ta vá»›i những con ngưá»i khác. Nó có má»™t giá trị quan trá»ng đến ná»—i, nếu không có thân xác, ta chẳng còn là ta nữa. Äặc biệt, dưới ánh sáng cá»§a biến cố Nháºp Thể, Ngôi Lá»i mặc lấy xác phà m, ta cà ng thấy rõ hÆ¡n ý nghÄ©a linh thánh cá»§a thân xác. Thiên Chúa cứu độ, là cứu luôn cả thân xác, chứ không phải chỉ cứu linh hồn. Sau nà y, khi trở vá» vá»›i Thiên Chúa, Äức Giêsu mang theo cả thân xác cá»§a Ngà i, chứ Ngà i không để nó lại trần thế. Thiên Chúa thì không cần thân xác, nhưng sẽ không thể tồn tại má»™t Giêsu Cứu Thế nà o không có thân xác. ChÃnh nÆ¡i thân xác mình, Giêsu đụng chạm đến từng ngõ ngách cá»§a pháºn ngưá»i và thánh hoá nó. Thân xác mang tên Giêsu chÃnh là Ngôi Hai Thiên Chúa, Ngôi Lá»i cá»§a Chúa Cha.
Dưới cái nhìn ấy, đức tin Công Giáo không chối bá» tÃnh bất tá» cá»§a linh hồn, nhưng nhìn vá» nó trong thể thống nhất cá»§a con ngưá»i, chứ không phân biệt hai thá»±c tại hồn và xác như hai thể đối láºp nhau. Công Giáo còn Ä‘i xa hÆ¡n chuyện bất tá» cá»§a linh hồn bằng việc tuyên xưng rằng “xác loà i ngưá»i ngà y sau sẽ sống lạiâ€. Sá»± sống lại cá»§a thân xác và o ngà y sau hết mà Giáo Há»™i tuyên tÃn không có ý nói đến khối váºt chất đã bị huá»· hoại trong lòng đất, rằng các mảnh xương sẽ được ghép lại, rồi linh hồn ở đâu đó nháºp và o, biến nó trở thà nh con ngưá»i như bây giá». Nếu như thế, con ngưá»i lại tiếp tục sống má»™t cuá»™c sống lệ thuá»™c và o không gian thá»i gian, giống như má»™t số nhân váºt mà Tin Mừng thuáºt lại như Lazaro (Ga 11,1-45), con trai bà goá thà nh Na-in (Lc 7,11-17)… Dù đã được đưa vá» từ cõi chết, nhưng há» sẽ phải đối diện vá»›i cái chết má»™t lần nữa ở cuối chặng đưá»ng cá»§a hà nh trình dương gian.
“Xác sống lại†nghÄ©a là chÃnh trá»n vẹn con ngưá»i đó sẽ sống lại (chứ không phải chỉ là “linh hồnâ€) trong má»™t sá»± sống má»›i (chứ không phải quay lại vá»›i sá»± sống cÅ©). Chúng ta không thể biết được là việc ấy sẽ xảy ra như thế nà o, vì “ngà y sau†vẫn chưa đến. Nhưng chúng ta có thể có chút mưá»ng tượng vá» nó khi nhìn đến mầu nhiệm phục sinh cá»§a Äức Kitô. Äức Giêsu phục sinh, nghÄ©a là Ngà i đã chết tháºt, các bá»™ pháºn trên cÆ¡ thể Ngà i đã ngừng hoạt động, nhưng chÃnh cÆ¡ thể ấy đã được ban cho má»™t sá»± sống má»›i. Sá»± phục sinh xảy ra trên cÆ¡ thể đã chết cá»§a Ngà i, chứ không xảy ra ở má»™t cÆ¡ thể khác, hay diá»…n ra cách chung chung không cần cÆ¡ thể nà o. Nói cách khác, Äức Giêsu phục sinh cÅ©ng là Äức Giêsu đã sống trước kia, đã giảng dạy, đã bị giết chết. Nhưng Äức Giêsu phục sinh cÅ©ng khác trước rất nhiá»u vì Ngà i thoát ẩn thoát hiện, không bị già đi, không bị lão hoá. Có thể nói, vá»›i sá»± phục sinh, Äức Giêsu đã Ä‘i và o sá»± bất tá». Thá»i gian, không gian và má»i định luáºt tá»± nhiên không còn có quyá»n gì vá»›i Ngà i nữa. Äối vá»›i Ngà i, hôm qua, hôm nay, hay ngà y mai không có sá»± phân biệt nà o cả, tất cả Ä‘á»u chỉ là “bây giá»â€; Ngà i có thể cùng má»™t lúc hiện diện ở bất cứ nÆ¡i nà o Ngà i muốn. Kiểu sá»± sống nà y chỉ có thể tồn tại nÆ¡i Thiên Chúa. Phục sinh, sống sá»± sống má»›i chÃnh là đi và o trong sá»± sống cá»§a Thiên Chúa. Vá»›i sá»± phục sinh, Äức Giêsu đã trở vá» tình trạng hiệp nhất nguyên thuá»· vá»›i Cha và Thánh Thần.
Ngưá»i Kitô tin rằng khi “ngà y sau†đến, há» cÅ©ng sẽ vui hưởng sá»± sống tròn đầy trong Thiên Chúa như váºy. Là “há»â€, chứ không phải chỉ có “linh hồn†há», vì nếu chỉ có linh hồn không thôi, thì đó không phải là há». Äi và o trong sá»± sống cá»§a Thiên Chúa sẽ là trá»n vẹn con ngưá»i, má»™t con ngưá»i tròn đầy, nguyên thuá»·, không có chá»— khiếm khuyết nà o. Lúc đó, con ngưá»i được biến đổi má»™t cách toà n diện, trong má»™t thể thống nhất, chứ không còn bị phân chia thà nh những phần nà y phần ná». Và ta chỉ có thể được như váºy nhá» thông phần và o Äức Kitô, bởi Æ¡n Thánh Thần. Nó là má»™t món quà , má»™t cái gì đó mà ta được ban cho cách nhưng không, chứ không phải là thà nh quả tất yếu cá»§a những gì ta là m được. Chỉ Thiên Chúa má»›i có thể đưa chúng ta và o trong chÃnh Ngà i, xuất phát từ tình yêu và ý định ngà n Ä‘á»i Ngà i dà nh cho ta.
Pr. Lê Hoà ng Nam, SJ
dongtenvn

