Thứ Sáu tuần XXXI TN ,Lc 16, 1-8
KHÔN NGOAN THẾ GIAN – KHÔN NGOAN THEO KIỂU CON THIÊN CHÚA
         Trang Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu thuáºt lại dụ ngôn ngưá»i quản lý khôn ngoan. Ngưá»i quản lý nà y bị tố cáo đã phung phà tà i sản cá»§a ông chá»§ nhà , nên anh bị ông chá»§ sa thải. Khi biết mình sắp bị sa thải, anh liá»n nghÄ© ngay đến cuá»™c sống tương lai cá»§a mình : “’Tôi phải là m thế nà o, vì chá»§ tôi cất chức quản lý cá»§a tôi?â€
Ngưá»i quản lý được chá»§ giao cho việc kinh doanh, trông coi việc là m ăn cá»§a chá»§. Thế nhưng, anh đã có thái độ lạm quyá»n. Äây là má»™t thái độ không phải hiếm thấy trong xã há»™i. Khi cho ngưá»i khác vay mượn cá»§a cải cá»§a ông chá»§, anh quản lý đương nhiên cÅ©ng được má»™t phần “hoa hồng†không nhá». Phần hoa hồng nà y cá»™ng vá»›i số tiá»n mượn là m cho con số trong biên lai mượn nợ bị đôn thêm lên.
Cách mà ngưá»i quản lý nà y chá»n để là m là dùng chÃnh tà i sản cá»§a ông chá»§ để mua lấy cảm tình cá»§a những con nợ cá»§a chá»§, bằng cách “dùng tiá»n cá»§a gian dối để mua lấy bạn hữuâ€.
Ngưá»i quản lý nà y tháºt khéo léo và khôn ngoan, nhưng anh khôn theo kiểu thế gian, bằng những hà nh động bất lương, gian dối để tìm hạnh phúc ở Ä‘á»i.
Như váºy, anh quản lý dá»±a và o vị thế cá»§a chá»§ để sinh lợi và o túi riêng cá»§a mình má»™t món tiá»n khá há»i. ChÃnh vì thế, anh bị xem là bất lương cả vá»›i ngưá»i mượn nợ lẫn vá»›i chá»§. Bất lương vá»›i ngưá»i mượn nợ vì anh kiếm tiá»n trên xương máu ngưá»i nghèo; bất lương vá»›i chá»§ vì anh là m mang tiếng chá»§ là ngưá»i “cho vay nặng lãiâ€. Hà nh động biển thá»§, không trung tÃn vá»›i tà i sản và công việc chá»§ giao đã bị tố cáo. Chá»§ “sá» gáy†anh, và cho anh biết phải báo cáo lại sổ sách, cÅ©ng như từ nay anh sẽ bị sa thải.
Chúa Giêsu không khen ngợi tÃnh gian xảo, thiếu trung thá»±c cá»§a ngưá»i quản lý. Ngà i chỉ khen ngưá»i quản lý nà y khôn khéo, biết lo liệu cho tương lai cá»§a anh.
Kết luáºn vá» dụ ngôn Chúa dạy cho chúng ta hai Ä‘iá»u : Má»™t là ngưá»i quản gia đó đã có hà nh động “khôn khéo†nhưng vẫn bị coi là “bất lươngâ€, “được khen†nhưng vẫn “bị sa thải†; Hai là Chúa cho thấy sá»± khác biệt giữa “con cái Ä‘á»i nà y†và “con cái ánh sángâ€, sá»± “khôn ngoan theo Ä‘á»i nà y†và sá»± “khôn ngoan cá»§a con cái Thiên Chúaâ€.
Trước tiên, chúng ta xem sá»± “bất lương†cá»§a ngưá»i quản gia đây là gì. Anh bị ngưá»i ta tố cáo vá»›i ông chá»§ là anh đã phung phà cá»§a cải nhà ông.Thái độ “phung phà cá»§a cải nhà ông chủ†cá»§a ngưá»i quản gia cho thấy, anh đã “lạm quyá»n†cá»§a chá»§, cách nà o đó anh không còn phục tùng chá»§, không trung tÃn và không còn nhá»› vị thế cá»§a mình chỉ là quản gia. Lẽ ra anh phải biết vai trò cá»§a anh, là m quản gia anh được quyá»n quản lý má»i sá»± trong nhà , anh phải là m sao cho má»i sá»± diá»…n ra tốt đẹp và đem lại Ãch lợi cho gia chá»§. Khi anh “phung phà cá»§a cải nhà chủ†có nghÄ©a là anh đã không còn chu toà n chức năng và bổn pháºn cá»§a anh. Sá»± “bất lương†cá»§a anh là như thế.
Tuy nhiên, anh được chá»§ khen là “khôn khéoâ€, váºy sá»± khôn khéo cá»§a anh đây là gì. Anh khôn khéo vì khi biết chá»§ sắp sa thải, anh đã lấy lòng các con nợ cá»§a chá»§, bằng cách lấy biên lai ghi giảm số nợ cho há», nhưng cÅ©ng bằng cách nà y anh đã đẩy con nợ và o chá»— thông đồng vá»›i hà nh vi cá»§a anh, nếu anh có bị xá» phạt thì anh cÅ©ng không phải chịu má»™t mình. Anh đã nghÄ© đến nghá» nghiệp, đến cuá»™c sống, đến tương quan cá»§a má»i ngưá»i dà nh cho anh khi anh thất thế… Và anh đã hà nh động để sau khi mất chức quản gia, sẽ có ngưá»i đón rước anh vá» nhà há», đó là má»™t việc là m được coi là khôn khéo.
Má»™t Ä‘iá»u đáng nói ở đây là : sá»± khôn khéo cá»§a anh không che lấp được sá»± bất lương, hà nh vi toan tÃnh cá»§a anh không thay đổi và giữ lại được vị thế cá»§a anh, anh rất khôn khéo nhưng anh không còn được tÃn nhiệm, anh đã thất trung. Anh đã biết dùng mưu xảo cá»§a mình để định Ä‘oạt cuá»™c Ä‘á»i mình tháºt khôn khéo, nhưng anh quên rằng ông chá»§ có thể tố cáo và đủ sức tru diệt anh. Anh nghÄ© đến việc luồn lách để chạy tá»™i, để sống, nhưng anh lại quên ngưá»i có quyá»n ra hà nh động cuối cùng ảnh hưởng đến sinh mạng cá»§a anh vì các việc do anh đã là m đó là ông chá»§. Tại sao anh không xin lá»—i chá»§ vá» sá»± phung phà cá»§a mình, sao anh không “cải tà quy chÃnh†để tiếp tục sống bình an hạnh phúc. Anh “khôn khéo†nhưng anh “bất lương†là ở Ä‘iểm đó.
HÆ¡n hết, đây là điá»u mà Chúa muốn dạy má»—i ngưá»i chúng ta. Sá»± khôn khéo chỉ là phương tiện, còn lương tâm cá»§a con ngưá»i má»›i là cùng Ä‘Ãch. Chúa cần ngưá»i có lương tâm trong sáng và trung tÃn. Nếu sá»± trong sáng và trung tÃn kèm vá»›i sá»± khôn khéo thì tháºt là điá»u đáng quý. Nhưng nếu phải chá»n giữa thái độ sống vụng vá» mà có lương tâm ngay chÃnh trước nhan Chúa, và thái độ sống khôn khéo nhưng bất lương, thì chúng ta hãy chá»n sá»± trung tÃn và lương tâm ngay chÃnh mà thôi.
Kinh nghiệm cá»§a ngưá»i Ä‘á»i, muốn tạo láºp má»™t gia sản già u có, kếch xù phải tÃch lÅ©y, chắt bóp, lợi dụng thá»i cÆ¡ thuáºn tiện để phát triển lợi nhuáºn. Chẳng hạn : ngưá»i ta dùng tiá»n gởi ngân hà ng, đầu tư và o công việc thương mại, kinh doanh để kiếm được nhiá»u tiá»n hÆ¡n nữa. CÅ©ng có ngưá»i biết đầu tư má»™t cách lâu dà i, bằng con đưá»ng há»c hà nh, giáo dục.
Tạo láºp gia sản trên trá»i khác vá»›i tạo láºp gia sản nÆ¡i trần gian. Chúng ta không tìm kiếm cá»§a cải trần thế nà y, nhưng là tìm kiếm Nước Trá»i. Chúng ta cần phải xá» sá»± cách khôn khéo để là m sao tiá»n bạc không trở nên má»™t thế lá»±c thống trị và biến chúng ta thà nh nô lệ; trái lại, cần phải biến nó thà nh phương tiện phục vụ con ngưá»i  bằng cách là m phúc bố thà chứ không phải bo bo giữ cho riêng mình, phải rá»™ng rãi, hà o phóng nghÄ© đến ngưá»i khác hÆ¡n bản thân mình.
Ngưá»i Kitô hữu nhá»› rằng, tiá»n bạc không phải là cùng Ä‘Ãch mà chỉ là phương tiện. Chúng ta xá» sá»± thế nà o để tiá»n cá»§a không cản trở  bước đưá»ng Ä‘i đến Ä‘á»i sống vÄ©nh cá»u khi chúng ta nhắm mắt xuôi tay. Chúng ta hãy sá» dụng đồng tiá»n trần gian hay hư nát để biến thà nh gia sản vÄ©nh cá»u trên trá»i.
Sá»± khôn ngoan cá»§a con cái thế gian và sá»± khôn ngoan cá»§a con cái ánh sáng khác nhau ở Ä‘iểm nà y. Sá»± khôn khéo thế gian lấn át lương tâm, há» khéo léo là m má»i sá»± mà bán rẻ lương tâm cá»§a há». Con cái ánh sáng thì tôn trá»ng tiếng nói lương tâm, tiếng nói cá»§a chÃnh Thiên Chúa trong cõi lòng mình. Con cái Thiên Chúa thì sống trung tÃn vá»›i Chúa, chu toà n bổn pháºn trong chức năng cá»§a mình, quy phục quyá»n năng và ân ban cá»§a Chúa.
Ước gì má»—i chúng ta khi chu toà n bổn pháºn Chúa trao, cÅ©ng biết chá»n tiếng nói cá»§a Chúa, tiếng lương tâm. Äừng là m Ä‘iá»u gì bán rẻ lương tâm và chống lại ý Chúa. Ước gì chúng ta cÅ©ng đứng vá» phÃa con cái sá»± sáng, chịu thiệt thòi ở Ä‘á»i nà y, chấp nháºn vụng vá» trước thế gian để trở nên khôn ngoan trước mặt Thiên Chúa.
Huệ Minh

