LỜI CHÚA THỨ SÁU TUẦN XXXI THƯỜNG NIÊN NĂM LẺ (10/11/2017) – (Lc 16, 1-8) – THÁNG CẦU CHO CÁC LINH HỒN

Dụ ngôn Người quản lý bất lương.
“CON CÁI ĐỜI NÀY KHI ĐỐI XỬ VỚI ĐỒNG LOẠI THÌ KHÔN KHÉO HƠN CON CÁI SỰ SÁNG”.

BÀI ĐỌC I: Rm 15, 14-21
“Tôi là người giúp việc của Đức Giêsu Kitô nơi các người Dân ngoại để của lễ Dân ngoại được Chúa chấp nhận”.
Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Rôma.

Anh em thân mến, phần tôi, tôi tin chắc rằng anh em có đầy thiện cảm, và đầy mọi sự hiểu biết, cho nên anh em có thể khuyên bảo lẫn nhau. Nhưng tôi đã viết thư này cho anh em có phần khá bạo dạn, có ý nhắc nhủ anh em nhớ lại: nhờ ân sủng Thiên Chúa đã ban cho tôi trở nên người giúp việc của Đức Giêsu Kitô nơi các Dân ngoại, gánh lấy thiên chức rao giảng Tin Mừng, ngõ hầu của lễ Dân ngoại được chấp nhận và được thánh hoá trong Thánh Thần.

Bởi vậy trong Đức Giêsu Kitô, tôi có thể tự hào trước mặt Thiên Chúa. Vì chưng tôi không dám nói điều gì ngoài việc Đức Kitô dùng tôi làm cho dân ngoại vâng phục, bằng ngôn ngữ cũng như bằng hành động, nhờ những phép lạ, những việc phi thường và quyền lực của Thánh Thần. Bởi thế, từ Giêrusalem và miền chung quanh cho đến Illyricô, tôi đã rao giảng đầy đủ Tin Mừng của Đức Kitô.

Như thế, tôi đã rao giảng Tin Mừng này, không phải ở những nơi đã kêu cầu danh Đức Kitô, để tránh khỏi xây dựng trên nền móng kẻ khác đã đặt, nhưng tôi hành động như lời đã chép: “Những ai chưa hề nghe loan báo về Người, thì sẽ xem thấy Người; và những ai chưa hề nghe nói về Người, thì sẽ hiểu biết Người”.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 97, 1. 2-3ab. 3cd-4
Chúa đã công bố ơn cứu độ của Người trước mặt chư dân (x. c. 2b).

A=Hãy ca mừng Chúa một bài ca mới, vì Người đã làm nên những điều huyền diệu. Tay hữu Người đã tạo cho Người cuộc chiến thắng, cùng với cánh tay thánh thiện của Người.

B=Chúa đã công bố ơn cứu độ của Người, trước mặt chư dân, Người tỏ rõ đức công minh. Người đã nhớ lại lòng nhân hậu và trung thành, để sủng ái nhà Israel.
A=Khắp nơi bờ cõi địa cầu đã nhìn thấy ơn cứu độ của Thiên Chúa chúng ta. Toàn thể địa cầu hãy reo mừng Chúa, hãy hoan hỉ, mừng vui và đàn ca.
A+B= Chúa đã công bố ơn cứu độ của Người trước mặt chư dân (x. c. 2b).

ALLELUIA: Pl 2, 15-16

-Anh em hãy tích trữ lời ban sự sống, anh em hãy chiếu sáng như những vì sao ở giữa thế gian. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Lc 16, 1-8
“Con cái đời này khi đối xử với đồng loại thì khôn khéo hơn con cái sự sáng”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Một người phú hộ kia có một người quản lý; và người này bị tố cáo đã phung phí của chủ. Ông chủ gọi người quản lý đến và bảo rằng: ‘Tôi nghe nói anh sao đó. Anh hãy tính sổ công việc quản lý của anh, vì từ nay anh không thể làm quản lý nữa’. Người quản lý thầm nghĩ rằng: ‘Tôi phải làm thế nào, vì chủ tôi cất chức quản lý của tôi? Cuốc đất thì không nổi, ăn mày thì hổ ngươi. Tôi biết phải liệu thế nào để khi mất chức quản lý thì sẽ có người đón tiếp tôi về nhà họ’.

“Vậy anh gọi từng con nợ của chủ đến và hỏi người thứ nhất rằng: ‘Anh mắc nợ chủ tôi bao nhiêu?’ Người ấy đáp: ‘Một trăm thùng dầu’. Anh bảo người ấy rằng: ‘Anh hãy lấy văn tự, ngồi xuống mau mà viết lại năm mươi’. Rồi anh hỏi người khác rằng: ‘Còn anh, anh mắc nợ bao nhiêu?’ Người ấy đáp: ‘Một trăm giạ lúa miến’. Anh bảo người ấy rằng: ‘Anh hãy lấy văn tự mà viết lại: tám mươi’.

“Và chủ khen người quản lý bất lương đó đã hành động cách khôn khéo: vì con cái đời này, khi đối xử với đồng loại, thì khôn khéo hơn con cái sự sáng”.

Đó là lời Chúa.
___________________________

GIỚI THIỆU CÁC BÀI ĐỌC:

TRONG BÀI ĐỌC I Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Rôma, Trình thuật hôm nay là phần kết thúc Thư Rôma, Thánh Phaolô đã phải thú nhận: “tôi đã viết thư này cho anh em có phần khá bạo dạn”.

Thánh Phaolô phải nhấn mạnh đến Sứ vụ của mình, chính ông đã được Thiên Chúa chọn để rao giảng Tin mừng cho dân ngoại, đó là sự chính danh, Phaolô viết: “nhờ ân sủng Thiên Chúa đã ban cho tôi trở nên người giúp việc của Đức Giêsu Kitô nơi các Dân ngoại, gánh lấy thiên chức rao giảng Tin Mừng, ngõ hầu của lễ Dân ngoại được chấp nhận và được thánh hoá trong Thánh Thần.”

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Luca, Chúa Giêsu khen người quản gia bất lương đã biết thu phục nhân tâm cách khôn khéo, cho dẫu phải dùng của cải của người khác. Mục đích của người quản gia là để các con nợ đối xử với mình cách tốt đẹp sau này.

(theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên, OP)

Chúng ta bắt đầu bước vào Bài Tin mừng:
___________________________

BÀI CHIA SẺ (Lc 16, 1-8).

BỐI CẢNH BÀI TIN MỪNG:

Hôm nay thứ Sáu tuần XXXI Thường niên, Phụng vụ đưa chúng ta bước vào Chương 16 Phúc âm Luca.

Như sẽ thấy, trong Chương 16, Luca nhấn mạnh đến chủ đề TIỀN BẠC và ta phải có thái độ nào đối với tiền bạc và phải sử dụng tiền bạc thế nào cho đúng với ý Chúa.

Bài Tin mừng hôm nay, là dụ ngôn NGƯỜI QUẢN LÝ BẤT LƯƠNG, một dụ ngôn kinh điển chỉ có trong Phúc âm Luca.

Kết thúc Bài tin mừng là một câu khen của Chúa Giêsu dành cho anh chàng quản lý bất lương này.

“VÀ CHỦ KHEN NGƯỜI QUẢN LÝ BẤT LƯƠNG ĐÓ ĐÃ HÀNH ĐỘNG CÁCH KHÔN KHÉO: VÌ CON CÁI ĐỜI NÀY, KHI ĐỐI XỬ VỚI ĐỒNG LOẠI, THÌ KHÔN KHÉO HƠN CON CÁI SỰ SÁNG”. (Lc 16, 8).

Trong câu khen này có 2 điểm mà ta phải chú ý:

1/. Điểm thứ nhất:

Chủ không khen sự bất lương của người quản lý, mà khen “ĐÃ HÀNH ĐỘNG CÁCH KHÔN KHÉO”.

Có nghĩa, sự bất lương bao giờ cũng đáng trách và lên án, không ai khen cả. Nhưng cách hành động của anh ta, cách tính toán của anh trước khi bị sa thải thì lại đáng khen ngợi.

Cách hành sử đó đã được Chúa Giêsu gọi đích tên là KHÔN KHÉO.

2/. Điểm thứ hai:

Chúa Giêsu đã so sánh “CON CÁI ĐỜI NÀY” và “CON CÁI SỰ SÁNG” trên 2 phương diện:

a/. TRÊN CÁCH ĐỐI XỬ VỚI ĐỒNG LOẠI,

Thì rõ ràng “con cái đời này” khôn ngoan hơn “con cái sự sáng”, vì con cái sự sáng luôn sống chân thành và đơn sơ, nhiều khi còn khù khờ nữa. Khó mà nghĩ ra được những lắt léo như vậy.

b/. TRÊN PHƯƠNG DIỆN TÂM LINH, NƯỚC TRỜI

“con cái sự sáng” sẽ khôn ngoan hơn “con cái đời này, vì họ luôn nghĩ đến phần rỗi đời đời, nó vĩnh cửu và bất biến, một cái nhìn rất xa. Làm sao “con cái đời này” lại có cái nhìn xa như vậy, khi họ chỉ chú ý đến những gì tạm bợ, nhất thời và trước mắt.

Khi đưa ra dụ ngôn này, Chúa Giêsu cũng muốn “con cái sự sáng” hãy học cách hành xử khôn ngoan của “con cái đời này” cho phần rỗi của mình sau này.

Đó là bối cảnh Bài Tin mừng hôm nay.

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng:
__________________________

DỤ NGÔN NGƯỜI QUẢN LÝ BẤT LƯƠNG:

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN CÙNG CÁC MÔN ĐỆ RẰNG: “MỘT NGƯỜI PHÚ HỘ KIA CÓ MỘT NGƯỜI QUẢN LÝ; VÀ NGƯỜI NÀY BỊ TỐ CÁO ĐÃ PHUNG PHÍ CỦA CHỦ.

ÔNG CHỦ GỌI NGƯỜI QUẢN LÝ ĐẾN VÀ BẢO RẰNG: ‘TÔI NGHE NÓI ANH SAO ĐÓ. ANH HÃY TÍNH SỔ CÔNG VIỆC QUẢN LÝ CỦA ANH, VÌ TỪ NAY ANH KHÔNG THỂ LÀM QUẢN LÝ NỮA’.

NGƯỜI QUẢN LÝ THẦM NGHĨ RẰNG: ‘TÔI PHẢI LÀM THẾ NÀO, VÌ CHỦ TÔI CẤT CHỨC QUẢN LÝ CỦA TÔI? CUỐC ĐẤT THÌ KHÔNG NỔI, ĂN MÀY THÌ HỔ NGƯƠI. TÔI BIẾT PHẢI LIỆU THẾ NÀO ĐỂ KHI MẤT CHỨC QUẢN LÝ THÌ SẼ CÓ NGƯỜI ĐÓN TIẾP TÔI VỀ NHÀ HỌ’.

“MỘT NGƯỜI PHÚ HỘ KIA CÓ MỘT NGƯỜI QUẢN LÝ”.

Luca giới thiệu 2 nhân vật trong dụ ngôn: ông Phú hộ (ông chủ) và người quản lý của ông.

Cái chức quản lý thì ai cũng hiểu, đó là người thay mặt chủ để điều hành tất cả, điều hành kẻ ăn người ở trong nhà và ngay cả gia sản của chủ. Một người có quyền hành rất lớn.

Mọi quyết định của anh ta cũng là quyết định của chủ, vì anh ta hành xử theo ý chủ. Anh ta có toàn quyền trong mọi giao dịch làm ăn và nhiệm vụ của người quản lý là phải làm sao sinh lời cho chủ, cho gia sản của ông ngày càng giàu thêm.

Nhưng cái chức quản lý ở xã hội Do Thái thời Chúa Giêsu có một đặc điểm, đó là KHÔNG CÓ LƯƠNG.

Đây chính là nguyên nhân của mọi nguyên nhân trong Bài Tin mừng này.

Kể ra cũng lạ: Không có lương thì người ta sống bằng gì? Chẳng lẽ “cứ ăn cơm nhà đi vác tù và hàng tổng sao”.

Thật ra anh Quản lý vẫn sống được, vì anh ta được hưởng hoa hồng là số phần trăm trên mỗi giao dịch anh ta thực hiện.

Có nghĩa, giả sử anh mua bán được món hàng nào đó, thì anh có quyền bỏ túi một số phần trăm trong tiền lời kiếm được. Số phần trăm này do chủ ấn định. Càng giao dịch nhiều, anh ta càng giàu. Đây chính là cách anh ta “mượn đầu heo nấu cháo”, dùng tiền bạc của chủ để làm giàu cho mình.

Như như vậy cả 2 bên cùng có lợi. Anh Quản lý sẽ hăng hái và nhiệt tình trong công việc, còn chủ thì không phải lo lắng gì vì đã có người lo lắng cho mình rồi.

Chính vì thế mà Luca viết: “VÀ NGƯỜI NÀY BỊ TỐ CÁO ĐÃ PHUNG PHÍ CỦA CHỦ”.

Con người luôn có lòng tham, đồng tiền dễ làm cho mờ mắt. Anh quản lý này chắc đã lem nhem tiền của chủ mà chủ không biết. Nhưng có người biết và muốn triệt hạ anh ta nên đã tố cáo với chủ.

“’TÔI NGHE NÓI ANH SAO ĐÓ”.

Đây là cách nói tế nhị của chủ, chủ không muốn nói ra những việc làm xấu xa của người quản lý. Chỉ cần nói vậy là đủ hiểu rồi, nó đồng nghĩa với “đuổi việc, sa thải”.

“CUỐC ĐẤT THÌ KHÔNG NỔI, ĂN MÀY THÌ HỔ NGƯƠI”.

Có lẽ anh ta sinh ra đời chỉ làm việc quản lý, cái nghiệp của anh ta là thế, nên những việc phải dùng đến sức thì không hợp và “ăn mày” lại càng không thích hợp vì nó liên quan đến sĩ diện.

TÔI BIẾT PHẢI LIỆU THẾ NÀO ĐỂ KHI MẤT CHỨC QUẢN LÝ THÌ SẼ CÓ NGƯỜI ĐÓN TIẾP TÔI VỀ NHÀ HỌ’

Người quản lý trong Dụ ngôn này đang có vấn đề đối với chủ, Thánh Luca nói rõ: “người này bị tố cáo đã phung phí của chủ”. Như vậy khi bị chủ gọi đến, anh ta nắm chắc mình sẽ bị đuổi việc. Trước một tương lai u ám đang hiện ra, người Quản lý phải lợi dụng cơ hội còn vài phút ngắn ngủi tại chức để tính toán cho tương lai của mình sau này.

Nên nhớ lúc này anh ta vẫn là người quản lý nên có toàn quyền.

“VẬY ANH GỌI TỪNG CON NỢ CỦA CHỦ ĐẾN VÀ HỎI NGƯỜI THỨ NHẤT RẰNG: ‘ANH MẮC NỢ CHỦ TÔI BAO NHIÊU?’ NGƯỜI ẤY ĐÁP: ‘MỘT TRĂM THÙNG DẦU’. ANH BẢO NGƯỜI ẤY RẰNG: ‘ANH HÃY LẤY VĂN TỰ, NGỒI XUỐNG MAU MÀ VIẾT LẠI NĂM MƯƠI’.

RỒI ANH HỎI NGƯỜI KHÁC RẰNG: ‘CÒN ANH, ANH MẮC NỢ BAO NHIÊU?’ NGƯỜI ÁY ĐÁP: ‘MỘT TRĂM GIẠ LÚA MIẾN’. ANH BẢO NGƯỜI ẤY RẰNG: ‘ANH HÃY LẤY VĂN TỰ MÀ VIẾT LẠI: TÁM MƯƠI’

Trong việc kinh doanh, nhất là trong vấn đề cho vay, người quản lý được phép kê thêm phần lãi và ông được hưởng phần lãi này. Người quản lý trong dụ ngôn bảo những con nợ sửa lại số nợ trong văn tự. Những phần bỏ đi đó là phần lãi mà lẽ ra chính ông được hưởng”.

“Một trăm thùng dầu’….. ‘Anh hãy lấy văn tự, ngồi xuống mau mà viết lại năm mươi’ …… “Một trăm giạ lúa miến ……… ‘Anh hãy lấy văn tự mà viết lại: tám mươi.

Như vậy ta phải hiểu 2 con nợ này ban đầu chỉ vay mượn 50 thùng dầu, 80 giạ lúa thôi. Nhưng khi làm văn tự, người quản lý bắt ghi 100 thùng dầu, 100 giạ lúa. Không đồng ý thì thôi, còn đồng ý thì phải làm văn tự. Số kê khống lên như vậy, người quản lý có quyền, vì đó là phần lời anh được hưởng.

Bây giờ là lúc phải ghi lại cho đúng với ban đầu, có nghĩa người quản lý chấp nhận mất số lợi đó.

Giảm số nợ nhưng chẳng thiệt hại cho chủ, mà chỉ có lợi cho con nợ. Phần thiệt hại đó thuộc về người quản lý. Ông sẵn sàng hy sinh phần lãi đó để đổi lấy tình thân với người khác, nhằm lo cho tương lai ông sau này.

Hành động của anh quản lý này không phải là bất lương, anh ta chỉ bất lương với những gì trong quá khứ thôi, còn bây giờ là khôn ngoan và ông chủ anh khen anh vì anh khéo léo, biết sử dụng những gì mình đang có để lo cho tương lai.

“VÀ CHỦ KHEN NGƯỜI QUẢN LÝ BẤT LƯƠNG ĐÓ ĐÃ HÀNH ĐỘNG CÁCH KHÔN KHÉO: VÌ CON CÁI ĐỜI NÀY, KHI ĐỐI XỬ VỚI ĐỒNG LOẠI, THÌ KHÔN KHÉO HƠN CON CÁI SỰ SÁNG”.

Đây là câu kết luận của Chúa Giêsu.

Có lẽ độc giả cảm thấy khó hiểu vì dường như Chúa Giêsu muốn đưa người “quản lý bất lương” này ra làm gương trong khi có bằng chứng rõ ràng anh ta đã lem nhem tiền bạc của chủ mình.

Chúng ta khó hiểu và khó chịu cũng đúng vì Chúa Giêsu từng phê phán những ai coi tiền của làm cùng đích cuộc đời và gọi họ là ngu xuẩn khi chỉ hưởng thụ của cải chóng qua đời này mà không lo tìm kiếm hạnh phúc vững bền là chính Thiên Chúa, vì không phải “mạng sống con người được bảo đảm nhờ của cải đâu” (Lc 12,15).

Thực ra Chúa không khen sự bất lương của anh ta trong quá khứ mà Ngài khen sự khôn ngoan của anh ta trong hiên tại.

“VÌ CON CÁI ĐỜI NÀY, KHI ĐỐI XỬ VỚI ĐỒNG LOẠI, THÌ KHÔN KHÉO HƠN CON CÁI SỰ SÁNG”

Với con cái sự sáng,

Đó là các môn đệ và cả chúng ta nữa là những người tin và đi theo Đức Giêsu. Qua dụ ngôn này, Chúa Giêsu muốn dạy cho con cái sự sáng một bài học, đó là cũng phải có sự Khôn ngoan như người quản lý trong Dụ ngôn khi tính toán cho tương lai, cho cuộc đời mai sau của mình.

Chúa Giêsu dạy các môn đệ là “con cái sự sáng” phải biết khôn ngoan trong việc sử dụng tiền của đời này. Sự khôn ngoan của “con cái sự sáng” hệ tại ở chỗ biết phân định để sử dụng tiền của như phương tiện để đạt tới Thiên Chúa là cứu cánh cuộc đời, và từ bỏ chúng mỗi khi chúng làm phương hại mối liên hệ với Thiên Chúa và cản trở con đường đến với Ngài.

Khi kể dụ ngôn này, Chúa Giêsu muốn dạy chúng ta rằng: Chúng ta cũng là những người quản lý của Chúa trên trần gian này. Chắc chắn, một ngày nào đó, Chúa sẽ đến tính sổ với chúng ta. Vì vậy, một người quản lý khéo léo là phải biết tận dụng tất cả những gì mình đang có để chuẩn bị cho tương lai sau này, cho ngày ông chủ đến tính sổ với chúng ta.

Đôi khi chúng ta cũng phải hy sinh những gì mình đáng hưởng ở đời này để chuẩn bị cho đời sau. Cách tốt nhất là dùng những gì mình có lo việc bác ái. Làm như thế, chúng ta đang sắm cho mình kho tàn không hư nát trên trời.

Lạy Chúa, xin dạy chúng con luôn ý thức mình là người quản lý của Chúa. Xin cho chúng con biết là người quản lý khôn ngoan: biết tận hết sức cho Chúa và biết chuẩn bị cho tương lai của mình bằng các việc lành phúc đức.

Amen.
___________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.