Tiếp đón khách lạ

Linh mục Ron Rolheiser, OMI

Trong Kinh thánh của Do Thái luôn có một đòi h�i đạo đức rất mạnh, là phải tiếp đón khách lạ, khách ngoại ki�u. �i�u này được nêu bật bởi hai lý do: Thứ nhất, dân Do Thái từng là khách ngoại ki�u và dân nhập cư. Kinh thánh nhắc nhở h� đừng quên đi�u đó. Thứ hai, h� tin rằng sự mặc khải của Thiên Chúa thư�ng đến qua những ngư�i lạ, qua những gì xa lạ với chúng ta. Ni�m tin đó có phần không tách r�i trong đức tin của h�.

Các ngôn sứ lớn cũng phát triển thêm tâm thức này. H� dạy rằng Thiên Chúa thương ngư�i nghèo hơn, và do đó chúng ta sẽ được phán xét theo cách chúng ta đối xử với ngư�i nghèo. Các ngôn sứ lặp đi lặp lại l�i này. �ể thấy đức tin của bạn được xem là mạnh hay yếu, cứ nhìn vào công lý ở nơi bạn sống. Và công lý được phân định bằng cách nhìn xem những cô nhi quả phụ và khách ngoại ki�u được sống thế nào.

Cô nhi quả phụ và khách ngoại ki�u. �ây là ba nhóm ngư�i yếu đuối nhất trong xã hội. Và thông điệp của các ngôn sứ không nói suông. �úng ra, đó là một l�i mắng thẳng vào mặt những ngư�i th�i đó, t� ra sùng đạo và tin rằng mình sẽ được phán xét dựa theo sự tuân giữ đạo một cách chặt chẽ và cứng ngắc.  Và cả th�i nay, ngư�i ta thư�ng xuyên loại công bằng xã hội ra kh�i tôn giáo.

Nhưng Chúa Giêsu đồng lòng với các ngôn sứ Do Thái. Với Ngài, Thiên Chúa không chỉ thương ngư�i nghèo hơn, mà Thiên Chúa còn hiện thân nơi ngư�i nghèo. Cách chúng ta đối xử với ngư�i nghèo là cách chúng ta đối xử với Chúa. Hơn nữa, l�i các ngôn sứ cứ lặp đi lặp lại rằng chúng ta sẽ được phán xét tùy theo cách mình đối xử với ngư�i nghèo, đã được Chúa Giêsu khẳng định trong dụ ngôn v� ngày Phán xét, trong chương 25 Phúc âm theo thánh Matthêu. Chúng ta đ�u quen, hoặc quá quen, với đoạn này. Chúa Giêsu đang trả l�i cho chúng ta một câu h�i: Ngày Phán xét như thế nào? Thước đo nào cho chúng ta? Chúng ta sẽ được phán xét thế nào?

Câu trả l�i của Ngài thật thẳng thừng đến choáng váng, và có lẽ là những l�i đầy thách thức nhất trong Phúc âm. Ngài bảo rằng chúng ta sẽ được phán xét theo, và chỉ theo, cách chúng ta đối xử với ngư�i nghèo, nghĩa là cách chúng ta đối xử với những ngư�i yếu đuối nhất. Hơn nữa, Chúa Giêsu còn nói rõ v� “khách lạ,� khách ngoại ki�u, ngư�i tị nạn: “Ta là khách lạ và các con đã tiếp rước… Ta là khách lạ và con đã không tiếp rước.�  Chúng ta được đứng bên phải hay bên trái trước mặt Chúa, là tùy vào cách chúng ta tiếp đón ngư�i khách lạ.

Và cũng cần nhấn mạnh một điểm trong đoạn này, đó là những ngư�i làm đúng và làm sai, đ�u biết mình đang làm gì. Cả hai đ�u biện bạch với Chúa. Nhóm thứ nhất nói rằng: “Chúng con đâu biết lúc đó chúng con phục vụ Chúa.� Còn nhóm thứ hai thì nói: “Nếu biết đó là Chúa, thì chúng con đã phục vụ rồi.�  Trong Phúc âm theo thánh Matthêu, tư cách môn đệ trưởng thành không dựa trên việc chúng ta tin rằng mình hiểu đúng, nhưng là dựa trên việc chúng ta hành động đúng.

Và tôi tin đây là nguyên tắc vô cùng thích hợp cho th�i nay, khi chúng ta đang đối diện với một cuộc khủng hoảng tị nạn và di cư ở các nước Phương Tây. Chắc chắn ngày nay chúng ta đang đối diện với cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn nhất kể từ sau Thế chiến II. Hàng triệu ngư�i bị bách hại bất công, bị d�a giết, bị đuổi kh�i nhà và quê hương mình, h� không biết phải đi đâu, và chẳng có ai đón nhận h� cả. Là Kitô hữu, chúng ta không quay lưng lại với h� hoặc đẩy h� ra xa. Nếu tin Chúa Giêsu, chúng ta tin mình sẽ được phán xét theo cách chúng ta đối xử với ngư�i tị nạn hơn là theo cách chúng ta đi nhà th�. Khi đứng trước Chúa trong ngày Phán xét và nói rằng: “Có lúc nào con thấy Chúa là khách lạ và không tiếp đón chứ?� Thì thế hệ chúng ta sẽ phải nghe thấy: “Ta là ngư�i tị nạn Syria và con đã không tiếp đón.�

Chắc chắn, nói thế này có vẻ ngây thơ, quá lý tưởng hóa và chính thống cực đoan. Vấn đ� của những ngư�i tị nạn và nhập cư rất nhạy cảm và phức tạp. Các quốc gia đ�u có đư�ng biên giới cần phải tôn tr�ng và bảo vệ, cũng như phải bảo vệ các công dân của mình nữa. Phải thừa nhận là có rất nhi�u vấn đ� chính trị, xã hội, kinh tế, và an ninh cần phải giải quyết.  Nhưng khi giải quyết chúng, thì chúng ta phải giải quyết với một nhận thức đã được nói rõ trong Kinh thánh, trong l�i Chúa Giêsu, và trong các huấn giáo xã hội của Giáo hội: Chúng ta phải chào đón khách lạ, bất chấp những bất tiện và dù cho có nguy cơ.

Với đủ m�i lý lẽ theo chủ nghĩa thực dụng v� mặt kinh tế, chính trị, xã hội và an ninh, chúng ta có thể biện minh cho việc không chào đón h�, nhưng không bao gi� có thể lấy Kitô giáo để biện minh cho chuyện đó. Không tiếp đón khách lạ là đi ngược lại với tâm điểm thông điệp của Chúa Giêsu và nó khiến chúng ta dễ dàng quên đi rằng chúng ta cũng từng là ngư�i khách lạ trong cuộc đ�i này.

J.B. Thái Hòa chuyển dịch

Phanxicovn