�ỨC GIESU PHỤC SINH VÀ BIẾN C� LỊCH SỬ

Cv 10:34a, 37-43; Col 3:1-4; Ga 20:1-9/Lc 24:13-35

 ��c bốn Phúc âm thư, chúng ta thấy mỗi thánh sử đ�u tư�ng thuật việc Chúa Giesu sống lại khác nhau. Không một thánh sử nào tự mình biết và kể lại câu chuyện. �ây là một biến cố màu nhiệm của Thiên Chúa giữa đức Giesu và Thiên Chúa Cha. Biên cố phục sinh -tự bản tính nó- đã vượt kh�i kinh nghiệm của loài ngư�i. Vậy chúng ta h�c h�i được gì v� hiện tượng Phục Sinh qua từng câu chuyện do mỗi thánh sử kể, đặc biệt câu chuyện của Mathieu mà chúng ta nghe tuyên xưng trong Chúa Nhật  Phục Sinh này?

CÂU CHUYỆN PHỤC SINH CỦA MAC CÔ

Macco là ngư�i đầu tiên kể lại câu chuyện Chúa sống lại nơi chương 16 với ngôi mồ trống. Quang cảnh sau cùng là hình ảnh giật mình hốt hoảng…vì câu chuyện kết thúc ở câu 8: “các bà Maria Madalena và Maria mẹ ông Giacobe…. vừa bước ra kh�i mồ, các bà li�n chạy trốn, run lật bật, hết hồn vía, không dám nói với một ai vì quá sợ�. Mac cô diễn tả vẻ hoảng sợ vì chưa h� bao gi� thấy Chúa sống lại. Thay vào đó, là một quang cảnh kinh hãi, hầu như quái đản. “Vào sáng sớm khi tr�i còn tối, các bà, những ngư�i duy nhất theo Chúa đến tận chân thánh giá và lúc táng Chúa trong mồ, nay lại tới mồ để làm một công việc khó có thể làm được�. Làm sao các bà có thể lăn được tảng đá lớn ra kh�i cửa mồ? Nhưng kỳ lạ thay, các bà đã thấy cửa mồ mở, ngôi mộ trống, và thiên thần chào h�i các bà rồi truy�n lệnh cho các bà “Hãy đi nói với các môn đệ và ông Phero là Ngư�i sẽ gặp các ông ở Galilee, ở đó các ông sẽ thấy Ngư�i như Ngư�i đã nói với các ông trước kia� (c.7). Câu chuyện Phục Sinh Mac cô kể làm cho ngư�i đ�c bị bối rối, phải chăng hàm y làm môn đệ Chúa không phải dễ, không sung sướng như đi trên nhung lụa, không phải là làm “quan�, đỗ “cụ� mà là vác “thánh giá�. ��c Macco, chúng ta nên rà soát lại cuộc đ�i chúng ta theo ý nghĩa của thập tự.

CÂU CHUYỆN CỦA MATHIEU

Mathieu kể câu chuyện Chúa phục sinh qua 4 bối cảnh: Cảm nghiệm của các bà khi tới mộ (Mt 28:1-7); câu chuyện ngắn g�n mà các bà nói v� việc Chúa sống lại (c.8-10); các thượng tế Do Thái mưu toan cho chìm xuồng câu chuyện Chúa sống lại (c.-11-15); Chúa sẽ hiện ra với các môn đệ ở Galilee (c.16-20). Sau cùng kêt thúc bằng một ủy thác quan tr�ng của Chúa Giesu cho các môn đệ (c.19-20), như là kết luận của toàn thể kế hoạch Tin Mừng Chúa. Nhân vật các bà trong câu chuyện Chúa Phục Sinh của Mathieu không chứng kiến việc Chúa sống lại. Nhưng h� cảm thấy động đất, ngôi mồ trống và thấy thiên thần hiện ra. �ó là những dấu chỉ cho chúng ta biết Thiên Chúa hành động.

Mathieu đã miêu tả rất chi tiết chúa Giesu hiện diện trên một ng�n đồi mà Chúa đã chỉ cho các môn đệ phải đến để gặp Ngư�i (Mt 28:16-20). Ở phần kêt của câu chuyện, ông biểu chúng ta coi lại bài giảng trên núi của đức Giesu ở Galilee (Mt 5:1-7:21). Mathieu khuyên chúng ta nên hi�n lành và khiêm tốn như đức Giesu là thầy dạy và là gương mẫu của hi�n lành và khiêm tốn. Bổ túc cho Tin Mừng Mac cô, Mathieu đã hoàn chỉnh hình ảnh chúa Giesu và đ�i sống ngư�i Kito hữu. Hình ảnh ảm đạm với l�i m�i g�i của thập giá và cái chết của đức Giesu đã được tròn đầy bởi sự hiện diện của Chúa Giesu hằng sống. L�i của Ngư�i thể hiện qua Kinh thánh của Israel đã trở thành “đư�ng� an ủi và h�c h�i cho các môn đệ ước muốn bắt chước ở Ngư�i. Mathieu đã đưa ra l�i kêu g�i nên h�c h�i tính hi�n lành và khiêm như�ng của chúa Giesu.

CÂU CHUYỆN CỦA LUCA

Chương nói v� Chúa Phục Sinh của Luca (24) giống như một bản hòa tấu tuyệt v�i, trình bày cho chúng ta việc thực hành mục vụ hướng theo kinh thánh và cách sống đặc biệt của ngư�i Kito hữu: Chuyển động đầu tiên (c.1-12), cho thấy chỉ một mình Thiên Chúa khai mở cửa mồ không cần ai giúp đỡ. Chuyển động hai là cuộc gặp gỡ kỳ diệu giữa chúa Giesu và hai môn đệ trên đư�ng Emmaus (c.13-35). Thiên Chúa, hiện thân là con ngư�i đức Giesu, đồng hành rong ruổi trên đư�ng lữ khách với những kẻ trong lòng đang chán nản thất v�ng. Những câu chuyện trong chuyển động thứ ba này (c.36-53) đưa chúng ta vào một cảm nghiệm của cả cộng đồng.

CÂU CHUYỆN CỦA GIOAN

Gioan nói v� Chúa sống lại ở cả Jerusalem và Galilee. Câu chuyện gồm một số những  gặp gỡ giửa chúa Giesu và những kẻ theo Ngư�i, nói lên những phản ứng khác nhau v� ni�m tin. Hoặc những cuộc gặp gỡ này với ông Simon Phero và ngư�i môn đệ đáng yêu của Ngư�i là Mary Madalena, những môn đệ khác hoặc với ông Thomas, thì toàn thể quang cảnh này cho chúng ta thấy: ni�m tin có nhi�u mức độ sẵn sàng khác nhau cũng như những yếu tố khác nhau khả dĩ giúp con ngư�i có được đức tin thực sự.

BẢN T�NH PHỤC SINH CỦA CHÚA

Biển �ức XVI viết v� “Bản tính phục sinh của đức Giesu và ý nghĩa lịch sử của nó� trong “Jesus of Nazareth: Tuần Thánh –Từ lúc vào Jerusalem đến lúc phục sinh� (Ignatius Press, San Francisco-USA-2011). Chỉ trích dẫn một số điểm tr�ng yếu.

“�ức Giesu sống lại không phải theo kiểu trở lại sự sống sinh h�c bình thư�ng, mà theo luật sinh hóa cuối cùng lại phải chết nữa�.

“�ức Giesu không phải là “ma�. Nói cách khác, Ngư�i không thuộc v� thế giới kẻ chết, nhưng một cách nào đó Ngư�i khả dĩ tự biểu lộ mình thuộc v� vương quốc kẻ sống.�

“… những cuộc gặp gỡ với Chúa Giesu phục sinh không giống như những cảm nghiệm thần bí, lên đồng, trong đó thần tính con ngư�i trong khoảnh khắc có thể thoát ra kh�i thân xác mình và nhận thấy vương quốc linh thiêng đ�i đ�i rồi lại trở vể chân tr�i hiện hữu bình thư�ng của mình. Lên đồng là tình trạng xuất hồn tạm bợ với những hạn chế v� không gian và ý thức.� (tr. 272-273)

Biển �ức tiếp tục:

“(Phục sinh) là một biên cố (lịch sử) đã mở tung ra nhi�u chi�u kích lịch sử khác và còn vượt quá cả nó nữa. Có lẽ ở đây chúng ta có thể dùng một thứ ngôn ngữ tương đồng, dù nó không thich hợp ở nhi�u khia cạnh, nhưng cũng khả dĩ mở ra một đư�ng hướng để giúp chúng ta hiểu. Như đã dự đoán ở đoạn đầu của chương này, chúng ta có thể coi Phục Sinh là một cái gì giống như một “cách mạng nhảy v�t� căn bản, từ đó nảy sinh ra một chi�u kích mới của sự sống, một chi�u kích mới v� sự hiện hữu của con ngư�i.� (tr.273)

“Như một cái gì nổ tung ra kh�i lịch sử và còn vượt quá nó nữa, nhưng phục sinh vẫn có nguồn gốc của nó trong lịch sử và đi cao hơn nữa đến một điểm nào đó mà vẫn thuộc v� đó. Có lẽ chúng ta có thể diễn tả nó thế này: Cuộc phục sinh của Chúa Giesu vượt quá lịch sử, nhưng vẫn còn để lại dấu chân trong lịch sử. Do đó nó vẫn có thể được minh chứng bằng những chứng cớ như là một biến cố thuộc loại hoàn toàn mới.� (tr. 275)

NHỮNG CUỘC THĂM DÒ HIỆN NAY VỀ PHỤC SINH

Sống trong thế giới kỹ thuật tân kỳ ngày nay, việc thăm dò sự thật v� Chúa Phục Sinh trở nên khó khăn. Rất nhi�u ngư�i dùng cả đ�i mình để cắt nghĩa hơn là thăm dò chi�u sâu của màu nhiệm đó. H� cô gắng làm một mình, cách biệt kh�i cộng đồng ni�m tin Kito giáo, khóa chặt mình trong nhà tù tư tưởng, đóng băng bất động trước máy vi tính để tìm hiểu xem đi�u gì đã xẩy ra vào buổi sáng ngày phục sinh. Một số ngư�i lại tuyên bố thẳng thừng là toàn thể câu chuyện phục sinh đã quá xưa, quá cổ rồi, không còn giá trị. Nhưng phục sinh không phải là vấn đ� của cái đầu, của lý thuyết hay tư tưởng, nhưng là vấn đ� của con tim và tấm lòng. Chỉ nh� nó ngư�i ta mới cảm nghiệm và h�c h�i được qua nghi thức th� phượng và phụng vụ. �ể cảm nghiệm và nắm bắt tr�n vẹn vấn đ�, phục sinh đòi h�i một bầu khí âm nhạc tuyệt diệu và truy�n cảm với hương khói nghi ngút, bánh rượu, những ti�ng xì xào chào kinh và vui mừng, muôn màu sắc chói lòa, ba chi�u kích thân thể của con ngư�i thực sự, ngay cả những ngư�i không nhất thiết phải là thành viên “thư�ng xuyên� của cộng đồng giáo xứ là những ngư�i hàng năm tụ h�p lại với nhau để tuyên xưng Chúa Phục Sinh.

Có ngư�i không ngồi trước máy vi tính để tìm ra “Giesu đã sống lại�. H� trình bày rồi ra lệnh. Nếu Chúa Phục Sinh hàm ý một việc xẩy ra thực sự trong lịch sử, thì Thiên Chúa đã không sống lại trong bóng tối không có chứng nhân. Phục sinh là một biến cố đã được th�a thuận trước giữa Thiên Chúa Cha và Thiên Chúa Con do quy�n năng của Chúa Thánh Thần. Không một Tin Mừng Phúc Âm nào cho chúng ta biết Chúa sống lại thế nào. Chúng ta cũng không biết Ngư�i ra sao khi Ngư�i không còn chết, hoặc Ngư�i bung ra kh�i mồ trong vinh quang hay sống lại như ông Lazarus, từ từ cởi b� khăn vải cuốn quanh ngư�i, nheo mắt nhìn chung quanh ngỡ ngàng vào  một buổi sáng bình minh ngày phục sinh ở trong vư�n tại Jerusalem

�ÔI LỜI KẾT- SUY NIỆM DI T�CH CHÚA PHỤC SINH

Làm sao chúng ta có thể kiếm ra được danh từ diễn tả Chúa Phục Sinh? Làm sao chúng ta có thể chế ra được một thành ngữ nói v� việc chinh phục sự chết và bi thảm hóa h�a ngục hay sự tẩy rửa tâm hồn cho sạch tội khả dĩ giúp chúng ta nối kết lại với sự sống Thiên Chúa? Không có danh từ nào cả. Tất cả m�i từ đ�u sai lệch và không chính xác. Ẩn ngữ, chuỗi những hình ảnh, thần tượng. Tất cả những cái đó đ�u đưa chúng ta đi sâu vào màu nhiệm huy�n bí, vượt quá cà những từ ngữ.

Phải sống lâu ở thị trấn thánh hoặc đi hành hương Jerusalem nhi�u lần, mới có dịp viếng thăm thật kỹ ngôi thánh đư�ng, trong đó có địa danh Calvary và mồ thánh. �ây thực sự là đất thánh đối với ngư�i Kito giáo. Viếng nơi này không thể nào mà bạn không cảm động. Tòa nhà cổ này thực sự là một tiểu vũ trụ đầy ắp sự sống của chúng ta, của con tim chúng ta và của Giáo Hôi. Ở giữa ngôi thánh đưởng mộ thánh tối tăm, dơ dáy và b� bộn là mộ chúa Giesu, đ�n thánh chúa Kito phục sinh. Nhưng chúa không ở đó. Chung quanh ngôi mộ đó là tất cả những di tích của 2000 năm hủy hoại chết ngư�i của con ngư�i. Tuy nhiên đó là đ�n thánh rất quan tr�ng và là địa danh thánh đối với ngư�i Kito giáo. Chúa Kito đã sống lại từ cõi chết!

Ở đồi Calvary và bất cứ nơi nào trên đất thánh, sự hủy hoại hoang tàn hình như tràn lan đây đó…nhưng Thiên Chúa sẽ toàn thắng, bởi lẽ cách đồi Calvary chừng 70 bộ là ngôi mộ trống. Cũng là một sự thật bất ng� khác v� ngôi thánh đư�ng đó và những giây phút tưởng nhớ mà ngôi thánh đư�ng đã để lại. Mỗi ngư�i chúng ta hẳn cũng có trong lòng một đ�n thánh tưởng nhớ chúa Kito sống lại. ��n thánh đó là tình yêu Chúa của chúng ta. Một mình Chúa mà thôi. �ức Giesu Kito đã sống lại từ cõi chết. Chúng ta có thực sự sống như con trẻ của sự sáng, của Thiên Chúa hằng sống không? Chúa Giesu phục sinh là dấu hiệu cuối cùng Thiên Chúa sẽ toàn thắng.

Ở giữa những bê bối lộn xộn là tòa nhà với ngôi mộ thánh, chúng ta cám thấy nếu mình “quì gối� lâu đủ ở một góc nào đó của thánh đư�ng giữa những toán ngư�i có tôn giáo hình như đang gây chiến với nhau thì những băn khoăn lo lắng của tôi sẽ biến mất và chúng tôi thư�ng cảm nghiệm được bình an lạ kỳ và ni�m vui an ủi tràn tr�, bởi lẽ một ngư�i là Con Thiên Chúa và là đấng Cứu Thế đã sống lại từ cõi chết. Chỉ một cách duy nhất để phân biệt, nhận thức và khám phá ra sự hiện diện của Chúa Giesu Kito Phục Sinh là “quì gối� giữa những xáo trộn đổ nát của Giáo Hội và thế giới.

�ức Giesu toàn thắng sự chết thuộc v� đ�i sống bí tích và mục vụ đang tiếp diễn của Giáo Hội và sứ mệnh của Giáo Hội đối với thế giới. Giáo hội là một cộng đồng của những ngư�i có khả năng nhận biết chúa Kito là Thiên Chúa phục sinh. Giáo Hội là chuyên viên nhận biết Chúa sống lại. Chừng nào chúng ta còn đối thoại với chúa Giesu, thì bóng tối sẽ trở thành bình minh, và chúng ta trở thành những ngư�i có “khả năng� làm chứng nhân. Ở th�i đại mà ngư�i ta đặt quá nặng vấn đ� khả năng, thì chúng ta đôi khi lại chú tâm nhi�u v� khả năng nhận biết Chúa phục sinh.

Thế nào là phục sinh?  Biển �ức đã cắt nghĩa khá rõ ràng trong “Jesus of Nazareth: Holy Week…�:

“�ó là một phần của màu nhiệm Thiên Chúa hành động, nhẹ nhàng đến nỗi Ngư�i chỉ từ từ xây đắp lịch sử của ngư�i trong lịch sử vĩ đại của loài ngư�i; ngư�i trở nên  loài ngư�i và vì thế ngư�i bị ngư�i đương th�i và quy�n lực quyết định thế gian trong lịch sử lơ đi không thèm để ý; Ngư�i chịu đau khổ, chịu chết rồi Ngư�i sống lại. Ngư�i ch�n trở thành loài ngư�i chỉ qua ni�m tin của các môn đệ mà Ngư�i đã t� lộ ra cho h�; Ngư�i nhẹ nhàng gõ cửa lòng chúng ta và chậm rãi mở mắt chúng ta nếu chúng ta biết mở cửa lòng chúng ta cho Chúa. Tuy nhiên, đó phải chăng là đư�ng lối thực sự của Thiên Chúa? Không phải đ� áp bức bởi sức mạnh b� ngoài mà để cho tự do, để cung hiến và t� lộ tình yêu. Nếu chúng ta thực sự nghĩ như vậy thì phải chăng đó không phải là đi�u xem ra quá nh� mà thực sự lại lớn lao vô cùng?� (tr.276)

Bác sĩ Ng Tiến Cảnh, MD.

CGVN