Cây khô tưới nước cũng khô
Ngưá»i nghèo Ä‘i tá»›i nÆ¡i mô cÅ©ng nghèo
Câu ca dao buồn quá, nhưng đó lại là má»™t “ná»—i buồn thá»±c tế†mà hầu như con ngưá»i không thể lý giải!
Cuá»™c sống có nhiá»u loại khoảng cách và nhiá»u kiểu khoảng cách. Có thể là thá»i gian, không gian, giai cấp, địa vị, trình độ, quan niệm,… Có những khoảng cách hữu hình và có những khoảng cách vô hình, đặc biệt và nguy hiểm nhất là “khoảng cách vô tìnhâ€.

Liên Hiệp Quốc vẫn kêu gá»i các nước già u giúp các nước nghèo để rút ngắn “khoảng cáchâ€, chÃnh phá»§ các quốc gia cÅ©ng kêu gá»i ngưá»i già u chia sẻ vá»›i ngưá»i nghèo để “xóa đói, giảm nghèoâ€. Äây là trách nhiệm chung cá»§a xã há»™i, má»—i ngưá»i phải ý thức trách nhiệm ấy và tÃch cá»±c hà nh động để thá»±c sá»± có thể rút ngắn tối Ä‘a các khoảng cách trong xã há»™i, nhiá»u vÄ© nhân thế giá»›i đã thá»±c hiện như váºy.
Má»i thá»i, má»i nÆ¡i và má»i lúc, khoảng cách già u – nghèo là khoảng cách vừa vô hình vừa hữu hình, rất rõ nét. Có những ngưá»i may mắn ngay từ khi lá»t lòng mẹ, cuá»™c sống luôn ung dung tá»± tại, không há» phải lo toan nhiá»u, hỠ“sướng từ trong trứng sướng raâ€. Nhưng có những ngưá»i khổ từ nhá», tháºm chà có ngưá»i tá»›i hÆ¡i thở cuối cùng vẫn không có nụ cưá»i mãn nguyện, không được chút thảnh thÆ¡i. Ngưá»i Việt ta thưá»ng nói: “Kẻ ăn không hết, ngưá»i lần không raâ€. Má»™t ẩn số vô cá»±c!
Má»—i ngưá»i Ä‘á»u có má»™t nhân phẩm và má»™t nhân vị. Má»i ngưá»i Ä‘á»u bình đẳng. Chúng ta biết rõ mưá»i mươi như váºy nhưng có thể chúng ta chỉ “biết để mà biết, nghe để mà nghe, Ä‘á»c để mà đá»câ€, thá»±c tế thì ngưá»i nghèo vẫn bị coi khinh! Ngưá»i ta chỉ “quen†và “chÆ¡i†vá»›i những ngưá»i có “cá»§a ăn, cá»§a đểâ€. Theo lý thuyết thì “nghèo không có tá»™iâ€, nhưng thá»±c tế thì “nghèo là cái vạâ€.
Câu “thương ngưá»i như thể thương thân†có lẽ cÅ©ng chỉ là má»› lý thuyết suông, nghe cho vui tai. Quả tháºt, ngưá»i ta vẫn “mạnh vì gạo, bạo vì tiá»nâ€. Phú quý sinh lá»… nghÄ©a, “đi lại†nhiá»u và “quà cáp†hoà i khiến ngưá»i ta… nể! Dù chỉ là những tá» giấy in hình những con số theo quy ước cá»§a con ngưá»i, nhưng đồng tiá»n có ma lá»±c rất mạnh, có thể “thay trắng, đổi Ä‘enâ€, biến ngưá»i có tá»™i thà nh vô tá»™i và biến ngưá»i vô tá»™i thà nh có tá»™i. Hối lá»™ và tham nhÅ©ng cứ xảy ra như cÆ¡m bữa, ngay cả ở những con ngưá»i có trách nhiệm “cầm cân, nảy má»±câ€!.
Thá»i gian gần đây, tin tức quốc ná»™i và quốc ngoại đã đưa nhiá»u tin “nóng bá»ng†liên quan khoảng cách già u – nghèo.
Sau khi nhà lãnh đạo “thân yêu†Kim Jong-il cá»§a Triá»u Tiên qua Ä‘á»i. Ngưá»i ta muốn ướp xác ông bằng loại thuốc đặc biệt nhất để háºu thế còn được chiêm ngưỡng dung nhan ông. Cha ông là chá»§ tịch Kim Nháºt Thà nh cÅ©ng đã được ướp xác. Thế nhưng, dù khoa há»c tiến bá»™, ngưá»i ta vẫn chưa có loại thuốc ướp xác “độc đáo†như ngưá»i Hy Lạp cổ đại. Xác ướp cá»§a các Pharaon trong kim tá»± tháp đã 4.000 năm qua mà vẫn còn nguyên, không cần ai “chăm sócâ€. Ở nước nà y hay nức ná», ngay cả Việt Nam, chúng ta cÅ©ng đã biết có những xác ướp cả ngà n năm mà vẫn nguyên vẹn hình hà i.
Tần Thá»§y Hoà ng cá»§a Trung quốc đã tuyển 70 ngà n công nhân má»—i ngà y để xây dá»±ng lăng tẩm cho riêng mình trong suốt 30 năm, và xây nhà cho hà ng chục ngà n cung phi, mỹ nữ. Không biết ông ra lệnh hay trả công, nếu tÃnh công thì số ngân khoản quá lá»›n, và dù không trả công thì chi phà xây dá»±ng lăng tẩm cÅ©ng rất lá»›n. Äó là cái ngông cá»§a những con ngưá»i ác tâm. Ngà y nay cÅ©ng vẫn có, nhưng thá»i @ nên ngưá»i ta tinh vi hÆ¡n vá»›i kiểu ác tâm tân kỳ hÆ¡n!

Ngà y nay, ngưá»i ta muốn ướp xác thì hà ng năm phải có ngưá»i “chăm sócâ€, chi phà má»—i năm lên tá»›i cả triệu USD. Mà chỉ có các “ông kia, bà ná»â€ má»›i muốn là m và có thể có “quyá»n†là m Ä‘iá»u đó. Ngưá»i nghèo có mÆ¡ cÅ©ng không thấy. Má»™t chi phà không nhá» so vá»›i ngân sách quốc gia. Nhưng xét cho cùng, ướp xác để là m gì? Cà ng già u hoặc có địa vị thì ngưá»i ta cà ng sợ chết, vì sợ nên ngưá»i ta muốn trấn át ná»—i sợ bằng cách “tưởng tượng†ra cảnh háºu thế “tôn sùng†mình khi mình đã xuôi tay nhắm mắt – gá»i là “an nghỉ ngà n thuâ€. Xác an nghỉ mà tâm hồn có an nghỉ hay không?
Ngưá»i ta “giáºt mình†khi nghe nói vá» EVN (Äiện lá»±c Việt Nam), lương tháng cá»§a má»™t nhân viên văn phòng là 30 triệu VNÄ. Các ngà nh nghá» khác chỉ và i triệu, khổ nhất vẫn là giá»›i lao động nghèo và các công nhân, há» phải đầu tắt mặt tối, “là m ngà y không đủ, tranh thá»§ là m đêm, là m thêm giá» nghỉâ€, thế mà cuá»™c sống cá»§a há» vẫn cháºt váºt, thiếu trước hụt sau. Má»—i dịp lá»…, tết, há» cà ng “đau đầu†khi phải là m bà i toán chia mãi mà không có dư số.
Dù là ai, thế quyá»n hoặc thần quyá»n, Ä‘á»u phải sống và chu toà n “đạo là m ngưá»iâ€. Và những ai giữ “đạo†nà y má»›i xứng đáng mang danh nghÄ©a con ngưá»i. Tháºt váºy, ca dao dạy:
Nhiá»…u Ä‘iá»u phá»§ lấy giá gương
Ngưá»i trong má»™t nước phải thương nhau cùng
Hoặc là :
Bầu ơi, thương lấy bà cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một già n
Tháºt là thâm thúy biết bao! Ấy thế mà vẫn có những ngưá»i quan niệm rằng “sống chết mặc bay, tiá»n thà y bá» túiâ€, ung dung tá»± tại mà “ngồi mát ăn bát và ngâ€. Äó là “khoảng cách vô tìnhâ€, là cách “giết†nhau không cần vÅ© khÃ. Có nhiá»u dạng “khoảng cáchâ€, nhưng có lẽ “khoảng cách vô tình†là khoảng cách khó lấp đầy và nguy hiểm nhất!
Nếu bạn là ngưá»i Công giáo, hẳn là biết Chúa Giêsu đã từng nói xa nói gần vá» ngưá»i nghèo. Chẳng hạn:
– Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trá»i là cá»§a há» (Mt 5:3).
– Nếu anh muốn nên hoà n thiện, thì hãy Ä‘i bán tà i sản cá»§a anh và đem cho ngưá»i nghèo, anh sẽ được má»™t kho tà ng trên trá»i. Rồi hãy đến theo tôi (Mt 19:21).
– Anh chỉ thiếu có má»™t Ä‘iá»u, là hãy Ä‘i bán những gì anh có mà cho ngưá»i nghèo, anh sẽ được má»™t kho tà ng trên trá»i. Rồi hãy đến theo tôi (Mc 10:21).
– Thầy bảo tháºt anh em: bà goá nghèo nà y đã bá» và o thùng nhiá»u hÆ¡n ai hết (Mc 12:43).
– Kẻ đói nghèo, Chúa ban cá»§a đầy dư, ngưá»i già u có, lại Ä‘uổi vá» tay trắng (Lc 1:53).
– Khi đãi khách, hãy má»i những ngưá»i nghèo khó, tà n táºt, què quặt, Ä‘ui mù (Lc 14:11 & 13).
Lá»—i tại tôi, lá»—i tại tôi, lá»—i tại tôi má»i đà ng. Xin Chúa thương xót chúng con!
TRẦM THIÊN THU

