Linh mục Bruno Secondin: Bốn năm tri�u giáo hoàng cho một cải cách “n�n tảng�

Linh mục Bruno Secondin giảng tĩnh tâm Mùa Chay cho giáo tri�u năm 2015

Nhân dịp bốn năm �ức Phanxicô được bầu ch�n, 13 tháng 3-2013, hãng tin

I.MEDIA đã ph�ng vấn Linh mục Bruno Secondin v� cái nhìn của cha từ đầu tri�u giáo hoàng của �ức Phanxicô. Linh mục Secondin thuộc Dòng Carmêlô, cha đã giảng tĩnh tâm Mùa Chay cho giáo tri�u năm 2015. Linh mục là tác giả của nhi�u sách và là giáo sư linh đạo ở �ại h�c Giáo hoàng Gregoria, Rôma.

Xin cha cho biết cái nhìn của cha v� cải cách thiêng liêng được �ức Phanxicô đưa ra từ bốn năm nay?

Chúng ta đã có một cái nhìn hoàn toàn không đúng v� cuộc cải cách Giáo hội mà �ức Phanxicô đã đ� ra. Chúng ta đến từ giai đoạn hậu-công đồng, vừa phức tạp vừa phong phú, kết thúc với cái chết của �ức Gioan-Phaolô II, sau đó với tri�u giáo hoàng của �ức Bênêđictô XVI. Theo tôi, thế kỷ 20 của Giáo hội không phải kết thúc năm 2000, nhưng là năm 2013 khi �ức Bênêđictô XVI từ nhiệm, ngài vừa là cha, vừa là con của Công đồng Vatican II.

Tinh thần công đồng và hậu-công động này đặc biệt thấy rõ từ th�i �ức Phaolô VI đến �ức Bênêđictô XVI, �ức Bênêđictô XVI đã nhấn mạnh đến việc chú giải văn bản và trung thành với Công đồng, đi�u này đã biến mất với �ức Phanxicô. Ngài không quan tâm đến việc chú giải văn bản. Ngài cũng không phải là con, cũng không phải là nhân vật chính trực tiếp của công đồng, nhưng ngài đến như ngư�i thừa kế hậu-công đồng. Ngài cũng không quan tâm đến chủ thuyết tương đối hóa, một vấn đ� riêng của Âu châu, như trư�ng hợp của �ức Bênêđictô XVI.

“Trước khi nói dông dài v� cải cách Giáo tri�u, ngài muốn làm cho Giáo hội phù với Chúa Kitô�

Vì lý do này, �ức Phanxicô theo đuổi cuộc cải cách Giáo hội, ngay cả trước khi cải cách Giáo tri�u, đây đích thực là cuộc cải cách n�n tảng. Ngài đưa Giáo hội vượt ra kh�i các vấn đ� v� văn bản, thuyết tương đối hóa, v� các khuynh hướng chia rẽ: ngài đưa Giáo hội v� với cải cách Phúc Âm. Với các cử chỉ riêng của mình, với các quan tâm không thuộc v� thần h�c kinh điển nhưng là thần h�c cùng tháp tùng với giáo dân trên con đư�ng, trong ý nghĩa của đức tin. Trên lãnh vực này, �ức Phanxicô mang hình ảnh của Chúa Kitô đến cho Giáo hội, được nhìn như �ấng Thiên sai của ngư�i nghèo.

Trong một hình thức gần như nổ tung, như thế �ức Phanxicô mang lại cho Giáo hội sứ vụ đồ đệ Chúa Kitô của mình. Không phải là chế tạo các cấu trúc, các thảo luận hay các giáo đi�u, dù những đi�u này là cần thiết.

Làm thế nào nối kết sự vươn lên này của �ức Phanxicô với giáo đi�u?

�ức Thánh Cha luôn cảnh báo hiểm nguy của giáo đi�u đóng khép vào chính giáo đi�u. Giáo đi�u phải phản ảnh kinh nghiệm sống của giáo hội, lắng nghe, vâng l�i, gần gũi, dịu dàng. Ngài sẽ không làm xong cuộc cải cách này, một cuộc cải cách cần nhi�u thế hệ để quay v� với Chúa Kitô. Nếu cuộc cải cách này chỉ bao gồm các biểu đồ tổ chức thì nó sẽ xong trong mư�i năm. �ể có một sự quay v� trung thành với Chúa Kitô, thì phải cần th�i gian, vì chúng ta có một Giáo hội cho thấy mình không đủ sức đối diện với sự toàn cầu hóa.

“Còn dân chúng, h� cảm nhận có một sức thổi mới�

Nếu chúng ta nghĩ �ức Giáo hoàng hiện nay trong một bối cảnh Âu châu, với một Giáo hội xưa 2000 năm và tất cả cơ cấu của nó thì chúng ta lầm. Chúng ta phải hiểu Giáo hội trong bối cảnh Nam-Mỹ, với các ngoại vi ở tr�ng tâm, với L�i Chúa Kitô ăn sâu trong các cử chỉ, trong sự gần gũi và trong sự dịu dàng. Trước khi nói dông dài v� cải cách Giáo tri�u, ngài muốn làm cho Giáo hội phù với Chúa Kitô. Nếu chúng ta hiểu Phúc Âm là tr�ng tâm sinh động của căn tính kitô thì chúng ta có thể hiểu �ức Phanxicô. �ó là giáo hoàng đầu tiên th�i hậu-hiện đại, ngư�i đến từ các vùng ngoại vi đau khổ của một thành phố lớn, ngư�i muốn có một căn tính tinh tuyến và chủ yếu.

Cách nói trực tính của ngài nói lên triết lý của ngài. Ngài cho thấy mình có một ni�m đam mê nóng b�ng, dám làm, mang tính ngôn sứ lên đư�ng đi theo Chúa Kitô, �ấng không phải là ngư�i lãnh đạo danh dự của một hội đồng. Chúng ta cảm thấy không thoải mái với �ức Phanxicô vì chúng ta là những ngư�i thừa kế của một Giáo hội với các khuôn khổ chặt chẽ. Chúng ta ch� ngài đến để khẳng định các khuôn khổ này, nhưng ngài đến phá hủy tất cả. Bình thư�ng, các cải cách đi từ ngoại vi trước khi lên đến đỉnh. Lần này chính trên đỉnh thúc đẩy. Và như thế tầng trung gian đầu tiên, tầng sát cấp với ngài là kháng cự nhi�u.

“Giáo dân là nguồn tài nguyên lớn của Giáo hội, chứ không phải giáo đi�u hay các cơ cấu của Giáo hội�

Còn dân chúng, h� cảm nhận có một sức thổi mới. H� cảm nhận giáo hoàng này chạm đến những chuyện thật trong quả tim của h�. Ngài thiếu trung gian hòa giải, đoạn đư�ng từ đỉnh đến giáo dân, nhưng các cơ cấu dựa trên th�i gian lâu dài đã cự lại. �ức Giáo hoàng có cảm nghiệm thần bí, như ngài đã nói nhi�u lần v� việc này, một cảm nghiệm được xây dựng, được làm phong phú bởi dân chúng. Ngài cũng nói không ngừng v� một đức tin của dân chúng, một cảm nghệm thần bí của dân chúng. Ngài m�i g�i nhận biết cảm nghiệm này, yêu mến nó và lắng nghe nó. �ó là cách diễn tả mà thư�ng thư�ng các giáo hoàng không bao gi� dùng. Còn ngài, ngài diễn tả trong Tông huấn Ni�m vui Tin Mừng.

Làm thế nào để hình dung trong các năm sắp tới? �ức Phanxicô có các ‘đồ đệ’ để hướng dẫn cuộc cải cách không?

Chính �ức Giáo hoàng đã thử để lên chương trình một vài cải cách mà Giáo hội cần. Ngài biết rõ, mình không thể làm m�i chuyện một mình. Ngài tìm cách thực hiện một vài cải cách có thể làm được với số tuổi, với mức độ của mình, để các việc khác cho tương lai, ngài không muốn mình là ngư�i thống trị vũ trụ. Còn v� tương lai, và đặc biệt với hàng giáo hội, �ức Phanxicô đã cho thấy một cách không quay trở lại được, đó là dân Chúa ở tr�ng tâm. Và bên trong tr�ng tâm này là ngư�i nghèo, những ngư�i rốt cùng, những ngư�i mong manh. Và đi�u này vẫn còn ghi khắc: Giáo dân là nguồn tài nguyên lớn của Giáo hội, chứ không phải giáo đi�u hay các cơ cấu của Giáo hội.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch

Phanxicovn

Linh mục Bruno Secondin giảng tĩnh tâm Mùa Chay cho giáo tri�u năm 2015