PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG THỨ NĂM TUẦN XXX THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (27/10/2016) – (Lc 13, 31-35) – THÁNG MÂN CÔI KÍNH ĐỨC MẸ

“KHÔNG LẼ MỘT TIÊN TRI PHẢI GIẾT CHẾT NGOÀI THÀNH GIÊRUSALEM?”

BÀI ĐỌC I: Ep 6, 10-20
“Anh em hãy mặc lấy mã giáp của Thiên Chúa để có thể đứng vững”.
Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Êphêxô.

Anh em thân mến, về tương lai, anh em hãy can đảm trong Chúa, và trong quyền năng sức mạnh của Người. Anh em hãy mặc lấy mã giáp của Thiên Chúa, để anh em có thể chống lại được với những mưu chước ma quỷ. Bởi vì chúng ta không những chiến đấu với huyết nhục, mà còn chiến đấu với kẻ chấp chính và quyền thế, với kẻ cai quản thế giới u minh này, và những ác thần trên không gian. Bởi đó, anh em hãy mặc lấy mã giáp của Thiên Chúa, để có thể kháng cự được trong ngày đen tối, và đứng vững sau khi bình định được tất cả. Vậy anh em hãy đứng vững, thắt đai lưng chân lý, mặc áo giáp công chính, và chân mang giày để sẵn sàng truyền bá Tin Mừng hoà bình. Anh em hãy luôn luôn mang khiên thuẫn đức tin, nhờ đó anh em dập tắt được mọi tên lửa kẻ cực ác. Anh em hãy nhận lấy mũ chiến cứu độ và cầm gươm của Thánh Thần, (tức là lời của Thiên Chúa).

Bằng mọi lời cầu xin và khẩn nguyện, anh em hãy nguyện cầu mọi lúc trong Thánh Thần. Hãy tỉnh thức ân cần lo việc đó, và cũng hãy cầu nguyện cho tất cả các thánh. Hãy cầu nguyện cho cả tôi nữa, để tôi được lợi khẩu khi mở miệng, và can đảm rao giảng mầu nhiệm Tin Mừng mà tôi là sứ giả ngay trong lúc phải mang xiềng xích, hầu khi rao giảng, tôi mạnh dạn nói năng như tôi phải nói.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 143, 1. 2. 9-10
Đáp: Ôi Đá Tảng của con, chúc tụng Chúa! (c. 1a).

1) Ôi Đá Tảng của con, chúc tụng Chúa, là Đấng rèn luyện cho tay con biết đấu tranh, cho các ngón tay con thiện nghề chinh chiến. – Đáp.

2) Chúa là Tình thương và là chiến luỹ, là Đấng phù trợ và giải phóng con, Chúa là khiên thuẫn, là chỗ con nương náu. Ngài bắt chư dân phải khuất phục con. – Đáp.

3) Ôi Thiên Chúa, con sẽ ca mừng Ngài bài ca mới, với cây đàn mười dây con sẽ ca mừng Ngài, vì Ngài đã ban cho các vua chiến thắng, đã giải phóng Đavít là tôi tớ của Ngài. – Đáp.

ALLELUIA: x. Ep 1, 17-18
– Cha của Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, đã soi lòng trí để chúng ta biết thế nào là sự cậy trông Chúa kêu gọi chúng ta. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Lc 13, 31-35
“Không lẽ một tiên tri phải giết chết ngoài thành Giêrusalem?”
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Trong ngày ấy, có mấy người biệt phái đến gần thưa Chúa Giêsu rằng: “Xin Thầy lên đường và đi khỏi đây, vì Hêrôđê toan giết Thầy”. Người trả lời: “Các ông hãy đi nói với con cáo đó rằng: ‘Đây Ta trừ quỷ và chữa lành bệnh tật hôm nay và ngày mai, rồi ngày thứ ba Ta hoàn tất cuộc đời. Nhưng hôm nay, ngày mai và ngày hôm sau nữa, Ta còn phải đi đường, vì không lẽ một tiên tri bị giết chết ngoài thành Giêrusalem’.

“Ôi Giêrusalem, Giêrusalem! Ngươi giết hại các tiên tri và ném đá những người đã được sai đến cùng ngươi. Đã bao lần Ta muốn tụ họp con cái ngươi, như gà mẹ ấp ủ gà con dưới cánh, thế mà ngươi đã không muốn. Thì đây, nhà các ngươi sẽ bị bỏ hoang vu. Nhưng Ta bảo cho các ngươi hay: Các ngươi sẽ không còn xem thấy Ta, cho đến khi các ngươi sẽ nói rằng: ‘Chúc tụng Đấng nhân danh Chúa mà đến!’ “

Đó là lời Chúa.
___________________________

BÀI PHÂN TÍCH (Lc 13, 31-35)

PHẦN MỞ ĐẦU:

Sống trong thế giới bạo lực như hiện nay, chúng ta đã chứng kiến vô vàn hình thức khủng bố khác nhau.

Từ khủng bố dã man như bọn khủng bố IS đã thực hiện: bắt cóc con tin để đòi tiền chuộc, và nếu không được đáp ứng thì chúng đem ra hành quyết như chặt đầu, rồi tung những video đó lên mạng internet để khủng bố tinh thần người yếu bóng vía.

Hoặc đặt bom ở những nơi công cộng để mức độ truy sát được rộng, mạnh hơn. Chúng sẵn sàng ôm bom lao vào đám đông để tự sát một cách điên cuồng, kéo theo nhiều người chết với chúng. Tất cả những việc làm này nhằm gây bầu khí hoang mang, căng thẳng khắp các nước Châu Âu.

Đến những hình thức khủng bố nhẹ nhàng hơn nhưng tinh vi hơn, nó dành cho các nhà đấu tranh cho công lý và nhân quyền, như ném “mắm tôm” vào tư gia lúc đêm khuya, vất đồ bẩn thỉu và dơ dáy vào nhà một cách lén lút, ném đá trên mái nhà, đổ keo dính chuột vào các ổ khoá,… tất cả nhằm gây bầu khí sợ hãi với mục đích cho các người đấu tranh phải chùn bước, từ bỏ việc đấu tranh của họ.

Rồi các vụ bôi nhọ, vu khống trên các phương tiện truyền thông, mà điển hình đài VTV luôn đi đầu trong việc tấn công Đức Tổng Giám mục Ngô Quang Kiệt, Đức cha Nguyễn Thái Hợp,…

Và sự kiện đang gây làn sóng dữ dội hiện nay, đó là tấn công vào Lm. Đặng Hữu Nam, quản xứ Phú Yên, Hà Tĩnh, ngài giúp dân khiếu kiện Công ty Formôsa gây thảm hoạ cho 4 tỉnh miền Trung.

Có hàng trăm tin nhắn, cuộc điện thoại vào máy của Lm. Nam nhằm đe doạ đến mạng sống của ngài,…

Hiện tượng Lm. Nam là một sự kiện nổi bật.

Phải nói rằng, cứ mỗi giai đoạn đen tối, đất nước lại xuất hiện một nhân vật, mỗi thời một con người. Lịch sử Việt Nam đã chứng minh điều đó, cứ mỗi lần đất nước bị lâm nguy, thì hồn thiêng sông núi, các bậc cha anh lại cho xuất hiện một con người để cứu dân, giúp nước.

Trong bài Tin mừng hôm nay (Lc 13, 31-35) cũng có một vụ khủng bố như vậy.

Luca viết: “Trong ngày ấy, có mấy người biệt phái đến gần thưa Chúa Giêsu rằng: “Xin Thầy lên đường và đi khỏi đây, vì Hêrôđê toan giết Thầy”.

Vụ khủng bố này nhắm vào Chúa Giêsu.

Nhưng trước lời đe doạ này, Chúa Giêsu không hề tỏ ra nao núng, mà Ngài còn mạnh mẽ hơn, Luca viết: “Người trả lời: “Các ông hãy đi nói với con cáo đó rằng: ‘Đây Ta trừ quỷ và chữa lành bệnh tật hôm nay và ngày mai, rồi ngày thứ ba Ta hoàn tất cuộc đời”.

“hôm nay và ngày mai, rồi ngày thứ ba”, có nghĩa Chương trình Chúa Giêsu đang thực hiện, đó là trừ quỷ và chữa lành, Ngài vẫn thực hiện, không vì lời đe doạ kia mà Ngài phải ngưng.

Đó cũng là mẫu gương cho các nhà đấu tranh cho công lý và nhân quyền, họ vẫn quyết tâm thực hiện lý tưởng của mình, không vì những đòn thù bẩn thỉu mà phải bỏ cuộc, cho dù họ có bị bắt, bị tra tấn và hành hạ cho đến chết.

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng.
____________________________

“TRONG NGÀY ẤY, CÓ MẤY NGƯỜI BIỆT PHÁI ĐẾN GẦN THƯA CHÚA GIÊSU RẲNG: “XIN THẦY LÊN ĐƯỜNG VÀ ĐI KHỎI ĐÂY, VÌ HÊRÔĐÊ TOAN GIẾT THẦY”

“TRONG NGÀY ẤY”

Thánh sử Luca cho chúng ta biết bối cảnh của Bài Tin mừng hôm nay.

Đó là lúc Chúa Giêsu đang trả lời cho người hỏi Ngài: “Thưa Thầy, những người được cứu thoát thì ít, có phải không?” Ngài không trả lời trực tiếp cho câu hỏi của người ấy nhưng nói với họ: “Hãy chiến đấu để qua được cửa hẹp mà vào, vì tôi nói cho anh em biết: có nhiều người sẽ tìm cách vào mà không thể được”, khi đang nói như vậy, có mấy người Pharisiêu đến xin Chúa Giêsu ra khỏi đây vì vua Hêrôđê đang muốn giết Ngài.

HÊRÔĐÊ TOAN GIẾT THẦY:

Vua Hêrôđê được đề cập ở đây là Vua Hêrôđê Antipas, người vừa ra lệnh chém đầu Gioan Tẩy giả, ông cai quản vùng Galilê và Pêrê.

Như vậy Bài Tin mừng này (Lc 13, 31-35) cho ta biết: Chúa Giêsu đang trên đường tiến về Giêrusalem, và Ngài vẫn chưa ra khỏi vùng Galilê, thì lời đe doạ kia mới đáng kể.

“CÓ MẤY NGƯỜI BIỆT PHÁI ĐẾN GẦN THƯA CHÚA GIÊSU”.

Mấy người Biệt Phái này là ai, Luca không nói rõ, Những người này là số ít trong nhóm Pharisêu có thiện cảm với Chúa Giêsu,

Việc báo tin của họ có thể có 2 lý do:

1/. Giúp Chúa Giêsu tránh một cuộc sát hại của vua Hêrôđê.

2/. Hoặc có thể đó chỉ là tin đồn vô căn cứ, vì sau khi giết Gioan Tẩy Giả do mắc mưu bà Hêrôđia, Hêrôđê rất hối hận vì ông xem Gioan là người công chính, thì không có lý gì Hêrôđê lại phạm sai lầm nữa nếu giết Chúa Giêsu, trong khi ông đang tìm cách gặp Ngài. Những người Biệt phái này muốn mượn thế giá của vua Hêrôđê để hù doạ, để trục xuất Chúa Giêsu ra khỏi lãnh địa của họ.

Tạm thời ta nghiêng về lý do thứ nhất để phân tích:

Đối với người Biệt phái, Hêrôđê là một ông vua tàn ác và gian dâm. họ căm ghét Hêrôđê vì can tâm làm tay sai cho người Rôma đang cai trị nước Do Thái. Phái Pharisiêu mặc dù chống lại người Rôma nhưng cũng không thích những người Do Thái nổi loạn, vì cách làm này của họ chỉ gây thêm đổ máu vô ích và làm cho cuộc đàn áp khốc liệt hơn.

Trong chiều hướng đó họ không muốn Chúa Giêsu bị Hêrôđê sát hại, khi họ biết tin Hêrôđê muốn giết Ngài sau khi đã giết Gioan Tẩy Giả, mà Ngài lại đang ở trong địa hạt cai quản của ông ta, nên họ khuyên Đức Giêsu lánh đi nơi khác.

Ở đây có một sự trùng hợp kỳ lạ, ngay khi Chúa Giêsu giáng sinh, Ngài đã bị vua Hêrôđê Cả (vua cha) truy sát, thì bây giờ đến lượt vua Hêrôđê con cũng muốn giết Ngài. Như vậy cho thấy cuộc đời của Chúa Giêsu luôn bị cái chết theo đuổi bởi dòng họ Hêrôđê.

“NGƯỜI TRẢ LỜI: “CÁC ÔNG HÃY ĐI NÓI VỚI CON CÁO ĐÓ RẰNG”

Chúa Giêsu rất ít khi gọi ai bằng danh xưng loài vật; nhưng trong trình thuật của Luca hôm nay, Ngài gọi Hêrođê là CON CÁO để chỉ sự gian manh, khinh thường sự thật của ông

Dù Hêrôđê có mưu đồ gì đi nữa, Chúa Giêsu vẫn coi thường. Do đó Ngài gọi ông là “con cáo”. Kiểu nói này đối với người Do Thái hàm ý coi thường (nếu hàm ý nể sợ, người ta sẽ gọi là “CON SƯ TỬ”).

“’ĐÂY TA TRỪ QUỶ VÀ CHỮA LÀNH BỆNH TẬT HÔM NAY VÀ NGÀY MAI, RỒI NGÀY THỨ BA TA HOÀN TẤT CUỘC ĐỜI. NHƯNG HÔM NAY, NGÀY MAI VÀ NGÀY HÔM SAU NỮA, TA CÒN PHẢI ĐI ĐƯỜNG, VÌ KHÔNG LẼ MỘT TIÊN TRI BỊ GIẾT CHẾT NGOÀI THÀNH GIÊ-RU-SALEM”

“HÔM NAY VÀ NGÀY MAI, RỒI NGÀY THỨ BA”

Chúa Giêsu sử dụng cụm từ này đến 2 lần:

+ Lần thứ nhất, Chúa Giêsu nói về công việc của Ngài: “TRỪ QUỶ VÀ CHỮA LÀNH BỆNH TẬT”. Như vậy Hêrôđê không có quyền gì cản trở công việc của Ngài. Hêrôđê và người Do Thái chỉ giết được Chúa Giêsu, theo Luca: “SAU KHI TA HOÀN TẤT CUỘC ĐỜI”. Có nghĩa họ chỉ giết được Chúa Giêsu sau khi Ngài hoàn tất sứ vụ.

+ Lần thứ hai: “HÔM NAY, NGÀY MAI VÀ NGÀY HÔM SAU NỮA, TA CÒN PHẢI ĐI ĐƯỜNG”. Có nghĩa Hêrôđê cũng chẳng có quyền gì cản trở Ngài lên Giêrusalem. Ngài đến đó để đón nhận cái chết, thì chẳng có lý gì cái chết đến với Ngài lúc này.

Sở dĩ Chúa Giêsu coi thường Hêrôđê vì Ngài biết Hêrôđê chẳng thể làm gì được Ngài trước khi thời gian dành cho sứ mạng của Ngài kết thúc.

KHÔNG LẼ MỘT TIÊN TRI BỊ GIẾT CHẾT NGOÀI THÀNH GIÊ-RU-SA-LEM

Chúa Giêsu hướng tới Giêrusalem, nơi nhiều ngôn sứ đã chịu bách hại. Ngài ý thức mình là một ngôn sứ của Thiên Chúa. Số phận của Ngài cũng chẳng khác gì các ngôn sứ khác, nhưng có một sự khác biệt ở đây, đó là cái chết của Con Thiên Chúa. Cái chết đang chờ đợi Ngài ở Giêrusalem. Giêrusalem là nơi đáng sợ, nhưng cũng là nơi đáng thương.

“KHÔNG LẼ”.

Chúa Giêsu khẳng định Ngài không thể chết ở Galilê mà phải ở Giêrusalem. Như vậy lời đe doạ của Hêrôđê vô giá trị.

“”ÔI GIÊRUSALEM, GIÊRUSALEM! NGƯƠI GIẾT HẠI CÁC TIÊN TRI VÀ NÉM ĐÁ NHỮNG NGƯỜI ĐÃ ĐƯỢC SAI ĐẾN CÙNG NGƯƠI.

ĐÃ BAO LẦN TA MUỐN TỤ HỌP CON CÁI NGƯƠI, NHƯ GÀ MẸ ẤP Ủ GÀ CON DƯỚI CÁNH, THẾ MÀ NGƯƠI ĐÃ KHÔNG MUỐN. THÌ ĐÂY, NHÀ CÁC NGƯƠI SẼ BỊ BỎ HOANG VU.

NHƯNG TA BẢO CHO CÁC NGƯƠI HAY: CÁC NGƯƠI SẼ KHÔNG CÒN XEM THẤY TA, CHO ĐẾN KHI CÁC NGƯƠI SẼ NÓI RẰNG: ‘CHÚC TỤNG ĐẤNG NHÂN DANH CHÚA MÀ ĐẾN!’ “

ĐÃ BAO LẦN TA MUỐN TỤ HỌP CON CÁI NGƯƠI, NHƯ GÀ MẸ ẤP Ủ GÀ CON DƯỚI CÁNH, THẾ MÀ NGƯƠI ĐÃ KHÔNG MUỐN

Gà con tập họp dưới cánh gà mẹ là hình ảnh đẹp về tình yêu Thiên Chúa dành cho con người, cũng như tương quan thân thiết giữa con người với Chúa. Ngược lại, gà con không để cho gà mẹ chở che, dẫn dắt là hình ảnh đáng buồn của con người khước từ tình yêu và hạnh phúc Ngài đem lại và vì thế tự chuốc lấy bất hạnh.

“ÔI GIÊRUSALEM, GIÊRUSALEM!”

Đức Giêsu đã âu yếm gọi hai lần: “Giêrusalem, Giêrusalem!” Ngài tự ví mình như gà mẹ tập họp gà con dưới cánh. “Đã bao lần Ta muốn… nhưng các ngươi lại không muốn”. Một tình yêu bị từ chối nên thốt lên những lời than thở. Vị ngôn sứ Giêsu phải dừng bước khi con người khép lòng mình lại. Án phạt đến từ thái độ từ khước của con người, giống như đàn gà con không để cho gà mẹ chở che dẫn dắt..

“ĐÃ BAO LẦN”

Lời Chúa Giêsu muốn nhắn gởi dân thành Giêrusalem trước viễn tượng Ngài sắp chết: Chúa Giêsu đặt đối chọi nhau 2 điều hiển nhiên : Đã bao lần Ngài (và xưa kia là các sứ giả của Thiên Chúa) cố gắng tập họp họ lại như gà mẹ tập họp gà con, hầu che chở họ khỏi tai họa là cuộc phán xét của Thiên Chúa về các tội lỗi của họ.

Nhưng, xưa cũng như nay, không bao giờ họ chịu nghe lời Ngài (và lời các ngôn sứ), trái lại còn bách hại và giết chết các ngôn sứ, cũng như sắp giết chết Ngài. Vì thế, số phận của họ là sẽ bị Thiên Chúa bỏ mặc.

“THÌ ĐÂY, NHÀ CÁC NGƯƠI SẼ BỊ BỎ HOANG VU”.

“Nhà các ngươi sẽ bị bỏ mặc cho các ngươi”. Thiên Chúa bỏ đền thờ, bỏ thành thánh Giêrusalem mà đi, để mặc cho quân thù vây hãm và tiêu hủy. Giêrusalem đã bị tàn phá thành bình địa vào năm 70. Kẻ thù chỉ cho sót lại một bức tường để cho người Do Thái đến đó than khóc. Có khác gì sỉ nhục và hành hạ về mặt tinh thần.

“CHO ĐẾN KHI CÁC NGƯƠI SẼ NÓI RẰNG: ‘CHÚC TỤNG ĐẤNG NHÂN DANH CHÚA MÀ ĐẾN!”

Nhưng rồi sẽ đến ngày Chúa Giêsu trở lại trong vinh quang trong ngày Cánh chung, tận thế. Lúc ấy mọi người sẽ tung hô: Chúc tụng Đấng nhân danh Chúa mà đến.

Người Kitô hữu cũng có sứ mạng làm ngôn sứ cho Chúa Giêsu.

Những lời đe dọa, đụng chạm đến sự an toàn là điều không thể tránh khỏi. Nhưng chúng ta vẫn được mời gọi đi đến cùng con đường của mình, với một tinh thần bất khuất, không gì lay chuyển. Ta vẫn phải trung thành với việc được Thiên Chúa giao, dù điều đó dẫn ta đến với cái chết.

“Chúa Giêsu đã tỏ ra bình thản trước việc Hêrôđê đang tìm cách sát hại Ngài. Sở dĩ Ngài bình thản như vậy vì Ngài luôn trung thành tuyệt đối với ý định của Chúa Cha.

Thật vậy, cả cuộc đời Ngài là một tiếng xin vâng đối với thánh ý Thiên Chúa. Do đó, một khi biết rằng có một hiến lễ phải hoàn tất và hiến lễ ấy nằm trong chương trình của Thiên Chúa thì không có gì phải làm cho Ngài bận tâm, ngoài việc chu toàn công việc được giao phó…

Lạy Chúa, xin cho con biết sống quảng đại hơn với Chúa và với tha nhân bằng những việc làm vô vị lợi như Chúa đối xử với con.

Amen.
_____________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.