Lý do thế giới tôn vinh me là cây quý có giá trị từ gốc đến ng�n

Vì sao me được thế giới tôn vinh?

Trong tài liệu v� thảo dược, cây me (tên khoa h�c là Tamarindus indica) là một loại cây nhiệt đới, có nguồn gốc ở mi�n đông châu Phi, nay được trồng nhi�u hơn ở châu �, châu Mỹ Latinh, là một trong những cây dại có quả ngon m�c phổ biến nhất thế giới.

Ã�t ai biết rằng loại cây này từ lâu đã được thế giá»›i tôn vinh là giống cây quý, cần được bảo tồn, xếp thứ 2 trong danh sách những giống cây quý “từ gốc đến ngá»�n”.

Sách “Vân Nam trung thảo dược tuyển” (TQ) ghi rằng me là loại trái cây thanh nhiệt giải nóng, tiêu hóa thức ăn tốt, chống táo bón hiệu quả bậc nhất trong những loại trái cây.

Sách “Trấn Nam bản thảo” viết rằng, quả me giúp giải rượu tiêu viêm, đặc biệt tốt trong việc há»— trợ dạ dày tiêu hóa, nấu vá»›i Ä‘Æ°á»�ng trắng thành mứt để ăn thì quý giá không tiá»�n nào sánh nổi.

Trước hết, me là cây thân gỗ, gồm nhi�u lớp gỗ lõi cứng, màu đ� sẫm và lớp dác gỗ m�m có màu ánh vàng. Lá có dạng lá kép lông chim. Hoa m�c thành dạng cành màu trắng hoặc vàng rất đẹp.

Cùi thịt của quả me được dùng như là một loại gia vị quý trong ẩm thực ở cả châu � và châu Mỹ Latinh, nó là một thành phần quan tr�ng không thể thiếu trong món nước sốt Worcestershire và nước sốt HP ở Ấn �ộ.

Cùi thịt quả non rất chua, vì thế rất thích hợp dùng trong các món ăn chính, trong khi cùi thịt quả chín lại có vị ng�t hơn, có thể sử dụng như là một loại đồ tráng miệng, làm đồ uống, đồ điểm tâm.

Sở dĩ thế giới xem là cây quý vì cùi thịt, lá và v� thân cây có một số ứng dụng trong y h�c. Ví dụ tại Philippines, lá me được dùng trong một số loại trà, thuốc để giảm sốt rét.

Lá me cũng chính là thành phần chủ yếu trong đồ ăn ở mi�n nam Ấn �ộ, được sử dụng để làm gia vị trong súp đậu lăng với nhi�u loại rau, cơm pulihora, và nhi�u loại tương ớt.

Me có sẵn trong m�i cửa hàng bán đồ ăn kiểu Ấn �ộ trên toàn thế giới. Xuất hiện trong nhi�u dạng đồ điểm tâm ở khu vực �ông Nam � như quả chín ướp muối, tẩm đư�ng, làm đồ uống lạnh, kem…

Do các tính chất y h�c đặc thù, me được dùng trong y h�c để đi�u trị một số bệnh liên quan đến dạ dày hay đư�ng tiêu hóa.

Me là một loại thực phẩm phổ biến ở Mexico và nó được làm thành nhi�u loại kẹo. Phổ biến đến nỗi còn được dùng thành tiếng lóng ở Mexico để chỉ những ngư�i làm nhiệm vụ kiểm soát giao thông, do màu quần áo của h� giống như màu v� quả me.

Tuy nhiên, me là cây có thân phận giản dị ở Việt Nam

Me được xem là loại trái cây dại ở Việt Nam, đa số cây được m�c tự nhiên hoặc trồng làm cảnh hay làm bóng mát ở các tuyến phố.

Một số gia đình trồng cây me để lấy lá nấu canh chua và đến mùa thu hoạch quả chế biến thành món ăn vặt.

Ở Việt Nam, me được xem là một món rau gia vị để nấu canh, quả me, lá me non được dùng nấu canh chua, vị chua của me thơm và tốt hơn dùng dấm.

Quả me chín dùng làm món ăn vặt, hoặc được dầm làm nước chấm tạo hương vị đặc biệt.

Nước mắm me được ngư�i dân mi�n Nam sử dụng để chấm với các loại khô nướng nhất là khô cá khoai rất độc đáo.

Me ngày nay còn được cho vào các thức ăn nhanh đóng gói dạng “mì ăn liá»�n” nhÆ°ng chất lượng và mùi hÆ°Æ¡ng đã giảm Ä‘i nhiá»�u. Mứt me cÅ©ng được nhiá»�u ngÆ°á»�i yêu chuá»™ng trong ngày tết.

Me trái lớn vừa thu hoạch dùng để ngâm cho m�m với nước cam thảo rồi rút b� hột, ăn với muối hay với mắm ruốc có ớt rất ngon. Loại này thư�ng được bán rong ở các trư�ng h�c trong mi�n Nam.

Me chín b� hột ngào đư�ng dùng để ăn hay chan lên bánh tráng nướng. Quả me non, hạt chưa phát triển, thân dẹp, được pha nước mắm, đư�ng, ớt, làm món ăn vặt.

*Tổng hợp từ Baike/Go2hn/33jk