“CÃC CON KHÔNG THỂ LÀM TÔI THIÊN CHÚA MÀ LẠI LÀM TÔI TIỀN CỦA ÄÆ¯á»¢C”.
BÀI ÄỌC I: Am 8, 4-7
“Chống lại những kẻ lấy tiá»n mua ngưá»i nghèo”.
TrÃch sách Tiên tri Amos.
Hãy nghe đây, hỡi những ai đà n áp kẻ nghèo khó, và muốn tiêu diệt hết những kẻ bần cùng trong cả nước. Các ngươi bảo: “Bao giá» qua tuần trăng má»›i để chúng tôi bán hà ng? Khi nà o hết ngà y Sabbat để chúng tôi bán lúa mạch. Chúng tôi sẽ giảm lưá»ng Ä‘ong, tăng giá và là m cân giả. Chúng tôi sẽ lấy tiá»n mua ngưá»i nghèo, lấy đôi dép đổi lấy ngưá»i túng thiếu. Chúng tôi sẽ bán lúa mục nát”. Vì Giacóp kiêu căng, Chúa đã thá» rằng: “Ta sẽ không bao giá» lãng quên tất cả các việc chúng là m cho đến cùng”.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 112, 1-2. 4-6. 7-8
Äáp: Hãy ngợi khen Chúa, Äấng nâng cao kẻ túng thiếu (c. 1a & 7b).
1) Hãy ngợi khen, hỡi những ngưá»i tôi tá»› Chúa, chư vị hãy ngợi khen danh Chúa. Nguyện danh Chúa được chúc tụng từ bây giá» và cho đến muôn Ä‘á»i. – Äáp.
2) Chúa siêu việt trên hết thảy chư dân, trên muôn cõi trá»i là vinh quang cá»§a Chúa… và Ngưá»i để mắt nhìn coi khắp cả trên trá»i dưới đất. – Äáp.
3) Ngưá»i nâng cao kẻ túng thiếu từ chá»— bụi tro, và cất nhắc bạn cÆ¡ bần từ nÆ¡i phẩn thổ, hầu cho há» ngồi vá»›i những báºc quân vương, vá»›i những báºc quân vương cá»§a dân Ngưá»i. – Äáp.
BÀI ÄỌC II: 1 Tm 2, 1-8
“Cầu nguyện cùng Thiên Chúa cho má»i ngưá»i. Ngà i muốn cho má»i ngưá»i được cứu độ”.
TrÃch thư thứ nhất cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gởi Timôthêu.
Trước tiên, cha khuyên hãy cầu xin, khẩn nguyện, kêu van và tạ Æ¡n cho má»i ngưá»i: cho vua chúa, và tất cả những báºc vị vá»ng, để chúng ta được sống bằng yên vô sá»±, trong tinh thần đạo đức và thanh sạch. Äó là điá»u tốt là nh và đẹp lòng Äấng Cứu Äá»™ chúng ta là Thiên Chúa. Ngưá»i muốn cho má»i ngưá»i được cứu rá»—i và đến nháºn biết chân lý.
Vì chỉ có má»™t Thiên Chúa, và má»™t Äấng Trung Gian giữa Thiên Chúa và loà i ngưá»i, là Äức Giêsu Kitô, cÅ©ng là con ngưá»i. Ngưá»i đã phó mình là m giá cứu chuá»™c thay cho má»i ngưá»i, để nên chứng tá trong thá»i cá»§a Ngưá»i, mà vì chứng tá đó, cha đã được đặt lên là m kẻ rao giảng, là m Tông đồ (cha nói tháºt chứ không nói dối), và là m Thầy dạy dân ngoại trong đức tin và chân lý. Váºy cha muốn rằng những ngưá»i đà n ông cầu nguyện trong má»i nÆ¡i, hãy giÆ¡ lên hai tay thanh sạch, không oán há»n và cạnh tranh.
Äó là lá»i Chúa
ALLELUIA: Ga 17, 17b và a
Alleluia, alleluia! – Chúa phán: “Lá»i Cha là chân lý; xin hãy thánh hoá chúng trong sá»± tháºt”. – Alleluia.
BÀI TIN MỪNG: Lc 16, 1-13
“Các con không thể là m tôi Thiên Chúa mà lại là m tôi tiá»n cá»§a được”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Má»™t ngưá»i phú há»™ kia có má»™t ngưá»i quản lý, và ngưá»i nà y bị tố cáo đã phung phà cá»§a chá»§. Ông chá»§ gá»i ngưá»i quản lý đến và bảo rằng: ‘Tôi nghe nói anh sao đó? Anh hãy tÃnh sổ công việc quản lý cá»§a anh, vì từ nay, anh không thể là m quản lý nữa’. Ngưá»i quản lý nghÄ© thầm rằng: ‘Tôi phải là m thế nà o, vì chá»§ tôi cất chức quản lý cá»§a tôi? Cuốc đất thì không nổi, ăn mà y thì hổ ngươi. Tôi biết phải liệu thế nà o, để khi mất chức quản lý, thì sẽ có ngưá»i đón tiếp tôi vá» nhà há»’.
“Váºy anh gá»i từng con nợ cá»§a chá»§ đến và há»i ngưá»i thứ nhất rằng: ‘Anh mắc nợ chá»§ tôi bao nhiêu?’ Ngưá»i ấy đáp: ‘Má»™t trăm thùng dầu’. Anh bảo ngưá»i ấy rằng: ‘Anh hãy lấy văn tá»±, ngồi xuống mau mà viết lại: năm mươi’. Rồi anh há»i ngưá»i khác rằng: ‘Còn anh, anh mắc nợ bao nhiêu?’ Ngưá»i ấy đáp: ‘Má»™t trăm giạ lúa miến’. Anh bảo ngưá»i ấy rằng: ‘Anh hãy lấy văn tá»± mà viết lại: tám mươi’. Và chá»§ khen ngưá»i quản lý bất lương đó đã hà nh động cách khôn khéo: vì con cái Ä‘á»i nà y khi đối xá» vá»›i đồng loại thì khôn khéo hÆ¡n con cái sá»± sáng.
“Phần Thầy, Thầy bảo các con: Hãy dùng tiá»n cá»§a gian dối mà mua lấy bạn hữu, để khi mất hết tiá»n bạc, thì há» sẽ đón tiếp các con và o chốn an nghỉ Ä‘á»i Ä‘á»i.�
“Ai trung tÃn trong việc nhá», thì cÅ©ng trung tÃn trong việc lá»›n; ai gian dối trong việc nhá», thì cÅ©ng gian dối trong việc lá»›n. Váºy nếu các con không trung thà nh trong việc tiá»n cá»§a gian dối, thì ai sẽ giao phó cá»§a chân tháºt cho các con?
“Không đầy tá»› nà o có thể là m tôi hai chá»§: vì hoặc nó ghét chá»§ nà y và mến chá»§ kia; hoặc phục chá»§ nà y và khinh chá»§ ná». Các con không thể là m tôi Thiên Chúa mà lại là m tôi tiá»n cá»§a được”.
Äó là lá»i Chúa.
______________________________
GIỚI THIỆU CHỦ ÄỀ và CÃC BÀI ÄỌC:
Chá»§ đỠcá»§a phần phụng vụ hôm nay là việc sá» dụng tiá»n cá»§a hay nói đúng hÆ¡n là vấn đỠtiá»n cá»§a trong mối liên hệ giữa ngưá»i vá»›i ngưá»i. SỬ DỤNG TIỀN CỦA THẾ NÀO CHO ÄÚNG.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch sách Tiên tri Amos, tiên tri Amos loan báo những hình phạt Thiên Chúa sẽ giáng xuống trên dân Do Thái, bởi vì hỠđã đà n áp những kẻ nghèo khổ bần cùng, nghÄ©a là hỠđã coi trá»ng tiá»n cá»§a hÆ¡n con ngưá»i.
Tiên tri Amos đã mạnh mẽ lên án tá»™i lá»—i cá»§a những ngưá»i già u: vì mải mê kiếm tiá»n nên há» bá» bê những bổn pháºn đạo đức, gian láºn “giảm đấu Ä‘ong, tăng giá và là m cân giảâ€, tháºm chà bóc lá»™t cả ngưá»i nghèo.
TRONG BÀI ÄỌC II, TrÃch thư thứ nhất cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gởi Timôthêu, Thánh Phaolô nhắc nhở chúng ta hãy biết đồng cảm vá»›i những ngưá»i nghèo khó, chia sẻ tình thương vá»›i há» và tránh xa lòng ganh tỵ, oán há»n và tranh chấp, nhưng biết xây dá»±ng hòa bình.
TRONG BÀI TIN MỪNG, theo thánh Luca, là dụ ngôn vá» ngưá»i quản lý bất lương, bị ông chá»§ đòi tÃnh sổ và không còn được là m quản lý nữa. Nhưng ngưá»i quản lý nà y đã khôn ngoan và táo bạo để toan tÃnh cho tương lai sắp tá»›i cá»§a mình: gá»i các con nợ đến và giảm nợ. Ông chá»§ đã khen ngợi hà nh vi đó. Tiếp đến, Äức Giêsu đưa ra những lá»i khuyên thá»±c tế vá» việc sá» dụng tiá»n bạc thế nà o cho đúng: để mưu cầu hạnh phúc Ä‘á»i Ä‘á»i.
____________________________
BÀI PHÂN TÃCH (Lc 16, 1-13)
Hôm nay chúng ta bước sang Chương 16 của Phúc âm Luca.
Chương 16 là má»™t chương đặc biệt cá»§a Luca, vì trong đó, là những giáo huấn thiết thá»±c cho tất cả má»i ngưá»i vá» thái độ đối vá»›i tiá»n cá»§a Ä‘á»i nà y, sá» dụng nó thế nà o cho phần rá»—i Ä‘á»i Ä‘á»i cá»§a mình.
Chương 16 gồm các sá»± kiện nổi báºt sau đây:
+ Dụ ngôn Ngưá»i quản gia bất lương (Lc 16, 1 – 13).
+ Äức Giêsu khiển trách ngưá»i Pharisiêu ham tiá»n (Lc 16, 14 – 15)
+ Dụ ngôn ông phú hộ và La-da-rô nghèo khó (Lc 16, 19 – 31).
Như váºy, Bà i Tin mừng hôm nay (Lc 16, 1-13) là khởi đầu Chương 16
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC MÔN ÄỆ RẰNG: “MỘT NGƯỜI PHÚ HỘ KIA CÓ MỘT NGƯỜI QUẢN LÃ, VÀ NGƯỜI NÀY BỊ Tá» CÃO Äà PHUNG PHà CỦA CHỦâ€
Ngay câu đầu tiên, Luca đã giá»›i thiệu 2 nhân váºt trong dụ ngôn:
+ Ông phú hộ: hay ông chủ, ý ám chỉ Thiên Chúa.
+ Ngưá»i quản lý: ám chỉ tất cả chúng ta, là ngưá»i quản lý tiá»n bạc cá»§a cải, những hồng ân Chúa ban.
Ngưá»i quản lý Ä‘ang có vấn Ä‘á», Luca viết: “NGƯỜI NÀY BỊ Tá» CÃO Äà PHUNG PHà CỦA CHỦâ€. Ngưá»i quản lý có nhiệm vụ là m sinh sôi nảy nở tà i sản cho chá»§, nhưng ở đây ta thấy tà i sản cá»§a chá»§ không những không được gia tăng mà còn bị hao hụt Ä‘i vì sá»± phung phà cá»§a anh ta. Äây là má»™t tá»™i rất lá»›n, không thể chấp nháºn.
Nhưng anh ta phung phà thế nà o, Luca không nói đến, đó là việc của quá khứ. Dụ ngôn không bao giỠlà việc của quá khứ mà nó luôn hướng tới hiện tại và tương lai.
Hai vai trò Chá»§ và Quản lý tháºt rõ rà ng, không thể đảo ngược.
Nhưng trên thá»±c tế, nhiá»u ngưá»i vẫn sống trong sá»± đảo ngược đó. Chúng ta chỉ là ngưá»i quản lý, quản lý tiá»n bạc, cá»§a cải, những hồng ân Chúa ban, vì tất cả những gì ta Ä‘ang có đây là cá»§a Chúa, Chúa giao cho ta quản lý và ta phải sá» dụng thế nà o cho đúng ý Chúa muốn, là m lợi cho Chúa và Nước Trá»i
Nhưng trong suy nghÄ©, ta cứ nghÄ© mình là chá»§ nên ta hà nh xá» theo ý ta muốn. Và khi hà nh xá» như váºy ta sẽ bị tráºt đưá»ng, không những không là m gia tăng những tà i sản Chúa Giao mà còn bị hao hụt Ä‘i vì những sá»± phung phà bởi tÃnh Ãch ká»· và những ham muốn thấp hèn..
Như váºy, ngay câu đầu tiên ta thấy rõ, dụ ngôn Ä‘ang muốn nhắm đến Ä‘iá»u gì.
“ÔNG CHỦ GỌI NGƯỜI QUẢN Là ÄẾN VÀ BẢO RẰNG: ‘TÔI NGHE NÓI ANH SAO ÄÓ? ANH HÃY TÃNH Sá»” CÔNG VIỆC QUẢN Là CỦA ANH, VÃŒ TỪ NAY, ANH KHÔNG THỂ LÀM QUẢN Là Ná»®A’
Rồi cÅ©ng có lúc Chá»§ và Quản lý gặp nhau chứ không thể tránh mặt được nữa. Anh quản lý mặc dù biết trước những dư luáºn không tốt vá» mình, anh lo lắng và tránh mặt chá»§. Nhưng bây giá» anh phải đối diện vá»›i sá»± tháºt.
Chúng ta cÅ©ng thế, cÅ©ng có lúc phải đối diện vá»›i Chúa trong ngà y phán xét, ta không lẩn tránh được mãi và đó là lúc ta nghe Chúa khiển trách vá» những sá»± phung phà cá»§a mình khi còn sống Ä‘á»i nà y.
“’TÔI NGHE NÓI ANH SAO ÄÓ?â€.
Má»™t câu trách quá nhẹ nhà ng và tế nhị. Luca đã cố tình giấu sá»± thiếu sót cá»§a ngưá»i quản lý và chÃnh ông chá»§ cÅ©ng không muốn nói ra, ông giữ thể diện cho anh ta và ai muốn hiểu sao thì hiểu.
Nhưng riêng ngưá»i quản lý ắt hiểu rõ anh ta đã là m gì và đã gây ra lá»—i lầm gì để chá»§ phải nói: “ANH HÃY TÃNH Sá»” CÔNG VIỆC QUẢN Là CỦA ANH, VÃŒ TỪ NAY, ANH KHÔNG THỂ LÀM QUẢN Là Ná»®Aâ€. Như váºy đó là má»™t lá»—i lầm rất lá»›n không thể tha thứ. Lá»—i lầm đó tất nhiên phải liên quan đến việc quản lý, cản trở công việc quản lý, chứ không phải là lá»—i lầm lặt vặt.
“NGƯỜI QUẢN Là NGHĨ THẦM RẰNG: ‘TÔI PHẢI LÀM THẾ NÀO, VÃŒ CHỦ TÔI CẤT CHỨC QUẢN Là CỦA TÔI? CUá»C ÄẤT THÃŒ KHÔNG Ná»”I, Ä‚N MÀY THÃŒ Há»” NGÆ¯Æ I. TÔI BIẾT PHẢI LIỆU THẾ NÀO, ÄỂ KHI MẤT CHỨC QUẢN LÃ, THÃŒ SẼ CÓ NGƯỜI ÄÓN TIẾP TÔI VỀ NHÀ HỌ’.
Äúng ra ta không nên gá»i dụ ngôn nà y là dụ ngôn NGƯỜI QUẢN Là BẤT LÆ¯Æ NG, mà phải gá»i là DỤ NGÔN NGƯỜI QUẢN Là KHÔN NGOAN.
Anh ta khôn ngoan ở chá»—, sau khi nghe chá»§ nói: “ANH HÃY TÃNH Sá»” CÔNG VIỆC QUẢN Là CỦA ANHâ€, có nghÄ©a chá»§ đã cho anh má»™t thá»i gian để thu dá»n sổ sách, bà n giao cho ngưá»i quản lý má»›i. Trong thá»i gian nà y anh ta vẫn là ngưá»i quản lý thá»±c thụ, có nghÄ©a anh vẫn có toà n quyá»n trên cương vị cá»§a mình.
Anh tranh thá»§ thá»i gian còn lại ngắn ngá»§i nà y để vạch ra kế hoạch cho tương lai. Anh nói: “TÔI BIẾT PHẢI LIỆU THẾ NÀO, ÄỂ KHI MẤT CHỨC QUẢN LÃ, THÃŒ SẼ CÓ NGƯỜI ÄÓN TIẾP TÔI VỀ NHÀ HỌâ€.
Có nghÄ©a, cho dù anh có bị Ä‘uổi việc, nhưng anh vẫn phải là ngưá»i quản lý, bây giá» chỉ là vấn đỠđổi chá»§ thôi. Anh sinh ra Ä‘á»i để là m quản lý, đó là cái nghiệp cá»§a anh, chứ không thể Ä‘i “CUá»C ÄẤT†hay “ĂN MÀYâ€. Äây má»›i chÃnh là sá»± khôn ngan đáng khen cá»§a anh ta.
Anh ta chỉ có cái dở là đang là m quản lý, mà không biết giữ, lại để bị mất chức quản lý để phải là m lại từ đầu. Nhưng đó là việc của quá khứ, còn tương lai thì lại khác.
“VẬY ANH GỌI TỪNG CON NỢ CỦA CHỦ ÄẾN VÀ HỎI NGƯỜI THỨ NHẤT RẰNG: ‘ANH MẮC NỢ CHỦ TÔI BAO NHIÊU?’ NGƯỜI ẤY ÄÃP: ‘MỘT TRÄ‚M THÙNG DẦU’. ANH BẢO NGƯỜI ẤY RẰNG: ‘ANH HÃY LẤY VÄ‚N Tá»°, NGá»’I XUá»NG MAU MÀ VIẾT LẠI: NÄ‚M MÆ¯Æ I’.
Rá»’I ANH HỎI NGƯỜI KHÃC RẰNG: ‘CÃ’N ANH, ANH MẮC NỢ BAO NHIÊU?’ NGƯỜI ẤY ÄÃP: ‘MỘT TRÄ‚M GIẠLÚA MIẾN’. ANH BẢO NGƯỜI ẤY RẰNG: ‘ANH HÃY LẤY VÄ‚N Tá»° MÀ VIẾT LẠI: TÃM MÆ¯Æ I’
Nói gì thì nói, vạch ra kế hoạch là m quản lý cho ông chá»§ má»›i, là m sao bằng mình vẫn là quản lý cho chá»§ cÅ©. Ông chá»§ cÅ© đã quen rồi, quen từng đưá»ng Ä‘i nước bước, quen cả những tÃnh hư táºt xấu và nết tốt cá»§a ông, quen cả cách hà nh xá» cá»§a ông. Như váºy cho dù ông có khó đến đâu thì cÅ©ng còn dá»… chịu so vá»›i ông chá»§ má»›i.
Ngưá»i quản lý đã đẩy sá»± khôn ngoan tiến xa thêm bước nữa, đó là phải là m má»i cách để giữ chức quản lý cá»§a mình.
Anh đã hà nh xá» khôn ngoan khi gá»i từng con nợ đến để xá» trÃ, ngưá»i chá»§ sẽ phải khâm phục cách xá» lý cá»§a anh, đó má»›i là “lấy công chuá»™c tá»™i.
Trong câu nói cá»§a anh vá»›i con nợ: “’ANH MẮC NỢ CHỦ TÔI BAO NHIÊU?â€, có nghÄ©a anh vẫn xem ông chá»§ là chá»§ cá»§a mình “CHỦ TÔIâ€.
Trước khi phân tÃch Ä‘oạn Tin mừng, ta sẽ nêu lên má»™t số vấn đỠsau đây:
1/ TIỀN LÆ¯Æ NG CỦA NGƯỜI QUẢN LÃ
Tại nước Do Thái thá»i Äức Giêsu, Ngưá»i quản lý không được trả lương, nhưng anh toà n quyá»n thay mặt chá»§ để giao dịch là m ăn.
Äá»™c giả có thể tá»± há»i: Nếu không có lương thì ngưá»i quản lý sẽ sống bằng gì? Còn gia đình anh ta thì sao? Äó là vấn đỠthứ nhất mà ta sẽ trả lá»i ở phần sau.
2/. LUẬT MÔSÊ CẤM CHO VAY LẤY LÃI (Xh 22,25; Lc 25,36; Änl 23,20-21). Luáºt nà y nhằm che chở những ngưá»i túng cá»±c khá»i bị bóc lá»™t.
Nhưng Luáºt Môsê lại có má»™t luáºt trừ: Nếu chứng minh được ngưá»i vay mượn đã có má»™t phần cá»§a cải anh muốn mượn, có nghÄ©a nhà đã có thóc nhưng vẫn Ä‘i vay mượn lúa, và phần vay mượn không là cấp bách, thì có thể lấy lãi.
Và dụ: Ông (A) muốn vay mượn 10 lÃt dầu, ngưá»i ta lý luáºn thế nà y: chắc chắn trong nhà ông (A) đã có dầu, không Ãt thì nhiá»u, chẳng lẽ nhà ông (A) không có dầu để thắp má»™t ngá»n đèn hay sao? Và cÅ©ng lý luáºn thêm: 10 lÃt dầu kia cÅ©ng không cấp bách, tức ông (A) không có nó cÅ©ng chẳng chết. Như váºy, ngưá»i cho vay 10 lÃt dầu có quyá»n lấy lãi mà vẫn hợp pháp theo luáºt Môsê.
NGƯỜI QUẢN Là SẼ Sá»NG BẰNG CÃCH NÀO?
Trong hai và dụ sau mà Tin mừng đưa ra: DẦU và LÚA (là những thứ được giải thÃch bằng luáºt trừ), ngưá»i quản lý sẽ lấy lãi cá»§a ngưá»i vay mượn, vì cÅ©ng cách lý luáºn trên anh ta được quyá»n lấy lãi. Như váºy, anh ta sẽ ghi phần lãi + phần vốn và o biên bản vay mượn. Phần lãi nà y được chá»§ cho phép và gá»i là hoa hồng.
Vì không có lương, ngưá»i quản lý thá»i Äức Giêsu, có quyá»n được hưởng hoa hồng trên má»—i giao dịch, luáºt pháp cho phép anh ta được hưởng từ 25-50%, và phần hoa hồng đó được cá»™ng vá»›i vốn để ghi trên biên bản vay mượn.
Và dụ: Giả sá» ngưá»i quản lý (A) cho ông (B) vay 10 thùng lúa. Phần hoa hồng được thương lượng giữa hai bên: (A) và (B) là 50%. (phần nà y là phần thương lượng giữa hai bên, nó có thể Ãt hÆ¡n 50%, nhưng không được dưới 20%, nếu đồng ý sẽ tiến hà nh việc vay mượn)
Má»™t và dụ: ông (B) vay ông (A) 10 thùng lúa. Váºy phần hoa hồng cá»§a (A) là : 10 x 50% = 5 thùng. Ngưá»i quản lý (A) sẽ ghi và o biên bản vay mượn là : 10 + 5 = 15 thùng. Như váºy, ông (B) trên pháp lý đã vay cá»§a (A) là 15 thùng. Phần ông chá»§ 10 thùng, phần cá»§a ngưá»i quản lý là 5 thùng.
Mặc dù, ngưá»i quản lý trên nguyên tắc không được trả lương, nhưng cái phần hoa hồng nà y cÅ©ng khá hấp dẫn, nó hoà n toà n không đụng đến tà i sản cá»§a chá»§. ChÃnh vì thế má»›i nảy sinh vấn đỠlạm dụng.
Anh gá»i các con nợ đến, rồi há»i ngưá»i thứ nhất: “Bác nợ chá»§ tôi bao nhiêu váºy?†Ngưá»i ấy đáp: “Má»™t trăm thùng dầu ô-liuâ€. Ngưá»i quản lý bảo: “Bác cầm lấy biên lai cá»§a bác đây, ngồi xuống mau, viết năm chục thôiâ€. Món nợ đã được giảm từ 100 thùng dầu ô-liu xuống còn 50 thùng, tương đương vá»›i tiá»n công nháºt má»™t năm. Giảm 50%, có nghÄ©a ngưá»i quản lý sẽ mất phần hoa hồng cá»§a mình, còn phần tà i sản cá»§a chá»§ vẫn giữ nguyên
Như váºy, trong biên bản, lúc đầu ghi là : 100 thùng dầu (trong đó ngưá»i quản lý hưởng hoa hồng 50 thùng, cá»§a chá»§ là 50), bây giá» sá»a lại 50, có nghÄ©a ngưá»i quản lý chấp nháºn mất phần hoa hồng cá»§a mình để chỉ còn lại 50 hoà n lại cho chá»§.
Anh ta gá»i ngưá»i thứ hai Ä‘ang mắc nợ má»™t trăm bồ lúa, tức là khoảng 100 dạ lúa miến (kết quả thu hoạch cá»§a hÆ¡n 42 mẫu ruá»™ng tốt). Nay món nợ cá»§a ông giảm xuống còn 80 dạ, tức giảm 25% (anh ta đã hưởng hoa hồng 25% theo biên bản, cái phần rút bá»›t lại cÅ©ng là phần hoa hồng cá»§a anh, chứ không phải cá»§a chá»§)
Như váºy, trên nguyên tắc ANH TA KHÔNG BẤT LÆ¯Æ NG, ANH CHỈ BỎ, CHẤP NHẬN MẤT PHẦN HOA Há»’NG ÄÃNG Là ANH ÄÆ¯á»¢C HƯỞNG, VÀ Äà HOÀN LẠI TÀI SẢN CHO CHỦ. Cái khôn khéo cá»§a anh ở chá»—, dám chấp nháºn mất hoa hồng, để biến những con nợ kia thà nh ngưá»i chịu Æ¡n anh.
“VÀ CHỦ KHEN NGƯỜI QUẢN Là BẤT LÆ¯Æ NG ÄÓ Äà HÀNH ÄỘNG CÃCH KHÔN KHÉO: VÃŒ CON CÃI ÄỜI NÀY KHI Äá»I XỬ VỚI Äá»’NG LOẠI THÃŒ KHÔN KHÉO HÆ N CON CÃI Sá»° SÃNG.
Cách hà nh xá» cá»§a ngưá»i quản lý đã được chá»§ khen là khôn khéo, khôn khéo ở chá»— đã biết dùng tiá»n cá»§a Ä‘á»i nà y để mua lòng ngưá»i, mua bằng hữu cho tương lai và sá»± nghiệp sau nà y cá»§a mình, nhưng vẫn trên nguyên tắc không là m thiệt hại cho chá»§
“VÃŒ CON CÃI ÄỜI NÀY KHI Äá»I XỬ VỚI Äá»’NG LOẠI THÃŒ KHÔN KHÉO HÆ N CON CÃI Sá»° SÃNGâ€
Äiểm nhắm cá»§a dụ ngôn là : sá»± thông minh cá»§a má»™t ngưá»i khi nhìn đến tương lai, hoặc nói bằng ngôn ngữ tôn giáo, đó là chá»n lá»±a tháºn trá»ng khi nhìn đến việc cứu độ bản thân.
Các môn đệ cá»§a Äức Giêsu cÅ©ng phải hà nh động vá»›i má»™t sá»± minh mẫn và khôn ngoan như thế. Äức Giêsu bảo há» rằng, há» có thể há»c được nhiá»u nÆ¡i các con cái thế gian trong việc phân tÃch kỹ lưỡng hoà n cảnh, suy nghÄ© chÃn chắn và có má»™t cách ứng xá» thÃch hợp.
“PHẦN THẦY, THẦY BẢO CÃC CON: HÃY DÙNG TIỀN CỦA GIAN Dá»I MÀ MUA LẤY BẠN Há»®U, ÄỂ KHI MẤT HẾT TIỀN BẠC, THÃŒ HỌ SẼ ÄÓN TIẾP CÃC CON VÀO CHá»N AN NGHỈ ÄỜI ÄỜI.�
Chúa Giêsu tiếp tục đưa ra những lá»i khuyên thiết thá»±c cho việc sá» dụng tiá»n cá»§a gian dối.
Tạo lấy bạn bè! phát triển tình bạn! Äấy là lý do cá»§a lá»i khen ngợi.
“HÃY DÙNG TIỀN CỦA GIAN Dá»I MÀ MUA LẤY BẠN Há»®U,â€
Chúa Giêsu khi nói vá» tiá»n bạc, Ngà i luôn sá» dụng cụm từ “TIỀN CỦA GIAN Dá»Iâ€, vì tiá»n cá»§a không bao giá» trung thà nh vá»›i bất cứ ai, nay còn mai mất, nay nó nằm trong túi ngưá»i nà y, ngà y mai nó lại chạy sang túi ngưá»i khác. Như váºy, nếu biết dùng tiá»n cá»§a gian dối để mua lấy bằng hữu đó má»›i là sá»± khôn ngoan ở Ä‘á»i, mà ngưá»i quản lý bất lương trong dụ ngôn đã sá» dụng.
Äó là má»™t cuá»™c cách mạng tháºt sá»± vá» tiá»n bạc. Dùng tiá»n bạc như má»™t phương tiện để chia sẻ và sống tình bằng hữu. Tiá»n bạc tá»± nó không xấu. Nó có thể tạo ra niá»m vui cho những ngưá»i khác, và do đó là niá»m vui cho ngưá»i nà o đã góp phần và o niá»m vui ấy khi “ban tặngâ€!
“ÄỂ KHI MẤT HẾT TIỀN BẠC, THÃŒ HỌ SẼ ÄÓN TIẾP CÃC CON VÀO CHá»N AN NGHỈ ÄỜI ÄỜIâ€
Luca trong Tin Mừng cá»§a ông luôn nhấn mạnh đến Äấng Mêsia cá»§a những ngưá»i nghèo, nhiá»u hÆ¡n các thánh sá» khác. Nước Thiên Chúa hầu như thuá»™c vá» há», đến ná»—i những ngưá»i già u có chỉ và o được đó, nhá» sá»± bảo trợ và giá»›i thiệu cá»§a những ngưá»i nghèo mà những ngưá»i già u có là m bạn. Bà i Tin Mừng cho những ngưá»i già u có biết rằng, mình có thể được cứu và bước và o “nÆ¡i ở vÄ©nh cá»u†như thế nà o, khi mà ở nÆ¡i đó tiá»n bạc cá»§a há» không còn nữaâ€.
“”AI TRUNG TÃN TRONG VIỆC NHỎ, THÃŒ CŨNG TRUNG TÃN TRONG VIỆC LỚN; AI GIAN Dá»I TRONG VIỆC NHỎ, THÃŒ CŨNG GIAN Dá»I TRONG VIỆC LỚN. VẬY NẾU CÃC CON KHÔNG TRUNG THÀNH TRONG VIỆC TIỀN CỦA GIAN Dá»I, THÃŒ AI SẼ GIAO PHÓ CỦA CHÂN THẬT CHO CÃC CON?â€
Dá»±a và o Dụ ngôn, Chúa Giêsu đã đưa ra thêm những lá»i khuyên trong cuá»™c sống:
Thưá»ng ngưá»i ta thÃch chú ý và táºp trung và o những việc lá»›n mà coi thưá»ng những việc tầm thưá»ng, nhá» nhặt.
Nhưng dưới cái nhìn cá»§a Chúa Giêsu: chÃnh những việc nhá» má»›i là thước Ä‘o sá»± trung tÃn hay gian dối khi ngưá»i ta là m những việc lá»›n. “AI TRUNG TÃN TRONG VIỆC NHỎ, THÃŒ CŨNG TRUNG TÃN TRONG VIỆC LỚN; AI GIAN Dá»I TRONG VIỆC NHỎ, THÃŒ CŨNG GIAN Dá»I TRONG VIỆC LỚNâ€.
Như váºy, nếu ta biết trung tÃn ngay những việc nhá» thì má»›i bảo đảm ta sẽ trung tÃn trong việc lá»›n.
Việc nhá», việc lá»›n ở đây là việc gì?
Trong cái nhìn Nước trá»i:
+ Việc nhá», chÃnh là TRUNG THÀNH TRONG VIỆC SỬ DỤNG TIỀN CỦA GIAN Dá»I
+ Việc lớn: QUẢN Là NHỮNG CỦA CHÂN THẬT
Như váºy, chỉ khi nà o ta trung thà nh trong việc sá» dụng tiá»n cá»§a gian dối thì ta má»›i được giao phó cá»§a chân tháºt.
“KHÔNG ÄẦY TỚ NÀO CÓ THỂ LÀM TÔI HAI CHỦ: VÃŒ HOẶC NÓ GHÉT CHỦ NÀY VÀ MẾN CHỦ KIA; HOẶC PHỤC CHỦ NÀY VÀ KHINH CHỦ NỌ. CÃC CON KHÔNG THỂ LÀM TÔI THIÊN CHÚA MÀ LẠI LÀM TÔI TIỀN CỦA ÄÆ¯á»¢Câ€
Chúa Giêsu đưa ra lá»i khuyên cuối cùng trong Bà i Tin mừng hôm nay: “CÃC CON KHÔNG THỂ LÀM TÔI THIÊN CHÚA MÀ LẠI LÀM TÔI TIỀN CỦA ÄÆ¯á»¢Câ€
Chữ ‘Tiá»n Cá»§a’ viết vá»›i má»™t chữ hoa ở đầu để dịch từ ‘Mam-mon’, má»™t từ đáng khinh bỉ để chỉ thần tượng, vì nó mà ngưá»i ta trở thà nh nô lệ. Ta có là tù nhân bị tiá»n bạc xiá»ng xÃch, chiếm Ä‘oạt, đánh đòn vá»›i những lo âu vá» công việc không?
Äối vá»›i Äức Giêsu, không thể có bất kỳ thá»a hiệp nà o: Hoặc là Thiên Chúa, hoặc là tiá»n bạc. Chúng ta hãy thú nháºn chúng ta thưá»ng bị cám dá»— phục vụ luân phiên cả hai ông chá»§: Thiên Chúa ngà y Chúa nháºt, cho phần rá»—i cá»§a chúng ta và Thiên Chúa cá»§a các thương vụ, cá»§a hầu bao, lợi lá»™c sáu ngà y còn lại trong tuần.
Amen.
_____________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

