Từ ngà n xưa và cho đến ngà y nay, ngưá»i khiêm tốn Ä‘á»u đáng được ngưá»i Ä‘á»i mến phục, kÃnh yêu. Trái lại, kẻ kiêu ngạo thì Ä‘á»u bị chê trách. Nếu há» là ngưá»i quyá»n cao, chức trá»ng thì ngưá»i ta có thể sợ, nhưng không há» kÃnh chút nà o. Sách Huấn ca cho ta những lá»i dạy thiết thá»±c: “Con Æ¡i… cà ng là m lá»›n, con cà ng phải tá»± hạ, như thế, con sẽ được đẹp lòng Äức Chúaâ€.
Ta thấy rằng quyá»n năng Äức Chúa thì lá»›n lao: Ngưá»i được tôn vinh nÆ¡i các kẻ khiêm nhưá»ng. Kẻ kiêu ngạo thì vô phương cứu chữa, vì sá»± xấu xa đã ăn sâu má»c rá»… trong nóâ€(Hc 3,18.20.28) (bà i Ä‘á»c thứ nhất).
Câu chuyện hôm nay chúng ta nghe được Thánh Luca kể xảy ra tại nhà má»™t ngưá»i Pharisêu, ông nà y đã má»i Chúa Giêsu đến dùng bữa trưa sau buổi cá» hà nh phụng vụ ngà y Sabát. Hẳn nhiên vá»›i quy luáºt thông thưá»ng cá»§a ngưá»i Do Thái, vụ khách quan trá»ng nhất ngồi ở giữa, ngưá»i chá»§ ở bên cạnh, còn những ngưá»i khác cứ theo tuổi mà ngồi và o. Nhưng rồi cÅ©ng vẫn có ngưá»i nà o đó muốn ngồi và o chá»— cao hÆ¡n cá»§a ai đó, gần vá»›i trung tâm hÆ¡n.
Nháºn thấy ở đó có những thá»±c khách háo hức chá»n chá»— nhất, Chúa Giêsu liá»n nói vá»›i há» má»™t dụ ngôn, trong đó Ngà i má»i gá»i ngưá»i ta hãy sống khiêm nhưá»ng bằng cách chá»n lấy địa vị sau chót: khi anh được má»i Ä‘i ăn cưới, anh đừng ngồi và o chá»— nhất, kẻo lỡ có nhân váºt nà o quan trá»ng cÅ©ng được má»i… Trái lại, khi được má»i, anh hãy ngồi và o chá»— cuối.
Tháºt thế, rất dá»… hiểu rằng con ngưá»i vẫn thưá»ng báºn tâm là đạt được vinh quang và danh tiếng, là xác định địa vị, đạt được các vị trÃ. Má»—i ngưá»i cứ muốn ở cao hÆ¡n ngưá»i khác, xa hÆ¡n ngưá»i khác. Những ngưá»i đồng bà n vá»›i Chúa Giêsu hôm ấy đã tá» lá»™ khuynh hướng nà y ra qua việc muốn có những chá»— nhất. Chúa Giêsu hẳn là mỉm cưá»i khi thấy cảnh tượng ấy, Ngưá»i má»›i nói vá»›i há» má»™t dụ ngôn.
Khao khát danh dá»± và uy thế, ra sức đánh bóng hà o quang cá»§a mình Ä‘á»u không có giá trị gì trước nhan Thiên Chúa. Chúng ta không được báºn tâm vá» cái tôi cá»§a mình, vì đó là má»™t thứ Ãch ká»·. Do đó, chá»n chá»— cuối không phải để được ngưá»i ta ca ngợi, nhưng để trở thà nh lá»›n trước nhan Thiên Chúa.
Khao khát danh vá»ng, chức tước, uy quyá»n là chuyện không đáng kể đối vá»›i Thiên Chúa. Chúng ta không được dà nh sức lá»±c và thì giá» cho việc ấy. Tất cả những việc ấy Ä‘á»u là báºn tâm lo cho cái tối cá»§a mình, là má»™t dạng Ãch ká»·. Chúng ta phải để cho Thiên Chúa phân phối các chá»— ngồi. Giá trị và tầm quan trá»ng cá»§a chúng ta hoà n toà n tùy thuá»™c Thiên Chúa, chứ không tùy thuá»™c tham vá»ng cua chúng ta. Äức Maria đã hiểu như thế khi hát: “Chúa hạ bệ những ai quyá»n thế, Ngưá»i nâng cao má»i kẻ khiêm nhưá»ng†(Lc 1, 52). Tuy nhiên, tháºt không dá»… gì có được “não trạng†cá»§a Thiên Chúa!
Qua đó, ta thấy Chúa Giêsu chỉ má»™t quy luáºt ứng xá» khôn khéo, đó là : khi Ä‘i dá»± tiệc cứ chá»n chá»— thấp, không phải do khiêm tốn, nhưng do tÃnh toán, và cứ để cho chá»§ nhà bố trà chá»— cho khách má»i. Như thế, ta sẽ khá»i xấu hổ khi bị chá»§ nhà má»i ngồi lùi xuống mà nhưá»ng chá»— cho ngưá»i đáng trá»ng hÆ¡n, hoặc sẽ được nở mặt nở mà y khi được chá»§ nhà má»i ngồi lên trên. Hẳn là ngưá»i ta nhá»› đến Ä‘oạn sách Cn 25,6-7.
Tháºt ra, Chúa Giêsu muốn gợi lại quy luáºt ứng xá» khôn khéo. Chúa nói theo kiểu dụ ngôn nhằm cho chúng ta hiểu rằng cứ lo tìm chá»— và tìm danh dá»± thì thất bại thôi; tốt nhất cứ để cho chá»§ nhà bố trà chá»— ngồi. Äiá»u nà y đúng vá»›i loà i ngưá»i, theo những quy luáºt há» Ä‘ang theo. Nhưng Chúa Giêsu nói thế để đưa chúng ta đến khẳng định: “Phà m ai tôn mình lên sẽ bị Thiên Chúa hạ xuống; còn ai hạ mình xuống sẽ được Thiên Chúa tôn lên†(c. 11). Chúng ta không thể không nghÄ© tá»›i dụ ngôn ngưá»i Pharisêu và ngưá»i thu thuế, vá»›i câu kết tương tá»± (Lc 18,14). Khi các môn đệ cãi nhau vá» chá»— nhất, Äức Giêsu đã dạy há» vá» sá»± phục vụ (22,24-27).
Lá»i khuyến cáo cá»§a Chúa Giêsu còn tiá»m ẩn má»™t ý nghÄ©a sâu sắc hÆ¡n. Ãối vá»›i Ngà i, tiệc cưới tượng trưng cho Nước Thiên Chúa, trong đó kẻ nà o nhắc mình lên sẽ bị hạ xuống, còn kẻ hạ mình xuống sẽ được nhắc lên. Vượt ngoà i tầm đòi há»i cá»§a xã giao, lá»i nói cá»§a Chúa là m cho con ngưá»i Ä‘i xuống chiá»u sâu cá»§a khiêm nhưá»ng và tiến lên chiá»u cao cá»§a Nước Thiên Chúa. Nước Thiên Chúa là má»™t vinh dá»±, má»™t ân ban, mà chỉ những ai tá»± hạ và ý thức mình là hư vô má»›i có thể lãnh nháºn. Còn kẻ tưởng mình cao trá»ng, chắc chắn không thể chiếm hữu Nước Thiên Chúa, và Thiên Chúa chống lại kẻ kiêu căng, nhưng ban Æ¡n cho ngưá»i khiêm nhưá»ng.
Vá»›i tất cả tâm tình đó, ta được má»i gá»i nhìn nháºn những gì chúng ta là , chúng ta có Ä‘á»u là do bởi lãnh nháºn. Chúa Giêsu đã nhiá»u lần khẳng định Ngưá»i bởi Chúa Cha mà ra và má»i sá»± Ngưá»i có Ä‘á»u do Cha ban tặng (Ga 7, 29; 16, 28; 17, 1-26). Quanh ta, cạnh ta, ta vẫn thấy có nhiá»u ngưá»i ngông cuồng, tá»± cao tá»± đại? Giản đơn để trả lá»i đó là vì há» vô tình hay chá»§ ý quên mất sá»± tháºt nà y: hỠđược tạo thà nh chứ không phải tá»± mình mà có. Nếu giả như há» xác tÃn rằng ngay chÃnh sá»± sống và những khả năng, chức pháºn, những thà nh quả hay công nghiệp cá»§a há» Ä‘á»u do bởi đã lãnh nháºn, thì chắc chắn sẽ không có lý do gì để lên mặt, để tá»± mãn trong cao ngạo hay cuồng ngông.
Và rồi nhìn nháºn rằng chúng ta chỉ thá»±c sá»± là mình nếu biết sống và hoạt động theo ý Äấng tạo nên chúng ta. Chúa Kitô nhiá»u lần khẳng định rằng Ngưá»i đến thế gian nà y không phải là m theo ý riêng mà để chu toà n thánh ý Chúa Cha (Ga 6, 38; 7,17). Ngưá»i nhìn nháºn việc thá»±c thi thánh ý Chúa Cha chÃnh là lẽ sống cá»§a Ngưá»i. “Lương thá»±c cá»§a Thầy là thi hà nh ý muốn cá»§a Äấng đã sai Thầy, và hoà n tất công trình cá»§a Ngưá»i†(Ga 4, 34).
Khi đã tin nháºn rằng những gì chúng ta Ä‘ang là , Ä‘ang Ä‘á»u do bởi đã lãnh nháºn từ ai đó thì việc sá» dụng sá»± sống mình, các khả năng cá»§a mình theo ý ngưá»i ban tặng là lẽ tất yếu đương nhiên. Má»™t trong những ý nghÄ©a cá»§a cuá»™c Ä‘á»i con ngưá»i đó là sống cho tha nhân, sống vì tha nhân. “Con Ngưá»i đến thế gian nà y không phải để được hầu hạ, nhưng để hầu hạ ngưá»i ta và hiến dâng mạng sống là m giá chuá»™c muôn ngưá»i†(Mt 20, 28).
Vá»›i lá»i má»i gá»i và gương sống tá»± hạ, khiêm nhưá»ng cá»§a Chúa từ lúc sinh ra cho đến lúc chết trên Tháºp giá, chúng ta hãy quyết Ä‘i và o con đưá»ng khiêm nhưá»ng bằng cách sống đúng vá»›i giá»›i hạn cá»§a má»™t thụ tạo nhá» bé trước mặt Thiên Chúa vô biên, để nhỠđó Ngà i sẽ là tất cả cho chúng ta.
Sống trong xã há»™i ngà y cà ng tiến bá»™, con ngưá»i tá»± nhiên muốn vượt lên khá»i những cái tầm thưá»ng hiện tại. Há» muốn tìm cho mình má»™t địa vị nà o đó để đảm bảo cho cuá»™c sống; há» ham muốn già u sang, uy quyá»n, muốn chiếm cho mình chá»— nhất nÆ¡i công há»™i, tiệc tùng. Nhưng Chúa Giêsu trong bà i Tin Mừng hôm nay lại đỠra nét đặc thù cá»§a Kitô giáo Ä‘i ngược vá»›i thái độ hám danh và cÅ©ng là bà i há»c cho má»—i ngưá»i, đó là bà i há»c khiêm nhưá»ng.
Ta được má»i gá»i nhìn lên Chúa Giêsu hạ mình và xả thân má»™t cách quảng đại vá»›i anh chị em đồng loại. Và như váºy khi ta sống tinh thần khiêm hạ, xả ká»· không phải chỉ là lá»i khuyên nhưng trở thà nh nếp sống đạo má»›i cá»§a chúng ta theo gương Chúa Giêsu, Ãấng đã dạy chúng ta hãy há»c vá»›i Ngưá»i mà ở khiêm nhưá»ng và hiá»n là nh trong lòng; và đã mở cá»a Nước Trá»i và bà n tiệc Nước Trá»i chỉ dà nh cho những ngưá»i như váºy.
Huệ Minh

