Thánh Rô-xa Li-ma, trinh nữ
Rô-xa sinh năm 1586 tại Li-ma, thá»§ đô nước Pê-ru, bắt đầu táºp các nhân đức khi còn ở nhà cha mẹ. Sau khi lui và o má»™t khu vưá»n cá»§a cha mẹ, chị nháºn áo dòng thánh Äa-minh, sống lý tưởng chiêm niệm, hãm mình và tông đồ. Vì ao ước cho thổ dân ở châu Mỹ La-tinh được đón nháºn Æ¡n cứu độ, chị đã thá»±c hiện Ä‘á»i sống khắc khổ phi thưá»ng mà chỉ có sức sống thân máºt vá»›i Chúa Ki-tô má»›i Ä‘em lại cho chị sức chịu đựng. Chị qua Ä‘á»i ngà y 24 tháng 8 năm 1617.
Giáo đầu
Chá»§ sá»±Lạy Chúa Trá»i, xin mở miệng con,
Cộng đoà ncho con cất tiếng ngợi khen Ngà i.
Tv 99
ÄCChúa là Vua cao cả,
nà o ta hãy đến bái thá» Ngưá»i.
1Hãy tung hô Chúa, hỡi toà n thể địa cầu, *
2phụng thá» Chúa vá»›i niá»m hoan há»·,
và o trước thánh nhan Ngưá»i giữa tiếng hò reo.
ÄCChúa là Vua cao cả,
nà o ta hãy đến bái thá» Ngưá»i.
3Hãy nhìn nháºn Chúa là Thượng Äế,
chÃnh Ngưá»i dá»±ng nên ta, ta thuá»™c vá» Ngưá»i, *
ta là dân Ngưá»i, là đoà n chiên Ngưá»i dẫn dắt.
ÄCChúa là Vua cao cả,
nà o ta hãy đến bái thá» Ngưá»i.
4Hãy và o cá»a thánh Ä‘iện cất tiếng tạ Æ¡n,
tá»›i khuôn viên Ä‘á»n và ng dâng lá»i ca ngợi, *
tạ Æ¡n Chúa và chúc tụng danh Ngưá»i.
ÄCChúa là Vua cao cả,
nà o ta hãy đến bái thá» Ngưá»i.
5Bởi vì Chúa nhân háºu,
muôn ngà n Ä‘á»i Chúa vẫn trá»n tình thương, *
qua bao thế hệ vẫn má»™t niá»m thà nh tÃn.
ÄCChúa là Vua cao cả,
nà o ta hãy đến bái thá» Ngưá»i.
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
tá»± muôn Ä‘á»i và chÃnh hiện nay
luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
ÄCChúa là Vua cao cả,
nà o ta hãy đến bái thá» Ngưá»i.
Giáo đầu
Chá»§ sá»±Lạy Chúa Trá»i, xin tá»›i giúp con.
Cộng đoà nMuôn lạy Chúa, xin mau phù trợ.
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
tá»± muôn Ä‘á»i và chÃnh hiện nay
luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
Ha-lê-lui-a.
Thánh thi
Muôn lạy Chúa Ba Ngôi cực thánh,
Chúa tà i tình thống lãnh thá»i gian,
Cho ngưá»i suốt buổi là m ăn,
Äêm vá» trá»n giấc yên hà n nghỉ ngÆ¡i.
Kinh cầu nguyện, ngà n lá»i con hát,
Thoả nhưá»ng bao, bát ngát trá»i mây !
Ngà y qua rồi lại đến ngà y
Sống Ä‘á»i vinh hiển sum vầy cùng Cha.
Trước bệ rồng thiết tha quỳ lạy,
Thần dân Ngà i hết thảy nà i van
ÄÆ°á»£c cùng chư thánh thiên đà ng
Tưng bừng góp tiếng hoà vang nguyện cầu.
Äoà n con cái khấu đầu phá»§ phục
Dâng những lá»i hoan chúc hiển vinh :
Ba Ngôi một Chúa nhân là nh
Muôn ngà n phước cả uy linh vô cùng.
Ca vịnh
Tv 9B (10)
Lá»i kinh tạ Æ¡n
Hỡi anh em là những kẻ nghèo khó, anh em tháºt có phúc, vì Nước Thiên Chúa là cá»§a anh em (Lc 6,20).
I
ÄCChúa xét xá» công minh cho kẻ nghèo hèn.
22Lạy Chúa, sao Chúa nỡ đứng xa,
ngà y khốn quẫn, sao Ngà i đà nh ẩn mặt ! *
23Kẻ ác kiêu căng Ä‘uổi bắt ngưá»i nghèo khổ :
hỠmắc phải mưu nó đã bà y ra.
24Kẻ ác khoe khoang tham vá»ng cá»§a mình,
bóc lá»™t ngưá»i ta, xúc phạm khinh thưá»ng Chúa. *
25Kẻ ác dám ngông nghênh bảo rằng :
“Chúa chẳng phạt, vì có Chúa đâu !â€
26Tư tưởng nó chung quy là váºy. *
Nó là m gì cũng vẫn thà nh công,
đối vá»›i nó, phán quyết Ngà i tháºt quá xa vá»i.
27Má»i thù địch, nó khinh thưá»ng tất cả, *
lại còn tự nhủ : “Ta không hỠnao núng,
chẳng Ä‘á»i nà o phải hoạn nạn đâu !â€
28Miệng độc dữ Ä‘iêu ngoa, những buông lá»i nguyá»n rá»§a,
lưỡi nói toà n chuyện gian ác bất công. *
29Nó phục cạnh xóm là ng
giết trá»™m ngưá»i vô tá»™i,
30mắt rình ai yếu thế.
Chẳng khác nà o sư tá»
phục sẵn ở trong hang,
nó phục nơi ẩn khuất
rình bắt ngưá»i nghèo khổ,
lừa và o lưới nó giăng.
31Nó rạp xuống nép mình,
vồ lấy ngưá»i yếu thế,
nanh vuốt ghì cho chặt.
32Nó nhủ thầm : “Thiên Chúa đã quên,
Ngưá»i che mặt, chẳng bao giá» thấy nữa.â€
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
tá»± muôn Ä‘á»i và chÃnh hiện nay
luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
ÄCChúa xét xá» công minh cho kẻ nghèo hèn.
IIÄCLạy Chúa, Chúa để ý đến ngưá»i khổ cá»±c Ä‘au thương.
33Lạy Chúa, xin đứng dáºy ra tay,
xin đừng quên những ngưá»i nghèo khổ. *
34Sao kẻ ác dám khinh thưá»ng Thiên Chúa,
dám nhá»§ thầm : “Chúa chẳng phạt đâu !â€
35Nhưng Chúa nhìn nỗi khổ cực đau thương,
Chúa để ý, tự tay lo liệu. *
Ngưá»i yếu thế giao phó Ä‘á»i mình cho Chúa,
kẻ mồ côi được chÃnh Chúa phù trì.
36Xin Ä‘áºp tan thế lá»±c ngưá»i gian ác,
xin trị tội nó để không ai còn thấy nó nữa. *
37Chúa là Vua muôn thuở muôn Ä‘á»i,
miá»n đất Chúa sạch bóng chư dân.
38Lạy Chúa, Ngà i nghe thấy ước vá»ng cá»§a kẻ nghèo hèn ;
Ngà i cho há» an lòng và lắng tai nghe há», *
39để bênh kẻ mồ côi và ngưá»i bị áp bức,
khiến cho kẻ mang thân cát bụi
chẳng còn khủng bố ai.
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
tá»± muôn Ä‘á»i và chÃnh hiện nay
luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
ÄCLạy Chúa, Chúa để ý đến ngưá»i khổ cá»±c Ä‘au thương.
Tv 11 (12)
Xin Chúa xét xỠcông minh
Vì chúng ta nghèo hèn khốn khổ, nên Chúa Cha đã Ä‘oái thương sai Con Má»™t Ngưá»i đến cứu chúng ta (thánh Âu-tinh).
ÄCLá»i Chúa phán là lá»i chân tháºt,
như bạc nấu trong lò.
2Xin cứu nguy, lạy Chúa,
vì chẳng còn thấy ai đạo hạnh, *
giữa loà i ngưá»i, không má»™t kẻ tÃn trung.
3Ngưá»i vá»›i ngưá»i chỉ nói lá»i gian dối,
môi phỉnh phá», lòng má»™t dạ hai.
4Ước gì Chúa xẻo môi phỉnh phá»
và cắt lưỡi ba hoa !
5Bá»n chúng nói :
“Sức mạnh ta là ba tấc lưỡi, *
vá»›i môi mép nà y, ai là m chá»§ được ta ?â€
6Chúa phán rằng :
“Trước cảnh ngưá»i nghèo bị áp bức,
kẻ khốn cùng rên siết thở than, *
giỠđây Ta đứng dáºy,
ban Æ¡n giải thoát cho kẻ mong chá».â€
7Lá»i Chúa phán là lá»i chân tháºt,
như bạc nấu trong lò,
đã bảy lần tinh luyện.
8Vâng lạy Chúa, Ngà i bảo vệ chúng con,
giữ cho khá»i bá»n nà y mãi mãi.
9Phưá»ng gian ác nhởn nhÆ¡ khắp chốn,
chuyện đê hèn đầy dẫy nhân gian.
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
tá»± muôn Ä‘á»i và chÃnh hiện nay
luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
ÄCLá»i Chúa phán là lá»i chân tháºt,
như bạc nấu trong lò.
Xướng đáp
XChúa dẫn kẻ nghèo hèn Ä‘i theo đưá»ng công chÃnh,
Ädạy cho biết đưá»ng lối cá»§a Ngưá»i.
Bà i Ä‘á»c 1
Â
Gr 1,1-19
Thiên Chúa gá»i ông Giê-rê-mi-a là m ngôn sứGiê-rê-mi-a hầu như miá»…n cưỡng
nháºn lá»i má»i gá»i lãnh má»™t sứ mạng nặng ná». Sau nà y ông sẽ nếm má»i mùi cay đắng, và sẽ trách Thiên Chúa không giữ lá»i hứa trợ giúp ông. Äiá»u nà y cà ng là m ta khâm phục hÆ¡n thái độ trung kiên cá»§a má»™t kẻ anh hùng, hầu như má»™t mình đương đầu vá»›i tất cả. Nhưng khi ông chu toà n sứ mạng, chÃnh Thiên Chúa ban sức mạnh cho ông.
TrÃch sách ngôn sứ Giê-rê-mi-a.
1 Äây là những lá»i cá»§a ông Giê-rê-mi-a, con ông Khin-ki-gia-hu, thuá»™c hà ng tư tế ở A-na-thốt trong đất Ben-gia-min. 2 Những lá»i nà y, ÄỨC CHÚA đã phán vá»›i ông từ năm thứ mưá»i ba triá»u vua Giô-si-gia-hu ; vua nà y là con vua A-môn và là vua Giu-Ä‘a, 3 qua triá»u vua GiÆ¡-hô-gia-kim là con vua Giô-si-gia-hu và là vua Giu-Ä‘a, cho đến cuối năm thứ mưá»i má»™t triá»u vua XÃt-ki-gia-hu ; vua nà y cÅ©ng là con vua Giô-si-gia-hu và là vua Giu-Ä‘a, tá»›i khi Giê-ru-sa-lem bị phát lưu và o tháng thứ năm.
4 Có lá»i ÄỨC CHÚA phán vá»›i tôi rằng :
5“Trước khi cho ngươi thà nh hình trong dạ mẹ,
Ta đã biết ngươi ;
trước khi ngươi lá»t lòng mẹ, Ta đã thánh hoá ngươi,
Ta đặt ngươi là m ngôn sứ cho chư dân.â€
6 Nhưng tôi thưa : “Ôi ! Lạy ÄỨC CHÚA là Chúa Thượng, con đây còn quá trẻ, con không biết ăn nói !â€
7ÄỨC CHÚA phán vá»›i tôi : “Äừng nói ngươi còn trẻ !
Ta sai ngươi đi đâu, ngươi cứ đi ;
Ta truyá»n cho ngươi nói gì, ngươi cứ nói.
8Äừng sợ chúng, vì Ta ở vá»›i ngươi để giải thoát ngươiâ€,
– sấm ngôn cá»§a ÄỨC CHÚA.
9Rồi ÄỨC CHÚA giÆ¡ tay chạm và o miệng tôi và phán :
“Äây Ta đặt lá»i Ta và o miệng ngươi.
10Coi, hôm nay Ta đặt ngươi đứng đầu các dân các nước,
để nhổ, để láºt, để huá»·, để phá, để xây, để trồng.â€
11 Có lá»i ÄỨC CHÚA phán vá»›i tôi rằng : “Giê-rê-mi-a, ngươi thấy gì ?†Tôi thưa : “Tôi thấy má»™t nhánh ‘cây canh thức’.†12 ÄỨC CHÚA liá»n phán vá»›i tôi : “Ngươi thấy đúng, vì Ta Ä‘ang canh thức để thi hà nh lá»i Ta.â€
13 Lại có lá»i ÄỨC CHÚA phán vá»›i tôi rằng : “Ngươi thấy gì ?†Tôi thưa : “Tôi thấy má»™t cái nồi sôi sùng sục, mặt nồi từ phÃa Bắc nghiêng xuống.†14 Và ÄỨC CHÚA phán vá»›i tôi :
“Từ phÃa Bắc tai hoạ sẽ áºp xuống má»i cư dân xứ nà y ;
15vì đây Ta kêu gá»i tất cả các dòng tá»™c
thuá»™c các vương quốc phÃa Bắc,
– sấm ngôn cá»§a ÄỨC CHÚA.
Chúng sẽ đến, và mỗi dân sẽ đặt ngai của mình
tại lối và o các cổng Giê-ru-sa-lem ;
từ phÃa tưá»ng thà nh sẽ bị chúng phá đổ,
tất cả các thà nh khác cá»§a Giu-Ä‘a cÅ©ng váºy.
16Ta sẽ tuyên án phạt cư dân xứ nà y,
lên án má»i hà nh vi gian ác cá»§a chúng,
vì chúng đã bá» Ta, đã đốt hương kÃnh các thần khác
và đã sụp lạy những sản phẩm tay chúng là m ra.
17Còn ngươi, ngươi hãy thắt lưng.
Hãy trá»—i dáºy ! Hãy nói vá»›i chúng
tất cả những gì Ta sẽ truyá»n cho ngươi.
Trước mặt chúng, ngươi đừng run sợ ;
nếu không, trước mặt chúng,
chÃnh Ta sẽ là m cho ngươi run sợ luôn.
18Nà y, hôm nay, chÃnh Ta là m cho ngươi
nên thà nh trì kiên cố,
nên cá»™t sắt tưá»ng đồng chống lại cả xứ :
từ các vua Giu-đa đến các thủ lãnh,
các tư tế và toà n dân trong xứ.
19Chúng sẽ giao chiến với ngươi,
nhưng sẽ không là m gì được,
vì –sấm ngôn cá»§a ÄỨC CHÚA–
có Ta ở vá»›i ngươi để giải thoát ngươi.â€
Xướng đáp
Gr 1,5ab.9b ; Is 42,6
XTrước khi cho ngươi thà nh hình trong dạ mẹ, Ta đã biết ngươi ; trước khi ngươi lá»t lòng mẹ, Ta đã thánh hoá ngươi.
ÄTa đặt lá»i Ta và o miệng ngươi.
XTa là Äức Chúa, Ta đã gá»i ngươi, vì muốn là m sáng tỠđức công chÃnh cá»§a Ta,
Ta đặt ngươi là m giao ước với dân, là m ánh sáng chiếu soi muôn nước.
ÄTa đặt lá»i Ta và o miệng ngươi.
Bà i Ä‘á»c 2
Năm cách sám hối
TrÃch bà i giảng cá»§a thánh Gio-an Kim Khẩu, giám mục.
Hẳn anh em muốn tôi nhắc anh em vá» cách thức sám hối ? Chắc chắn là có nhiá»u cách sám hối khác nhau, và cách nà o cÅ©ng đưa ta vá» trá»i.
Cách sám hối thứ nhất : lên án tá»™i lá»—i mình : Hãy là ngưá»i đầu tiên xưng ra tá»™i lá»—i cá»§a bạn để được nên công chÃnh. Ngôn sứ cÅ©ng nói : Con đã xưng tá»™i ra vá»›i Chúa, chẳng giấu Ngà i lầm lá»—i cá»§a con. Và chÃnh Ngà i đã tha thứ tá»™i vạ cho con. Váºy cả bạn nữa, hãy lên án tá»™i lá»—i mình đã phạm. Và thế là đủ để bạn được Chúa thứ tha. Tháºt váºy, ai lên án tá»™i lá»—i mình đã phạm, sẽ lâu sa ngã lại hÆ¡n. Hãy thúc đẩy lương tâm để lương tâm ở ngay trong bạn tố cáo tá»™i lá»—i bạn, và sau nà y lương tâm khá»i tố cáo bạn trước toà Chúa.
Äó là cách sám hối hoà n hảo nhất. Cách thứ hai không kém gì cách thứ nhất : Kẻ thù có sỉ nhục chúng ta, chúng ta đừng để bụng ; hãy chế ngá»± tÃnh giáºn há»n ; hãy tha thứ tá»™i lá»—i cho anh em, và như thế, chúng ta có xúc phạm đến Chúa Ä‘iá»u gì, Ngưá»i cÅ©ng sẽ thứ tha. Äó là cách thứ hai để tẩy sạch tá»™i lá»—i. Chúa nói : Tháºt váºy, nếu anh em tha lá»—i cho ngưá»i ta, thì Cha anh em trên trá»i cÅ©ng tha thứ cho anh em.
Bạn có muốn há»c cách sám hối thứ ba nữa không ? Hãy hết lòng cầu nguyện cho chu đáo và sốt sắng.
Nếu bạn muốn biết cách thứ tư, thì tôi xin nói : đó là việc là m phúc bố thÃ. Việc nà y có nhiá»u hiệu lá»±c rá»™ng rãi.
Ngoà i ra, sống giản dị và ăn ở khiêm nhưá»ng cÅ©ng là má»™t cách sám hối không thua kém bất cứ cách nà o đã nói trên đây. Cách sám hối nà y tiêu diệt tá»™i lá»—i táºn căn. Ngưá»i thu thuế đã là m chứng Ä‘iá»u đó. Anh không kể ra được những việc là nh, nhưng thay và o đó, anh đã dâng lên lòng khiêm tốn cá»§a mình và đã trút được gánh nặng tá»™i lá»—i.
Thế là chúng tôi đã cho anh em thấy năm cách sám hối : thứ nhất là lên án tá»™i lá»—i, thứ hai là tha thứ lá»—i lầm cho ngưá»i thân cáºn, thứ ba là cầu nguyện, thứ bốn là là m phúc bố thÃ, thứ năm là ăn ở khiêm nhưá»ng.
Bạn đừng có thụ động, nhưng ngà y nà o cÅ©ng phải dùng tất cả những phương thế trên đây mà tiến lên. Vì lẽ đây là những phương thế dá»… theo, và bạn cÅ©ng không thể viện cá»› là nghèo. Dầu bạn có nghèo lắm Ä‘i nữa, bạn vẫn có thể dẹp bá» thói giáºn há»n, sống khiêm tốn, chuyên cần cầu nguyện, lên án tá»™i lá»—i, và cảnh nghèo đâu có gây trở ngại nà o cho bạn. Tôi nói gì nữa đây, bởi vì, khi chúng ta theo cách sám hối trong đó cần phải cho tiá»n (nghÄ©a là phải là m phúc bố thÃ), thì ngay cả cảnh nghèo cÅ©ng không cản trở chúng ta thi hà nh mệnh lệnh kia ? Bà goá bá» hai đồng tiá»n kẽm và o thùng đã chứng thá»±c Ä‘iá»u đó.
Váºy khi chúng ta đã há»c được cách chữa là nh thương tÃch, chúng ta hãy sá» dụng các phương dược đó, để sau khi sức khoẻ được phục hồi tháºt sá»±, chúng ta sẽ mạnh dạn đến hưởng tiệc thánh, sẽ được vinh dá»± lá»›n lao là đi nghênh đón Vua Ki-tô vinh hiển, và mãi mãi chúng ta được phúc lá»™c vÄ©nh cá»u nhỠân sá»§ng và lòng từ bi nhân háºu cá»§a Äức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta.
Xướng đápTb 12,8ac.9a ; Lc 6,37c-38a
X Cầu nguyện, ăn chay là việc tốt, là m phúc bố thà thì đẹp hÆ¡n là tÃch trữ và ng bạc,
Ävì việc bố thà tẩy sạch má»i tá»™i lá»—i.
XAnh em hãy tha thứ, thì sẽ được Thiên Chúa thứ tha. Anh em hãy cho thì sẽ được Thiên Chúa cho lại.
Ävì việc bố thà tẩy sạch má»i tá»™i lá»—i.
Lá»i nguyện
Lạy Chúa, chỉ có Chúa má»›i là m cho chúng con nên má»™t lòng má»™t ý, xin cho tất cả chúng con biết yêu luáºt Chúa truyá»n và mong Ä‘iá»u Chúa hứa, để dầu sống giữa cảnh thế sá»± thăng trầm, chúng con vẫn má»™t lòng thiết tha vá»›i cõi phúc chân tháºt. Chúng con cầu xin
Bà i Ä‘á»c 2 (Thánh Rô-xa Li-ma)
Ta hãy biết rằng :
lòng yêu mến Äức Ki-tô vượt hẳn má»i hiểu biếtTrÃch bút ký cá»§a thánh Rô-xa Li-ma, trinh nữ.
Chúa Cứu Thế đã lên tiếng và Ngưá»i đã trịnh trá»ng tuyên bố : “Ai nấy hãy biết rằng ân sá»§ng theo sau quẫn bách. Hãy ý thức rằng nếu không mang nặng khổ Ä‘au thì không thể đạt tá»›i đỉnh cao ân sá»§ng. Hãy hiểu rằng lao nhá»c cà ng gia tăng thì mức độ ân huệ cÅ©ng tăng lên theo. Váºy hãy tháºn trá»ng kẻo lầm đưá»ng hay bị lừa dối. Äây má»›i tháºt là cái thang duy nhất bắc lên thiên đà ng, ngoà i tháºp giá, không có con đưá»ng nà o khác dẫn lên trá»i.â€
Nghe những lá»i đó, má»™t sức mạnh phi thưá»ng xâm chiếm lấy tôi, như Ä‘em tôi ra giữa công trưá»ng để tôi lá»›n tiếng nói cho má»i ngưá»i bất luáºn tuổi tác, nam nữ, giai cấp : “Hỡi đồng bà o, xin nghe đây ! Hỡi chư dân, xin nghe đây ! Vâng lệnh Äức Ki-tô và theo những lá»i chÃnh miệng Ngưá»i đã thốt ra, tôi xin khuyên nhá»§ anh chị em : chúng ta không thể lãnh nháºn được ân sá»§ng, nếu chúng ta không chịu Ä‘au khổ. Váºy cần phải chịu Ä‘au khổ chồng chất thì má»›i được thông phần sâu xa bản tÃnh Thiên Chúa, má»›i được hưởng vinh quang dà nh cho con cái Thiên Chúa và hạnh phúc trá»n vẹn cho linh hồn.â€
CÅ©ng chÃnh sức mạnh ấy đã mãnh liệt thôi thúc tôi rao giảng vẻ đẹp cá»§a ân sá»§ng Thiên Chúa. Äiá»u đó khiến tôi băn khoăn lo lắng, khiến tôi vã mồ hôi và thở hổn hển. Quả váºy, dưá»ng như tôi cảm thấy thân xác không thể nà o giam giữ được linh hồn nữa. Nhưng linh hồn đã bứt tung xiá»ng xÃch trói buá»™c để tá»± do, má»™t mình và nhanh nhẹn hÆ¡n, rảo khắp thế giá»›i mà tuyên bố rằng : “Ôi, giả như ngưá»i Ä‘á»i biết rằng ân sá»§ng cá»§a Thiên Chúa là điá»u vÄ© đại xiết bao, đẹp đẽ biết mấy, cao trá»ng và quý giá dưá»ng nà o, trong ân sá»§ng ẩn giấu biết bao Ä‘iá»u quý báu, biết bao kho tà ng, biết bao hạnh phúc hoan lạc, thì hẳn há» sẽ hết sức lo lắng và chuyên cần chiếm cho được vất vả khổ Ä‘au. Má»i ngưá»i trên thế giá»›i, thay vì tìm cá»§a cải già u sang, có lẽ sẽ tìm những phiá»n nhiá»…u, bệnh táºt và khốn khổ hầu đạt được kho tà ng vô giá chất chứa ân sá»§ng. Äó là chiến phẩm và là mối lợi cuối cùng dà nh cho ngưá»i có lòng kiên nhẫn. Có lẽ không còn ai phà n nà n vá» tháºp giá và những khó nhá»c mình có thể gặp phải, nếu há» biết tháºp giá và những khó nhá»c ấy đã được cân trên bà n cân nà o trước khi phân chia cho loà i ngưá»i.â€
Xướng đáp
1 Cr 1,27.28-29 ; Tv 137 (138),6
X Những gì thế gian cho là điên dại, thì Thiên Chúa đã chá»n để hạ nhục những kẻ khôn ngoan, và những gì thế gian cho là không có, thì Thiên Chúa đã chá»n để huá»· diệt những gì hiện có.
ÄHầu không má»™t phà m nhân nà o dám tá»± phụ trước mặt Ngưá»i.
XChúa tuy tháºt cao cả, nhưng vẫn nhìn đến kẻ thấp hèn ; đứa ngạo mạn ngông nghênh, từ xa Ngưá»i đã biết.
ÄHầu không má»™t phà m nhân nà o dám tá»± phụ trước mặt Ngưá»i.
Lá»i nguyện
Lạy Chúa, Chúa đã cho thánh Rô-xa Li-ma được cháy lá»a yêu mến Chúa nồng nà n, khiến thánh nữ từ bá» thế gian, sống cho má»™t mình Chúa trong cuá»™c Ä‘á»i khắc khổ và cầu nguyện. Xin nháºm lá»i thánh nữ chuyển cầu mà cho chúng con hằng tiến bước trên con đưá»ng đưa tá»›i sá»± sống tháºt, để được hưởng nguồn vui bất táºn trên trá»i. Chúng con cầu xin
Kết thúc
Chủ sựNà o ta chúc tụng Chúa.
Cộng đoà nTạ ơn Chúa.
Giáo đầu
Chá»§ sá»±Lạy Chúa Trá»i, xin tá»›i giúp con.
Cộng đoà nMuôn lạy Chúa, xin mau phù trợ.
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
tá»± muôn Ä‘á»i và chÃnh hiện nay
luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
Ha-lê-lui-a.
Thánh thi
Äất nhảy mừng khi bình minh đến,
Toả ánh và ng tô điểm không trung,
Trá»i mây rá»±c rỡ nắng hồng
Cá» cây khen ngợi Vầng Äông trầm trồ.
Ôi lạy Chúa Ki-tô hằng sống
Thánh nhan Ngà i mở rá»™ng niá»m vui,
Äê mê nhạc cuốn vang lá»i,
Chúa ôi, ánh sáng mặt trá»i kém xa !
Nguồn thông tuệ cá»§a Cha vÄ©nh cá»u
Lá»i thiên thu hằng hữu tuyệt tà i,
Gẫm suy việc Chúa quản cai,
Cà ng mê mẩn trà cà ng ngây ngất lòng.
Chúng con sẽ thà nh con ánh sáng
Nếu được Ngà i đổ xuống hồng ân,
Là m cho thể xác tinh thần,
Hà nh vi táºp quán muôn phần thanh cao.
Æ n nghÄ©a Chúa thấm và o ngôn ngữ,
Mở miệng ra là chữ chân thà nh,
ChÃnh Ngà i thúc đẩy tâm linh
Äi tìm chân lý tháºt tình say sưa.
Lạy Ki-tô là Vua từ ái,
Vinh danh Ngà i cùng với Chúa Cha,
Cao sang hiển trị thiên toÃ
Cùng Thánh Thần Chúa vinh hoa muôn Ä‘á»i.
Ca vịnh
Tv 23 (24)
Â
Chúa ngá»± và o Ä‘á»n thánh
Cá»a trá»i rá»™ng mở đón Chúa Ki-tô khi Ngưá»i lên ngá»± bên hữu Chúa Cha (thánh I-rê-nê).
ÄCKẻ tay sạch lòng thanh
sẽ được lên núi Chúa.
1Chúa là m chá»§ trái đất cùng muôn váºt muôn loà i,
là m chủ hoà n cầu với toà n thể dân cư. *
2Ná»n trái đất Ngưá»i dá»±ng trên biển cả,
đặt vững và ng trên là n nước mênh mông.
3Ai được lên núi Chúa ?
Ai được ở trong Ä‘á»n thánh cá»§a Ngưá»i ?
4Äó là kẻ tay sạch lòng thanh,
chẳng mê theo ngẫu tượng,
không thỠgian thỠdối.
5Ngưá»i ấy sẽ được Chúa ban phúc là nh,
được Thiên Chúa cứu độ thưởng công xứng đáng. *
6Äây chÃnh là dòng dõi những kẻ kiếm tìm Ngưá»i,
tìm thánh nhan Thiên Chúa nhà Gia-cóp.
7Hỡi cá»a Ä‘á»n, hãy cất cao lên, *
cao lên nữa, hỡi cá»a Ä‘á»n cổ kÃnh,
để Äức Vua vinh hiển ngá»± và o.
8Äức Vua vinh hiển đó là ai ? *
Là Äức Chúa mạnh mẽ oai hùng,
Äức Chúa oai hùng khi xuất tráºn.
9Hỡi cá»a Ä‘á»n, hãy cất cao lên, *
cao lên nữa, hỡi cá»a Ä‘á»n cổ kÃnh,
để Äức Vua vinh hiển ngá»± và o.
10Äức Vua vinh hiển đó là ai ? *
Là Chúa Tể cà n khôn :
chÃnh Ngưá»i là Äức Vua vinh hiển.
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
tá»± muôn Ä‘á»i và chÃnh hiện nay
luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
ÄCKẻ tay sạch lòng thanh
sẽ được lên núi Chúa.
Tc Tb 13,2-8
Â
Chúa sá»a phạt và cứu chữa
Chúc tụng Thiên Chúa là Thân Phụ Äức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta ! Do lượng hải hà , Ngưá»i cho ta được tái sinh (1 Pr 1,3).
ÄCHãy chiêm ngưỡng việc Chúa đã là m cho anh em
mà suy tôn Chúa là Äức Vua hiển trị muôn Ä‘á»i.
2Chúc tụng Thiên Chúa, Äấng muôn Ä‘á»i hằng sống,
chúc tụng vương triá»u Ngưá»i.
ChÃnh Ngưá»i đánh phạt rồi lại xót thương,
đẩy xuống táºn âm ty trong lòng đất sâu thẳm,
rồi kéo ra khá»i đại hoạ tiêu vong, *
chẳng có chi thoát khá»i tay Ngưá»i.
3Con cái nhà Ãt-ra-en hỡi,
nà o xưng tụng Chúa trước mặt chư dân.
ChÃnh Ngưá»i đã phân tán anh em và o giữa há», *
4tại đó, Ngưá»i đã cho anh em thấy :
Ngưá»i là Äấng cao cả muôn trùng.
Trước toà n thể sinh linh
nà o hãy suy tôn Chúa ! *
Bởi Ngưá»i là Chúa Tể,
là Thiên Chúa ta thá»,
là Thân Phụ của ta,
là Thiên Chúa đến muôn thuở muôn Ä‘á»i.
5Ngưá»i đánh phạt vì anh em là m Ä‘iá»u gian ác, *
nhưng rồi lại thương xót anh em hết thảy
mà quy tụ anh em vỠtừ giữa chư dân,
nơi anh em đã bị phân tán.
6Nếu anh em hết lòng hết dạ trở vỠvới Chúa
mà sống theo sá»± tháºt trước tôn nhan Ngưá»i, *
thì Ngưá»i sẽ trở lại vá»›i anh em,
không còn ngoảnh mặt là m ngơ nữa.
Váºy giỠđây,
hãy chiêm ngưỡng việc Chúa đã là m cho anh em
mà lá»›n tiếng tạ Æ¡n Ngưá»i.
Hãy chúc tụng Ngưá»i là Chúa công minh chÃnh trá»±c,
suy tôn Ngưá»i là Vua hiển trị thiên thu.
Phần tôi, giữa cảnh lưu đà y, xin xưng tụng Chúa *
và là m cho dân tội lỗi biết rằng :
Ngưá»i là Äấng cao cả quyá»n năng.
Tội nhân hỡi, mau quay đầu trở lại,
trước Thánh Nhan, hãy ăn ở ngay là nh. *
Biết đâu Ngưá»i chẳng ưng chẳng nháºn
mà rá»§ thương xót pháºn anh em ?
7Tôi suy tôn Thiên Chúa của tôi,
hồn tôi suy tôn Ngưá»i là Thượng Äế,
hân hoan reo mừng Ngưá»i, Äấng muôn trùng cao cả, *
8tại Giê-ru-sa-lem, hết thảy hãy xưng tụng Ngưá»i.
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
tá»± muôn Ä‘á»i và chÃnh hiện nay
luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
ÄCHãy chiêm ngưỡng việc Chúa đã là m cho anh em
mà suy tôn Chúa là Äức Vua hiển trị muôn Ä‘á»i.
Tv 32 (33)
Â
Ca ngợi Chúa quan phòng
Nhá» Ngôi Lá»i, vạn váºt được tạo thà nh (Ga 1,3).
ÄCKẻ ngay là nh, nà o cất tiếng ngợi khen.
1Ngưá»i công chÃnh, hãy reo hò mừng Chúa,
kẻ ngay là nh, nà o cất tiếng ngợi khen.
2Tạ ơn Chúa, gieo vạn tiếng đà n cầm,
kÃnh mừng Ngưá»i, gảy muôn cung đà n sắt. *
3Nà o dâng Chúa một khúc tân ca,
ráºp tiếng hoan hô, nhã nhạc vang lừng.
4Vì lá»i Chúa phán quả là ngay thẳng,
má»i việc Chúa là m Ä‘á»u đáng cáºy tin. *
5Chúa yêu thÃch Ä‘iá»u công minh chÃnh trá»±c,
tình thương Chúa chan hoà mặt đất.
6Má»™t lá»i Chúa phán là m ra chÃn tầng trá»i,
một hơi Chúa thở tạo thà nh muôn tinh tú. *
7Chúa dồn đại dương vỠmột chỗ,
Ngưá»i Ä‘em biển cả trữ và o kho.
8Cả địa cầu phải kÃnh sợ Chúa,
má»i thế nhân hãy khiếp oai Ngưá»i. *
9Vì Ngưá»i đã phán, và muôn loà i xuất hiện,
Ngưá»i ra lệnh truyá»n, tất cả được dá»±ng nên.
10Chúa đảo lộn chương trình muôn nước,
Ngưá»i phá tan ý định chư dân. *
11Chương trình Chúa ngà n năm bá»n vững,
ý định cá»§a lòng Ngưá»i vạn kiếp trưá»ng tồn.
12Hạnh phúc thay quốc gia
được Chúa là m Chúa Tể,
hạnh phúc thay dân nà o
Ngưá»i chá»n là m gia nghiệp.
13Từ trá»i cao nhìn xuống,
Chúa thấy hết má»i ngưá»i,
14từ thiên cung Chúa ngự,
Chúa dõi theo ngưá»i thế.
15Lòng má»—i ngưá»i, chÃnh Chúa dá»±ng nên,
việc hỠlà m, Chúa thông suốt cả.
16Vua thắng tráºn đâu phải bởi hùng binh,
tráng sĩ thoát nguy đâu nhỠdũng lực. *
17Hão huyá»n thay, mong thắng nhá» chiến mã,
nó mạnh đến đâu, cÅ©ng không cứu nổi ngưá»i.
18Chúa để mắt trông nom ngưá»i kÃnh sợ Chúa,
kẻ trông cáºy và o lòng Chúa yêu thương, *
19hầu cứu há» khá»i tay thần chết
và nuôi sống trong buổi cơ hà n.
20Tâm hồn chúng tôi đợi trông Chúa,
bởi Ngưá»i luôn che chở phù trì. *
21Vâng có Ngưá»i, chúng tôi mừng rỡ,
vì hằng tin tưởng ở Thánh Danh.
22Xin đổ tình thương xuống chúng con, lạy Chúa,
như chúng con hằng trông cáºy nÆ¡i Ngà i.
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
tá»± muôn Ä‘á»i và chÃnh hiện nay
luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
ÄCKẻ ngay là nh, nà o cất tiếng ngợi khen.
Lá»i Chúa
Â
Rm 13,11b.12-13a
Äã đến lúc anh em phải thức dáºy, vì hiện nay ngà y Thiên Chúa cứu độ chúng ta đã gần hÆ¡n trước kia, khi chúng ta má»›i tin đạo. Äêm sắp tà n, ngà y gần đến. Váºy chúng ta hãy loại bá» những việc là m Ä‘en tối, và cầm lấy vÅ© khà cá»§a sá»± sáng để chiến đấu. Chúng ta hãy ăn ở cho đứng đắn như ngưá»i Ä‘ang sống giữa ban ngà y.
Xướng đáp
XChúa là núi đá cho tôi trú ẩn,
tôi trông cáºy và o Ngưá»i.
ÄChúa là núi đá cho tôi trú ẩn,
tôi trông cáºy và o Ngưá»i.
XNgưá»i là thà nh luỹ, là Äấng giải thoát tôi.
Ätôi trông cáºy và o Ngưá»i.
XVinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
ÄChúa là núi đá cho tôi trú ẩn,
tôi trông cáºy và o Ngưá»i.
Thánh ca Tin Mừng “Chúc tụng Äức Chúaâ€(Benedictus)
ÄCChúa đã cho xuất hiện
Vị Cứu Tinh quyá»n thế để giúp ta,
như Ngưá»i đã dùng miệng các vị thánh ngôn sứ
mà phán hứa tự ngà n xưa.
Chúc tụng Äức Chúa là Thiên Chúa Ãt-ra-en,
Äã viếng thăm cứu chuá»™c dân Ngưá»i.
Từ dòng dõi trung thần Äa-vÃt,
Ngưá»i đã cho xuất hiện
Vị Cứu Tinh quyá»n thế để giúp ta.
Như Ngưá»i đã dùng miệng các vị thánh ngôn sứ
Mà phán hứa tự ngà n xưa :
Sẽ cứu ta thoát khá»i địch thù,
Thoát tay má»i kẻ hằng ghen ghét ;
Sẽ trá»n bá» nhân nghÄ©a vá»›i tổ tiên
Và nhá»› lại lá»i xưa giao ước ;
Chúa đã thá» vá»›i tổ phụ Ãp-ra-ham
Rằng sẽ giải phóng ta khá»i tay địch thù,
Và cho ta chẳng còn sợ hãi,
Äể ta sống thánh thiện công chÃnh trước nhan Ngưá»i,
Mà phụng thá» Ngưá»i suốt cả Ä‘á»i ta.
Hà i nhi hỡi, con sẽ mang tước hiệu
Là ngôn sứ cá»§a Äấng Tối Cao : *
Con sẽ Ä‘i trước Chúa, mở lối cho Ngưá»i,
Bảo cho Dân Chúa biết : Ngưá»i sẽ cứu độ
Là tha cho há» hết má»i tá»™i khiên.
Thiên Chúa ta đầy lòng trắc ẩn,
Cho Vầng Äông tá»± chốn cao vá»i viếng thăm ta,
Soi sáng những ai ngồi nơi tăm tối
Và trong bóng tỠthần,
dẫn ta bước và o đưá»ng nẻo bình an.
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
tá»± muôn Ä‘á»i và chÃnh hiện nay
luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
ÄCChúa đã cho xuất hiện
Vị Cứu Tinh quyá»n thế để giúp ta,
như Ngưá»i đã dùng miệng các vị thánh ngôn sứ
mà phán hứa tự ngà n xưa.
Lá»i cầu
Chúa Ki-tô là Vị Thượng Tế cao cả, chÃnh nhá» Ngưá»i mà chúng ta tin và o Thiên Chúa. Nà o ta hoan há»· tung hô Ngưá»i :
Chúa là Äấng cứu độ chúng con !
Nhá» bà tÃch Thánh Tẩy, Chúa cho chúng con tham dá»± và o chức vụ tư tế cá»§a Chúa, – xin cho cuá»™c Ä‘á»i chúng con thà nh lá»… tế không ngừng tiến dâng để ca ngợi Chúa.
Chúa là Äấng cứu độ chúng con !
Xin giúp chúng con tuân giữ Ä‘iá»u răn Chúa, – để được kết hợp máºt thiết vá»›i Chúa, nhá» Æ¡n hợp nhất cá»§a Thánh Thần.
Chúa là Äấng cứu độ chúng con !
Xin ban cho chúng con đức khôn ngoan cá»§a Chúa, – để hướng dẫn chúng con hôm nay trong má»i lá»i nói việc là m.
Chúa là Äấng cứu độ chúng con !
Xin đừng để chúng con là m phiá»n lòng ai, – nhưng giúp chúng con Ä‘em lại niá»m vui cho những ngưá»i chúng con gặp gỡ.
Chúa là Äấng cứu độ chúng con !
Kinh Lạy Cha
Â
má»i ngưá»i cùng Ä‘á»c.
Lá»i nguyện
Lạy Chúa, sá»›m mai nà y, xin Chúa thương để ý tá»›i những lá»i chúng con cầu khẩn, và soi sáng má»i bà ẩn trong lòng chúng con, để má»™t khi được ánh sáng hồng ân đổi má»›i, chúng con không còn bị dục tình Ä‘en tối ám ảnh. Chúng con cầu xin
Kết thúc
Chủ sựChúa ở cùng anh (chị) em.
Cộng đoà nVà ở cùng cha.
Chủ sựXin Thiên Chúa toà n năng
là Chúa Cha và Chúa Con,
và Chúa Thánh Thần
ban phúc là nh cho anh (chị) em.
Cộng đoà nA-men.
Giáo đầu
Chá»§ sá»±Lạy Chúa Trá»i, xin tá»›i giúp con.
Cộng đoà nMuôn lạy Chúa, xin mau phù trợ.
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
tá»± muôn Ä‘á»i và chÃnh hiện nay
luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
Ha-lê-lui-a.
Giá» Ba
Â
Thánh thi
Lúc nà y đây, lạy Thần Linh cực thánh,
Rủ tình thương, xin ngự đến tâm hồn,
Cùng Chúa Cha và hợp với Chúa Con
Toả bao la rạng ngá»i muôn ánh sáng.
Äể chúng con, trong lòng như ngoà i miệng,
Trót cuá»™c Ä‘á»i, cùng trót cả tấm thân
Bừng cháy lên lá»a yêu Chúa vô ngần
Mà sưởi ấm tha nhân bằng thương mến.
Xin nháºm lá»i, muôn lạy Chúa toà n năng,
Cáºy nhá» Äức Ki-tô, Con Má»™t Chúa,
Äấng trị vì cùng vá»›i Chúa Thánh Thần
Tá»± ngà n xưa tá»›i muôn Ä‘á»i muôn thuở.
Ca vịnh
Tv 118 (119),1-8
Â
Suy niệm lá»i Chúa trong luáºt Ngưá»i ban
Yêu mến Thiên Chúa là tuân giữ các Ä‘iá»u răn cá»§a Ngưá»i (1 Ga 5,3).
I
ÄCHạnh phúc thay kẻ noi theo luáºt pháp Chúa Trá»i !
1Hạnh phúc thay ai sống Ä‘á»i hoà n thiện,
biết noi theo luáºt pháp Chúa Trá»i. *
2Hạnh phúc thay kẻ tuân hà nh ý Chúa,
hết lòng hết dạ kiếm tìm Ngưá»i.
3Há» không là m Ä‘iá»u ác,
nhưng cứ đưá»ng lối Chúa mà đi. *
4Vâng lạy Chúa, Ngà i đã ban huấn lệnh,
truyá»n chúng con tuân giữ vẹn toà n.
5Ước mong sao con hằng vững bước
theo thánh chỉ Ngà i ban. *
6Äể con không xấu hổ
khi nhìn lại các mệnh lệnh của Ngà i.
7Con thà nh tâm dâng lá»i cảm tạ
vì được biết những quyết định công minh. *
8Thánh chỉ Ngà i, con xin tuân giữ,
xin Ngà i đừng nỡ bỠrơi con.
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
tá»± muôn Ä‘á»i và chÃnh hiện nay
luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
ÄCHạnh phúc thay kẻ noi theo luáºt pháp Chúa Trá»i !
Tv 12 (13)
Lá»i kêu than cá»§a ngưá»i là nh tin và o Chúa
Thiên Chúa là Äấng là m cho ta hy vá»ng, nguyện xin Ngưá»i ban cho anh em trà n ngáºp niá»m vui (Rm 15,13).
ÄCLạy Chúa, được Ngà i cứu độ, lòng con sẽ vui mừng.
2Lạy Chúa, Ngà i quên con mãi tới bao giỠ?
Tới bao giỠcòn ngoảnh mặt là m ngơ ?
3Tới bao giỠhồn con vẫn còn lo lắng
và lòng con ủ rũ đêm ngà y ? *
Tới bao giỠkẻ thù con thắng mãi ?
4Lạy Chúa là Thiên Chúa của con,
xin đoái nhìn và thương đáp lại, *
toả ánh sáng cho đôi mắt rạng ngá»i,
để con khá»i ngá»§ giấc ngà n thu ;
5để kẻ thù con không thể nói :
“Ta đã thắng nó rồiâ€, *
và đối thủ không được mừng vui
vì thấy con gục ngã.
6Phần con đây, con tin cáºy và o tình thương Chúa,
được Ngà i cứu độ, lòng con sẽ vui mừng. *
Con sẽ hát bà i ca dâng Chúa
vì phúc lộc Ngà i ban.
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
tá»± muôn Ä‘á»i và chÃnh hiện nay
luôn mãi đến thiên thu vạn đại. A-men.
ÄCLạy Chúa, được Ngà i cứu độ, lòng con sẽ vui mừng.
Tv 13 (14)
Â
Ãc nhân dại dá»™t
Ở đâu tội lỗi lan trà n, ở đó ân sủng cà ng chan chứa gấp bội (Rm 5,20).
ÄCThiên Chúa đã giam hãm má»i ngưá»i
trong tội không vâng phục
để thương xót má»i ngưá»i.
1Kẻ ngu si tự nhủ :
“Là m chi có Chúa Trá»i !†*
Chúng đã ra hư đốn, là m những Ä‘iá»u ghê tởm,
chẳng có má»™t ai là m Ä‘iá»u thiện.
2Từ trá»i cao, Chúa nhìn xuống loà i ngưá»i,
xem ai là kẻ có lương tri,
biết kiếm tìm Thiên Chúa.
3Ngưá»i ngưá»i đã lìa xa chÃnh lá»™,
chỉ biết theo nhau là m chuyện suy đồi, *
chẳng có má»™t ai là m Ä‘iá»u thiện,
dẫu má»™t ngưá»i cÅ©ng không.
4Má»i kẻ là m Ä‘iá»u ác,
kẻ sống trên xương máu đồng bà o ta,
kẻ không cầu khẩn Chúa,
há chẳng hiểu biết gì ?
5Nà y chúng phải kinh hoà ng sợ hãi,
vì Thiên Chúa bênh dòng dõi chÃnh nhân. *
6Các n
…

