Nếu để ý ta thấy chương 23 Tin Mừng theo thánh Mátthêu ghi lại những lá»i kết án cá»§a Chúa Giêsu đối vá»›i các Luáºt sÄ© và Biệt phái. Nhưng trước khi công bố 7 lá»i kết án đó, tác giả Mátthêu ghi lại nháºn định chung cá»§a Chúa Giêsu (c.1-12): Chúa Giêsu, Ngà i đỠra luáºt sống má»›i cho tất cả những ai muốn theo Ngà i, Ngà i là vị thầy duy nhất thay thế Môsê và các vị thầy nhân loại khác, Ngà i muốn cho các môn đệ đừng rÆ¡i và o thái độ cá»§a những Luáºt sÄ© và Biệt phái: mù quáng, giả hình, vụ hình thức, chú trá»ng đến cái phụ thuá»™c mà bá» quên giáo lý là m linh hồn cho những hình thức bên ngoà i.
Các kinh sư và ngưá»i Pharisêu tá»± cho rằng mình công chÃnh hÆ¡n những ngưá»i khác nhưng hỠđã bị Chúa Giêsu kết án là những kẻ giả hình. Lẽ ra há» là những ngưá»i dẫn đưa ngưá»i khác đến vá»›i Chúa nhưng há» lại là những kẻ dẫn đưá»ng mù quáng. Há» chỉ dạy ngưá»i khác vá»›i nhiá»u lá»i lẽ hay nhưng cách sống cá»§a há» lại phản chứng.
HÆ¡n má»™t lần, Chúa Giêsu đã nói: “Nếu anh em không ăn ở công chÃnh hÆ¡n các kinh sư và ngưá»i pha-ri-sêu, thì sẽ chẳng được và o Nước Trá»i†(Mt 5, 20). Tháºt váºy, Nước Trá»i chỉ dà nh cho những ngưá»i biết kết hợp giữa lá»i nói và việc là m: “Không phải bất cứ ai thưa vá»›i Thầy: “Lạy Chúa! Lạy Chúa!†là được và o Nước Trá»i cả đâu! Nhưng chỉ những ai thi hà nh ý muốn cá»§a Cha Thầy má»›i được và o mà thôi†(Mt 7, 21).
Bốn lá»i lên án cá»§a Chúa Giêsu trong Tin Mừng hôm nay có cùng má»™t Ä‘iểm chung là sá»± mù quáng. Vì mù quáng, các Luáºt sÄ© và Biệt phái chẳng những không được và o Nước Trá»i, mà còn cản trở những ai muốn và o đó; vì mù quáng, há» chỉ muốn khoe khoang lòng nhiệt thà nh tông đồ cá»§a há», chứ không thá»±c sá»± nhằm đến Æ¡n cứu rá»—i cá»§a những ngưá»i há» muốn đưa vá» cùng Chúa; vì mù quáng, há» thay đổi luáºt Chúa theo ý riêng để có lợi cho cá nhân, chứ không thá»±c sá»± mà ng đến luáºt Chúa.
Chúa Giêsu quở trách há» là hiểu và có trách nhiệm dạy dá»— những Ä‘iá»u cốt yếu cá»§a tôn giáo, những chân lý cá»§a Chúa. Thế nhưng, chÃnh hỠđã không sống những chân lý ấy và còn dạy ngưá»i khác các sai lạc. Vì váºy, há» “không và o, mà kẻ muốn và o” há» cÅ©ng chẳng cho và o.
Chúa Giêsu quở trách há» giả bá»™ đạo đức thánh thiện qua việc Ä‘á»c kinh cho dà i, không phải để thá» phượng Chúa mà để móc túi những ngưá»i nhẹ dạ, tốt bụng, cụ thể là các bà goá.
Chúa Giêsu quở trách há» rất hăng say tìm kiếm và má»i gá»i ngưá»i khác và o đạo, nhưng lại dẫn những tân tòng nà y và o con đưá»ng sai lạc.
Chúa Giêsu quở trách há» là những nhà lãnh đạo Ä‘ui mù, không phân biệt đâu là việc trá»ng đại, đâu là việc thứ yếu. Cụ thể, là qua việc thá» hứa.
Tháºt váºy, ta cÅ©ng dá»… rÆ¡i và o thái độ giả hình cá»§a những luáºt sÄ© và biệt phái. Do đó, lá»i Chúa Giêsu quở trách há» cÅ©ng là những lá»i quở trách chúng ta.
Có khi ta là những báºc cha mẹ “Ä‘ui mù”, không biết cách dạy dá»— con cái, nhất là không biết dạy dá»— con cái mình sống theo đưá»ng lối Chúa.
Có khi ta cÅ©ng rất thÃch Ä‘á»c kinh rất dà i dòng, lá»›n tiếng, nhằm cho ngưá»i khác thấy mình đạo đức thánh thiện chứ không phải vì lòng yêu mến Chúa.
Ãó là bốn lá»i kết án cá»§a Chúa Giêsu. Chúa Giêsu đã tá»± và mình như ngưá»i chăn chiên nhân là nh Ä‘i tìm chiên lạc, như thầy thuốc cần cho bệnh nhân, như má»™t Vị Thiên Chúa quyá»n năng sẵn sà ng tha thứ và giải phóng con ngưá»i tá»™i lá»—i. Thế nhưng, Ngà i đã không sợ đưa ra những lá»i kết án mạnh mẽ, thẳng thắn: “Khốn cho các ngươi”, không phải vì Ngà i không còn lòng nhân từ và tha thứ, nhưng vì sá»± cứng lòng chai đá cá»§a con ngưá»i đã đến mức tá»™t cùng; không hoán cải khá»i thái độ giả hình, mù quáng, lạm dụng tôn giáo, con ngưá»i không thể hưởng được tình yêu thương nhân từ cá»§a Thiên Chúa.
Dẫn đưá»ng mù quáng: con đưá»ng chÃnh cá»§a đạo là mến Chúa yêu ngưá»i. Thế nhưng nhiá»u ngưá»i không lưu ý đến Ä‘iá»u đó mà chỉ chăm chú và o những chá»— tỉ mỉ cá»§a luáºt. Chẳng hạn khi ăn chay kiêng thịt thì những món nà o được ăn. Món nà o không được, trước giá» dá»± lá»… mà lỡ uống nước trà có được rước lá»… không? Nhiá»u ngưá»i khác còn giải thÃch đạo là má»™t cách mê tÃn dị Ä‘oan.
Chúa Giêsu quở trách nhóm biệt phái và luáºt sÄ©, những ngưá»i được gá»i là ưu tú trong tôn giáo Do thái. Bà i Tin mừng hôm nay gồm có bốn lá»i quở trách, má»—i lá»i bắt đầu bằng chữ “khốn”.
Khóa cá»a Nước trá»i: Luáºt cá»§a Chúa Giêsu thì êm ái và nhẹ nhà ng vì cốt lõi là tình thương. Thế nhưng nếu kẻ có quyá»n mà không có tình thương khi áp dụng luáºt thì thay vì luáºt dẫn ngưá»i ta Ä‘i đến gần Chúa, lại đẩy ngưá»i ta xa Chúa.
Ta hãy cầu nguyện cho những ngưá»i lãnh đạo trong Giáo Há»™i và trong cá»™ng Ä‘oà n chúng ta.
Ước gì Lá»i Chúa hôm nay thức tỉnh chúng ta khá»i thái độ mù quáng, khép kÃn, tư lợi, và cho chúng ta biết sống khiêm tốn, chân thà nh trước mặt Chúa và đối vá»›i anh em, để chúng ta xứng đáng hưởng chúc là nh cá»§a Chúa.
Huệ Minh

