Năm nay Giáo há»™i ká»· niệm 100 năm Äức Mẹ hiện ra tại Fatima (Bồ Äà o Nha). Sá»± kiện nà y thuá»™c Ä‘iá»u được gá»i là các “mạc khải riêng†hay hiện tượng ngôn sứ trong Kitô giáo.
MẠC KHẢI RIÊNG LÀ GÌ ?
Những lần Äức Mẹ hiện ra ở Lourdes (Lá»™ Äức), La Salette, Fatima và những thị kiến cá»§a Hildegarde de Bingen (1098-1179), Catherine de Sienne (1347-1380), Anne-Catherine Emmerick (1774-1824), Marcel Van (1928-1959) hay Marthe Robin (1902-1981)… Ä‘á»u là những hiện tượng qua đó Thiên Chúa thông tri cho con ngưá»i cách lạ thưá»ng; Giáo há»™i gá»i là những mạc khải riêng. “Riêngâ€, để phân biệt vá»›i Mạc khải “chung†trong Kinh Thánh và chuyển giao cho tất cả má»i ngưá»i qua Truyá»n thống cá»§a Giáo há»™i (Thánh truyá»n).
Äối vá»›i các Kitô hữu, Mạc khải – nghÄ©a là Thiên Chúa hà nh động để tá» mình ra cho nhân loại má»™t cách tiệm tiến và qua Con cá»§a Ngưá»i, đã nháºp thể để cứu chúng ta; Mạc khải đó đã kết thúc qua Tân Ước. Äức Kitô là “Lá»i duy nhất và chung cuá»™c đã được ban cho nhân loại†(1). Qua Ngưá»i, Thiên Chúa “đã phán vá»›i chúng ta má»i Ä‘iá»u cùng lúc, dứt khoát và không cần thêm thắt gì nữa. Bởi lẽ, những gì Ngưá»i đã phán từng phần cho các ngôn sứ, Ngưá»i đã diá»…n đạt hết qua ngưá»i Conâ€, Thánh Gioan Thánh giá khẳng định (2).
Tuy nhiên, Giáo há»™i công nháºn Thiên Chúa có thể tiếp tục gởi các thông Ä‘iệp cho má»™t số ngưá»i, không phải để bổ sung Mạc khải cá»§a Ngưá»i, nhưng để “giúp há» sống và thể hiện Mạc khải ấy trá»n vẹn hÆ¡n và o má»™t thá»i đại nhất định trong lịch sá»â€ (3). Äó cÅ©ng là má»™t hiện tượng thông thưá»ng trong lịch sá» Giáo há»™i, cha Gilles Berceville, tu sÄ© dòng Äa Minh và cÅ©ng là nhà thần há»c chuyên nghiên cứu vá» hiện tượng ngôn sứ trong giá»›i Công giáo đương đại nhắc lại (4). “Bên cạnh đặc sá»§ng ngôn sứ thông thưá»ng – khi lãnh nháºn Thần Khà Thánh (Chúa Thánh Thần), má»—i Kitô hữu Ä‘á»u thông hưởng nguồn sáng, soi dẫn há» vá» thá»±c tại các sá»± việc và những dấu chỉ các thá»i đại – lại có đặc sá»§ng ngôn sứ lạ thưá»ng được ban cho má»™t số tÃn hữu. Nhiá»u thần há»c gia xem thưá»ng hay không thÃch nghiên cứu hiện tượng ấy, tuy nhiên nó vẫn hiện hữu trong đạo Kitô. Bởi vì Chúa không chỉ phán ngang qua huấn quyá»n và các nhà thông thái, nhưng còn qua các ngôn sứ cá»§a Ngưá»iâ€.
Như thế, việc tôn sùng Thánh Tâm Chúa đã hà m chứa trong việc giảng dạy cổ truyá»n cá»§a Giáo há»™i, và cÅ©ng được lan tá»a nhá» các thị kiến Thánh nữ Marguerite-Marie Alacoque (1647-1690) nháºn được do Chúa Giêsu Kitô ban cho, tại Paray-le-Monial. CÅ©ng váºy, việc sùng kÃnh Lòng Chúa thương xót đã được cổ võ bởi Nữ thánh Faustina (1905-1938).
LÀM SAO PHÂN BIỆT THỰC HƯ ?
Cách đây chưa đầy má»™t tháng, ông Joachim Bouflet, nhà sá» há»c chuyên nghiên cứu các hiện tượng huyá»n bà (5), “đã nghe nói đến hiện tượng Äức Mẹ má»›i hiện ra trên thế giá»›i. Giáo há»™i luôn rất cẩn trá»ng. Vì vá» mặt khoa há»c, các hiện tượng nà y không thể kiểm chứng và có thể là hiệu ứng cá»§a việc quá hưng phấn, hay do tâm bệnh, hoặc tạo nên những lệch hướng cá»§a các giáo pháiâ€. Sá» gia nhấn mạnh và đơn cá» trưá»ng hợp lạc giáo Montanis, thế ká»· thứ II, sai lệch từ má»™t trong các mạc khải riêng đầu tiên trong Kitô giáo.
Quả tháºt, qua lịch sá», đạo Kitô đã phát triển nhiá»u hiện tượng huyá»n bÃ, và do đó, sá»›m thiết láºp được các tiêu chuẩn biện phân. Äặc biệt Công đồng Bâle (1431) đã nghiên cứu các thị kiến cá»§a Thánh nữ Brigitte de Suède, và nhà thần há»c Torquemada đã thiết láºp các nguyên tắc cÆ¡ bản.
Má»™t mặt, vá» phương diện ná»™i dung giáo lý, các mạc khải riêng không được mâu thuẫn vá»›i Mạc khải (chung). Nhưng chúng phải được định hướng “vá» chÃnh Chúa Kitô: Khi mạc khải riêng khiến chúng ta xa cách Ngưá»i, chắc chắn lúc ấy nó không xuất phát từ Chúa Thánh Thần; vì Ngà i dẫn chúng ta đến vá»›i, chứ không ra ngoà i Phúc Âm†(1).
Mặt khác, các phẩm chất cá»§a ngưá»i mang thông Ä‘iệp (hay thị nhân) rất quan trá»ng: há» phải quân bình vá» mặt tâm lý và tư cách đạo đức tháºt hoà n hảo; “khiêm tốn thá»±c sá»±, có lòng tuân phục, không tìm tư lợi, và dÅ©ng cảm trong các thá» thách và nghịch cảnh†(6).
Tháºt ra, các tiêu chà nà y (tóm kết trong các quy chuẩn 1978) không đủ để chứng minh tÃnh trung thá»±c cá»§a các mạc khải riêng. Ngay cả khi công nháºn các mạc khải riêng, Giáo há»™i vẫn rất cẩn trá»ng và “không tá» ra mình đảm bảo chân lý cá»§a sá»± việc†(Äức Piô X, Thông Ä‘iệp Pascendi). Äúng hÆ¡n, “sau khi cứu xét kỹ lưỡng, Giáo há»™i cho phép quảng bá mạc khải riêng nà y nhằm giáo dục và vì lợi Ãch cá»§a tÃn hữuâ€, Äức Bênêđictô XIV ghi nháºn. Nhưng không vì thế, buá»™c chúng ta phải tin.
Trong khi Giáo há»™i chưa phán quyết vá» Medjugorje (Má»… Du), má»™t số tÃn hữu cho rằng các việc hoán cải và chữa là nh đã diá»…n ra cÅ©ng là các tiêu chÃ, các “dấu chỉ†cho tÃnh trung thá»±c cá»§a những lần Äức Mẹ hiện ra. Sá» gia Joachim Bouflet vẫn giữ láºp trưá»ng ôn hòa hÆ¡n: “Những ân sá»§ng được ban cho tại má»™t nÆ¡i nà o đó, không liên quan đến sá»± xác nháºn việc Äức Maria hiện ra. Các Æ¡n ấy luôn nhưng không, do Lòng Chúa thương xót ban cho các khách hà nh hương đến nÆ¡i đó vá»›i lòng thà nhâ€.
NGUá»’N Gá»C SIÊU NHIÊN CỦA CÃC MẠC KHẢI RIÊNG
Có nhiá»u mức độ để thừa nháºn các mạc khải riêng tư. Trong trưá»ng hợp các mạc khải không có việc hiện ra, Giáo há»™i cÅ©ng khẳng định chúng “không có gì mâu thuẫn vá»›i giáo lý và đạo đứcâ€, nhà sá» há»c Joachim Bouflet phân tÃch má»™t cách chi tiết. Äối vá»›i những việc hiện ra, sau khi cứu xét, Giáo há»™i cho rằng nguồn gốc siêu nhiên: hoặc bị bác bá» (Ä‘iá»u nà y dẫn đến việc lên án), như ở San Damiano, Garabandal, Kerezinen…; hoặc không được thiết láºp (Giáo há»™i vẫn hoà i nghi); hoặc được thiết láºp ( tức thừa nháºn). Ở mức độ giữa hoà i nghi và công khai thừa nháºn, Giáo há»™i có thể cho phép tÃn hữu tôn sùng hay hà nh hương, như tại Ile-Bouchard hoặc Pellevoisin.
MẠC KHẢI RIÊNG ÄỂ LÀM GÃŒ ?
Mạc khải riêng há»— trợ Ä‘á»i sống tâm linh, và má»i gá»i tÃn hữu hoán cải. Chuyên gia sá» há»c Joachim Bouflet xác nháºn: “Mạc khải riêng đảm bảo cho Giáo há»™i rằng Chúa đồng hà nh vá»›i Giáo há»™i, Ngưá»i hiện hữu giữa dân Ngưá»i. Chúng ta ý thức Ä‘iá»u nà y qua đức tin, nhưng những ngưá»i dân thưá»ng cần các dấu chỉ cụ thểâ€.
Thông Ä‘iệp các mạc khải riêng mang lại, có thể rất nghiêm khắc, như tại La Salette, nÆ¡i đây tÃn thư Äức Trinh nữ gởi đến các thị nhân trẻ, ghi lại các tá»™i lá»—i cá»§a hà ng giáo sÄ©. Hay tại Fatima, khi các cô cáºu nhá» chăn chiên trông thấy há»a ngục, để cảnh tỉnh những ngưá»i từ khước Thiên Chúa vá» những ná»—i Ä‘au khổ cá»§a những ai sống xa cách Ngưá»i Ä‘á»i Ä‘á»i.
Các mạc khải riêng thưá»ng can dá»± và o má»™t thá»i khắc đặc biệt cá»§a lịch sá»: “Cách riêng trong má»™t bối cảnh đầy khó khăn, nÆ¡i đó nhiá»u ngưá»i bị mất phương hướng. Và vị ngôn sứ đến chỉ cho hỠđưá»ng ngay nẻo chÃnhâ€. Äó là trưá»ng hợp Ä‘iển hình Äức Mẹ hiện ra tại Pontmain (Pháp) năm 1871, hay tại thị trấn nhá» Kibeho thuá»™c Rwanda (châu Phi) trước nạn diệt chá»§ng, và các thị kiến cá»§a chị Thérèse Neumann, ngưá»i Äức, giữa cao trà o Äức quốc xã …
VIẾT HIỆP (theo La Croix)
CGVDT
_____________________________________________________________
(1) Thượng Há»™i đồng Giám mục vá» Lá»i Chúa, Verbum Domini.
(2) Lên núi Carmel (Montée du Carmel).
(3) Giáo lý Hội Thánh Công giáo số 66-67.
(4) “Là m sao tin các mạc khải riêng? Bản chất đức tin và thần há»c theo Y. Congarâ€, (Comment croire aux révélations privées? Nature de la foi et de la théologie selon Y.Congar, Transversalités 98 (avril-juin 2006).
(5) Những kẻ giả Thiên Chúa (Faussaires de Dieu, NXB Presses de la Renaissance, 727 p.)
(6) Äiển ngữ vá» linh đạo (Dictionnaire de spiritualité, vol. XIII, Beauchesne.)

