� nghĩa của việc đi hành hương

Trong tiếng La-tinh cổ, “ngư�i hành hương�, pelegrīnus, thư�ng được dịch là “ngư�i khách lạ�, “ngư�i lữ hành�. Thật ra, pelegrīnus là từ được tạo nên bởi hai thành tố: “per� nghĩa là “ngang qua�, và “ager� nghĩa là “cánh đồng�. �i�u này mang đến cho ngư�i hành hương nhi�u thách đố và hy v�ng. Thách đố vì trong hành hương đòi ngư�i ta phải dấn thân, phải dám băng qua những khó khăn, chẳng hạn v� địa lý hay tâm lý. Hy v�ng vì đích đến là nơi ngư�i hành hương có thể gặp gỡ tha nhân và Thiên Chúa.

Hành hương (Pilgrimage) có một lịch sử tôn giáo từ th�i xa xưa. Khi đó ngư�i Do Thái hành hương v� ��n Th� đầu tiên của h� tại Giêrusalem (được xây 957 TCN) để mừng ba lễ lớn: Vượt Qua (Passover), Lễ Ngũ Tuần (Pentecost), và Lễ L�u (Festival of Ingathering). Trên đư�ng đi, h� hát những bài hành hương, hoặc thánh vịnh. Chẳng hạn:

 “Vui dư�ng nào khi thiên hạ bảo tôi:

‘Ta cùng trẩy lên ��n Thánh Chúa!’

Và gi� đây, Giê-ru-sa-lem hỡi,

cửa nội thành ta đã dừng chân…�

                                                           (Tv 122,1-2).

Sau khi Chúa Giêsu phục sinh, Kitô giáo nhanh chóng vượt ra kh�i vùng Palestine đến m�i mi�n trên thế giới, nhất là vùng tr�i Châu Âu. Từ đó nhi�u đoàn ngư�i hành hương v� �ất Thánh để đi lại những nơi Chúa Giêsu đã hiện diện. Qua lần trải nghiệm ấy, h� có thể hiểu biết, yêu mến và theo Chúa Giêsu sát hơn.

Th�i Trung cổ (tk. 5-15) những chuyến đi của Kitô hữu Châu Âu không thuần túy là thăm quan những địa điểm thánh. V� chi�u kích liên hệ đến bí tích hòa giải thì hành hương như một phương thế đ�n tội của hối nhân. �ó không hẳn là những tội nhẹ, nhưng là tội nặng (strong sins). Chẳng hạn cha giải tội có thể ra việc đ�n tội là đi đến một nơi thánh nào đó. Khi đến nơi, hối nhận sẽ nhận được giấy chứng nhận và trở v� với tâm hồn tự do. Trong th�i Thập tự chinh nếu ngư�i ta phạm lỗi gì đó, h� cũng có thể ch�n giải pháp đi hành hương. Th�i thánh I-nhã, �áng sáng lập Dòng Tên, ngư�i ta thư�ng hành hương theo nghĩa này.

 Thành thánh Giêrusalem nói riêng và đất nước Israel hiện nay quả là một nơi tuyệt v�i để các tín hữu đi hành hương. Từ nhi�u thế kỷ qua, thành thánh đón nhận vô số đoàn hành hương đến từ khắp năm Châu. Nhớ khi thánh I-nhã dưỡng thương trên giư�ng bệnh và được ơn hóa cải, đi�u ước ao đầu tiên của ngài là muốn đi hành hương đất thánh như biết bao tâm hồn đạo đức th�i bấy gi�. H� muốn đi lại những bước đư�ng mà Chúa Giêsu đã đi qua. Tâm tình thiêng liêng của các tín hữu được thắp lửa yêu mến hơn khi được chiêm ngắm, đụng chạm và cảm nghiệm một Thiên Chúa thật gần gũi với con ngư�i.

Bởi thế hằng năm ngư�i ngư�i trẩy hội lên ��n Thánh. �ể ít là một lần trong đ�i, h� được hòa vào từng khu phố, con đư�ng, từng lùm cây ng�n c�, từng ngôn ngữ văn hóa mà chính thầy Giêsu đã sống và hiện diện. Do đó hành hương là lên đư�ng bước theo thầy Giêsu, đi lại những con đư�ng của Thầy.

Chúng ta có thể đ�c trong sách Youcat một giải thích gắn g�n nhưng đầy đủ ý nghĩa v� chủ đ� hành hương (Bản dịch của Lm Antôn Nguyễn Mạnh �ồng.) �i “Hành hương� có mục đích gì?

“Một ít ngư�i đi hành hương để “cầu nguyện bằng đôi chân�, h� có kinh nghiệm bằng các giác quan rằng cả cuộc đ�i mình là một cuộc hành trình dài tiến v� cùng Thiên Chúa. Trong Cựu ước dân Israel hành hương lên ��n Th� Giêrusalem. Các Kitô hữu th�i Trung cổ cũng hành hương đến các nơi thánh, đến Giêrusalem, đến Rôma, đến mộ các thánh tông đồ… Kitô hữu đi bộ khi hành hương thư�ng để đ�n tội, và thư�ng ngư�i ta bị thúc đẩy bởi ý nghĩ sai lầm rằng những việc tự động hãm mình có thể làm cho mình nên công chính trước mặt Chúa. Ngày nay đã đổi mới, Kitô hữu đi hành hương để tìm sự bình an và sức mạnh xuất phát từ các nơi thánh. Nhi�u ngư�i sống cô đơn lẻ loi, h� muốn ra kh�i cảnh tẻ nhạt đ�u đ�u hằng ngày, muốn được thoát thân kh�i những cái thừa thãi để nhẹ nhõm đi đến với Chúa. (Youcat, câu h�i số 276.

Tại Việt Nam hằng năm có rất nhi�u đoàn hành hương không chỉ đi du lịch Châu Âu, nhưng h� còn đến những nơi thánh thiêng để cầu nguyện và nhận được nhi�u ơn ích thiêng liêng (Fatima, Lộ �ức, Rôma,v.v). Tuy nhiên số ngư�i hành hương như thế lại không nhi�u vì những lý do khác nhau (tài chính, sức kh�e…). Trong khi đó, Việt Nam cũng có nhi�u nơi hành hương như �ức Mẹ La Vang, Trà Kiệu, Núi Cúi, Măng �en hay Cha Trương Bửu Diệp, v.v. Hoặc ít ra trong mỗi giáo phận đ�u có những nơi đáng để chúng ta thực hiện một chuyến hành hương, cá nhân hay theo nhóm. Rồi với tâm tình thiêng liêng, ngư�i hành hương muốn nhịp bước cùng với Chúa Giêsu đến một linh địa nào đó.

Chúng ta ước mong mô hình ấy ngày càng phát triển hơn nữa. �ể mỗi khi lên đư�ng hành hương, chúng ta có môi trư�ng và cơ hội nhận ra ni�m vui thiêng liêng và tìm được nguồn sức sống khi trở v� cuộc sống thư�ng ngày.

Giuse Phạm �ình Ng�c SJ

dongten