Thánh Phêrô ở Rôma… Các viện bảo tà ng Vatican vá»›i 80 000 tác phẩm, trong đó có các tác phẩm cá»§a Raphaël, Michelangeli và cả Gauguin, Rodin, van Gogh… Các thư khố bà máºt… tất cả là m mÆ¡ và … cÅ©ng là bịa chuyện! Di sản kiến trúc và văn hóa cá»§a Vatican thì có tầm quan trá»ng rất cao, nhưng khó ước lượng, các tác phẩm nà y được ghi và o bản tổng kết tà i sản là 1 euro! Giáo há»™i chỉ có danh hiệu như ngưá»i có trách nhiệm vá» tà i sản nà y, gìn giữ nó và trao truyá»n nó.
Äức Gioan-Phaolô II đã nói vá»›i Unesco, cÆ¡ quan văn hóa Liên Hiệp Quốc: “Văn hóa là điá»u mà qua đó con ngưá»i trở nên ngưá»i hÆ¡n, “được†ngưá»i hÆ¡n, đạt đến “ngưá»i hÆ¡nâ€â€¦ Văn hóa luôn ở trong tương quan thiết yếu và cần thiết liên hệ đến bản chất con ngưá»i, trong khi tương quan cá»§a con ngưá»i vá»›i những gì nó có, vá»›i cái “có được†cá»§a nó, không những chỉ là thứ yếu, mà hoà n toà n tương đốiâ€.
Vá»›i những gì Vatican có, ngưá»i ta có thể phân biệt ba ngân quỹ lá»›n: trước hết là ngân quỹ Tòa Thánh, gồm việc quản trị Giáo há»™i hoà n vÅ© vá»›i Giáo triá»u và gần ba ngà n ngưá»i cá»ng tác vá»›i Tòa Thánh. Trung bình ngân sách hà ng năm và o khoảng 230 triệu euro, năm 2015 bị thâm thá»§ng 12,4 triệu euro. Sau đó là việc quản trị Quốc gia Vatican; má»™t ngân sách hà ng năm khoảng 250 triệu euro, năm 2015 vá»›i má»™t thặng dư 59,9 triệu euro. Và cuối cùng là các công việc truyá»n giáo giáo hoà ng – gồm các việc như giúp các Giáo há»™i gặp khó khăn và há»— trợ chương trình phúc âm hóa – vá»›i ngân sách hà ng năm khoảng 145 triệu euro. Má»™t con số đưa ra để so sánh, địa pháºn Cologne ở Äức có ngân sách 811 triệu và Quốc gia Monaco có 1 tá»·. Như thế sá»± già u có cá»§a Vatican chỉ là má»™t huyá»n thoại chứ không phải là má»™t thá»±c tế!
Vá» Ä‘iá»u nà y, Äức Gioan-Phaolô II viết: “Thuá»™c vá» truyá»n thống cổ xưa nhất cá»§a Giáo há»™i, xác tÃn vá»›i Æ¡n gá»i cá»§a mình – chÃnh Giáo há»™i, các sứ vụ viên và má»—i thà nh viên cá»§a mình – có nhiệm vụ thoa dịu sá»± khốn cùng cá»§a những ngưá»i Ä‘au khổ ở gần hay ở xa, và không phải chỉ ở cái dư thừa mà cÅ©ng ở cái cần thiếtâ€. Ngà i viết thêm: “Khi cần, chúng ta không thể cho các đồ trang hoà ng dư thừa cá»§a các nhà thá» và các váºt dụng thá» phượng quý giá; ngược lại, chúng ta buá»™c phải chuyển nhượng các cá»§a cải nà y để cho thức ăn thức uống, áo quần, nhà cá»a cho những ngưá»i thiếu thốnâ€.
Phải biết vô số công việc từ thiện trải rộng ra trên khắp thế giới.
Tuy nhiên Giáo há»™i không thể chỉ thu gá»n và o Vatican. CÅ©ng cần phải biết vô số công việc từ thiện cá»§a tÃn hữu cÅ©ng như cá»§a các thể chế giáo há»™i trải rá»™ng ra trên khắp thế giá»›i. Chẳng hạn, 42 % cÆ¡ sở vệ sinh y tế ở Phi châu thuá»™c Giáo há»™i công giáo; ở Êti-ô-pia, 1 % ngưá»i công giáo cung cấp cho 90 % trợ cấp xã há»™i cá»§a đất nước. Sá»± dấn thân giúp ngưá»i nghèo ở đây tháºt khổng lồ!
Äức Phanxicô đã tuyên bố: “Lá»±a chá»n hà ng đầu để giúp ngưá»i nghèo là ‘sứ mệnh rõ rà ng và trá»±c tiếp’ […] mà không má»™t biện minh nà o cá»§a giáo há»™i có quyá»n là m tương đối hóaâ€. ChÃnh vì váºy, hà nh động cụ thể cần nhiá»u sáng tạo hÆ¡n, khéo léo hÆ¡n mà lý do duy nhất là để chia sẻ. Ngà i còn viết: “Tôi Ä‘au lòng mà nói, sá»± kỳ thị là điá»u tệ hại nhất mà ngưá»i nghèo phải chịu, đó là sá»± thiếu quan tâm vá» mặt thiêng liêngâ€. Không phải để tương đối hóa sá»± dấn thân vá» mặt xã há»™i, nhưng để là m rá»™ng ra cái nhìn cá»§a chúng ta đối vá»›i những ngưá»i nghèo nhất.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phanxicovn

