Dẫn nháºp
Nhà thÆ¡ trẻ Alfred de Musset đã từng tâm sá»± rằng “Cả ngưá»i tôi run bắn lên khi nà ng xuất hiệnâ€. Äó là cảm xúc vá» lần gặp gỡ đầu tiên cá»§a thi nhân vá»›i ngưá»i tình thÆ¡ cá»§a mình, nà ng George Sand. Và kể từ “cái buổi ban đầu lưu luyến ấyâ€, có thể chỉ cần má»™t cá» chỉ, giá»ng nói, mùi nước hoa, hay má»™t ánh mắt cá»§a nà ng là có thể khiến cho Musset, và bất cứ ngưá»i nà o trong chúng ta cÅ©ng có thể như váºy, trở nên ngây ngô không cưỡng lại được khi gặp được đúng “má»™t ná»a yêu thương†cá»§a Ä‘á»i mình. Có lẽ đó chÃnh là quy luáºt từ ngà n xưa đến nay đã thế! Ngưá»i nữ hấp dẫn ngưá»i nam và ngược lại. Theo quan Ä‘iểm sinh há»c thì đó là vì lợi Ãch cúa sá»± duy trì giống loà i, sá»± thèm muốn lẫn nhau xuất hiện như má»™t động lá»±c thúc đẩy bản năng con ngưá»i hướng đến hà nh vi sinh sản để lưu truyá»n nói giống. Nhưng có phải ngưá»i nam và ngưá»i nữ hấp dẫn nhau chỉ vì nhu cầu cá»§a tÃnh dục không hay còn vì những giá trị gì khác nữa? Ngưá»i ta thưá»ng bảo rằng con tim có lý lẽ riêng mà lý trà không biết. Tại sao ngưá»i ta hồi há»™p rung động trước ngưá»i nà y mà trÆ¡ lỳ trước ngưá»i khác? Khoa há»c lâu nay vẫn luôn Ä‘i tìm những vẫn chưa có được những câu trả lá»i nà o thuyết phục nhất và ngưá»i ta vẫn Ä‘ang Ä‘i tìm đâu là giá trị Ä‘Ãch thá»±c cá»§a tình yêu và tÃnh dục. Quan Ä‘iểm cá»§a Giáo Há»™i ra sao vá» vấn đỠtình yêu và tÃnh dục trong Ä‘á»i sống hôn nhân Kitô giáo?
- Tình yêu và sá»± thân máºt cá»§a đôi bạn
Äá»i sống hôn nhân, không chỉ dừng lại ở mối quan hệ thể lý cá»§a đôi vợ chồng mà phải hướng đến má»™t giá trị cao hÆ¡n, nghÄ©a là sá»± kết hợp tinh thần. Nếu trong sinh hoạt vợ chồng mà chỉ nhắm đến tÃnh dục và tách khá»i khÃa cạnh cá»§a tình yêu, thì không thể nà o nói đến sá»± khiết tịnh được.
TÃnh dục và tình yêu theo luân lý Kitô giáo không có sá»± tách rá»i, không thể cô láºp và tách rá»i Ä‘á»i sống tÃnh dục trong toà n bá»™ Ä‘á»i sống hôn nhân và khá»i những sá»± quan tâm quý giá và lá»›n lao mà hai vợ chồng dà nh trao cho nhau.
Thánh Phaolô Tông đồ dạy rằng: “Chồng phải nhìn nháºn quyá»n vợ chồng cá»§a mình; ngược lại vợ cÅ©ng phải thế. Vì vợ không là m chá»§ thân xác mình mà là chồng. Chồng cÅ©ng không là m chá»§ thân xác mình mà là vợ. Äừng từ chối nhau, trừ khi đã có thoả thuáºn vì má»™t lý do gì đó, như để cầu nguyện. Nhưng sau đó, hãy trở lại vá»›i nhau, kẻo bị Satan cám dá»— vì không tá»± chá»§ nổi†(1Cr 7,3 – 5).
Trong Ä‘á»i sống chung, ngưá»i chồng cần phải khéo léo để Ä‘á»c ra được những lá»i yêu cầu thầm kÃn cá»§a vợ mình, nên giải thÃch những dấu hiệu muốn tá» bà y trong sá»± riêng tư cá»§a Ä‘á»i sống chung đó là những ý kiến và yêu cầu cá»§a vợ. Ngưá»i chồng khôn ngoan như váºy, hẳn rằng tình yêu cá»§a hai ngưá»i sẽ má»—i ngà y má»™t nhiá»u hÆ¡n để hai bên bắt đầu gặp nhau trong sá»± hiểu biết, cảm thông và chia sẻ.
Sá»± thân máºt và âu yếm cá»§a đôi bạn không chỉ là việc nằm trong chÃnh Ä‘á»i sống hôn nhân, mà nó Ä‘i liá»n vá»›i việc kết hiệp vợ chồng. Sá»± kết liên trong má»™t cá»§a vợ chồng phải được diá»…n tả qua những cá» chỉ cá»§a má»™t tình yêu dịu dà ng, thân ái. Những sá»± thân máºt cá»§a đôi vợ chồng, sẽ nuôi dưỡng má»™t tình yêu bá»n chặt.
Các quan hệ vợ chồng phải được hướng dẫn và cảm hứng từ sự quan tâm lo lắng cho nhau một cách vô vị lợi như thế. Tình yêu của hỠcũng phải luôn luôn là tình yêu nhằm phục vụ Chúa và kế hoạch sáng tạo, cứu độ của Ngà i.
Là m chá»§ dục vá»ng là nhiệm vụ cá»§a hai vợ chồng cùng chung vai sát cánh, cùng đồng thuáºn vá»›i nhau trong tÃnh thống nhất, để bảo vệ tình yêu hôn nhân gia đình được mãi mãi sắt son. Äôi vợ chồng cần có lương tâm tinh tế, đôi khi cÅ©ng có thể thái quá trong việc kiá»m chế các biểu hiện cá»§a tình cảm vợ chồng. Nếu nghiêm nhặt quá trong sá»± khát mong có thể dẫn đến mất niá»m vui trong tình yêu đối vá»›i nhau và là m cho ước vá»ng yêu thương bị gián Ä‘oạn, dở dang và tan biến dần. Những cá» chỉ thân máºt, yêu thương nhằm nuôi dưỡng tình yêu vợ chồng, để an á»§i và nâng đỡ nhau trong má»i ná»—i ưu sầu phiá»n muá»™n, ná»—i lo lắng hay buồn bã, để cho ngưá»i bạn Ä‘á»i cá»§a mình cảm nháºn được má»™t sá»± nâng niu, yêu thương và quý mến. Thánh Phaolô dạy rằng: “Vợ chồng phải yêu thương nhau cÅ©ng bá»n lâu và nồng nà n như Äức Kitô yêu Giáo há»™i và như Giáo há»™i táºn hiến cho Äức Kitô†(Ep 5,21-33).
Trong Ä‘á»i sống hôn nhân, ngưá»i đà n ông và ngưá»i đà n bà sẽ cần phải giúp đỡ nhau và phục vụ nhau bằng cách kết hiệp máºt thiết vá»›i nhau trong con ngưá»i và trong việc là m. Kinh Thánh nói vá» vưá»n địa đà ng, việc Thiên Chúa trao ban cho ngưá»i đà n ông má»™t ngưá»i bạn đồng hà nh để hai bên tương trợ và giúp đỡ nhau và là m bạn vá»›i nhau. “Äà n ông ở má»™t mình không tốt, ta sẽ là m cho nó má»™t ngưá»i trợ giúp, thÃch hợp vá»›i nó†(St 2, 18). Thế là Thiên Chúa đã tạo ra ngưá»i phụ nữ, khi ngưá»i phụ nữ xuất hiện, thì Adam đã thốt lên rằng: “Ôi! Äây là xương bởi xương tôi, thịt bởi thịt tôiâ€. Và rồi, sách thánh kết luáºn: “Bởi đó, ngưá»i đà n ông sẽ lìa bá» cha mẹ mình mà gắn bó vá»›i vợ cá»§a mình, cả hai sẽ nên má»™t xương má»™t thịtâ€(St 2, 23). Äây là kiểu nói ngụ ý rằng hôn nhân không phải chỉ là má»™t rà ng buá»™c trong thân xác mà còn tạo nên má»™t cuá»™c sống má»›i, má»™t cuá»™c sống vá»›i nhau và cho nhau, má»™t thá»±c tại mà không bao giá» có thể loại bỠđược.
Má»™t tình yêu lý tưởng và trá»n vẹn là tình yêu không chia sẻ cho bất kỳ má»™t ai khác, Ä‘iá»u nà y được các Ngôn sứ trong Cá»±u Ước diá»…n tả mối tình giữa Giavê vá»›i dân Israel cá»§a Ngà i (Gr 2 – 4; 31). Trong Tân Ước, Thánh Phaolô cÅ©ng diá»…n tả hôn nhân giống vá»›i sá»± kết hợp cá»§a Äức Kitô vá»›i Há»™i Thánh “Hỡi những ngưá»i chồng, hãy yêu thương vợ mình, như Äức Kitô yêu thương Giáo há»™i, và phó mình cho Giáo há»™i, để thánh hoá Giáo há»™i… Ngưá»i chồng phải yêu thương vợ như yêu chÃnh thân thể mình†(Ep 5, 25).
Chúng ta nên hiểu sự tương trợ mà hai vợ chồng phải có trong tình yêu hôn nhân, không dừng lại ở chỗ tương trợ lẫn nhau khi vui vẻ hạnh phúc, thịnh vượng, nhưng mà còn cần hơn nữa, là phải gắn bó với nhau khi gặp hoạn nạn, lúc khổ đau, khi âu sầu lúc gian truân…
Äá»i sống hôn nhân cÅ©ng thưá»ng được xem như là cách thế để là m dịu bá»›t dục vá»ng, ngăn cản tÃnh dục Ä‘i lệch đưá»ng, đặt nó dưới sá»± kiểm soát chặt chẽ cá»§a tình yêu hôn nhân. Thánh Phaolô đã khuyên nhá»§ những ngưá»i còn độc thân hay những quả phụ nên ở như váºy tiếp tục: “Vá»›i những ngưá»i độc thân và quả phụ, tôi nói thế nà y, há» cứ ở váºy, theo như tôi thì tốt cho há» hÆ¡n†(1Cr 7,8). Nhưng ngà i lại thêm rằng: “Nếu há» không là m chá»§ được thì nên láºp gia đình, vì thà kết hôn còn hÆ¡n là nung nấu lá»a dục vá»ngâ€(1Cr 7,9).
Tuy nhiên, không nên coi việc là m dịu các dục vá»ng là má»™t mục tiêu để tách rá»i các mục tiêu khác, như để chỉ thoả mãn bản năng tÃnh dục. Äôi vợ chồng nên tá» ra quan tâm đến nhu cầu và sá»± cám dá»— tÃnh dục cá»§a bạn mình. Bằng cách nà y, há» sẽ vượt lên trên sá»± thoả mãn thuần tuý để tiến tá»›i chá»— yêu thương, quan tâm và lo lắng cho nhau. Sau hết, muốn thá»±c hiện bản năng tÃnh dục cho có ý nghÄ©a thì phải đặt bản năng ấy phục vụ các mục tiêu khác cá»§a hôn nhân, như tạo hoá đã sắp đặt. Chỉ có tình yêu vợ chồng má»›i có sức chữa là nh.
- Trách nhiệm trong tình yêu hôn nhân
Trong thá»i gian chuẩn bị cho việc kết hôn, các đôi bạn trẻ thanh niên nam nữ thưá»ng có má»™t thá»i gian chuẩn bị, hay còn gá»i là thá»i kỳ Ä‘Ãnh hôn. Äá»™ng cÆ¡ để đưa hai ngưá»i đến vá»›i nhau và xÃch lại gần nhau hÆ¡n thưá»ng là do hai ngưá»i đã có má»™t cảm tình vá» tình yêu vá»›i nhau, hay nói cách thông thưá»ng bình dân, là đã “hợp nhãn†vá»›i nhau rồi. Chỉ có duy nhất hai ngưá»i khám phá ra những cái riêng cá»§a nhau từ sá»± cùng rung má»™t nhịp Ä‘áºp cá»§a trái tim, Ä‘iá»u đó khiến cho hai ngưá»i thuá»™c vá» nhau.
Thá»i gian tìm hiểu và chuẩn bị cho cuá»™c hà nh trình hôn nhân mãi mãi và trá»n Ä‘á»i chung thuá»· là vấn đỠcần thiết và quan trá»ng, do váºy, đôi bạn trẻ cần có má»™t sá»± chuẩn bị cho việc xây dá»±ng má»™t ná»n tảng vững chắc, cần có má»™t lưu ý đến giáo lý tiá»n hôn nhân, có những sá»± tìm hiểu vá» tình yêu và những cung cách sống cho phù hợp. Tuy nhiên, thá»i gian nà y dù chỉ là giai Ä‘oạn tìm hiá»u nhưng cÅ©ng cần phải biểu lá»™ má»™t tình thương, lòng chung thà nh và thẳng thắn đối vá»›i nhau.
TÃnh dục, hiểu theo má»™t nghÄ©a rá»™ng, đóng vai trò quan trá»ng và thiết yếu trong giai Ä‘oạn chuẩn bị, nó liên quan đến tâm linh và thể lý, nên không thể trao hiến cho nhau cách trá»n vẹn ngay từ lúc ban đầu vừa má»›i quen biết nhau, nguy hiểm cho cả má»™t quá trình sống trá»n Ä‘á»i vá»›i nhau sau nà y. Äừng bao giá» nghÄ© chúng mình sẽ là cá»§a nhau, rồi mãi là cá»§a nhau để tá»± cho nhau má»™t sá»± thoả mãn, má»™t cách tá»± do dá»… dà ng, nó gây đến má»™t háºu quả thiếu là nh mạnh, chán trưá»ng và nghi ngá» trong sá»± dại khá» và non dạ cá»§a thưở ban đầu.
- Trách nhiệm luân lý cá»§a tình yêu tÃnh dục trong hôn nhân
Mục Ä‘Ãch cá»§a Ä‘á»i sống hôn nhân có má»™t liên hệ chặt chẽ vá»›i các mục tiêu cá»§a tình yêu tÃnh dục. Nhưng không phải chỉ là việc sinh sản con cái mà còn là việc giáo dục con ngưá»i trưởng thà nh. Äồng thá»i, cùng há»— trợ nhau trong má»i công việc tinh thần lẫn thể chất.
Mục tiêu truyá»n sinh cá»§a tình yêu tÃnh dục là má»™t mục tiêu căn bản cá»§a hôn nhân. Hiến chế Mục Vụ số 50 khẳng định: “Tá»± bản chất hôn nhân và tình yêu vợ chồng được tổ chức nhằm sinh sản và giáo dục con cái. Con cái đúng là má»™t món quà cao quý nhất cá»§a hôn nhân, góp phần rất căn bản và o hạnh phúc cá»§a cha mẹ… Vì thế, tuy không coi nhẹ các mục tiêu khác cá»§a hôn nhân, nhưng sống tình yêu vợ chồng cách Ä‘Ãch thá»±c và tìm được ý nghÄ©a cho Ä‘á»i sống gia đình, tất cả Ä‘á»u nhằm mục tiêu ấy: vợ chồng phải sẵn sà ng can đảm và cá»™ng tác vá»›i tình yêu cá»§a Thiên Chúa tạo hoá và cứu độ, đã dùng hỠđể ngà y ngà y mở rá»™ng và là m già u thêm cho gia đình cá»§a Ngà i. Cha mẹ phải coi việc truyá»n sinh và giáo dục những ngưá»i đã được mình truyá»n sá»± sống cho như sứ mạng cá»§a riêng mìnhâ€.
Quan hệ tÃnh dục chỉ có giá trị hợp pháp trong khuôn khổ hôn nhân. Kinh Thánh đã giải thÃch ý định cá»§a Äấng Tạo Hoá má»™t cách đúng đắn khi coi truyá»n sinh là má»™t mục tiêu thiết yếu cá»§a hôn nhân. Hôn nhân thá»i nà o cÅ©ng được bảo đảm là đưa tá»›i sinh sản, vì chÃnh Chúa đã chúc phúc cho cặp vợ chồng nhân loại đầu tiên rằng: “Hãy sinh sôi nảy nở tháºt nhiá»u, cho đầy mặt đất†(St 1, 28) như trình thuáºt sáu ngà y sáng tạo cho thấy.
{C}5.     {C}Trưởng thà nh trong tình yêu nhân loại
Theo má»™t quy luáºt tá»± nhiên, sá»± thu hút nhau do bản năng tÃnh dục cá»§a hai ngưá»i nam nữ khi gặp gỡ nhau. Nhưng nếu việc kết hợp tÃnh dục chỉ dá»±a theo bản năng nà y thì chưa phải là tình yêu nhân loại đúng nghÄ©a. Bên cạnh hay tháºm chà trước cả khi có những biểu hiện cá»§a tình yêu tÃnh dục ấy, quan hệ giữa các phái tÃnh phải là má»™t sá»± giao tiếp cá nhân, biết kÃnh trá»ng, yêu thương và quan tâm đến nhau.
Tình yêu tÃnh dục và đức ái Kitô giáo hoà n toà n liên kết chặt chẽ không tách rá»i. TÃnh dục nÆ¡i con ngưá»i có xu hướng ná»™i tại là tá» lòng yêu mến ngưá»i khác, luôn muốn chăm sóc, phục vụ và bảo bá»c ngưá»i kia. Khuynh hướng đó ngà y cà ng được tăng trưởng nÆ¡i các thanh niên nam nữ từ khi má»›i bắt đầu quen nhau cho đến ngà y trở thà nh bạn Ä‘á»i trăm năm cá»§a nhau.
Äôi bạn nam nữ phải trưởng thà nh theo cách riêng cá»§a má»—i bên để dần dần trở thà nh đà n ông và đà n bà thá»±c sá»±. Cho nên, việc hướng dẫn, giáo dục cho các bạn trẻ khi còn là thiếu niên và ở tuổi dạy thì là điá»u cần thiết, nhất là phải giáo dục vá» trưởng thà nh giá»›i tÃnh và ý thức vá» mối quan hệ lứa đôi, biết trân trá»ng, lịch sá»± khi tiếp xúc vá»›i nhau.
- Kết luáºn
Thánh Gioan Phaolô II, trong bà i Huấn giáo ngà y 24.12.1980, đã nói rằng nhân vị con ngưá»i được “má»i gá»i hướng đến tÃnh cách tá»± nhiên đầy đủ và trưởng thà nh trong các mối tương quan cá»§a mìnhâ€, Ä‘iá»u đó “là hoa trái trổ sinh dần dần từ má»™t sá»± phân định các xung năng trong lòng mình. TÃnh dục không phải là má»™t phương tiện để thá»a mãn hay để giải trÃ, vì nó là má»™t ngôn ngữ liên vị trong đó tha nhân được nghiêm túc trân trá»ng, trong phẩm giá thánh thiêng và bất khả xâm phạm cá»§a ngưá»i ấyâ€. Như thế, “tâm hồn con ngưá»i dần tham dá»± và o, có thể nói, má»™t tÃnh cách tá»± phát khácâ€. Trong bối cảnh nà y, ái tình xuất hiện như má»™t sá»± thể hiện tÃnh dục chuyên biệt cá»§a con ngưá»i. Trong đó, ngưá»i ta có thể tìm thấy lại “ý nghÄ©a hợp hôn cá»§a thân xác và phẩm giá Ä‘Ãch thá»±c cá»§a tặng phẩm trao hiếnâ€. Trong các bà i giáo là vá» thần há»c thân xác khác, Thánh giáo hoà ng còn dạy rằng thân xác vá»›i tÃnh dục dị biệt không những là “nguồn cá»§a sá»± phong nhiêu và sinh sảnâ€, mà nó còn sở hữu “khả năng diá»…n tả tình yêu: tình yêu mà chÃnh ở đó con ngưá»i – nhân vị trở thà nh má»™t quà tặngâ€. Má»™t khao khát tình dục là nh mạnh, cho dù gắn vá»›i má»™t mưu cầu lạc thú, Ä‘á»u giả thiết có má»™t cảm thức cảm thán, và chÃnh bởi đó mà nó có thể là m cho các xung năng có tÃnh nhân văn.
Vì thế, chúng ta phải xem chiá»u kÃch nhục dục cá»§a tình yêu như là má»™t tặng phẩm cá»§a Thiên Chúa, nhằm là m đẹp cho mối hạnh ngá»™ vợ chồng. Tình yêu và tÃnh dục trong quan hệ vợ chồng là điá»u đáng trân trá»ng, bởi vì cùng cá»™ng tác và o trong công trình tạo dá»±ng cá»§a Thiên Chúa, để tạo ra những mầm sống má»›i. Äó là má»™t giá trị cao quý, má»™t tặng phẩm vô giá mà Thiên Chúa yêu thương ân ban cho con ngưá»i, má»™t mối quan hệ khởi Ä‘i từ sá»± yêu thương, chung thuá»·, quan tâm lo lắng cho nhau cách vô vị lợi. Tình yêu cá»§a há» luôn cần phải biểu hiện má»™t tình yêu chân chÃnh, phục vụ nhu cầu cá»§a nhân loại, phục vụ trong thánh ý Chúa để kế hoạch sáng tạo và cứu độ cá»§a Ngà i được thá»±c hiện cách hữu hiệu và trá»n hảo. Xét như má»™t Ä‘am mê được thăng hoa bởi má»™t tình yêu đầy kÃnh trá»ng phẩm giá cá»§a ngưá»i kia, Ä‘am mê trở thà nh má»™t “khẳng định tinh tuyá»n và trá»n vẹn†cá»§a tình yêu thể hiện những Ä‘iá»u kì diệu có thể ẩn chứa trong trái tim con ngưá»i, và như thế, ngay bây giỠđây, ta có thể nháºn thấy rằng “cuá»™c sống con ngưá»i đã là má»™t thà nh côngâ€. TÃnh dục luôn phải được thi hà nh trong mục Ä‘Ãch và giá trị mà Thiên Chúa đã hướng đến cho việc truyá»n sinh và giáo dục con ngưá»i má»›i, nhằm mang đến lợi Ãch tốt đẹp và cao quý cho con ngưá»i qua má»i thá»i đại, và nâng cao phẩm giá cá»§a con ngưá»i cách Ä‘Ãch thá»±c và ý nghÄ©a.
Phong Trần.
daminhvn

