TH�NH TRUYỀN LÀ GÌ ?

H�i: xin cha giải thích đi�u g�i là Thánh Truy�n trong ni�m tin của Giáo Hội.

Trả L�i: Theo giáo huấn của Giáo Hội thì Kinh Thánh ( Sacred Scripture) Thánh Truy�n ( Sacred Tradition) hay còn g�i là Truy�n Thống Tông �ồ ( Apostolic Tradition) và Mặc Khải ( Divine Revelation) là những nguồn suối đức tin  cho ta biết có Thiên Chúa là Cha, �ấng tạo dựng muôn loài muôn vật, có Chúa Con là �ấng Cứu Chuộc nhân loại đã đến trần gian rao giảng Tin Mừng Cứu �ộ  và Chúa Thánh Thần là Thần Chân lý và là �ấng ban sự sống.

�ây là Mầu Nhiệm Chúa Ba Ngôi mà chỉ những ai có ni�m tin  Thiên Chúa và vâng phục giáo lý của Giáo Hội mới có thể tin và chấp nhận được.

Theo Giáo Hội dạy thì Thánh Truy�n là “ mang l�i của Thiên Chúa đã được Chúa Kitô và Chúa Thánh Thần ủy thác cho các Tông �ồ và truy�n đạt l�i Chúa cách nguyên vẹn cho những ngư�i kế vị các Tông �ồ để các vị này gìn giữ, trình bày và truy�n bá l�i  đó cách trung thành khi giảng dạy.� ( x. SGLGHCG số 81)

Từ định nghĩa trên, chúng ta hiểu rằng l�i  Chúa là chính Chúa Giêsu, Ngôi L�i nhập thể, mà các Tông �ồ đã được nghe trong suốt 3 năm theo Chúa đi rao giảng, dạy dỗ và chứng kiến Ngư�i làm nhi�u phép lạ.Tuy nhiên, trong những năm cuối của thể kỷ thứ nhất, sau khi Chúa Kitô đã hoàn tất công trình Cứu Chuộc nhân loại qua khổ hình thập giá, chết, sống lại và lên Tr�i, Kinh Thánh Tân Ước chưa có, nên các Tông �ồ chỉ dạy truy�n khẩu cho các tín hữu th�i sơ  khai đó những gì các ngài đã nghe được từ chính Chúa Giêsu là Nguồn Chân Lý  đức tin và giáo lý tinh tuy�n. Các ngài đã giảng dạy, gìn giữ kho tàng thiêng liêng đó nguyên vẹn  để trao lại cho các vị kế tục sứ mạng Tông �ồ trong Giáo Hội  như Thánh Phaolô  đã nói với môn đệ ngài là Ti-mô-thê như sau v� di sản thiêng liêng  này :

 “ Anh Ti-mô-thê, hãy bảo toàn giáo lý đã được giao phó cho anh, tránh những chuyện nhảm nhí, trống rỗng, và những vấn đ� trí thức giả hiệu. Có những kẻ , vì chủ trương cái trí thức đó, nên đã lạc mất đức tin. Chúc anh  em được ân sủng.� ( 1 Tm 6 : 20-21)

Ngoài ra, trong thứ thứ hai gửi cho Ti-mô-thê, Thánh Phaolô cũng nói thêm với  môn đệ này như sau :

 “ Với đức tin và đức mến của một ngư�i được kết hợp với �ức Kitô Giêsu, anh hãy lấy làm mẫu mực những l�i lành mạnh anh đã nghe tôi dạy. Giáo Lý tốt đẹp đã giao phó cho anh, anh hãy bảo  toàn, nh� có Thánh Thần ngự trong chúng ta. ( 2 Tm 1 : 12-14)

Như thế có nghĩa là- trước khi có Kinh Thánh Tân Ước làm tài liệu h�c h�i và giảng dạy,  các Thánh Tông �ồ  chỉ  dạy truy�n khẩu  những gì các ngài đã nghe  từ chính Chúa Giêsu và truy�n lại  cho các vị kế nghiệp các ngài  trong Giáo Hội để tiếp tục dạy dỗ  không sai lầm những giáo thuyết mà Chúa Kitô đã giảng dạy  cùng những việc Chúa đã làm như chữa lành cho biết bao bệnh nhân, trừ quỉ , làm phép lạ hóa bánh và cá  ra nhi�u cho hàng ngàn ngư�i ăn no đủ, cũng như cho ngư�i chết sống lại. Các Tông �ồ đã ghi nhớ những việc Chúa làm và l�i Ngư�i giảng dạy,  nên sau này hai  Tông �ồ  Matthêu và Gioan đã cùng với Maccô và Luca ( môn đệ của Phaolô)  đã viết thành 4  Phúc Âm cộng thêm những Thư mục vụ quan tr�ng  ( Epistles) của các Thánh Phaolô, Phê rô, Gioan, Gia-cô-bê, Giuđa ghi lại những l�i giảng dạy và những việc Chúa Giêsu  đã làm để Giáo hội có thêm nguồn chân lý  đức tin là Kinh Thánh Tân Ước để dạy cho dân Chúa, như chúng ta thấy ngày nay.

Nhưng như đã nói ở trên, trước khi có Kinh Thánh Tân Ứớc  được viết ra với  ơn linh ứng ( inspired)  của Chúa Thánh Thần, các Tông �ồ chỉ rao giảng và dạy truy�n khẩu, nhưng chính xác các giáo lý mà  Chúa Giêsu  đã  giảng dạy  và truy�n lại cho những ngư�i kế vị để dạy  cho Giáo Hội  trong buổi ban đầu đó. Những di sản thiêng liêng này được  bảo tồn  nguyên vẹn để truy�n lại  cho các thế hệ sau trong Giáo Hội tiếp tục sứ mạng Tông �ồ mà Chúa Kitô đã trao phó trước khi Chúa v� tr�i ,là “ anh  em hãy đi khắp nơi , loan báo Tin Mừng cho m�i loài thụ tạo..� ( Mk 16: 15)

Thánh Tông �ồ Giuđa cũng nói thêm v� Truy�n Thống Tông �ồ  như sau :

 “ anh  em thân mến , tôi vẫn ước mong viết thư cho anh  em v� ơn cứu độ chung của chúng ta , thì nay lại bó buộc phải viết cho anh  em, để khuyên nhủ anh  em chiến đấu cho đức tin đã được truy�n lại cho các thánh  chỉ một lần là đủ. ( Gđa 3)

Nghĩa là chính các  Thánh Tông �ồ đã  một lần truy�n lại giáo lý tinh tuy�n, lành mạnh, đức tin vững chắc mà các ngài đã lãnh nhận từ Chúa Giêsu cho các vị kế nghiệp các ngài là các Giám mục trong Giáo Hội từ đầu cho đến ngày nay.Qua các Thư mục vụ có ơn linh ứng, chúng ta đ�c được những l�i  các Thánh Tông �ồ khuyên nhủ các tín hữu ban đầu phải giữ gìn các truy�n thống  và giáo lý  đã được các ngài dạy dỗ và truy�n lại cách chính xác  như Thánh Phaolô đã nói với các tín hữu Thê-xa-lô-ni-ca như sau :

        “ Vậy thưa anh  em, anh  em hãy đứng vững và nắm giữ các truy�n thống chúng tôi đã dạy cho anh  em bằng l�i nói hay bằng thư từ.� (2 Th 2: 15)

Không những các Tông �ồ truy�n lai những giáo huấn của Chúa Kitô  mà còn truy�n lại cả những chỉ thị  hay tiêu chuẩn để ch�n ngư�i thay thế các ngài như Thánh Phaolô đã căn dặn  môn đệ ngài là Titô như sau :

    “ Tôi đã để anh ở  lại đảo  Kêta chính là để anh hoàn thành công việc tổ chức và đặt những kỳ mục (Giám mục) trong mỗi thành như tôi đã truy�n cho anh….Thật vậy , Giám quản , với tư cách là quản  lý của Thiên Chúa,  phải là ngư�i không chê trách được, không ngạo mạn, không nóng tính, không nghiện rượu, không hiếu chiến và không tìm  lợi lộc  thấp hèn….� ( Tt 1: 2-7)

Những l�i căn dặn trên đây của Thánh Phaolô cho thấy các Tông �ồ của Chúa Kitô  đã rất thận tr�ng trong việc ch�n ngư�i kế vị các ngài để cai trị, dạy dỗ  và thánh hóa dân Chúa trong Giáo Hội.

Ước mong sao các vị kế nghiệp các Thánh Tông �ồ ngày nay  tuân giữ những chỉ thị trên khi ch�n ngư�i thay thế mình trong sứ mạng Tông �ồ để không ch�n lầm những ngư�i không xứng đáng vào vai trò lãnh đạo trong các Giáo Hội địa phương.( Giáo phận).

Qua dòng th�i gian Thánh Truy�n vẫn sống động và tiến triển nh� Chúa Thánh Thần hỗ trợ và gìn giữ để kho tàng linh thánh tiếp tục hướng dẫn Giáo Hội trong sứ mạng dạy dỗ, thánh hóa và cai trị dân Chúa thay mặt Chúa Kitô trên trần gian này.

Như thế, Thánh Truy�n cũng là những l�i giảng dạy đức tin vững chắc , giáo lý tinh tuy�n cũng như chỉ thị v� việc cắt đặt ngư�i cai quản, lên thay thế  các ngài trong Giáo Hội từ  khởi thủy  cho đến ngày nay. Dựa vào Truy�n Thống này ,Giáo Hội tiếp tục  h�c h�i cắt nghĩa  và giảng dạy L�i Chúa  được mặc khải qua Kinh Thánh và Thánh truy�n  để dạy đỗ không sai lầm những chân lý đức tin và n�n tảng luân lý cho m�i tín hữu  trong Giáo Hội Công Giáo, được Chúa Kitô thiết lập trên n�n tảng các Tông �ồ để chuyên chở  ơn cứu �ộ của Chúa đến  hết m�i dân , m�i nước cho đến ngày mãn th�i gian.

Sau hết, các Tông �ồ không những chỉ dạy dỗ các tín hữu th�i sơ khai với giáo lý vững chắc và lành mạnh mà còn  khuyên nhủ tín hứu phải chiến đấu để bảo vệ giáo lý đức tin đó, vì ngay trong buổi ban đầu đã có “ những ngư�i đã len l�i vào, những ngư�i  từ lâu  đã bị ghi trước vào danh sách những kẻ bị lên án. Những kẻ vô luân này đã biến ân sủng của Thiên Chúa chúng ta thành lý do biện minh cho lối sống dâm ô, h� chối b� Chúa chúng ta là �ức Giêsu-Kitô, vị Chúa Tể duy nhất.� ( Gđa 4).

Giáo Hội dạy những giáo lý, tín lý , luân lý  và l�i Chúa  với quy�n Giáo Huấn ( Magisterium), một  công cụ Chúa Thánh Thần dùng để giúp Giáo Hội dạy dỗ không sai lầm những chân lý đức tin và n�n tảng luân lý được các Thánh Tông �ồ truy�n lại cho các vị  kế tục là các Giám mục trong Giáo Hội. Do đó ai nghe Giáo Hội là nghe các Thánh Tông �ồ và nghe các ngài  là nghe  chính Chúa Kitô đã g�i và sai h� đi rao giảng như Chúa đã nói rõ trong Tin Mừng Thánh Luca  sau đây:

“ Ai nghe anh  em là nghe Thầy, và ai khước từ anh  em là khước từ Thầy;

Mà  khước từ Thầy là khước từ �ấng đã sai Thầy.� ( Lc  10: 16)

Thánh Truy�n  có liên hệ mật thiết với Thánh Kinh vì cả hai đ�u xuất phát từ một Nguồn mạch là Thiên Chúa.Thánh Kinh là L�i Chúa đã  được ghi chép lại bằng ngôn ngữ loài ngư�i dưới  sự linh ứng  của Chúa Thánh Thần. Do đó, sách nào không  được coi là có ơn linh ứng thì không được công nhận là Sách thánh. Như vậy chỉ có 45 Sách Cựu Ước và 27 Sách Tân Ước ( 4 Phúc Âm, Sách Tông �ồ công vụ  và các thư Mục Vụ) được công nhân là có ơn Linh ứng  mà thôi.Và đây là toàn bộ Kinh Thánh mà Giáo Hội Công Giáo đ�c và giải thích L�i Chúa.

Thánh Kinh và Thánh truy�n đ�u có chung một mục đích là loan truy�n l�i Chúa bằng văn tự hay truy�n lại bằng l�i nói những gì các Tông �ồ đã nghe từ  Chúa Kitô trong suốt ba năm Ngư�i dạy dỗ h�  và dân chúng, cũng như chứng kiến những việc Chúa làm để lưu truy�n cho hậu thế.

Thánh Truy�n, tức Truy�n Thống Tông �ồ,  khác với các truy�n thống trong Giáo Hội như : truy�n thống “ thần h�c , kỷ luật, phụng vụ hoặc sùng đạo đã nảy sinh nơi các giáo hội địa phương qua dòng th�i gian.Nhứng truy�n thống này là những hình thức riêng biệt để đón nhận Truy�n Thống  ( Thánh Truy�n) của Giáo Hội tại những địa phương khác nhau và ở những th�i đại khác nhau.Dưới ánh sáng của Truy�n Thống chung này, các truy�n thống riêng biệt đã được duy trì , sửa đổi hoặc bị bãi b� dưới sự dẫn dắt của Huấn Quy�n Giáo Hội.�  ( x SGLGHCG số 83)

Thí dụ cụ thể : trong nhi�u giáo hội địa phương ở Viêt Nam và Phi luật Tân (các giáo phận) có truy�n thống tưởng niệm Tuần Thánh với những nghi thức đóng đanh Chúa, (ở Phi luật Tân và Mễ Tây Cơ, có nơi đã đóng đanh thật một ngư�i đóng vai Chúa ! Nhưng  việc này đã bị Giáo quy�n địa phương ngăn cấm gần đây) hạ xác Chúa và viếng xác Chúa trong ngày Thứ sáu Tuần Thánh. �ây là truy�n thống địa phương chứ không phải là Thánh  Truy�n.

Thánh Truy�n chỉ truy�n lại sự kiện Chúa bị kết án, bị hành hạ và bị đóng đanh đ� đ�n  tội cho cả và loài ngư�i. Nhưng do lòng đạo đức, các thừa sai đã dạy cho  các tín hữu ở nhi�u địa phương làm sống lại các sự kiện trên với những nghi thức dân gian đặc  biệt và trở thành truy�n thống cử hành mỗi năm vào Mùa Chay và Tuần Thánh ở một số địa phương chứ không ở khắp nơi trong Giáo Hội.

Lại nữa và quan tr�ng hơn, Thánh Truy�n tôn tr�ng nguyên tắc chỉ ch�n ngư�i nam ( nam giới)  vào các chức vu giám quản( giám mục) và phụ tá ( linh mục ) như Chúa Giêsu đã ch�n các ngài.( Chúa không ch�n phụ nữ nào làm Tông �ồ) Và cũng theo Thánh Truy�n thì không có việc rửa chân cho phụ nữ, mà chỉ cho nam giới như Giáo Hội cử hành hàng năm tại Rôma trong ngày Thứ Năm Tuần Thánh.( Chúa Giêsu cũng không rửa chân cho phụ nữ nào kể cả cho �ức Maria là Mẹ của Ngư�i).

Nhưng trong mấy  năm qua, từ ngày lên ngôi, �ức Thánh Cha Phanxicô đã rửa chân cho cả phụ nữ và ngư�i ngoài Công Giáo. Ngài có lý do riêng để làm như vậy. Chúng ta không dám có ý kiến. Tuy nhiên, ngài cũng không bắt buộc Giáo Hội phải noi gương ngài trong việc rửa chân, một việc làm  có mục đích bác ái và phục vụ, chứ không phải là nghi thức phụng vụ nào của Giáo Hội.

Nhưng, đòi cho phụ nữ làm linh mục là sai Truy�n Thống Tông �ồ.

Tóm lại, Thánh truy�n là di sản thiêng liêng được các Tông �ồ lưu trữ và truy�n lại cho các vị kế tục trong Giáo hội để dạy dỗ chính xác  các giáo lý đức tin mà Chúa Giêsu đã giảng dạy và làm gương sáng cho m�i  thế hệ  h�c h�i và noi theo.

Chúng ta chân quý Thánh Truy�n hay Truy�n Thống Tông �ồ vì nh� đó chúng ta được thêm vững tin trong chân lý của �ạo Thánh mà Chúa Kitô đã mang xuống từ Tr�i cho chúng ta tin và thực hành để được cứu độ như lòng Chúa mong muốn. ( cf 1 Tm 2 : 4).

LM Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn