Và i ngà y trước lá»… Giáng sinh, chúng tôi kịp liên lạc vá»›i Bà Vera Baboun, Thị trưởng ngưá»i Công Giáo đầu tiên cá»§a thà nh phố Bethlehem. Trong cuá»™c phá»ng vấn nà y, Bà Baboun kể cho chúng tôi biết vá» cuá»™c sống ở thà nh phố nÆ¡i Chúa Giêsu sinh ra hiện nay như thế nà o.
—————
1/ Thưa Bà Thị trưởng, xin Bà cho biết tình hình hiện nay ở Bethlehem liên quan đến cuá»™c sống hà ng ngà y cá»§a ngưá»i dân và cách riêng cá»§a cá»™ng đồng Công giáo.
Cá»™ng đồng Công Giáo là má»™t phần cá»§a toà n bá»™ cá»™ng đồng. Äiá»u gì xảy ra ở Bethlehem ảnh hưởng đến ngưá»i Công giáo thì cÅ©ng ảnh hưởng đến tất cả má»i ngưá»i. Thà nh phố Bethlehem hiện bị tách biệt khá»i Jerusalem, và các tÃn hữu cá»§a Bethlehem khó có thể đến cầu nguyện tại Má»™ Chúa. Những ngưá»i châu Âu hay châu Mỹ đến viếng Má»™ Chúa dá»… dà ng hÆ¡n má»™t thanh niên Bethlehem 21 tuổi.
Äó không phải là má»™t tiến trình bình thưá»ng và chúng tôi Ä‘ang phải chiến đấu má»™t cách bất thưá»ng; Cuá»™c sống cá»§a chúng tôi không bình thưá»ng và vì thế phải cố gắng thÃch nghi. Những ngưá»i trẻ bị lấy tước cuá»™c sống và hiện chưa có giải pháp nà o để khắc phục.
Là má»™t Thị trưởng, tôi phải đối diện vá»›i nhiá»u tình huống phức tạp khi cuá»™c sống nÆ¡i đây vắng bóng hòa bình. Vì 82% viên chức cá»§a Bethlehem thuá»™c vùng C, nghÄ©a là thà nh phố nà y được Ä‘iá»u khiển bởi chÃnh quyá»n và an ninh Israel, đó là má»™t thách đố khó tin để tôi thi hà nh quyá»n Thị trưởng cá»§a tôi phục vụ ngưá»i dân.
Chúng tôi chỉ có 48.000 Kitô hữu trong tổng số 200.000 cư dân. Ngoà i ra, việc xây bức tưá»ng má»›i ở Cremisan dẫn đến việc thu hồi đất cá»§a 58 gia đình Kitô hữu. Cây và quả ô liu, những đặc sản cá»§a Bethlehem, cÅ©ng sẽ bị thu hồi. Tất cả các yếu tố nà y hợp lại: bức tưá»ng, những thách đố vá» kinh tế và việc thiếu thốn cÆ¡ há»™i, ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng cuá»™c sống. Khi tôi nói vá» Bethlehem, thì sá»± hiện diện cá»§a các Kitô hữu ở đây là rất quan trá»ng, không chỉ cho chúng tôi nhưng còn cho toà n thể cá»™ng đồng Kitô giáo trên toà n thế giá»›i. Chúng tôi hiện diện ở đây vì tất cả anh chị em.
2/ Bà là nữ Thị trưởng đầu tiên của Bethlehem, xin cho biết vỠvai trò của phụ nữ trong xã hội Palestine và mối tương quan giữa phụ nữ Hồi giáo và phụ nữ Kitô giáo trong việc phục vụ hòa bình tại vùng đất của quý vị?
Phụ nữ là má»™t phần cá»§a cá»™ng đồng Palestine và chúng tôi phải đối diện vá»›i má»i thá» thách giống như nam giá»›i. Là nữ Thị trưởng đầu tiên trong lịch sá» cá»§a Bethlehem là má»™t thà nh tá»±u nhưng cÅ©ng lại là má»™t thách đố.
Tôi Ä‘ang cố gắng Ä‘iá»u hà nh thà nh phố nà y theo quan Ä‘iểm cá»§a má»™t phụ nữ. Vá» sinh há»c, chúng tôi được tạo dá»±ng để trao ban sá»± sống và trên hết là phục vụ ngưá»i khác. Chúng tôi quan tâm trước hết đến ngưá»i khác và muốn nhìn thấy cuá»™c sống quanh ta phát triển. Trưá»ng hợp cá»§a tôi, tôi đã là m Thị trưởng ba năm qua và tôi không bao giá» sá» dụng má»™t ngà y nghỉ nà o… Vì tôi nghe thấy những thách đố mà ngưá»i dân phải đối mặt và tôi dà nh cho há» tất cả bản thân mình.
Phụ nữ ở Palestine, cho dù là Kitô giáo hay Hồi giáo, đối diện vá»›i những thách đố giống nhau, những giá»›i hạn cÅ©ng như tình trạng thất nghiệp như nhau. Cả phụ nữ Kitô giáo lẫn Hồi giáo Ä‘á»u là những bà mẹ cá»§a các nạn nhân, những bà mẹ cá»§a giá»›i trẻ thất nghiệp, những ngưá»i vợ cá»§a các ông chồng thất nghiệp và cá»§a các nạn nhân. ChÃnh há» là những ngưá»i thất nghiệp và cÅ©ng là các nạn nhân. Vì váºy, há» phải Ä‘au khổ gấp đôi.
3/ Giáo dục là nghá» chuyên môn cá»§a Bà , vì Bà là má»™t giáo sư. Vai trò cá»§a giáo dục trong việc há»— trợ giá»›i trẻ Bethlehem ra sao? Và đâu là những thách đố mà ngưá»i trẻ phải đối diện?
50% dân số Bethlehem chúng tôi dưới 29 tuổi và há» có há»c vấn cao. Äối vá»›i chúng tôi giáo dục không chỉ là quyá»n mà còn là nghÄ©a vụ quốc gia. Tuy nhiên, ở Bethlehem, tá»· lệ thất nghiệp cao nhất tại West Bank (27%) và tá»· lệ đói nghèo cÅ©ng cao nhất (22%). Những ngưá»i còn ở lại Bethlehem là m việc trong các lÄ©nh vá»±c khác vá»›i ngà nh nghá» mà hỠđược đà o tạo.
Tá»· lệ thất nghiệp cao cho dù trên thá»±c tế Bethlehem là má»™t thà nh phố du lịch, và má»—i khi có xung đột thì du lịch bị ảnh hưởng nghiêm trá»ng. Ở đây chúng tôi có 33 khách sạn và nhiá»u nhà hà ng chất lượng tốt. Nhưng nếu không có sá»± độc láºp và giải pháp thì cuá»™c sống hà ng ngà y và các hoạt động cá»§a chúng tôi bị ảnh hưởng bao lâu xung đột còn xảy ra. ChÃnh vì thế, nhiá»u ngưá»i có xu hướng sống bên ngoà i Bethlehem.
4/ Äâu là sứ Ä‘iệp phổ quát mà Bà đá»c được trong việc Äức Thánh Cha Phanxicô phong thánh cho hai phụ nữ Palestine, mà má»™t trong hai vị đã đánh dấu lịch sá» cá»§a Bethlehem?
Nếu như có việc các Thánh quá bá»™ xuống trần gian, thì Äức Thánh Cha Phanxicô là má»™t trong số há». Khi ngà i đến Bethlehem, khi ngà i lắng nghe chúng tôi, khi chúng tôi đến vá»›i ngà i, khi chúng tôi cầu nguyện vá»›i nhau vá»›i tư cách là các Kitô hữu, Do Thái giáo và Hồi giáo, ngà i thừa nháºn các quyá»n cá»§a chúng tôi như là những con ngưá»i, những ngưá»i Palestine và là các Kitô hữu.
Việc phong thánh cho hai phụ nữ Arab công bố sá»± thánh thiện cá»§a má»™t vùng đất không sống trong hòa bình. Khi thừa nháºn sá»± thánh thiện cá»§a vùng đất ấy, Äức Thánh Cha Phanxicô thừa nháºn các quyá»n cá»§a ngưá»i dân sống trong vùng đất nà y. Ngoà i việc phong thánh ngà i còn thừa nháºn Nhà nước Palestine. Ngà i đã đưa quốc kỳ Palestine và o Vatican, và ngà i nhắc nhở thế giá»›i, trong đó có cả chúng tôi, rằng vùng đất cá»§a chúng tôi là Äất Thánh và là nguồn gốc cá»§a sá»± thánh thiện.
5/ Sau việc phê chuẩn chÃnh thức cá»§a Hiệp định Toà n diện mà Bà đỠcáºp giữa nhà nước Palestine và Tòa Thánh, các bước tiếp theo cần phải thá»±c hiện là gì?
Quyết định cá»§a Äức Thánh Cha đã được Liên Hiệp Quốc xem xét. Nhà nước Israel đã được Liên hợp quốc và cá»™ng đồng quốc tế công nháºn và chúng tôi, những ngưá»i Palestine, đã thừa nháºn nhà nước ấy. Tháºt khó tin và không công bằng khi cho đến ngà y nay Liên Hiệp Quốc và cá»™ng đồng quốc tế vẫn chưa công nháºn hoà n toà n Nhà nước Palestine, như đã công nháºn Nhà nước Israel. Äây là má»™t thá»±c tế và là điá»u quan trá»ng nhất.
Chúng tôi Ä‘ang là m má»i thứ để được sống trong hòa bình, nhưng tôi nghÄ© rằng bây giá» là lúc thế giá»›i phải gánh vác trách nhiệm cá»§a mình. Äó cÅ©ng là lý do tại sao chúng tôi kêu gá»i sá»± can thiệp cá»§a cá»™ng đồng quốc tế và o Palestine để ngăn chặn những gì Ä‘ang xảy ra. Äiá»u mang lại hòa bình chÃnh là sá»± thừa nháºn, và rồi hòa bình sẽ mang lại an ninh, chứ không phải là cách Ä‘i lòng vòng.
6/ Giáng sinh Ä‘ang đến gần. Quý vị sống thá»i khắc đặc biệt nà y trong năm như thế nà o?
Hiện nay Giáng sinh Ä‘ang đến gần, đây là thà nh phố Bethlehem, chúng tôi Ä‘ang suy nghÄ© vỠý nghÄ©a cá»§a bản chất lá»… ká»· niệm nà y trong lúc những vụ giết ngưá»i Ä‘ang diá»…n ra ở Palestine do những biến động gần đây. Chúng tôi nghÄ© rằng chợ Giáng sinh và cây thông Noel sẽ diá»…n ra. Äó sẽ là má»™t lá»… ká»· niệm quốc gia, qua đó chúng tôi có thể chia sẻ thông Ä‘iệp Bethlehem vá»›i toà n thế giá»›i.
Khẩu hiệu chúng tôi mừng Giáng sinh năm nay là “trong vùng đất Palestine có cái dà nh cho hòa bình†(in the land of Palestine there is what deserves peace). Nhà thÆ¡ Mahmoud Darwish ngưá»i Palestine đã viết: “trong vùng đất nà y có cái dà nh cho sá»± sốngâ€. Cuá»™c sống cá»§a chúng tôi, trong vẻ đẹp và sá»± thánh thiện cá»§a mình, đáng để ở lại đây và đi tiếp, để cảm nháºn được niá»m vui và đối diện vá»›i những thách đố mà chúng tôi trải qua. Chúng tôi đã dùng câu thÆ¡ nà y nhưng thay thế từ “sá»± sống†bằng từ “hòa bình†và chúng tôi áp dụng sứ Ä‘iệp ấy cho Bethlehem.
Dưá»ng như không ai nháºn ra rằng Bethlehem, thà nh phố đã mang đến thông Ä‘iệp hòa bình cho toà n thế giá»›i dịp Giáng sinh, ngà y nay vẫn tiếp tục mang đến thông Ä‘iệp hòa bình cho toà n thế giá»›i, mặc dù trong thá»±c tế bản thân nó chưa có hòa bình. Những viên đá – vùng đất – và những viên đá sống động là ngưá»i dân – xứng đáng được hưởng hòa bình.
Ngà y 5/12 vừa qua, tôi đã đưa ra thông Ä‘iệp Bethlehem cho toà n thế giá»›i khi chúng tôi thắp sáng cây Giáng sinh. Má»—i khi như váºy, tôi mong rằng tôi có thể nói: “Tạ Æ¡n Chúa, cám Æ¡n những ai mang hòa bình đến cho Palestine và Bethlehem.†Tôi muốn nói như thế. Nhưng má»—i lần đến đó tôi nói “Chúng ta hãy cầu nguyện để chúng ta có thể có hòa bìnhâ€, vì chúng tôi vẫn chưa có hòa bình.
7/ Äối vá»›i má»™t Thị trưởng Bethlehem như Bà , Dòng Má»™ Chúa, má»™t Dòng Giáo hoà ng há»— trợ váºt chất cho Tòa Thượng phụ Latinh Giêrusalem, đại diện cụ thể cho cái gì? Bà mong đợi gì nÆ¡i các thà nh viên cá»§a Dòng và há» có thể giúp gì cho tình trạng hiện nay ở đất nước Bà ?
Dòng Má»™ Chúa trá»±c thuá»™c Tòa Thượng phụ Latinh. Vì thế, Thị trưởng và các công dân Bethlehem không có liên hệ trá»±c tiếp vá»›i há», nhưng chúng tôi biết rằng há» há»— trợ cho các trưá»ng há»c và nhiá»u lãnh vá»±c khác giúp cho các tÃn hữu Công Giáo tại Thánh Äịa. Tôi từng là giáo sư tại Äại há»c Bethlehem, và sau đó là m hiệu trưởng trưá»ng Công giáo – Hy Lạp má»™t năm rưỡi, vì thế tôi biết rằng phần lá»›n há»c phà cá»§a các sinh viên do Dòng Má»™ Chúa và các Dòng khác há»— trợ. Sá»± há»— trợ nà y thông qua Tòa Thượng Phụ và do đó chúng tôi không biết rõ chi tiết. Tuy nhiên, tôi biết rằng các thà nh viên cá»§a Dòng liên kết rất tốt vá»›i Äất Thánh, tôi thấy há» thưá»ng xuyên ở Bethlehem và tôi hoà n toà n đánh giá cao tất cả những gì há» là m. Hãy giữ niá»m hy vá»ng và giúp đỡ má»i ngưá»i ở lại đây là điá»u rất quan trá»ng và đó là những gì há» Ä‘ang là m.
8/ Xin Bà chia sẻ vá»›i má»i ngưá»i thông Ä‘iệp cuối cùng
Cuá»™c sống là những tiếng nói và để tạo ra má»™t sá»± thay đổi bạn cần má»™t tiếng nói can đảm và trung thà nh để lên tiếng cho sá»± tháºt. Là má»™t Kitô hữu, tôi biết Chúa Giêsu đã dạy chúng tôi rằng nếu chúng ta không thể diá»…n tả được sá»± tháºt, thì tốt hÆ¡n nên giữ im lặng. Vì tất cả chúng tôi Ä‘ang phải đối mặt vá»›i thá»±c tế cá»§a Bethlehem, chúng tôi hiểu những gì Ä‘ang xảy ra ở Palestine đây, tôi mong rằng những tiếng nói bà y tá» sá»± tháºt mà không sợ hãi: Bethlehem, thà nh phố cá»§a hòa bình, không được sống trong hòa bình, và đây là má»™t sá»± sỉ nhục to lá»›n.
GNsP (Theo Vatican Insider)

