- Thánh Giuse, ngưá»i công chÃnh
Khi mừng lá»… thánh Giuse, tôi thưá»ng tá»± há»i. Không biết thánh Giuse, ngưá»i sống cách đây 2000 năm có còn thÃch hợp vá»›i thá»i đại chúng ta không? Không biết thánh Giuse, Äấng đã coi sóc má»™t gia đình gồm toà n những đấng thánh có thể là m gương mẫu cho gia đình chúng ta, những gia đình gồm toà n những con ngưá»i phà m trần không?
Tin Mừng hôm nay nói thánh Giuse là ngưá»i công chÃnh. Nhìn và o cuá»™c Ä‘á»i thánh Giuse, ta có thể hiểu được ná»™i dung tÃnh từ công chÃnh. Công chÃnh trước hết là trả lại cho ngưá»i khác những gì thuá»™c vá» há». Nói khác Ä‘i công chÃnh là không dám nháºn những gì không phải cá»§a mình. Thánh Giuse định trốn Ä‘i khi biết Äức Maria mang thai. Theo lối giải thÃch xưa kia thì thánh Giuse trốn Ä‘i vì nghi ngá» Äức Maria. Nhưng theo các nhà chú giải thá»i má»›i thì thánh Giuse định bá» trốn vì thấy mình không xứng đáng vá»›i danh hiệu là m cha nuôi Äấng Cứu Thế. Chức vị là m cha Äấng Cứu Thế là má»™t chức vị quá cao trá»ng, thánh Giuse thấy mình không phải là Cha Äấng Cứu Thế, không xứng đáng là m Cha Äấng Cứu Thế, nên Ngà i bá» trốn.
Công chÃnh là chu toà n nhiệm vụ cá»§a mình. Nhiệm vụ cá»§a thánh Giuse là gìn giữ Äức Giêsu và Äức Maria. Chúa đã trao cho Ngà i nhiệm vụ đó và Ngà i đã hết sức chu toà n. Chu toà n vá»›i tinh thần trách nhiệm cao, không để xảy ra chuyện gì đáng tiếc. Chu toà n vá»›i sá»± tế nhị, kÃnh cẩn, nâng niu, hãy nhìn cảnh Thánh Gia trốn sang Ai cáºp, Äức Maria bế Äức Giêsu ngồi trên lưng lừa. Thánh Giuse dắt lừa Ä‘i trong đêm tối. Không còn cảnh tượng nà o đẹp đẽ hÆ¡n. Thánh Giuse trân trá»ng kho tà ng Chúa trao cho Ngà i gìn giữ. Thánh Giuse kÃnh cẩn nâng niu Äức Maria và Äức Giêsu, ngà i chu toà n nhiệm vụ vá»›i tinh thần dấn thân hy sinh không ngại gian khổ. Äang đêm mà Chúa bảo thức dáºy trốn sang Ai cáºp, ngà i cÅ©ng thức dáºy lên đưá»ng ngay tức khắc.
Những nhiệm vụ cá»§a thánh Giuse xem ra tăm tối, không có gì vinh quang. Nhưng thánh Giuse vẫn chăm chỉ chu toà n, và không đòi cho mình nhiệm vụ nà o khác. Chẳng hạn sau nà y các Tông đồ được má»i ngưá»i kÃnh phục, thánh Giuse vẫn không ghen tị và đòi cho mình quyá»n đó. Ngà i tháºt là ngưá»i công chÃnh.
Sau cùng, công chÃnh là trung tÃn vá»›i nhiệm vụ. Thánh Giuse được Chúa trao cho nhiệm vụ gìn giữ Äức Maria và Äức Giêsu, gìn giữ gia đình, ngà i đã hết sức chu toà n trong hoà n cảnh thuáºn lợi cÅ©ng như trong hoà n cảnh khó khăn. Vì trung tÃn vá»›i nhiệm vụ mà thánh Giuse phải lao động vất vả để nuôi sống gia đình. Vì trung tÃn vá»›i nhiệm vụ mà thánh Giuse phải chung sống vá»›i súc váºt trong ngà y Äức Maria hạ sinh Äức Giêsu. Vì trung tÃn vá»›i nhiệm vụ mà thánh Giuse phải vất vả bồng bá» Äức Giêsu chạy trốn sang Ai cáºp. Vì trung tÃn vá»›i nhiệm vụ mà thánh Giuse kiên trì tìm kiếm khi Äức Giêsu Ä‘i lạc 3 ngà y trong Äá»n thá». Trung tÃn không há» xao nhãng, không há» lẩn tránh, không há» lùi bước trước nhiệm vụ khó khăn, thánh Giuse tháºt là ngưá»i công chÃnh.
Ngà y nay thánh Giuse vẫn hợp thá»i, vẫn là gương mẫu cho con ngưá»i, vẫn là niá»m mÆ¡ ước cá»§a con ngưá»i. Vì thế giá»›i ngà y nay Ä‘ang thiếu vắng sá»± công chÃnh. Ngưá»i ta gian tham nháºn những gì không phải cá»§a mình. Không phải chỉ gian tham tiá»n bạc mà còn gian tham chức quyá»n, danh vá»ng. Vì thiếu công chÃnh mà ngưá»i ta hãm hại ngưá»i khác, chiếm Ä‘oạt tiá»n cá»§a, danh dá»± cá»§a ngưá»i khác. Vì thiếu công chÃnh mà ngưá»i ta sống giả dối, là m hà ng giả, nói dối, mượn bằng giả. Vì thiếu công chÃnh nên ngưá»i ta trốn tránh nhiệm vụ. Chỉ thÃch những việc nhà n tản, phô trương, trốn tránh những việc nặng nhá»c, hèn kém.
Các gia trưởng nhiá»u khi lưá»i biếng, ham vui mà thiếu trách nhiệm vá»›i gia đình, vá»›i vợ con. Sá»± trung tÃn ngà y nay Ä‘ang là má»™t vấn đỠlá»›n, ngưá»i ta bất tÃn, lừa đảo, gian dối trong Ä‘á»i sống xã há»™i, trong kinh doanh buôn bán, ngưá»i ta thiếu trung tÃn cả trong gia đình. Chỉ má»™t và i thá» thách, thiếu thốn, ngưá»i ta sẵn sà ng từ bá» nhiệm vụ, từ bá» ngưá»i thân.
Nên thánh Giuse vẫn còn là gương mẫu cần thiết cho ngưá»i thá»i nay. Những đức tÃnh cá»§a ngà i, sá»± công chÃnh cá»§a Ngà i rất hữu Ãch để chấn chỉnh, xây dá»±ng xã há»™i hôm nay.
- Thánh Giuse, ngưá»i Ä‘i trong đêm Ä‘en
Trong các bức tranh vẽ thánh Giuse, tôi thÃch nhất bức tranh vẽ thánh Giuse đưa Äức Mẹ và Äức Giêsu trốn sang Ai cáºp. Bầu trá»i Ä‘en thẫm. Má»™t và i tia chá»›p loé lên ở cuối chân trá»i vừa soi đưá»ng cho Thánh gia, vừa báo hiệu cÆ¡n giông bão sắp tá»›i. Äức Maria bồng Äức Giêsu ngồi trên lưng lừa. Thánh Giuse dắt lừa. Cả ngưá»i cả lừa như lẩn và o mà n đêm. Bức tranh không chỉ đẹp ở nét vẽ gợi cảm, mà còn đẹp vỠý nghÄ©a, Ngắm bức tranh, tôi thấy hiện lên cả cuá»™c Ä‘á»i thánh Giuse: má»™t Ä‘á»i bước Ä‘i trong đêm tối.
Thánh Giuse đã Ä‘i trong đêm tối đức tin. Ngà i đã sống chung vá»›i Äức Maria và Äức Giêsu, những con ngưá»i cá»§a huyá»n nhiệm. Má»™t ngưá»i bình thưá»ng đã là má»™t thế giá»›i huyá»n bÃ. Má»™t con ngưá»i cá»§a huyá»n nhiệm lại cà ng sâu xa bà ẩn hÆ¡n bá»™i phần. Äi bên những huyá»n nhiệm cÅ©ng như Ä‘i trong đêm tối. Thánh Giuse không hiểu gì hết. Không hiểu mà vẫn phải đón nháºn. Không hiểu mà vẫn phải tin, phải yêu. Không hiểu mà vẫn phải đống hà nh cho đến mãn Ä‘á»i. Thánh Giuse giống như ngưá»i lÃnh canh được cấp trên trao cho má»™t chiếc há»™p đóng kÃn. Ngưá»i lÃnh canh chỉ có nhiệm vụ canh giữ mà không được phép mở ra. Trong há»™p có gì? Có thể là má»™t kho tà ng quý giá. Nhưng cÅ©ng có thể là chiếc há»™p rá»—ng không. Không biết. Nhưng vẫn phải canh giữ.
Thánh Giuse đã Ä‘i trong đêm tối im lặng. Ngà i Ä‘i trong sá»± im lặng cá»§a Äức Maria, ngưá»i bạn yêu quý. Trước những mầu nhiệm cao cả, Äức Maria đã lặng thinh không nói. Ngà i Ä‘i trong sá»± im lặng cá»§a Äức Giêsu. Thiên Chúa là m ngưá»i vẫn là má»™t mầu nhiệm ẩn dấu và Äức Giêsu không há» hé lá»™ thân pháºn. Ngà i Ä‘i trong sá»± im lặng cá»§a Thiên Chúa. Thiên Chúa không bao giá» trá»±c tiếp nói vá»›i Ngà i. Chỉ có và i lần. Mà chỉ là những tiếng vá»ng mô hồ, giữa đêm khuya, trong giấc ngá»§. Vẫn là ngôn ngữ cá»§a im lặng. Im lặng đáng sợ. Nhất là khi phải đối đầu vá»›i nguy hiểm, vá»›i nghi ngá», vá»›i những vấn đỠhệ trá»ng cá»§a Ä‘á»i sống. Im lặng khó hiểu khi những gì thân thiết nhất trong Ä‘á»i lại trở nên bà ẩn, cách xa. Im lặng nguy hiểm. Nó có thể đốn ngã thân cổ thụ, là m chao đảo những niá»m tin vững mạnh nhất. Ngà i Ä‘i trong im lặng cá»§a chÃnh mình. Trong cả bốn Phúc Âm, không thấy ghi lại lá»i nói nà o cá»§a thánh Giuse. Ngà i bước Ä‘i trong âm thầm lặng lẽ.
Thánh Giuse đã Ä‘i trong đêm tối lãng quên. Ngà i bị lãng quên trong là ng quê nhá» bé, trong thân pháºn nghèo hèn cá»§a bác thợ má»™c. Ngưá»i ta không bao giá» nhắc đến Ngà i. Nếu có nhắc đến, cÅ©ng chỉ để chê bai, dè bỉu, để hạ thấp thân pháºn cá»§a Äức Giêsu: “Giêsu con cá»§a bác Giuse thợ má»™c tầm thưá»ng ấy mà . Có là m gì nên chuyệnâ€. Ngà i bị lãng quên vì luôn luôn ở phÃa sau, luôn luôn chìm trong bóng tối.
Phúc Âm kể vá» Äức Maria. Sách Tông Äồ Công Vụ kể vá» Äức Maria. Nhưng từ khi Äức Giêsu khôn lá»›n không ai nói gì vá» Thánh Giuse nữa. Ngà i chìm và o đêm tối quên lãng. Ngà i luôn luôn đóng vai phụ, như hình ảnh dắt lừa Ä‘i trong đêm tối.
Thánh Giuse đã Ä‘i trong đêm tối thá» thách. Thân pháºn nghèo hèn. Sống trong im lặng và lãng quên, nhưng những thá» thách Ngà i phải đương đầu lại rất cam go. Rất hiá»n là nh, nhưng phải đương đầu vá»›i Hêrôđê hung hãn. Mình giữ mình chưa xong, lại phải che chở cho má»™t hà i nhi sÆ¡ sinh và má»™t sản phụ yếâu á»›t. Nhưng những thá» thách, khốn khó vá» thể lý dù cam go thế nà o cÅ©ng còn chịu được. Những thá» thách đức tin má»›i tháºt là khá»§ng khiếp. Äức Maria là Mẹ Thiên Chúa ư? Äức Giêsu là Con Thiên Chúa ư? Tháºt khó mà chấp nháºn được. Sao nà y? Sao Vua Trá»i vinh hiển lại phải trốn chạy má»™t ông vua trần thế. Các thá» thách là m cho đêm tối cà ng Ä‘en hÆ¡n, cà ng dầy hÆ¡n, cà ng sâu hÆ¡n.
Tuy đêm có Ä‘en, tuy chân có má»i, tuy lòng có xao xuyến nhưng Thánh Giuse vẫn bước Ä‘i. Tuy thá» thách có nặng ná», Thánh Giuse vẫn chiến đấu. Cha Teilhard de Chardin nói: ngưá»i chiến đấu giống như ngưá»i bÆ¡i lá»™i ngoà i biển ban đêm: “Ban đêm, ngưá»i bÆ¡i lá»™i vùng vẫy trong là n nước biển có chất lân tinh, là m ánh sáng loé lên chung quanh mìnhâ€.
Thánh Giuse đã chiến đấu. Những chiến đấu mạnh mẽ cũng là m loé lên chung quanh Ngà i những là n ánh sáng soi bước chân Ngà i đi.
Äi trong đêm tối đức tin, Ngà i có ngá»n lá»a đức mến soi đưá»ng. Äêm Ä‘en lắm, nhưng Ngà i cứ yêu mến Chúa, cứ gắn bó vá»›i Chúa, và cứ bước Ä‘i vá»›i Chúa.
Trong đêm tối im lặng. Ngà i đốt lên trong tâm hồn ngá»n đèn thao thức, lắng nghe, đón chá». Niá»m thao thức khiến tâm hồn Ngà i nhạy bén như má»™t phÃm đà n má»ng. Lá»i Chúa chỉ thoáng nhẹ như là n gió thoảng, phÃm đà n đã rung lên. à Chúa chỉ mỠảo trong giấc mÆ¡, Ngà i đã Ä‘á»c được và mau mắn thi hà nh.
Trong đêm tối lãng quên, Ngà i có đèn khiêm nhưá»ng dẫn lối. Khiêm nhưá»ng chìm và o quên lãng. Khiêm nhưá»ng phục vụ, khiêm nhưá»ng sâu thẳm. Ngà i có cùng tâm tình như Thánh Gioan Tẩy Giả: “Ngà i phải lá»›n lên, còn tôi phải nhá» Ä‘iâ€.
Trong đêm tối thá» thách, Ngà i thắp lên ngá»n đèn tin yêu phó thác. Tin vững và ng và o Lá»i Chúa. Hoà n toà n phó thác cho Chúa. Äể Chúa dẫn đưá»ng qua đêm Ä‘en mù mịt.
Lạy Thánh Giuse, con cÅ©ng Ä‘ang Ä‘i trong đêm Ä‘en. Xin hãy thắp lên trong con những ngá»n đèn cá»§a Thánh Cả, soi đưá»ng cho con Ä‘i đến nÆ¡i bình an.
- Thánh Giuse, gương mẫu thá»i đại
Khi chá»n má»™t vị thánh bảo trợ, ta đặt mình dưới sá»± chở che cứu giúp cá»§a Ngưá»i và cÅ©ng mong noi gương bắt chước Ä‘á»i sống đức hạnh cá»§a Ngưá»i. Tất cả những ai xin thánh cả Giuse bảo trợ chắc chắn sẽ được Ngưá»i chở che gìn giữ, như xưa Ngưá»i đã gìn giữ Äức Giêsu và Äức Maria trong cuá»™c Ä‘á»i dương thế. Nhưng Ãt có ai noi gương được Ä‘á»i sống cá»§a Ngưá»i. Äó là má»™t Ä‘á»i sống thánh đức chiếu toả ra những nét đẹp cao quý mà ta khó bắt chước.
Nét đẹp thứ nhất ở nÆ¡i thánh Giuse mà ta khó bắt chước, đó là đức tÃnh Ãt nói. Lần giở những trang Tin Mừng, ta thấy diá»…n tả nhiá»u hà nh động cá»§a thánh cả Giuse, nhưng không thấy trÃch dẫn lá»i nói nà o cá»§a Ngưá»i. Ngưá»i là m nhiá»u nhưng nói Ãt. Còn ta, ta thương nói nhiá»u và là m Ãt. Tục ngữ Việt nam có câu: Äa ngôn Ä‘a quá. Ai nói nhiá»u sai lá»—i nhiá»u. Thá»±c váºy trong Ä‘á»i sống có biết bao hiểu lầm phát sinh từ những lá»i nói thiếu trung thá»±c. Biết bao đổ vỡ do những lá»i nói thiếu trách nhiệm gây nên. Biết bao lá»i nói trống rá»—ng không chứa đựng ná»™i dung xây dá»±ng. Biết bao lá»i nói là m vẩn đục tâm hồn, vẩn đục môi trưá»ng đạo đức, là m ô nhiá»…m bầu khà bác ái. Thánh Giacôbê tháºt chà lý khi nói: “Ai không sai lá»—i trong lá»i nói thì đó là ngưá»i hoà n hảo. Ngưá»i ấy có khả năng kiá»m chế toà n thân†(Gc 3,2). Thánh Cả Giuse đã kiá»m chế được lá»i nói, chứng tá» Ngưá»i hoà n toà n là m chá»§ được bản thân. Sá»± im lặng cá»§a Ngưá»i là sá»± im lặng cá»§a kẻ mạnh. Sá»± im lặng cá»§a Ngưá»i là sá»± im lặng cá»§a má»™t Ä‘á»i sống ná»™i tâm phong phú. Sá»± im lặng cá»§a Ngưá»i là sá»± im lặng hoạt động Ä‘em lại những kết quả tốt đẹp.
Nét đẹp thứ hai ở nÆ¡i thánh Cả Giuse mà ta khó bắt chước, đó là sá»± vâng lá»i tuyệt đối. Ngưá»i luôn vâng lá»i Chúa, dù lệnh Chúa truyá»n chỉ mÆ¡ hồ trong cÆ¡n mê ngá»§, dù lệnh Chúa truyá»n nhiá»u khi rất khó chấp nháºn. Là m sao chấp nháºn được má»™t phụ nữ đã có thai là m bạn? Không bao giá» Ngưá»i thắc mắc, chối từ. Không bao giá» Ngưá»i tỠý ngần ngại trước những mệnh lệnh khó khăn. Trong má»i nÆ¡i má»i lúc, Ngưá»i luôn vâng lệnh Chúa má»™t cách mau chóng, tức khắc, vui tươi. Thấy Äức Maria đã mang thai, Ngưá»i muốn trốn Ä‘i, nhưng khi Chúa tỠý muốn Ngưá»i ở lại nháºn Äức Maria là m bạn, Ngưá»i vâng lệnh ngay tức khắc. Khi Chúa muốn Ngưá»i đưa Äức Giêsu và Äức Maria trốn sang Ai cáºp, Ngưá»i đã thức dáºy và tức khắc lên đưá»ng giữa đêm khuya. Tháºt là má»™t sá»± vâng lá»i tuyệt đối. Còn ta, trước những lệnh truyá»n cá»§a Chúa, ta có thái độ nà o? Nếu ta không chối từ thì cÅ©ng uốn nắn theo ý riêng. Ãt nhất cÅ©ng thắc mắc, giảm nhẹ. Nếu có vâng lá»i thì cÅ©ng ngần ngại, cháºm trá»… thi hà nh. Sá»± vâng lá»i tuyệt đối nói lên đức tin mãnh liệt và o Chúa. Vì hoà n toà n tin tưởng nên hoà n toà n phó thác. Vì hoà n toà n phó thác nên hoà n toà n vâng phục. Dù không hiểu, nhưng cứ dấn bước lên đưá»ng. Sá»± vâng lá»i tuyệt đối nói lên má»™t lòng mến yêu tha thiết. Vì mến yêu tha thiết nên sẵn sà ng là m bất cứ Ä‘iá»u gì, cho dù không hiểu, cho dù khó khăn. Thánh Cả Giuse có lòng tin tưởng tuyệt đối và lòng yêu mến tha thiết đối vá»›i Chúa, nên đã vâng lá»i Chúa má»™t cách tuyệt đối.
Nét đẹp thứ ba ở nÆ¡i thánh Cả Giuse mà ta khó bắt chước, đó là sá»± khiêm nhưá»ng quên mình. Äá»c trong Tin Mừng, ta không bao giá» thấy Ngưá»i xuất hiện ở những nÆ¡i công khai được nhiá»u ngưá»i biết đến, trái lại Ngưá»i luôn có mặt ở những nÆ¡i tối tăm âm thầm. Ngưá»i không là m những việc lá»›n lao trá»ng đại, nhưng chỉ chu toà n những bổn pháºn nhá» bé thông thưá»ng. Má»™t hình ảnh quen gặp là bức vẽ hoạ cảnh Thánh gia trốn sang Ai cáºp. Äức Mẹ bế Äức Giêsu ngồi trên lưng lừa. Thánh Giuse Ä‘i bá»™, dắt lừa âm thầm trong đêm tối. Tôi có cảm tưởng Ngưá»i đã tá»± nguyện hạ mình xuống để Chúa được tôn vinh. Ngưá»i đã tá»± nguyện sống âm thầm để Chúa được nháºn biết. Ngưá»i đã tá»± nguyện lùi và o bóng tối để Chúa được xuất hiện trong ánh sáng. Ngưá»i đã chấp nháºn bị quên lãng để Chúa được yêu mến. Còn chúng ta, chúng ta thưá»ng là m ngược lại. Ta luôn muốn nâng mình lên, nên Chúa thưá»ng bị hạ xuống. Ta luôn muốn phô trương bản thân, nên Chúa bị chìm trong âm thầm. Ta luôn muốn xuất hiện trong ánh sáng, nên Chúa bị đẩy lùi và o bóng tối. Ta luôn tìm cho mình được yêu mến, nên Chúa bị chôn vùi trong quên lãng.
Những nhân đức cá»§a thánh Cả Giuse tháºt khó bắt chước, nhưng đó là những đức tÃnh rất cần cho thá»i đại chúng ta. Thế giá»›i ngà y nay quá ồn à o, cần có những con ngưá»i hà nh động. Thế giá»›i ngà y nay đã chán ngán những lý thuyết, cho dù rất hay, rất đẹp, nên cần có những con ngưá»i thá»±c hà nh, là m chứng nhân. Thế giá»›i ngà y nay Ä‘ang đánh mất niá»m tin yêu phó thác, cần có thánh Cả Giuse như mẫu gương trung tÃn và khôn ngoan. Thế giá»›i cà ng ngà y cà ng tiến đến hưởng thụ, cá nhân chá»§ nghÄ©a, Ä‘ang cần những con ngưá»i khiêm nhưá»ng, phục vụ, quên mình. Nếu ta biết noi gương những nhân đức cá»§a thánh Cả Giuse, ta sẽ có thể thánh hoá bản thân, cá»§ng cố gia đình và góp phần cải tạo xã há»™i.
Lạy thánh Cả Giuse, xin hãy chở che gìn giữ giáo pháºn chúng con. Amen.

