TẠI SAO TÔI BẤT AN?

Ai trong chúng ta cũng mong muốn mình có một đ�i sống đầy đủ và sung túc. Một cuộc sống mà cứ chơi vơi chênh vênh, hết lo đi�u này đến sợ đi�u khác thì quả là khủng khiếp. Bởi thế, ta luôn cố gắng để có nhi�u của cải vì nghĩ rằng chúng có thể đảm bảo cho đ�i sống vật chất của mình. Có của cải rồi, ta nỗ lực để có chút công danh, hay chỗ đứng trong xã hội, muốn tên tuổi của mình được lẫy lừng và nhi�u ngư�i biết đến. Những cuộc chạy đua như vậy góp phần làm nên cuộc sống con ngư�i. Chúng giúp cho con ngư�i được thăng tiến và phát triển. Nhưng chính nó cũng là nguyên nhân mang đến bao nhiêu phi�n toái cho con ngư�i. Khi ngư�i ta nỗ lực làm m�i thứ để đ�i sống mình được sung túc, giàu sang, ngư�i ta lại vô tình tự chuốc lấy vào mình những nỗi bất an khó chịu. Nếu ti�n bạc có thể làm nên hạnh phúc thì tại sao ngư�i giàu lại khóc? Nếu danh v�ng giúp mang đến ni�m vui thì cớ sao biết bao ngư�i thành công lại buồn sầu? H� khóc, h� buồn là bởi vì trong lòng h� không có bình an. Của cải và danh v�ng chỉ giúp trang điểm cho h� những hào quang bên ngoài, còn khoảng trống to lớn trong lòng thì như đang làm mòn con tim h�.

Nhưng nếu nghèo thì liệu có thể bình an được không? Không có gì ăn, không có gì mặc, bị ngư�i ta coi khinh, rẻ rúng, bị ngư�i ta ruồng b�, chê cư�i thì bình an sao được. Còn nếu tìm một mức độ đừng quá giàu cũng đừng quá nghèo, thì biết thế nào mới là trung dung vừa đủ? Nhu cầu con ngư�i có bao gi� dừng lại đâu. �áp ứng được nhu cầu này thì nhu cầu khác phát sinh. Con ngư�i cứ phải vật lộn tranh đua để thoả mãn nó từng ngày. Hành trình này dư�ng như chẳng bao gi� có điểm đến. �ứng trước sức hấp dẫn của vật chất, ta lúc nào cũng thấy mình thiếu thốn và muốn có nhi�u hơn. Cho đến một lúc nào đó, khi thấy lòng bất an, ta bất chợt nhìn lại thì thấy mình đã đi quá xa rồi. Có những đi�u cần nắm giữ, ta lại để tuột mất; trong khi ta lại sở hữu trong tay mình rất nhi�u thứ mà gi� đây chẳng giúp ích được gì cho ta. Tạo Hoá hệt như muốn trêu ngươi con ngư�i. Cố gắng làm việc để có thật nhi�u hay trở nên nghèo xơ nghèo xác cũng đ�u không giúp ta thoả mãn được cơn khát bình an. Vậy thì ta phải làm sao?

Bí quyết của bình an hệ ở giây phút hiện tại. �ừng tìm kiếm một hạnh phúc trong quá khứ, cũng đừng mong m�i một ni�m vui ở tương lai xa. Nếu lúc này đây, ta không cố gắng để hưởng nếm những gì đang có, thì mãi mãi ta sẽ chẳng thể nào có được. Quá khứ là cái đã qua rồi, còn tương lai là cái chẳng bao gi� đến. Cái ta đang có chính là những gì Tạo Hoá đang tặng ban cho ta. Nghèo cũng được, giàu cũng được, nhưng đừng đánh mất giây phút hiện tại, ấy là ta đã có bình an rồi. Cái khốn khổ của kiếp con ngư�i là khi nghèo, ta hay sống trong mộng tưởng “ước gì�, còn khi giàu có thì lại “giá như�. Cái hoài v�ng ấy của cảm xúc chỉ làm ta hao mòn tâm tư và ch� đợi một sự bình an đến từ phép màu của cổ tích. Nếu ngư�i giàu có thể khóc thì ngư�i nghèo cũng có thể cư�i mà! Tất cả tuỳ thuộc vào sự lạc quan và cái nhìn của ta v� thực tại mà ta đang sống.

Ở thành phố, các trẻ em có sân c� nhân tạo và những trái bóng tốt để chơi. Ở thôn quê, sân bóng là một khoảng đất trống, khung thành là hai thanh củi dựng lên, còn trái bóng là quả bưởi khô không ai dùng. Dù là môi trư�ng nào, miễn là các em chơi hết mình, các em đưa mình tr�n vẹn vào khoảnh khắc chơi lúc đó, ngư�i ta đ�u có thể nghe được những tiếng cư�i giòn tan vang lên hạnh phúc. Vào đêm Trung Thu, bố mẹ nào có đi�u kiện thì mua cho con mình những lồng đèn điện có nhạc hát vui tai; trẻ em ở quê nghèo thì hì hục đi chặt tre, cắt giấy hay lượm những lon bia hoặc lon nước đã qua sử dụng để làm trò vui. Dù hiện đại hay không hiện đại, miễn là ngư�i ta hài lòng với những gì mình được tặng ban, ấy là ngư�i ta đã tự thắp lên ng�n lửa bình an cho mình.

Càng lớn lên, ta càng cảm thấy mình phức tạp, chứ không đơn sơ như trẻ con. �ã đành ta không thể lúc nào cũng vô tư như b�n trẻ, vì ta còn phải xây dựng cuộc sống, mà chính sự thay đổi của cơ thể cùng những đòi buộc của xã hội không cho phép ta cứ ở mãi trong thế giới tuổi thơ, nhưng một tinh thần đơn sơ và thanh thoát của trẻ nh� là đi�u mà ta cũng cần phải h�c h�i. Ngư�i lớn chúng ta thư�ng tự đặt ra quá nhi�u tiêu chuẩn, đi�u kiện, mục tiêu… rồi tự mình trở nên mệt m�i với nó. �ồ ăn phải ngon mới được, quần áo phải đắt ti�n mới chuẩn, điện thoại phải thuộc hạng xịn mới ô-kê. Xe thì phải thuộc hàng xế hộp. Nhà thì chí ít phải cỡ biệt thự. �ặt mục tiêu để phấn đấu là đi�u tốt, nhưng nếu bán mình cho mục tiêu mà đánh mất đi hiện tại thì cũng là đánh mất chính mình rồi.

Tạo Hoá không ban bình an cho con ngư�i ở một tương lai xa xôi nào đó. Thiên �ư�ng không phải là một cõi mơ hồ của ngày mai. Lịch sử cuộc đ�i nằm trong tay mình. Có được bình an hay không cũng tuỳ thuộc ở mình. Cuộc sống này rất phong phú và mỗi ngư�i lãnh nhận từ nó những đi�u khác nhau. Ngư�i có nhi�u, ngư�i có ít. Nhưng hàm chứa trong từng đi�u nh� nhặt mà h� lãnh nhận là mầm mống của bình an. Bất kể đi�u kiện nào, khoảnh khắc nào, con ngư�i cũng có thể làm cho mình hạnh phúc từ những đi�u mình có. Bình an sẽ đến khi ngư�i ta cho rằng những gì mình có là một món quà dồi dào, chứ không phải là những mất mát thua thiệt. Bình an sẽ đến khi ngư�i ta mở lòng đón nhận nó, chứ không so đo tính toán, ganh tỵ với ngư�i khác. Cuộc hành trình tìm kiếm bình an, cũng giống như chơi một trò chơi thi đua. Mỗi ngư�i được Tạo Hoá trao tặng những vật dụng đơn sơ và nh� nhắn, ngư�i chơi hãy dùng những vật dụng ấy để làm nên những gì khiến mình vui thú nhất.

Vậy đấy, nếu bạn muốn mình hạnh phúc, thì cứ cố gắng mà hạnh phúc đi thôi, còn ch� gì nữa!

Pr. Lê Hoàng Nam, SJ