Trước hết phải khẳng định là Chúa chỉ muốn Ä‘iá»u tốt. Trước các thảm kịch cá»§a loà i ngưá»i, Chúa đã trả lá»i má»™t cách tối háºu qua Con Thiên Chúa, Chúa Giêsu bị đóng Ä‘inh và sống lại. Äấng Vô Tá»™i bị tỠđạo và chiến thắng sá»± dữ bằng sá»± Ä‘iên rồ cá»§a lòng thương xót.
Chúng ta biết rằng, từ tháºp giá Chúa Kitô, số pháºn cá»§a con ngưá»i và cá»§a Chúa gắn kết vá»›i nhau: ai đụng đến con ngưá»i là đụng đến Chúa; ai đụng đến Chúa là nhất thiết đụng đến con ngưá»i. Chúng ta phải nhá»› lại «chúng ta không có cách nà o dò tìm được bà máºt cá»§a Thiên Chúa, chúng ta chỉ thấy từng mẫu Ä‘oạn và sẽ sai lầm khi muốn phán xét Chúa và Lịch sá»Â», Äức Bênêđictô XVI đã nói ở trại táºp trung Auschwitz như trên. Bà Etty Hillesum, ngưá»i tỠđạo ở trại táºp trung nà y đã viết: «Thiên Chúa không phải trả lá»i cho chúng ta vá» các việc Ä‘iên cuồng mà con ngưá»i phạm».
Äiá»u nà y cho biết, các cuá»™c tấn công buá»™c chúng ta phải suy nghÄ© nghiêm túc. Má»™t cách lý tÃnh và má»™t cách thiêng liêng.
Trước hết, má»™t cách lý tÃnh. Triết gia ngưá»i Pháp René Girard đã đặt má»™t ánh sáng cho «trà o lưu cá»§a những thái cá»±c» trong các bạo lá»±c trên thế giá»›i, được thể hiện đáng kể qua hiện tượng khá»§ng bố và chống khá»§ng bố, nhưng cÅ©ng qua các cuá»™c chiến tranh kinh tế và khá»§ng hoảng môi sinh. Suy niệm vá» các thảm kịch nà y, Äức Phanxicô đã nói: «Chúa Giêsu khóc! Vì chúng ta thÃch nhìn con đưá»ng cá»§a chiến tranh, háºn thù và sỉ nhục. Chúng ta sắp gần lá»… Giáng Sinh: sẽ có đèn sáng, sẽ có máng cá»â€¦ Nhưng tất cả Ä‘á»u sai: thế giá»›i không hiểu con đưá»ng cá»§a hòa bình».
Triết gia Jean-François Mattei nói đến sá»± bùng lên cá»§a những chuyện man rợ má»›i. Triết gia Roger Pol-Droit định nghÄ©a man rợ như «ngưá»i ở nÆ¡i khác, không biết phong tục táºp quán chung cá»§a loà i ngưá»i. Các ngưá»i man rợ là những ngưá»i Ä‘i và o cuá»™c Ä‘á»i mà cắt đứt giữa chÃnh mình và các ngưá»i khác». Äứng trước sá»± man rợ, các lá»i thần chú cá»§a giá»›i truyá»n thông sẽ không đủ để nhân loại hóa thế giá»›i chúng ta. Chúng ta hãy nghe văn sÄ© hồi giáo Abdennour Bidar nói: «CÆ¡n khá»§ng hoảng chÃnh cá»§a chúng ta […] là cÆ¡n khá»§ng hoảng thiêng liêng cá»§a sá»± thiếu gốc rá»… – nÆ¡i những ngưá»i ưu tú và nÆ¡i đám đông – cá»§a má»™t tầm nhìn cá»§a má»™t Ä‘iá»u cao cả nÆ¡i con ngưá»i. Và đó là bá»™ mặt tháºt cá»§a chá»§ nghÄ©a toà n trị ngà y nay: đó là âm mưu thầm kÃn cá»§a má»i sức mạnh trà tuệ và xã há»™i dìm con ngưá»i và o má»™t sá»± hiện hữu không có má»™t chiá»u dá»c nà o».
Vá» phần mình, Äức Bênêđictô XVI nêu lên hai thể hiện «sá»± là m thà nh man rợ» (Thérèse Delpech) cá»§a thế giá»›i: lạm dụng danh Chúa để biện minh cho sá»± hung bạo mù quáng chống ngưá»i vô tá»™i; và tÃnh yếm thế không nháºn biết Chúa và còn nhạo báng đức tin và o Ngà i.
Qua má»™t tai há»a như váºy, nháºn định để chá»n má»™t sá»± thiện hÆ¡n là sá»± dữ.
Cái nhìn thiêng liêng má»i gá»i chúng ta kéo dà i suy tư nà y. Má»—i lần Chúa Giêsu nói các tai ương cho những ngưá»i thá»i cá»§a Ngà i, là Ngà i nhắc để há» hoán cải. Ngà i cÅ©ng nhắc nÆ¡i cất giữ di tÃch Lịch sá» nằm trong tâm hồn má»—i ngưá»i: chúng ta được gá»i để chá»n giữa huyá»n bà cá»§a Ä‘iá»u bất chÃnh (2 Th 2, 7), là không tuân phục Chúa, và huyá»n bà cá»§a lòng hiếu thảo (1 Tm 3, 16), là sá»± tuân phục cá»§a ngưá»i con đối vá»›i Ngưá»i Cha.
Ở  Auschwitz, Äức Bênêđictô XVI đã kết luáºn như sau: «Chúng ta dâng lên má»™t tiếng khóc hướng vá» Chúa để Ngà i thúc đầy con ngưá»i ăn ăn hối cải». Vá»›i bà Etty Hillesum, chúng ta có thể thêm: «Lạy Chúa, con nhìn thế giá»›i cá»§a Chúa ở táºn đáy mắt và con vẫn say sưa ca tụng Tạo Dá»±ng cá»§a Chúa, mặc dù cho tất cả, Chúa Æ¡i!»
Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch[phanxico.vn]

