Äừng lo lắng vá» ngà y mai: ngà y mai, cứ để ngà y mai lo. Ngà y nà o có cái khổ cá»§a ngà y ấy (Mt 6:34).
Thiên tai (bão tố, lốc xoáy, lụt lá»™i, động đất,…) và tai há»a (tai nạn xe cá»™, bể nợ, phá sản, bệnh táºt, vụ án, chết chóc,…) thưá»ng xuyên xảy ra – hằng năm, hằng tháng hoặc hằng ngà y. Không ai muốn nhưng chúng vẫn xảy ra, có thể do lá»—i cá»§a chúng ta hoặc không do lá»—i cá»§a chúng ta. Nhưng chắc chắn Ä‘iá»u xấu (xui) vẫn xảy ra!
Khi thiên tai hoặc tai há»a xảy ra, rất khó tránh khá»i những ám ảnh, lo sợ và hoang mang. Ngưá»i lá»›n còn mất bình tÄ©nh huống chi con trẻ. Dù trẻ không biết tin tức từ báo chÃ, đà i phát thanh, đà i truyá»n hình, internet hoặc dư luáºn, nhưng có thể trẻ đã biết tin tức không vui đó bằng cách nà o đó. Cha mẹ cần nói chuyện vá»›i con trẻ, tìm cách nà o đó để giải thÃch cho con trẻ (nếu chúng đã biết Ä‘iá»u gì Ä‘ang xảy ra) và cố gắng trấn an chúng.
Äừng cho rằng con nÃt vô tư lắm, chẳng biết gì, chẳng lo sợ gì. Thá»±c ra trẻ rất nhạy bén hÆ¡n chúng ta tưởng. Vì váºy, khi trẻ thấy hình ảnh những căn nhà tan hoang, rất có thể trẻ sẽ lo sợ nhà cá»§a gia đình cÅ©ng sẽ bị tổn hại. Dừng cố gắng bảo đảm rằn thiên tai không xảy ra hằng ngà y và điá»u tệ hại tương tá»± sẽ không xảy ra vá»›i gia đình, hoặc cho rằng vùng mình Ä‘ang sinh sống không sao cả.
Hãy giúp trẻ bình tÄ©nh và an tâm khi thấy ngưá»i lá»›n căng thẳng. Nếu bạn bị ảnh hưởng bởi Ä‘iá»u gì Ä‘ang xảy ra, hãy cố gắng đừng tá» ra quá hoang mang trước mặt con trẻ. Dù trong lòng bạn Ä‘ang thá»±c sá»± quan ngại nhưng hãy cố gắng tá» ra bình tÄ©nh khi con trẻ ở gần chúng ta.
Khi giải thÃch các tai há»a vá»›i trẻ, đừng Ä‘i sâu và o các chi tiết như: “Bão dữ dá»™i lắm, lụt lá»™i lá»›n lắm, nhà cá»a hư há»ng nhiá»u lắm, ngưá»i chết cÅ©ng nhiá»u, bị thương và mất tÃch cÅ©ng nhiá»u,… Tai nạn khá»§ng khiếp, xưa nay chưa từng thấy,…â€. Hoặc cÅ©ng đừng nói: “Con Ä‘i đưá»ng phải cẩn tháºn đó, xe tông má»™t cái là chết ngay đóâ€. Hãy nói sÆ¡ sà i, vá»›i thái độ bình tÄ©nh và giá»ng nói bình thưá»ng, Nếu trẻ há»i gì thì giải thÃch đơn giản và trá»±c tiếp vấn Ä‘á», đừng né tránh hoặc thêm các chi tiết khác. Cứ nói sá»± tháºt nhưng đừng “nhấn mạnhâ€. Nếu không biết cách trả lá»i, hãy trấn an trẻ, rồi trì hoãn và tìm cách trả lá»i khác khả dÄ© thuyết phục.
Khi xem ti-vi hoặc nghe radio, nghe hoặc nhìn thấy những hình ảnh dữ dá»™i vá» thiên tai hoặc tai nạn, hãy giúp trẻ hiểu và giúp chúng không lo sợ. Cứ để trẻ xem và hãy trả lá»i những gì chúng há»i. Có thể thá»±c tế ngoà i Ä‘á»i chúng chưa gặp, nhưng chúng có thể trải nghiệm cảm xúc khi nhìn thấy những hình ảnh ghê gá»›m hoặc thương tâm, đó cÅ©ng là cách chúng trải nghiệm cuá»™c sống và xá» lý các cảm xúc trong quá trình phát triển tâm sinh lý để hình thà nh nhân cách.
Hãy chú ý tâm trạng và các động thái cá»§a trẻ. Sau khi nghe hoặc thấy tai há»a, nếu trẻ có vẻ lo sợ (trằn trá»c khó ngá»§, gặp ác má»™ng, sợ đến khu vá»±c nà o đó,…), hãy giải thÃch, động viên và trấn an con trẻ. Nếu trẻ vẫn lo lắng mà bạn không biết là m gì hÆ¡n, hãy chia sẻ vá»›i ngưá»i khác (hiểu biết và uy tÃn), và nhá» há» há»— trợ!
Vá»›i ngưá»i có niá»m tin Kitô giáo, các tai há»a được nói chung là sá»± dữ. Hãy bảo trẻ tÃn thác và o Thiên Chúa và chân thà nh cầu nguyện: “Xin đừng để chúng con sa chước cám dá»—, nhưng cứu chúng con cho khá»i sá»± dữ†(Kinh Lạy Cha, Mt 6:13).
Hãy bảo trẻ rằng: “Chúa Giêsu rất yêu quý trẻ em, thế nên trẻ em xin gì Ngà i cÅ©ng ban choâ€. Äồng thá»i dạy trẻ cầu nguyện: “Lạy Chúa, vì Cuá»™c Khổ Nạn Ä‘au thương cá»§a Chúa Giêsu Kitô, vì Máu Thánh Chúa đã đổ ra vì nhân loại, vì Nước Mắt Thánh Mẫu Maria, xin cứu độ chúng con và toà n thế giá»›i. Xin Thánh à Chúa thể hiện nÆ¡i má»—i ngưá»i chúng con. Amenâ€.
—————
TRẦM THIÊN THU

