Táºn hưởng giây phút hiện tại, ngà y mai có việc cá»§a ngà y mai! Ai cÅ©ng muốn táºn hưởng giây phút hiện tại. Nhưng như tiểu thuyết gia ngưá»i Ãi NhÄ© Lan John McGahern nói: “Không có Ä‘iá»u gì khó hÆ¡n là táºn hưởng giây phút hiện tại!†Tại sao? Bởi vì chúng ta rất ngây thÆ¡ vá» chuyện nà y.
Chẳng hạn, như chà ng thanh niên trẻ từng viết thư cho thi sÄ© Rainer Marie Rilke than phiá»n anh muốn trở thà nh nhà thÆ¡, nhưng cuá»™c sống thưá»ng ngà y không tạo cho anh nhiá»u cảm hứng. Anh phà n nà n cuá»™c sống cá»§a anh không phải là chất liệu cho thi ca, cuá»™c sống trong má»™t ngôi là ng nhá» quá nhiá»u vất vả và áp lá»±c. Là m sao anh có thể là m thÆ¡ trong hoà n cảnh như váºy? Chà ng trai kết thúc bức thư nói rằng anh thèm có má»™t cuá»™c sống như Rilke: thi sÄ© được mến má»™, sống ở thà nh phố lá»›n, gặp được nhiá»u ngưá»i thú vị. Rilke dứt khoát không đồng ý vá»›i anh, ông hồi âm: “Cuá»™c sống hằng ngà y có vẻ nhà m chán đối vá»›i bạn, hay bạn không đủ chất thÆ¡ để phát huy hết tất cả nét phong phú cá»§a cuá»™c sống nà y. Vì đối vá»›i má»™t thi sÄ©, không đâu là không thú vị, không cảnh huống nà o là không thú vị.†Giây phút hiện tại vẫn còn đó để mình táºn hưởng.
Robertson Davies, má»™t văn sÄ© nổi tiếng Canada kể lại câu chuyện tương tá»±, ông nói có lần ông nháºn được bức thư cá»§a má»™t chà ng thanh niên nhỠông viết thư giá»›i thiệu xin tiá»n trợ cấp cho anh Ä‘i nghỉ mát ở Mê-xi-cô viết cuốn tiểu thuyết tiếp theo, vì anh là má»™t cây viết đầy triển vá»ng. Davies trả lá»i ông sẽ không viết lá thư đó, không phải vì không muốn giúp anh, ngược lại ông còn chúc anh trở thà nh má»™t nhà văn nổi tiếng, nhưng vì ông cảm thấy chà ng trai có ảo tưởng sai lầm nghÄ© rằng mình sẽ táºn hưởng giây phút đó để viết tiểu thuyết. Davies khuyên anh nên cẩn tháºn vá» tÃnh lãng mạn đặt không đúng chá»—: “Bạn muốn viết má»™t Ä‘iá»u gì đó sâu Ä‘áºm và đầy cảm hứng trong lúc uống rượu và đi bá»™ trên bãi biển chăng?†Nhà thÆ¡ khuyến cáo, không phải như váºy mà viết được. Hãy ở nhà và viết cuốn tiểu thuyết cá»§a bạn. Bà Annie Dillard cÅ©ng đưa ra lá»i khuyên tương tá»±. Bà thÃch viết trong má»™t túp lá»u gá»— kÃn mÃt. Äối vá»›i bà , táºn hưởng giây phút hiện tại ở má»™t nÆ¡i yên tÄ©nh thì dá»… hÆ¡n là nÆ¡i đông đúc, nÆ¡i ai cÅ©ng thấy.
Những và dụ nà y cho thấy chúng ta thưá»ng bá» quên giây phút hiện tại vì chúng ta có má»™t ý niệm quá lãng mạn, sai lầm giống như hai chà ng thanh niên xin các ông Rilke và Davies giúp đỡ. Bằng cách nà o để chúng ta có thể táºn hưởng giây phút hiện tại?
Tôi thÃch câu trả lá»i cá»§a David Steindl-Rast. Ông đưa ra má»™t ẩn dụ rất hay vỠý nghÄ©a táºn hưởng giây phút hiện tại: Äối vá»›i ông, chúng ta nên hưởng giây phút hiện tại bằng cách “gặp thiên thần cá»§a từng giá»â€. Những thiên thần nà y là ai? Há» là tà i sản phong phú duy nhất gắn liá»n vá»›i từng giá».
Má»—i mùa, tùy theo niên lịch văn hóa hay tôn giáo Ä‘á»u mang đến má»™t tinh thần, má»™t tâm trạng, má»™t cảm xúc nà o đó mà thỉnh thoảng chúng ta nÃu giữ lại, nhưng đôi khi chúng ta lại để hụt mất. CÅ©ng váºy vá»›i các giây phút trong ngà y – sáng, trưa, xế chiá»u, chiá»u, tối, khuya. Má»—i khoảnh khắc có má»™t ánh sáng duy nhất, má»™t tác động duy nhất lên cảm xúc chúng ta, và nói theo kiểu ẩn dụ, má»—i khoảnh khắc có má»—i thiên thần riêng Ä‘em đến cho chúng ta các Æ¡n huệ đặc biệt. Chẳng hạn, ánh sáng bình minh khác vá»›i ánh sáng hoà ng hôn. Vì thế, thiên thần bình minh tác động lên chúng ta khác vá»›i thiên thần hoà ng hôn. Táºn hưởng giây phút hiện tại là gặp các thiên thần và để há» ban phúc là nh cho chúng ta.
Tuy nhiên, chúng ta rất dá»… quên Ä‘iá»u nà y. Ai trong chúng ta cÅ©ng đã từng nói: “Năm nay tôi báºn rá»™n và căng thẳng đến ná»—i quên khuấy mùa xuân đã trôi qua.†“Năm nay tôi không chuẩn bị được lá»… Giáng Sinh, bạn tôi vừa chết đầu tháng mưá»i hai.†“Tôi hụt mất mùa Chay năm nay. Tôi lu bu nhiá»u việc đến ná»—i mùa chay đến và đi hồi nà o không hay. Bạn biết những chuyện nà y xảy ra như thế nà o rồi còn gì!â€
Äúng là chúng ta Ä‘á»u đã là m như váºy. Nhiá»u thứ ngăn cản chúng ta đến vá»›i các thiên thần cá»§a má»—i giỠ– báºn rá»™n, mệt má»i, tiêu khiển, Ä‘au buồn, giáºn dữ, mÆ¡ má»™ng, căng thẳng, hấp tấp. Bá» quên má»™t mùa đặc biệt cÅ©ng dá»… và bá» quên má»™t buổi sáng, má»™t buổi chiá»u, má»™t buổi tối, hay má»™t ngà y bình thưá»ng lại cà ng dá»… hÆ¡n.
Chúng ta phải là m gì để không bá» quên những giây phút nà y? Chúng ta cần cầu nguyện. ÄÆ¡n giản: Nếu chúng ta không cầu nguyện và o má»™t buổi sáng nà o đó, sá»± thiếu sót nà y là m mất lòng Thiên Chúa. Chúng ta không được Chúa trợ giúp khi cầu nguyện. Cầu nguyện là món quà , không phải là món nợ. Nhưng, nếu chúng ta quên cầu nguyện và o má»™t buổi sáng nà o đó thì kinh nghiệm trở Ä‘i trở lại cho thấy, má»™t cách rõ rà ng, mối nguy hiểm tháºt sá»± là chúng ta cÅ©ng sẽ bá» quên luôn cả buổi sáng hôm đó. Buổi sáng sẽ đến và đi và chúng ta sẽ không gặp lại các thiên thần cá»§a buổi sáng – ánh sáng, tâm trạng, tinh thần, và sá»± tươi má»›i độc đáo cá»§a nó nữa. Buổi trưa sẽ túm lấy chúng ta tháºm chà trước khi chúng ta kịp nháºn ra vừa có má»™t buổi sáng. Mặt trá»i buổi trưa và chiá»u sẽ mang đến những thiên thần má»›i, nhưng khi chúng ta bá» quên các thiên thần buổi sáng, chúng ta cÅ©ng có thói quen bá» quên luôn các thiên thần buổi trưa. Má»™t ngà y sẽ đến và sẽ Ä‘i và chúng ta sẽ không giữ lại được… và nó cÅ©ng chẳng thay đổi gì quan trá»ng, theo cách nói cá»§a Æ¡n huệ và hân hoan trong cuá»™c sống dù cho chúng ta có Ä‘ang dạo bước trên bá» biển Mê-xi-cô hay ngồi trong túp lá»u gá»—.
J.B. Thái Hòa dịch
Phanxicovn

