Quy�n năng của Thiên Chúa dưới hình hài Vô lực

Linh mục Ron Rolheiser, OMI

Tiểu thuyết gia và khảo luận gia ngư�i Pháp, Leon Bloy, từng nói thế này v� quy�n năng Thiên Chúa trong thế giới chúng ta: “Thiên Chúa dư�ng như đã kết án chính mình là cho đến ngày tận thế, không được thực hiện bất kỳ quy�n trực tiếp nào của một ông chủ trên nô bộc hay của một đức vua trên thần dân. Chúng ta có thể làm đi�u gì chúng ta muốn. Ngài sẽ chỉ biện hộ cho mình bằng sự kiên nhẫn và vẻ đẹp của Ngài.�

Thiên Chúa biện hộ cho mình chỉ bằng sự kiên nhẫn và vẻ đẹp! Thật quá đúng! Và chúng ta rất cần hiểu rõ v� quy�n năng!

Cách chúng ta hiểu v� quy�n năng luôn đi kèm với cách chúng ta nhìn nhận v� quy�n lực trong thế giới này. Thế giới chúng ta hiểu quy�n lực là một uy lực có thể làm chủ trên ngư�i khác, một uy lực có thể bắt ngư�i khác vâng l�i. Trong thế giới chúng ta, chỉ thật sự có quy�n lực khi nó có thể khẳng định bản thân cách uy thế để khiến ngư�i khác vâng l�i.  Với chúng ta, kẻ mạnh thì có quy�n lực, ngư�i nắm chính trị thì có quy�n lực, hệ thống kinh tế có quy�n lực, các tỷ phú có quy�n lực, ngư�i giàu và ngư�i nổi tiếng có quy�n lực, những ngư�i vạm vỡ thì có quy�n lực, và những kẻ hay bắt nạt thì có quy�n lực. Quy�n lực có thể khiến bạn cúi mình, dù bằng cách này hay cách khác.

Nhưng một khái niệm như thế v� quy�n lực thật ấu trĩ và thiển cận. Quy�n lực có thể khiến bạn cúi mình chỉ là một dạng quy�n lực mà thôi, và xét tận cùng, nó không phải là dạng quy�n lực mang tính biến đổi nhất. Quy�n lực thực sự là v� tinh thần. Quy�n lực thực sự là quy�n lực của chân lý, vẻ đẹp, và kiên nhẫn. Nghịch lý thay, quy�n lực thực sự thư�ng có vẻ thật vô lực. Chẳng hạn như: Nếu bạn cho một vận động viên vạm vỡ, một CEO của một công ty lớn, một kẻ hay bắt nạt, một ngôi sao điện ảnh đoạt giải Oscar, và một đứa trẻ, tất cả vào cùng một phòng, thì ai là ngư�i quy�n lực nhất? Xét tận cùng, đấy chính là đứa trẻ. �ến tận cùng, sự vô lực của đứa trẻ thắng cả cơ bắp, tài năng kinh tế, và tầm ảnh hưởng. Những đứa trẻ làm cho không gian trở nên trong sạch v� mặt tinh thần, và những ngư�i nhẫn tâm nhất cũng phải chùn tay trước một đứa trẻ.

�ấy là kiểu quy�n lực mà Thiên Chúa biểu lộ trong sự nhập thể. �i ngược lại hầu hết dự tính của con ngư�i, Thiên Chúa sinh ra trong thế gian, không phải với hình hài Siêu nhân hay Siêu sao, nhưng là một đứa trẻ vô lực không thể tự lo cho mình. Và đấy là cách Thiên Chúa vẫn hiện diện trong cuộc đ�i chúng ta. Nhà văn đoạt giải Pulitzer, Annie Dillard, cho rằng chúng ta luôn mãi tìm thấy Chúa trong cuộc đ�i mình dưới hình hài một trẻ bé vô lực nằm trong máng c�, một trẻ bé mà chúng ta phải bồng ẵm, nuôi dưỡng, và ủ ấm.

Bà nói đúng, và thấu suốt của bà cũng như của Leon Bloy, là một chỉ hướng v� cách chúng ta hiểu quy�n năng Thiên Chúa trong đ�i mình và hiểu vì sao Thiên Chúa có vẻ thinh lặng trong cuộc đ�i chúng ta.

Trước hết, quy�n năng Thiên Chúa ở trong cuộc đ�i chúng ta. Khi chúng ta xem đoạn kinh thánh kể v� ông Adam bà Eva và tội nguyên tổ, tôi thấy rằng động cơ tiên quyết để ăn trái cấm là một khá v�ng muốn nắm lấy sự thần thánh, muốn trở nên như Chúa. H� muốn quy�n năng như Chúa. Nhưng như chúng ta, h� hiểu lầm tai hại v� đi�u gì tạo nên quy�n lực thực sự. Thánh Phaolô cho chúng ta thấy phản đ� của chuyện này, khi ngài mô tả Chúa Giêsu trong thư gởi tín hữu Philip. Thánh Phaolô viết rằng Chúa Giêsu không cho rằng địa vị ngang hàng với Thiên Chúa là đi�u phải giữ lấy, nhưng thay vào đó, Ngài đã b� đi quy�n năng đó để trở nên vô lực, tin tưởng rằng sự trống rỗng và vô lực này đến tận cùng sẽ là sức mạnh mang tính biến đổi nhất. Chúa Giêsu đã để mình trở nên vô lực để thực sự quy�n lực.

Thấu suốt này có thể soi sáng cho cách chúng ta hiểu vì sao Thiên Chúa dư�ng như vắng mặt trong thế giới chúng ta. Làm sao chúng ta hiểu được một sự thư�ng được g�i là “sự thinh lặng của Thiên Chúa�? Thiên Chúa ở đâu trong thảm h�a diệt chủng th�i �ức quốc xã? Thiên Chúa ở đâu trong những thiên tai cướp đi sinh mạng hàng ngàn ngư�i? Thiên Chúa ở đâu khi những vụ tai nạn và bệnh tật cướp đi sinh mạng vô số ngư�i? Tại sao Thiên Chúa không can thiệp mạnh mẽ?

Thiên Chúa hiện diện và can thiệp trong m�i tình huống đó, nhưng không phải theo cách chúng ta hiểu v� sự hiện diện, quy�n năng, và sự can thiệp. Thiên Chúa hiện diện theo cách của vẻ đẹp, theo cách của một trẻ bé sơ sinh ngây thơ vô lực, và theo cách sự thật luôn luôn hiện diện. Thiên Chúa không bao gi� thinh lặng, bởi vẻ đẹp, sự ngây thơ, vô lực và sự thật không bao gi� thinh lặng. Chúng luôn luôn hiện diện và can thiệp, nhưng không như quy�n lực của con ngư�i, chúng hiện diện theo một cách hoàn toàn không thể thao túng và tôn tr�ng tuyệt đối sự tự do của chúng ta. Quy�n năng của Thiên Chúa như quy�n lực của một trẻ bé, như quy�n lực của vẻ đẹp, tuyệt đối tôn tr�ng con ngư�i của bạn.

Khi chúng ta nhìn vào những nỗ lực đấu tranh trong thế giới và cuộc đ�i của mình, thư�ng chúng ta thấy dư�ng như quy�n năng Thiên Chúa cứ luôn mãi bị quy�n lực con ngư�i thắng vượt. Ziggy, một nhân vật trong phim hoạt hình thích nói: Ngư�i nghèo vẫn đang bị đè nén trong thế giới chúng ta. Nhưng như vua �avid, một cậu bé trước mặt Goliath, một gã khổng lồ mạnh hơn v� cơ bắp và vũ khí, như các tông đồ h�i xin năm chiếc bánh và hai con cá cho cả đoàn 5000 ngư�i, Thiên Chúa luôn luôn có vẻ chẳng ấn tượng gì với thế giới chúng ta.

Nhưng chúng ta phải biết, câu chuyện không bao gi� dừng ở đấy.

J.B. Thái Hòa chuyển dịch

Phanxicovn