“CÁC ÔNG ĐÃ TỪ BỎ MỌI SỰ MÀ ĐI THEO NGƯỜI”.
BÀI ĐỌC I: 1 Cr 3, 18-23
“Tất cả là của anh em, nhưng anh em thuộc về Đức Kitô, và Đức Kitô thuộc về Thiên Chúa”.
Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô.
Anh em thân mến, đừng có ai lừa dối mình. Nếu có ai trong anh em cho mình là người khôn ngoan ở đời này, thì kẻ ấy hãy nên điên dại để được khôn ngoan: vì sự khôn ngoan của thế gian này là sự điên dại đối với Thiên Chúa, vì có lời chép rằng: “Chính Người bắt chợt những người khôn ngoan ngay trong xảo kế của họ”. Lại có lời khác rằng: “Chúa biết tư tưởng của những người khôn ngoan là hão huyền”. Vậy đừng có ai còn tự phô trương nơi loài người. Vì tất cả là của anh em, dù là Phaolô hay Apollô, hoặc Kêpha, hoặc thế gian, sự sống hay sự chết, hoặc hiện tại hay tương lai. Tất cả là của anh em; nhưng anh em thuộc về Đức Kitô, và Đức Kitô thuộc về Thiên Chúa.
Đó là lời Chúa.
ĐÁP CA: Tv 23, 1-2. 3-4ab. 5-6
Đáp: Chúa là chủ trái đất và mọi vật làm sung mãn nó (c. 1a).
Xướng: 1) Chúa là chủ trái đất và mọi vật làm sung mãn nó, chủ địa cầu và muôn loài cư trú ở trong. Vì chính Ngài xây dựng nó trên biển cả, và Ngài giữ vững nó trên chỗ nước nguồn. – Đáp.
2) Ai khá trèo lên cao sơn của Chúa, ai được đứng trong nơi thánh của Ngài? Người tay vô tội và lòng thanh khiết, người không để lòng xu hướng bả phù hoa. – Đáp.
3) Người đó sẽ được Chúa chúc phúc cho, và được Thiên chúa là Đấng cứu độ ban ân thưởng. Đó là dòng dõi người tìm kiếm Chúa, người tìm long nhan Thiên Chúa nhà Giacob. – Đáp.
ALLELUIA: 2 Tx 2, 14
Alleluia, alleluia! – Thiên Chúa đã dùng Tin Mừng mà kêu gọi chúng ta, để chúng ta được chiếm lấy vinh quang của Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta. – Alleluia.
BÀI TIN MỪNG: Lc 5, 1-11
“Các ông đã từ bỏ mọi sự mà đi theo Người”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, dân chúng chen nhau lại gần Chúa Giêsu để nghe lời Thiên Chúa, lúc đó Người đứng ở bờ hồ Ghênêsarét. Người trông thấy hai chiếc thuyền đậu gần bờ; những người đánh cá đã ra khỏi thuyền và họ đang giặt lưới. Người xuống một chiếc thuyền, thuyền đó của ông Simon, và Người xin ông đưa ra khỏi bờ một chút. Rồi Người ngồi trên thuyền, giảng dạy dân chúng.
Vừa giảng xong, Người bảo ông Simon rằng: “Hãy đẩy thuyền ra chỗ nước sâu và thả lưới bắt cá”. Ông Simon thưa Người rằng: “Thưa Thầy, chúng con đã cực nhọc suốt đêm mà không được gì hết; nhưng vì lời Thầy, con sẽ thả lưới”. Các ông đã thả lưới và bắt được rất nhiều cá; lưới các ông hầu như bị rách. Bấy giờ các ông làm hiệu cho các bạn đồng nghiệp ở thuyền bên cạnh đến giúp đỡ các ông. Những người này tới, họ đổ cá đầy hai chiếc thuyền, đến nỗi những thuyền chở nặng gần chìm.
Thấy thế, ông Simon sụp lạy dưới chân Chúa Giêsu và thưa Người rằng: “Lạy Chúa, xin Chúa hãy tránh xa con, vì con là người tội lỗi”. Ông kinh ngạc và tất cả mọi người ở đó với ông cũng kinh ngạc trước mẻ cá mà các ông vừa mới bắt được; cả ông Giacôbê và Gioan, con ông Giêbêđê, bạn đồng nghiệp với ông Simon cũng thế. Nhưng Chúa Giêsu phán bảo ông Simon rằng: “Đừng sợ hãi: từ đây con sẽ là kẻ chinh phục người ta”. Bấy giờ các ông đưa thuyền vào bờ, và đã từ bỏ mọi sự mà đi theo Người.
Đó là lời Chúa.
___________________________
BÀI PHÂN TÍCH (Lc 5, 1-11)
Hôm nay chúng ta bước sang Chương 5 của Phúc âm Luca, nó vẫn nằm trong chủ đề: CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA CHÚA GIÊSU TẠI GALILÊ.
Chương 5 được bắt đầu bằng Bài Tin mừng Chúa Giêsu kêu gọi bốn môn đệ đầu tiên gồm các ông: Phêrô – Anrê – Giacôbê – Gioan. Đó là 2 cặp anh em ruột, và Chúa Giêsu kêu gọi các ông tại Biển hồ Galilê, tức trong môi trường các ông đang làm việc.
Bài Tin mừng hôm nay được cả 3 Thánh sử Nhất lãm tường thuật:
+ Matthêu (Mt 4, 18 – 22)
+ Marcô (Mc 1, 16 – 20)
+ Luca (Lc 5, 1-11)
“KHI ẤY, DÂN CHÚNG CHEN NHAU LẠI GẦN CHÚA GIÊSU ĐỂ NGHE LỜI THIÊN CHÚA, LÚC ĐÓ NGƯỜI ĐỨNG Ở BỜ HỒ GHÊNÊSARÉT”
Hôm nay Chúa Giêsu không giảng dạy trong hội đường như mọi khi mà Ngài giảng ở BỜ HỒ GHÊNÊSARÉT.
HỒ GHÊNÊSARÉT:
Theo Wikipedia: Biển hồ Galilee, cũng gọi là Biển hồ Genneseret, Hồ Kinneret hoặc Hồ Tiberias, là một hồ nước ngọt lớn nhất ở Israel. Hồ có chu vi khoảng 53 km (33 dặm), chiều dài khoảng 21 km (13 dặm), chiều rộng khoảng 13 km (8 dặm), với diện tích tổng cộng là 166 km². Hồ có chiều sâu tối đa là 43 m. Hồ nằm ở độ sâu 209 mét dưới mực nước biển, là hồ nước ngọt thấp nhất trên Trái Đất và hồ thấp thứ nhì trên Trái Đất (sau Biển Chết, 1 biển hồ nước mặn).
Người ta không gọi HỒ mà là BIỂN HỒ, có nghĩa nó kết hợp cả 2 đặc tính: BIỂN – HỒ.
Nó là hồ vì nó được nhận nước từ sông Jordan và chảy đi sang các miền khác
(trong khi Biển Chết, nó cũng là Biển hồ, nhận nước từ sông Jordan, nhưng nó lại không chảy đi đâu, vì thế qua hàng trăm năm, nước trong Biển Chết rất mặn không có sinh vật nào sống nổi nên người ta mới gọi là Biển chết).
Biển hồ Galilê (từ nay gọi tắt là Biển hồ) cũng gọi là biển vì diện tích của nó quá lớn so với diện tích của một cái hồ, nên dưới tác động quay của trái đất, nó cũng có sóng như một biển thực thụ.
Nhưng biển hồ Galilê lại là biển nước ngọt có rất nhiều cá, nuôi sống 11 thành phố chung quanh nó. Dân cư ở ven Biển hồ thường sinh sống bằng nghề đánh cá, họ là những ngư phủ lành nghề.
Có một đặc điểm nữa cần nói về Biển hồ Galilê, nó thường có những cơn phong ba dữ dội, bất ngờ không được báo trước, vì thế nó vô tình là cái bẫy nguy hiểm đối với các ngư phủ, nhiều người đã bỏ xác tại đó. Như trong bài Tin mừng Chúa Giêsu đi trên mặt biển là một minh chứng cụ thể.
“KHI ẤY, DÂN CHÚNG CHEN NHAU LẠI GẦN CHÚA GIÊSU ĐỂ NGHE LỜI THIÊN CHÚA”
Tại sao lại có cảnh chen nhau?
Vì dân chúng quá hâm mộ Chúa Giêsu nên khi Ngài xuất hiện ở đâu họ liền lũ lượt kéo đến. Đó là hành động bộc phát của dân chúng. Mà khi nói đến bộc phát thì luôn kéo theo sự mất trật tự, bát nháo.
Nếu chúng ta theo dõi các sách Tin mừng, ta thấy có nhiều buổi giảng dạy của Chúa Giêsu còn đông hơn nhiều, có khi lên đến hàng ngàn người như trong 2 lần Chúa làm phép lạ hoá bánh ra nhiều. Trong những lần đó dân chúng rất trật tự, không có cảnh bát nháo, chen nhau xảy ra. Vì sao?
Thưa vì những lần đó có Nhóm Mười hai tông đồ và Nhóm Bảy Mươi hai môn đệ. Họ là đội quân ổn định trật tự. Các ông làm việc hết công suất để buổi giảng dạy của Thầy được thành công tốt đẹp, ai cũng được nghe lời Thiên Chúa.
Hôm nay, do Chúa Giêsu chưa chọn môn đệ nào nên không có ai ổn định trật tự nên mới có cảnh chen nhau.
Nhưng tại sao thánh sử Gioan lại nói đến việc Chúa Giêsu kêu gọi các môn đệ đầu tiên từ rất sớm, ngay lúc Gioan Tẩy Giả còn làm phép rửa tại sông Jordan (Ga 1, 35 – 51).
Nếu đọc kỹ Bài Tin mừng này, ta thấy đây chỉ là sự Giới thiệu của Gioan Tẩy Giả, Gioan giới thiệu Chúa Giêsu cho 2 môn đệ thân tín. Gioan viết: “Hôm sau, ông Gio-an lại đang đứng với hai người trong nhóm môn đệ của ông. Thấy Đức Giê-su đi ngang qua, ông lên tiếng nói: “Đây là Chiên Thiên Chúa.” Hai môn đệ nghe ông nói, liền đi theo Đức Giê-su” (Ga 1, 35 -37)
“Ông An-rê, anh ông Si-môn Phê-rô, là một trong hai người đã nghe ông Gio-an nói và đi theo Đức Giê-su. Trước hết, ông gặp em mình là ông Si-môn và nói: “Chúng tôi đã gặp Đấng Mê-si-a” (nghĩa là Đấng Ki-tô). Rồi ông dẫn em mình đến gặp Đức Giê-su” (Ga 1, 40 -42).
Tiếp đến Chúa Giêsu gọi ông Philipphê, ông Philipphê giới thiệu Chúa Giêsu cho Natthanael (Bartôlêmêô).
Và thánh sử Gioan gọi đó là các môn đệ đầu tiên. Nhưng thực chất Chúa Giêsu chưa chính thức kêu gọi, mà đây chỉ là sự giới thiệu có tính dây chuyền. Có nghĩa sau đó các ông chưa đi theo Chúa Giêsu, ai về nhà nấy với những công việc của mình.
Như vậy, ngày hôm nay chưa có ai đứng ra để ổn đinh trật tự nên mới có cảnh chen chúc của dân chúng.
“NGƯỜI TRÔNG THẤY HAI CHIẾC THUYỀN ĐẬU GẦN BỜ; NHỮNG NGƯỜI ĐÁNH CÁ ĐÃ RA KHỎI THUYỀN VÀ HỌ ĐANG GIẶT LƯỚI. NGƯỜI XUỐNG MỘT CHIẾC THUYỀN, THUYỀN ĐÓ CỦA ÔNG SIMON, VÀ NGƯỜI XIN ÔNG ĐƯA RA KHỎI BỜ MỘT CHÚT. RỒI NGƯỜI NGỒI TRÊN THUYỀN, GIẢNG DẠY DÂN CHÚNG”
Thật may mắn và trùng hợp có 2 chiếc thuyên đậu gần bờ, nó xuất hiện thật đúng lúc. Chiếc thuyền cỏn con chẳng là gì, nhưng nó trở nên giá trị trong kế hoạch của Thiên Chúa. Nó chỉ là những tấm ván ghép lại. Nhưng Thiên Chúa lại dùng chính cái tầm thường đó để thực hiện những việc vĩ đại. Luca chỉ mô tả: “NHỮNG NGƯỜI ĐÁNH CÁ ĐÃ RA KHỎI THUYỀN VÀ HỌ ĐANG GIẶT LƯỚI”. Luca không nói gì đến cá ở trong thuyền.
Tại sao lại phải giặt lưới, thưa vì các ngư phủ đã thả lưới bắt cá suốt đêm nên phải giặt, nếu không sẽ làm hỏng lưới. “ Giặt lưới” nhưng lại không có cá. Như vậy ngư phủ của hai chiếc thuyền này đã thất bại.
Ngày hôm nay thật đen đủi, cá trong biển hồ rất nhiều, thế mà không bắt được con nào.
“NGƯỜI XUỐNG MỘT CHIẾC THUYỀN, THUYỀN ĐÓ CỦA ÔNG SIMON”.
Luca nói rõ Chúa xuống một chiếc thuyền và thuyền đó của ông Simon, sau này sẽ được gọi là Phêrô.
Như vậy, cái tên Simon đã được nhắc đến ngay câu đầu tiên của Bài Tin mừng. Ngoài Chúa Giêsu ra, cái tên Simon sẽ được nhắc đi nhắc lại nhiều lần như báo trước vị trí quan trọng của ông sau này.
“VÀ NGƯỜI XIN ÔNG ĐƯA RA KHỎI BỜ MỘT CHÚT. RỒI NGƯỜI NGỒI TRÊN THUYỀN, GIẢNG DẠY DÂN CHÚNG”
Simon đã biết Chúa Giêsu trước đây (theo thánh sử Gioan), như vậy khi Chúa Giêsu yêu cầu, ông liền làm ngay, ông cho thuyền ra khỏi bờ một chút. Trên thuyền này chỉ có Chúa Giêsu, ông Simon và còn vài người khác.
Chỉ xa bờ một chút thôi đủ cho dân chúng nghe được lời Chúa nói, nhưng đó lại lại là khoảng cách cần thiết để làm giảm bớt sự cuồng nhiệt của dân chúng.
Luôn có một khoảng cách ngắn như vậy trong cuộc đời Kitô hữu. Chúa Giêsu luôn hiện diện rất gần chúng ta, nhưng ta không thể chạm tới Ngài. Với khoảng cách như vậy đủ cho ta nhìn ngắm và nghe lời Ngài.
“VỪA GIẢNG XONG, NGƯỜI BẢO ÔNG SIMON RẰNG: “HÃY ĐẨY THUYỀN RA CHỖ NƯỚC SÂU VÀ THẢ LƯỚI BẮT CÁ”.
Luca không tường thuật bài giảng của Chúa Giêsu. Ngài nói với họ những gì ta không được biết. Luca không chú trọng điều này vì Bài Tin mừng chỉ muốn nhắm đến việc Chúa Giêsu kêu gọi bốn môn đệ dầu tiên.
“HÃY ĐẨY THUYỀN RA CHỖ NƯỚC SÂU VÀ THẢ LƯỚI BẮT CÁ”.
Như vậy Chúa Giêsu biết rõ các ông đã thất bại, thả lưới suốt đêm mà không bắt được cá. Không biết ông Simon sẽ nghĩ gì khi nghe Chúa Giêsu nói như vậy, vì kinh nghiệm bao nhiêu năm ngang dọc trên Biển hồ, ông biết rõ chổ nào nước sâu, chỗ nào nước cạn. Vả lại bây giờ đã là ban ngay, trên Biển hồ làm gì có cá vì chúng đã đi ngủ. Chẳng lẽ tấm lưới ông mới giặt xong lại thả xuống biển nữa sao?
“ÔNG SIMON THƯA NGƯỜI RẰNG: “THƯA THẦY, CHÚNG CON ĐÃ CỰC NHỌC SUỐT ĐÊM MÀ KHÔNG ĐƯỢC GÌ HẾT; NHƯNG VÌ LỜI THẦY, CON SẼ THẢ LƯỚI”
“NHƯNG VÌ LỜI THẦY, CON SẼ THẢ LƯỚI”
Nghe Chúa Giêsu nói, mặc dù vô lý nhưng Simon vẫn từ tốn trình bày cho Chúa Giêsu nghe sự thất bại của mình: “THƯA THẦY, CHÚNG CON ĐÃ CỰC NHỌC SUỐT ĐÊM MÀ KHÔNG ĐƯỢC GÌ HẾT”
Nhưng ông vẫn tin vào lời Chúa, nên mới thưa lại: “VÌ LỜI THẦY, CON SẼ THẢ LƯỚI”. Vâng vì lời Thầy con sẽ thả lưới.
Thái độ của Simon sẽ là bài học sáng ngời cho Kitô hữu chúng ta. Có nhiều biến cố, nhiều sự kiện xảy đến cho chúng ta, nó rất vô lý không thể chấp nhận được và ta muốn kháng cự lại, hoặc chạy trốn nó. Nếu chúng ta thấm nhuần bài học của Simon, ta sẽ thưa với Chúa: “Vâng vì Lời Chúa, con xin chấp nhận”.
“CÁC ÔNG ĐÃ THẢ LƯỚI VÀ BẮT ĐƯỢC RẤT NHIỀU CÁ; LƯỚI CÁC ÔNG HẦU NHƯ BỊ RÁCH. BẤY GIỜ CÁC ÔNG LÀM HIỆU CHO CÁC BẠN ĐỒNG NGHIỆP Ở THUYỀN BÊN CẠNH ĐẾN GIÚP ĐỠ CÁC ÔNG. NHỮNG NGƯỜI NÀY TỚI, HỌ ĐỔ CÁ ĐẦY HAI CHIẾC THUYỀN, ĐẾN NỖI NHỮNG THUYỀN CHỞ NẶNG GẦN CHÌM.
Đây là kết quả lòng tin của ông Simon, vì đã tin lời Chúa Giêsu nên ông đã bắt được mẻ cá đầy ngoài sức tưởng tượng. Chúa Giêsu thực hiện phép lạ này để tạo niềm tin nơi các môn đệ đầu tiên trước khi Ngài kêu gọi họ. Để sau khi đã tin tưởng vào Chúa Giêsu họ mới dấn bước theo Ngài.
“CÁC BẠN ĐỒNG NGHIỆP Ở THUYỀN BÊN CẠNH ĐẾN GIÚP ĐỠ CÁC ÔNG”.
Như vậy trên Biển hồ vào lúc này vẫn có các ngư phủ đang thả lưới bắt cá. Việc họ có mặt vào lúc này cũng nằm trong phép lạ Chúa đã thực hiện, vì thông thường mọi ngư phủ đã nghỉ ngơi hết, không ai lại đi bắt cá vào lúc trời sáng. Họ rất am hiểu Biển hồ này.
Luca đã mô tả phép lạ này bằng các cụm từ hết sức ấn tượng: “LƯỚI CÁC ÔNG HẦU NHƯ BỊ RÁCH” – “NHỮNG THUYỀN CHỞ NẶNG GẦN CHÌM”
“THẤY THẾ, ÔNG SIMON SỤP LẠY DƯỚI CHÂN CHÚA GIÊSU VÀ THƯA NGƯỜI RẰNG: “LẠY CHÚA, XIN CHÚA HÃY TRÁNH XA CON, VÌ CON LÀ NGƯỜI TỘI LỖI”.
Luca đã mô tả sự chuyển biến thật đột ngột trong tâm trạng của Simon. Trước đó ông chỉ thưa: “NHƯNG VÌ LỜI THẦY, CON SẼ THẢ LƯỚI”, có vẻ như một câu nói dỗi cho qua chuyện, chỉ vì nể Chúa Giêsu thôi, có nghĩa còn hoài nghi gì đó.
Nhưng nay trước mẻ cá lạ lùng này, Simon đã bị phuất phục hoàn toàn, ông không còn gọi Chúa Giêsu là THẦY nữa, mà chuyển sang gọi là CHÚA. Từ Thầy chuyển sang Chúa thật không dễ chút nào. Vì khi gọi là Thầy, dù có tôn kính thế nào thì đó vẫn chỉ là con người. Nhưng là Chúa thì lại bước sang một phạm trù khác, siêu vượt hơn hẳn.
Vì là Chúa nên Simon mới SỤP LẠY DƯỚI CHÂN CHÚA GIÊSU. Và trước mặt Chúa Giêsu, Simon thấy mình thật bất xứng nên ông mới thưa: “LẠY CHÚA, XIN CHÚA HÃY TRÁNH XA CON, VÌ CON LÀ NGƯỜI TỘI LỖI”. Chúa Giêsu rất thích thái độ này của Simon, vì đó là thái độ khiêm tốn chân thành nhất của loài thụ tạo trước Thiên Chúa.
Sau này khi Chúa Giêsu phục sinh, cũng có một phép lạ MẺ CÁ ĐẦY TƯƠNG TỰ mà Thánh sử Gioan đã tường thuật (Ga 21, 1- 23) cũng bối cảnh ở biển hồ Galilê, cũng cảnh các ông thả lưới suốt đêm mà không bắt được con cá nào. “NHƯNG VÌ LỜI THẦY, CON SẼ THẢ LƯỚI”. Nhưng lần này Chúa Giêsu chính thức giao cho Phêrô trách nhiệm lãnh đạo Giáo hội.
Như vậy, Phép lạ MẺ CÁ ĐẦY đánh dấu 2 thời điểm quan trọng của Simon. Lần đầu được Chúa Giêsu krêu gọi làm môn đệ. Lần sau Chúa Giêsu giao cho trọng trách lãnh đạo Giáo hội. Cuộc đời của Phêrô sẽ vang vọng mãi câu nói: “VÌ LỜI THẦY, CON SẼ THẢ LƯỚI”.
“NHƯNG CHÚA GIÊSU PHÁN BẢO ÔNG SIMON RẰNG: “ĐỪNG SỢ HÃI: TỪ ĐÂY CON SẼ LÀ KẺ CHINH PHỤC NGƯỜI TA”. BẤY GIỜ CÁC ÔNG ĐƯA THUYỀN VÀO BỜ, VÀ ĐÃ TỪ BỎ MỌI SỰ MÀ ĐI THEO NGƯỜI”
Trước phép lạ Mẻ cá đầy, Simon và các bạn đồng nghiệp đều kinh hãi. Chúa Giêsu liền trấn tỉnh Simon: “ĐỪNG SỢ HÃI”. Và Ngài cho Simon biết: “TỪ ĐÂY CON SẼ LÀ KẺ CHINH PHỤC NGƯỜI TA”. Có nghĩa từ việc đánh bắt cá, ông sẽ chuyển sang “đánh bắt người”, “chinh phục người khác”.
Nhưng có gì đảm bảo từ đánh bắt cá chuyển sang “đánh bắt người”, vì đó là 2 công việc hoàn toàn khác nhau. Các ông có thể giỏi đánh bắt cá, nhưng đâu phải vì đó mà đánh bắt người. Thưa đó là việc Chúa làm, chứ không phải là việc của con người.
Mẻ cá đầy hôm nay là hình ảnh cho Giáo hội sau này mà vì vâng lời Thầy ông đã đánh được. Simon là con người đầy tội lỗi theo như lời ông nói, nhưng điều kỳ diệu đã xảy ra, Đức Giêsu lại dùng chính con người tội lỗi này để làm việc cao cả. Sau này Ngài đã đặt ông làm Đầu Hội Thánh và cải tên ông từ Simon thành Phêrô, nghĩa là Đá tảng.
Luca kết thức Bài tin mừng bằng câu: “BẤY GIỜ CÁC ÔNG ĐƯA THUYỀN VÀO BỜ, VÀ ĐÃ TỪ BỎ MỌI SỰ MÀ ĐI THEO NGƯỜI”.
“CÁC ÔNG”,
Ý ám chỉ ngoài Simon, còn có Anrê, Giacôbê và Gioan.
Nhưng quan trọng nhất vẫn là: “ĐÃ TỪ BỎ MỌI SỰ MÀ ĐI THEO NGƯỜI”, có nghĩa các ông đã bỏ thuyền, bỏ biển, bỏ nghề đánh cá mưu sinh, bỏ cha mẹ, bỏ vợ con, anh em họ hàng mà đốc toàn tâm toàn lực theo Chúa Giêsu để loan báo Tin mừng.
Các ông đã từ bỏ hết chỉ còn Chúa Giêsu là gia nghiệp của các ông thôi.
Lạy Chúa, xin cho chúng con luôn biết trông cậy và phó thác vào quyền năng và tình thương của Ngài. Và lạy Chúa xin Chúa luôn che chở hộ phù chúng con.
Amen.
__________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

