“THƯA ÔNG CHỦ,ÔNG Äà GIAO CHO TÔI 5 YẾN, TÔI Äà GÂY LỜI 5 YẾN KHÃC ÄÂYâ€
BÀI ÄỌC I: St 2, 4b-9.15
Bà i TrÃch sách Sáng Thế Ký
khi được sáng tạo. Ngà y Ãức Chúa là Thiên Chúa là m ra đất và trá»i, chưa có bụi cây ngoà i đồng nà o trên mặt đất, chưa có đám cá» ngoà i đồng nà o má»c lên, vì Ãức Chúa là Thiên Chúa chưa cho mưa xuống đất và không có ngưá»i để canh tác đất Ä‘ai. Nhưng có má»™t dòng nước từ đất trà o lên và tưới khắp mặt đất. Ãức Chúa là Thiên Chúa lấy bụi từ đất nặn ra con ngưá»i, thổi sinh khà và o lá»— mÅ©i, và con ngưá»i trở nên má»™t sinh váºt. Rồi Ãức Chúa là Thiên Chúa trồng má»™t vưá»n cây ở Ê-Ä‘en, vá» phÃa đông, và đặt và o đó con ngưá»i do chÃnh mình nặn ra.
Ãức Chúa là Thiên Chúa khiến từ đất má»c lên đủ má»i thứ cây trông thì đẹp, ăn thì ngon, vá»›i cây trưá»ng sinh ở giữa vưá»n, và cây cho biết Ä‘iá»u thiện Ä‘iá»u ác. Ãức Chúa là Thiên Chúa Ä‘em con ngưá»i đặt và o vưá»n Ê-Ä‘en, để cà y cấy và canh giữ đất Ä‘ai.
Äó là lá»i Chúa.
BÀI ÄỌC II : Cv 20, 32-35
TrÃch Sách Công Vụ Tông Äồ
“GiỠđây, tôi xin phó thác anh em cho Thiên Chúa và cho lá»i ân sá»§ng cá»§a Ngưá»i, là lá»i có sức xây dá»±ng và ban cho anh em được hưởng phần gia tà i cùng vá»›i tất cả những ngưá»i đã được thánh hiến.
“Và ng bạc hay quần áo cá»§a bất cứ ai, tôi đã chẳng ham. ChÃnh anh em biết rõ: những gì cần thiết cho tôi và cho những ngưá»i sống vá»›i tôi, đôi tay nà y đã tá»± cung cấp. Bằng má»i cách tôi đã tá» cho anh em thấy rằng phải giúp đỡ những ngưá»i Ä‘au yếu bằng cách là m lụng vất vả như thế, và phải nhá»› lại lá»i Chúa Giêsu đã dạy: cho thì có phúc hÆ¡n là nháºn”.
Äó là lá»i Chúa.
BÀI TIN MỪNG: Mt 25, 14-30
Tin Mừng Äức Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu
“Quả thế, cÅ©ng như có ngưá»i kia sắp Ä‘i xa, liá»n gá»i đầy tá»› riêng cá»§a mình đến mà giao phó cá»§a cải mình cho há». Ông cho ngưá»i nà y năm yến, ngưá»i kia hai yến, ngưá»i khác nữa má»™t yến, tùy khả năng riêng má»—i ngưá»i. Rồi ông ra Ä‘i. Láºp tức, ngưá»i đã lãnh năm yến lấy số tiá»n ấy Ä‘i là m ăn buôn bán, và gây lá»i được năm yến khác. CÅ©ng váºy, ngưá»i đã lãnh hai yến gây lá»i được hai yến khác. Còn ngưá»i đã lãnh má»™t yến thì Ä‘i đà o lá»— chôn dấu số bạc cá»§a chá»§.
Sau má»™t thá»i gian lâu dà i, ông chá»§ cá»§a các đầy tá»› ấy đến thanh toán sổ sách vá»›i há». Ngưá»i đã lãnh năm yến tiến lại gần, đưa năm yến khác, và nói: “Thưa ông chá»§, ông đã giao cho tôi năm yến, tôi đã gây lá»i được năm yến khác đây”. Ông chá»§ nói vá»›i ngưá»i ấy: “Khá lắm! hỡi ngưá»i đầy tá»› tà i giá»i và trung thà nh! Trong việc Ãt mà anh đã trung thà nh, thì tôi sẽ đặt anh lên coi việc nhiá»u. Hãy và o mà hưởng niá»m vui cá»§a chá»§ anh!” Ngưá»i đã lãnh hai yến cÅ©ng tiến lại gần và nói: “Thưa ông chá»§, ông đã giao cho tôi hai yến, tôi đã gây lá»i được hai yến khác đây”. Ông chá»§ nói vá»›i ngưá»i ấy: “Khá lắm! hỡi ngưá»i đầy tá»› tà i giá»i và trung thà nh! Trong việc Ãt mà anh đã trung thà nh, thì tôi sẽ đặt anh lên coi việc nhiá»u. Hãy và o mà hưởng niá»m vui cá»§a chá»§ anh!” Rồi ngưá»i đã lãnh má»™t yến cÅ©ng tiến lại gần và nói: “Thưa ông chá»§, tôi biết ông là ngưá»i hà khắc, gặt chá»— không gieo, thu nÆ¡i không vãi. Vì thế, tôi đâm sợ, má»›i Ä‘em chôn giấu yến bạc cá»§a ông dưới đất. Cá»§a ông đây, ông cầm lấy!” Ông chá»§ đáp: “Hỡi tên đầy tá»› tồi tệ và biếng nhác! Ngươi đã biết ta gặt chá»— không gieo, thu nÆ¡i không vãi, thì đáng lý ngươi phải gởi số bạc cá»§a ta cho các chá»§ ngân hà ng, để khi ta đến, ta thu hồi cá»§a thuá»™c vá» ta cùng vá»›i số lá»i chứ! Váºy các ngươi hãy lấy yến bạc khá»i tay nó mà đưa cho ngưá»i đã có mưá»i yến.
Vì phà m ai đã có, thì được cho thêm và sẽ có dư thừa; còn ai không có, thì ngay cái đang có, cũng sẽ bị lấy đi. Còn tên đầy tớ vô dụng kia, hãy quăng nó ra chỗ tối tăm bên ngoà i: ở đó, sẽ phải khóc lóc nghiến răng.
Äó là lá»i Chúa.
____________________________
PHẦN MỞ ÄẦU:
MÙNG BA TẾT ÄINH DẬU 2017 – THÃNH HOà CÔNG Ä‚N VIỆC LÀM:
Ba Ngà y Tết†là tiếng ngưá»i Việt dà nh riêng để gá»i những ngà y đầu năm âm lịch Mùng I, Mùng II, Mùng III. Äối vá»›i ngưá»i Việt Nam, “Ba Ngà y Tết†được coi là rất linh thiêng nên rất được qúi trá»ng.
Ba ngà y nà y được phân chia như sau:
+ Mùng Một tết Cha;
+ Mùng Hai tết Mẹ;
+ Mùng Ba tết Thầy.
Vì: Cha mẹ là đấng sinh thà nh dưỡng dục, nên mùng Má»™t vá» bên ná»™i, mùng Hai vá» bên ngoại để cúng gia tiên, viếng thăm, mừng tuổi há» hà ng. Việc dạy dá»— cho nên ngưá»i có Ãch cho xã há»™i là do thầy dạy há»c cá»§a mình, nên ngà y mùng Ba, các há»c viên đồng môn cùng nhau Ä‘i thăm viếng thầy (thầy dạy chữ hoặc thầy dạy nghá»). Ngưá»i ta nghÄ© nếu để “ra ngoà i 3 ngà y đầu năm†sẽ giảm mất ý nghÄ©a linh thiêng, nhất là vá» mặt tình cảm, tôn kÃnh, qúi trá»ng.
Há»™i Thánh Công Giáo Việt Nam dà nh ngà y mùng Ba Tết để “thánh hoá công ăn việc là mâ€, không chỉ mang ý nghÄ©a thông thưá»ng như ngưá»i Việt. Nhưng, HTCGVN còn muốn nói lên má»™t mối tương quan linh thánh đầy trà n yêu thương giữa Äấng Tạo Hóa và thụ tạo.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch sách Sáng Thế Ký.
Con ngưá»i tôn vinh tạ Æ¡n Thiên Chúa là Cha già u lòng thương xót (Ep 2,4), Äấng Sáng Tạo con ngưá»i và vÅ© trụ (St 1,26); con ngưá»i trình lên Ngà i dá»± án công việc là m ăn trong năm, xin Ngà i ban phúc là nh và soi sáng giúp đỡ, để má»i công việc được phù hợp vá»›i thánh ý Ngà i.
Con ngưá»i khẳng định : “Và như Chúa chẳng xây nhà , thợ ná» vất vả cÅ©ng là uổng công†(Tv 126). “Mưu sá»± tại nhân, thà nh sá»± tại thiên†(x. Ga 15,5). Như thế, mối tương quan linh thánh đầy trà n yêu thương giữa Äấng Tạo Hóa và thụ tạo nà y, cÅ©ng còn nói lên “tÃnh trách nhiệm†cá»§a đôi bên.
TRONG BÀI ÄỌC II TrÃch Sách Công Vụ Tông Äồ, Thánh Phaolô khuyên nhá»§ các tÃn hữu:
Không ai có quyá»n tá»± tôn mà khinh dể ai đó là “đồ vô tÃch sá»±â€, “ăn bámâ€. Và cÅ©ng đừng ai tá»± ty mặc cảm mà cho mình là “kẻ vô dụngâ€, “không có khả năng như anh chị emâ€. Ai cÅ©ng có thể chá»n cho mình cách lao động phù hợp khả năng bản thân theo hoà n cảnh, môi trưá»ng và sá»± phân công cá»§a Ä‘oà n thể.
Sứ điệp hôm nay:
Phụng Vụ Lá»i Chúa Thánh Lá»… Thánh Hóa Công Ä‚n Việc Là m nhắc lại vá»›i má»i ngưá»i: Thiên Chúa sáng tạo nên vÅ© trụ vạn váºt và trao cho con ngưá»i trông coi và là m sinh lợi ra từ những nguồn vốn đó. Nguồn vốn nà y, Thiên Chúa không chỉ ban riêng cho má»™t cá nhân nà o, mà là ban cho tất cả má»i ngưá»i, má»i nÆ¡i và má»i thá»i.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu.
Chúa Giêsu đưa ra dụ ngôn: “Những yến (nén) bạcâ€. Trong đó Ngà i kể ra những đầy tá»› trung tÃn biết là m lợi những yến bạc chá»§ đã giao phó và ngưá»i đầy tá»› lưá»i biếng, biếc nhác đã Ä‘em chôn yến bạc chá»§ giao mà không là m sinh lợi.
Kết quả là : Những đầy tá»› trung tÃn được chá»§ thưởng ban và kẻ lưá»i biếng thì bị luáºn phạt.
Nếu như trong Bà i Ä‘á»c I, Thiên Chúa phán: “Ta hãy dá»±ng nên loà i ngưá»i giống hình ảnh Ta để loà i ngưá»i là m chá»§ cá biển, chim trá»i, muôn thú váºt trên đất và má»i côn trùng sống động trên địa cầu†(St 1,26).
Mối tương quan nà y được thánh sá» Mátthêu diá»…n tả rõ hÆ¡n trong Mt 25,14-30: Con ngưá»i thuá»™c vá» Thiên Chúa, những Ä‘iá»u thiện hảo được ký thác cho con ngưá»i là cá»§a Thiên Chúa, và những gì con ngưá»i là m ra cÅ©ng xuất phát từ nguồn vốn cá»§a Thiên Chúa, không phải hoà n toà n xuất phát từ bản thân con ngưá»i. Nguồn vốn cá»§a Thiên Chúa ban cho con ngưá»i tuỳ theo lòng tốt cá»§a Thiên Chúa. Tình yêu tôn trá»ng tá»± do và cá tÃnh cá»§a má»—i ngưá»i, nên Thiên Chúa chỉ ký thác nguồn vốn cá»§a Ngà i cho con ngưá»i, nhiá»u hay Ãt, là tùy khả năng cá»§a má»—i ngưá»i.
Trong việc phục vụ Thiên Chúa, ai chứng tỠđược phẩm chất trung tÃn khi sá» dụng nguồn vốn cá»§a Thiên Chúa, dù má»—i ngưá»i khác nhau vá» kết quả công việc, Ä‘á»u được hưởng cùng má»™t niá»m hạnh phúc như nhau, Ngà i cho những ngưá»i ấy và o hưởng hạnh phúc cùng Ngà i. Như Ông Chá»§ nói vá»›i ngưá»i đầy tá»›: “Hãy và o mà hưởng niá»m vui cá»§a chá»§ anh†(Mt 25,21.23). Äó là Lòng Thương Xót cá»§a Thiên Chúa (x. Mt 20,1-16) dà nh cho con ngưá»i hÆ¡n là trách nhiệm.
Chúng ta bắt đầu đi và o Bà i Tin mừng:
____________________________
BÀI PHÂN TÃCH (Mt 25, 14-30).
Dụ ngôn Những nén bạc sẽ cho ta má»™t cái nhìn toà n cục cuá»™c Ä‘á»i cá»§a má»—i ngưá»i, từ lúc xuất hiện trên Ä‘á»i nà y, được Thiên Chúa giao cho má»™t số nén bạc, các khả năng và má»—i ngưá»i phải có nhiệm vụ, sinh lợi trong suốt cuá»™c Ä‘á»i mình, để đến ngà y phán xét, ta phải tra lẽ trước mặt Chúa.
Dụ ngôn cÅ©ng trình bà y cuá»™c phán xét riêng trong ngà y sau hết, Chúa sẽ đòi má»—i ngưá»i phải trình diện và báo cáo kết quả những gì mình đã là m, có là m sinh lợi nén bạc chá»§ đã giao không.
Dụ ngôn có tất cả 3 hồi:
A/. HỒI THỨ NHẤT:
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC MÔN ÄỆ DỤ NGÔN NÀY RẰNG: “CÓ MỘT NGƯỜI KIA SẮP ÄI XA, LIỀN GỌI CÃC ÄẦY TỚ ÄẾN MÀ GIAO PHÓ TÀI SẢN CỦA ÔNG. ÔNG TRAO CHO NGƯỜI NÀY NÄ‚M NÉN BẠC, NGƯỜI KIA HAI NÉN, NGƯỜI KHÃC Ná»®A MỘT NÉN, TÙY THEO KHẢ NÄ‚NG Má»–I NGƯỜI, ÄOẠN ÔNG RA ÄIâ€
Các nhân váºt trong dụ ngôn:
+ Ông chủ: à ám chỉ Thiên Chúa.
+ Các đầy tá»›: ám chỉ má»—i ngưá»i chúng ta.
+ Nén bạc: ám chỉ những hồng ân, những khả năng Chúa ban cho má»—i ngưá»i để phát triển nó trong cuá»™c Ä‘á»i.
Hồng ân lá»›n nhất Chúa ban cho ta, đó là đức tin. Äức tin chÃnh là món quà quý nhất Chúa ban cho chúng ta má»™t cách nhưng không, để ta trở thà nh con cái Chúa.
Thá»i Chúa Giêsu, nén bạc có giá trị rất lá»›n, nó có giá trị tương đương vá»›i sáu ngà n ngà y công lao động cá»§a các công nhân báºc trung. Nếu tÃnh theo số năm: 1 năm = 365 ngà y, thì má»™t nén bạc tương đương vá»›i khoảng 20 năm lao động. Nó là cả má»™t gia tà i.
“CÓ MỘT NGƯỜI KIA SẮP ÄI XAâ€.
Äó là cụm từ Kinh thánh thưá»ng dùng để diá»…n tả sá»± vắng mặt cá»§a Thiên Chúa. Ông chá»§ Ä‘i đâu? Matthêu không nói, nhưng ông cần phải Ä‘i để cho các đầy tá»› có cÆ¡ há»™i phát triển tình yêu mến và sá»± trung thà nh đối vá»›i chá»§.
CÅ©ng như ông thầy, cần phải buông há»c trò cá»§a mình để nó có cÆ¡ há»™i cá» xát vá»›i thá»±c tế cuá»™c Ä‘á»i. Nếu ông thầy cứ ở mãi bên há»c trò, thì ngưá»i há»c trò không thể vươn lá»›n và trưởng thà nh được.
Thiên Chúa cÅ©ng váºy, Ngà i cần phải vắng mặt để tạo cÆ¡ há»™i cho con cái Ngà i phát triển. Nhưng nhiá»u lúc chúng ta than trách sá»± vắng mặt cá»§a Thiên Chúa khi gặp Ä‘au khổ và thá» thách, đó là lúc ta chưa tiếp thu được bà i há»c: THIÊN CHÚA PHẢI ÄI XAâ€.
“LIỀN GỌI CÃC ÄẦY TỚ ÄẾN MÀ GIAO PHÓ TÀI SẢN CỦA ÔNGâ€.
Ông chá»§ trong Dụ ngôn tháºt mạo hiểm và liá»u lÄ©nh khi dám giao tà i sản mà ông phải vất vả là m ra, cho các đầy tá»›. Nhưng ông dám giao vì ông tin và o các đầy tá»› cá»§a mình. Bao nhiêu năm hỠở vá»›i ông, ông hiểu rõ tÃnh nết và khả năng má»—i ngưá»i cÅ©ng như lòng trung thà nh cá»§a há».
Bây giá» là lúc ông phải lao và o má»™t canh bạc lá»›n: 5 ăn 5 thua để thá» thách lòng trung thà nh cá»§a các đầy tá»›. Liệu các đầy tá»› có bảo quản, là m sinh lợi tà i sản cá»§a ông không hay phá nát nó bằng các cuá»™c ăn nháºu, bằng các trò đỠđen,…. Ông đã lưá»ng hết các trưá»ng hợp nà y, nhưng vẫn chấp nháºn thá», chấp nháºn giao tà i sản cá»§a ông cho há».
Giả sỠông bị thua canh bạc nà y, mất hết tà i sản, ông còn được một tà i sản lớn khác đó là được các đây tớ trung thà nh với ông.
“ÔNG TRAO CHO NGƯỜI NÀY NÄ‚M NÉN BẠC, NGƯỜI KIA HAI NÉN, NGƯỜI KHÃC Ná»®A MỘT NÉN, TÙY THEO KHẢ NÄ‚NG Má»–I NGƯỜIâ€.
Cách giao tà i sản cá»§a ông chá»§ cho các đầy tá»› là m nổi báºt lên 2 vấn Ä‘á»:
+ VẤN ÄỀ THỨ NHẤT: ÔNG GIAO KHÔNG Äá»’NG ÄỀU:
ngưá»i nhiá»u, ngưá»i Ãt. Cụ thể: ngưá»i 5 nén, ngưá»i 2 nén, ngưá»i 1 nén. Sá»± không đồng Ä‘á»u nà y, chứng tỠông chá»§ là ngưá»i Ä‘i sâu Ä‘i sát, ông rất am hiểu khả năng má»—i ngưá»i.
Có ngưá»i cho đó là KHÔNG Cá»’NG BẰNG. Nhưng suy cho cùng: ÔNG RẤT CÔNG BẰNG THEO KHẢ NÄ‚NG. Vì nếu má»™t ngưá»i yếu kém mà ông giao nhiá»u, ông sẽ là m hại há», và ngưá»i nhiá»u khả năng mà lại giao Ãt, chứng tỠông khinh thưá»ng há».
Trong xã há»™i bao giá» cÅ©ng có sá»± chênh lệnh không đồng Ä‘á»u giữa con ngưá»i vá»›i nhau, Ngưá»i trổi vượt mặt nà y, ngưá»i trổi vượt mặt khác. Sá»± không đồng Ä‘á»u nà y không quan trá»ng cho bằng khả năng mà ta có được, có giúp Ãch cho Giáo há»™i, xã há»™i hay ngưá»i khác không.
Có ngưá»i rất giá»i như tiến sÄ© nà y, thạc sÄ© kia nhưng lại không Ãch lợi cho ai chỉ vì há» lo thá»§ đắc cho riêng mình. Trái lại có ngưá»i rất bình thưá»ng, có khi còn yếu kém nữa nhưng lại tá» ra hữu dụng cho cá»™ng Ä‘oà n khi há» Ä‘em hết sá»± nhiệt tình để cống hiến.
+ VẤN ÄỀ THỨ HAI: KHÔNG HỀ CÓ Sá»° PHÂN BÃŒ GIá»®A CÃC ÄẦY TỚ.
Há» không so Ä‘o tÃnh toán vì há» má»™t lòng yêu mến chá»§ và chỉ muốn là m tốt việc chá»§ giao thôi. Matthêu không há» nói gì phản ứng cá»§a các đầy tá»›. Như váºy hỠđã bằng lòng vá»›i số nén bạc há» nháºn được.
Công việc cá»§a há» bây giá» là phải tìm ra phương án là m sinh lợi cho chá»§, chứ không phải ngồi so Ä‘o tÃnh toán.
“ÄOẠN ÔNG RA ÄIâ€.
Sau khi giao xong việc mà không có bất cứ thắc mắc gì, ông chủ yên tâm ra đi. Bây giỠlà lúc chủ vắng mặt để các đầy tớ tự do phát huy sáng kiến của mình mà ông không muốn can dự và o.
Äó cÅ©ng là lúc Thiên Chúa vắng mặt trong thế giá»›i nà y mà nhiá»u ngưá»i không có niá»m tin cho rằng Thiên Chúa vắng mặt, Thiên Chúa ngá»§ quên hay gay gắt hÆ¡n: Thiên Chúa đã chết, hay không có Thiên Chúa.
Thiên Chúa vắng mặt để cho sá»± ác và cả sá»± thiện tá»± do vùng vẫy, để cho ngưá»i ác có cÆ¡ há»™i thắng thế, và ngưá»i công chÃnh có cÆ¡ há»™i cá» xát đức tin cá»§a mình.
B/. HỒI THỨ HAI:
“NGƯỜI LÃNH NÄ‚M NÉN BẠC, RA ÄI VÀ DÙNG TIỀN ẤY BUÔN BÃN LÀM LỢI ÄÆ¯á»¢C NÄ‚M NÉN KHÃC. CŨNG VẬY, NGƯỜI LÃNH HAI NÉN CŨNG LÀM LỢI RA HAI NÉN KHÃC. CÃ’N NGƯỜI LÃNH MỘT NÉN, THÃŒ ÄI ÄÀO Lá»– CHÔN GIẤU TIỀN CỦA CHỦ MÃŒNHâ€.
Ở đây cần nhắc lại giá trị má»™t nén bạc tÃnh theo thá»i Chúa Giêsu.
Nén bạc có giá trị rất lá»›n, nó có giá trị tương đương vá»›i sáu ngà n ngà y công lao động cá»§a các công nhân báºc trung. Nếu tÃnh theo số năm: 1 năm = 365 ngà y, thì má»™t nén bạc tương đương vá»›i khoảng 20 năm lao động. Nó là cả má»™t gia tà i.
Như váºy, vá»›i 5 nén bạc, nó có giá trị = 20 x 5 = 100 năm lao động; 2 nén bạc = 40 năm lao động; 1 nén bạc = 20 năm lao động. Äó là những món tiá»n kếch sù.
Matthêu trình bà y cho chúng ta các phương án sinh lợi cá»§a má»—i ngưá»i:
+ Ngưá»i 5 nén: Ä‘i buôn bán (phi thương bất phú) để sinh lợi 5 nén khác. =100%
+ Ngưá»i 2 nén: không thấy nói dùng phương án gì, nhưng cÅ©ng sinh lợi được 2 nén khác. = 100%.
Vấn đỠở đây không phải là những con số 5, 2, mà là 100%. Như váºy hai ngưá»i đầy tá»› nà y đã phát huy hết khả năng cá»§a mình.
+ Còn ngưá»i lãnh 1 nén: Vì lưá»i biếng, á»· nại và o chá»§ nên đã Ä‘i chôn nén bạc cá»§a mình = 0%.
Có thể ngưá»i nà y nghÄ© rằng, dù mình không là m lợi cho chá»§, nhưng mình không là m thiệt hại cho chá»§, vì nén bạc chá»§ giao vẫn còn đó.
Nhưng anh ta lầm, anh đã là m hại cho chá»§ rất nhiá»u, vì theo nguyên tắc: Äá»’NG TIỀN KHÔNG SINH LỢI, Äá»’NG TIỀN SẼ CHẾT.
Như váºy từ 1 nén bạc cá»§a chá»§, đồng tiá»n sống, nay chỉ vì lưá»i biếng, anh ta đã biến nó thà nh đồng tiá»n chết. Váºy không là m thiệt hại cho chá»§ thì là gì?
C/. HỒI THỨ BA – HỒI KẾT:
“SAU MỘT THỜI GIAN LÂU DÀI, ÔNG CHỦ CÃC ÄẦY TỚ TRỞ VỀ VÀ ÄÃ’I HỌ TÃNH Sá»”.
Thá»i gian ông chá»§ vắng mặt không biết bao lâu, nhưng Matthêu sá» dụng cụm từ: “SAU MỘT THỜI GIAN LÂU DÀIâ€. Thá»i gian đó đủ dà i cho các đầy tá»› có dư thá»i gian phát huy hết khả năng cá»§a mình, nhưng lại quá ngắn đối vá»›i kẻ lưá»i biếng, há» không kịp trở tay khi chá»§ vá».
Äó cÅ©ng là giá» Chúa đến vá»›i má»—i ngưá»i trong giá» sau hết, giá» chết. Nhưng dù dà i hay ngắn, lâu hay mau thì chắc chắn ông chá»§ cÅ©ng phải trở vá», có nghÄ©a Chúa sẽ đến vá»›i má»—i ngưá»i và o giá» sau cùng. Ai cÅ©ng phải chết.
Bây giá» là lúc ông chá»§ đòi các đầy tá»› tÃnh sổ. Äó là CUỘC PHÃN XÉT RIÊNG.
Như váºy trong Chương 25 cá»§a Phúc âm Matthêu. Matthêu đã trình bà y cho chúng ta cả hai cuá»™c phán xét: CUỘC PHÃN XÉT RIÊNG – CUỘC PHÃN XÉT CHUNG.
Theo suy nghÄ© cá»§a con ngưá»i: Nếu chỉ có phán xét chung thì là m sao có thể phân định rõ từng ngưá»i, ắt có sá»± nhầm lẫn thì vá»›i cuá»™c phán xét riêng nà y, ta có thể khẳng định: Thiên Chúa không bá» sót bất kỳ ngưá»i nà o, cho dù là những cố gắng nhá» nhặt nhất.
VẬY NGƯỜI LÃNH NÄ‚M NÉN BẠC ÄẾN, MANG THEO NÄ‚M NÉN KHÃC MÀ NÓI RẰNG: ‘THƯA ÔNG, ÔNG Äà TRAO CHO TÔI NÄ‚M NÉN BẠC, ÄÂY TÔI LÀM LỢI ÄÆ¯á»¢C NÄ‚M NÉN KHÃC’. ÔNG CHỦ BẢO NGƯỜI ẤY RẰNG: ‘Há» I ÄẦY TỚ Tá»T LÀNH VÀ TRUNG TÃN, VÃŒ NGÆ¯Æ I Äà TRUNG TÃN TRONG VIỆC NHỎ, TA SẼ ÄẶT NGÆ¯Æ I LÀM NHá»®NG VIỆC LỚN, NGÆ¯Æ I HÃY VÀO HƯỞNG Sá»° VUI MỪNG CỦA CHỦ NGÆ¯Æ I’.
NGƯỜI Äà LÃNH HAI NÉN BẠC CŨNG ÄẾN VÀ NÓI: ‘THƯA ÔNG, ÔNG Äà TRAO CHO TÔI HAI NÉN BẠC, ÄÂY TÔI Äà LÀM LỢI ÄÆ¯á»¢C HAI NÉN KHÃC’. ÔNG CHỦ BẢO NGƯỜI ẤY RẰNG: ‘Há» I ÄẦY TỚ Tá»T LÀNH VÀ TRUNG TÃN, VÃŒ NGÆ¯Æ I Äà TRUNG TÃN TRONG VIỆC NHỎ, TA SẼ ÄẶT NGÆ¯Æ I LÀM NHá»®NG VIỆC LỚN, NGÆ¯Æ I HÃY VÀO HƯỞNG Sá»° VUI MỪNG CỦA CHỦ NGÆ¯Æ I’.
Số pháºn cá»§a 2 ngưá»i đầy tá»› trung thà nh (5 nén, 2 nén) được xét xá» trước nhất. Ông chá»§ đã khen 2 ngưá»i đầy tá»› nà y cùng má»™t cụm tù: “’Há» I ÄẦY TỚ Tá»T LÀNH VÀ TRUNG TÃNâ€. Há» trung tÃn vì đã hoà n thà nh việc chá»§ giao ngay cả khi chá»§ vắng mặt. Há» tốt là nh vì luôn yêu mến chá»§, là m má»i sá»± vì lòng mến đó.
Tại sao ông chá»§ không há»i, hỠđã là m gì để sinh ra những nén bạc ấy?
Ông không cần há»i, vì cái kết quả đã nói lên tất cả. Ông muốn tôn trá»ng tá»± do, sáng kiến riêng cá»§a há», ông không muốn tò mò hay thắc mắc, vì khi ông tôn trá»ng tá»± do, há» sẽ thoải mái trong cách là m việc cá»§a mình và má»›i sinh ra sáng tạo. Con ngưá»i chỉ sáng tạo khi hỠđược tá»± do, không bị ép phải theo khuôn mẫu nà o.
Thiên Chúa cÅ©ng tôn trá»ng tá»± do cá»§a ta, Chúa không nói ta phải là m thế nà y hay thế kia để phát huy khả năng Ngà i ban. Má»—i ngưá»i tùy theo hoà n cảnh mà chá»n lấy con đưá»ng phát triển đặc thù cho riêng mình. CÅ©ng giống như, khi ngưá»i con có năng khiếu khoa há»c mà ngưá»i bố bắt nó phải Ä‘i con đưá»ng kinh doanh, đó là lúc ông Ä‘ang là m thui chá»™t khả năng cá»§a nó.
“TA SẼ ÄẶT NGÆ¯Æ I LÀM NHá»®NG VIỆC LỚN, NGÆ¯Æ I HÃY VÀO HƯỞNG Sá»° VUI MỪNG CỦA CHỦ NGÆ¯Æ I’â€.
Lòng trung tÃn cá»§a hỠđã được trui rèn, thá» thách trong những việc nhỠđể há» trưởng thà nh thá»±c sá»± đủ sức gánh vác những việc lá»›n mà chá»§ sẽ giao cho há».
Tại sao ông chủ lại nói, đây là việc nh�
Ta nên nhá»›: chỉ cần má»™t nén bạc thôi cÅ©ng đủ là gia tà i cá»§a má»™t ngưá»i, ở đây không những má»™t nén mà đến hai nén, năm nén. Váºy đâu phải nhá»!
Quan niệm lá»›n nhỠđối vá»›i con ngưá»i, khác vá»›i quan niệm lá»›n nhá» cá»§a Thiên Chúa. Äối vá»›i ngưá»i đầy tá»›, đây là việc lá»›n, nhưng đối vá»›i ông chá»§ thì đây là việc nhá», vì đối vá»›i ông: 5, 2 nén chẳng là gì, vì gia tà i cá»§a ông còn gấp bao nhiêu lần con số đó.
Nhưng Ä‘iểm đáng nói ở đây, vì hỠđã trung tÃn trong việc nhá», ông sẽ đặt há» là m những việc lá»›n.
“VIỆC LỚN†có ý ám chỉ rằng, há» sẽ không còn là đầy tá»› nữa, há» sẽ được dá»± và o bữa tiệc Nước trá»i, có nghÄ©a “NGÆ¯Æ I HÃY VÀO HƯỞNG Sá»° VUI MỪNG CỦA CHỦ NGÆ¯Æ I†Như váºy, há» sẽ là những ngưá»i thân tÃn cá»§a ông, là những viên quản lý má»›i. Ông sẽ đặt há» coi sóc gia tà i cá»§a ông. Äây là phần thưởng lá»›n nhất mà ngưá»i đầy tá»› có được.
“CÃ’N NGƯỜI LÃNH MỘT NÉN BẠC ÄẾN VÀ NÓI: ‘THƯA ÔNG, TÔI BIẾT ÔNG LÀ NGƯỜI KEO KIỆT, GẶT CHá»– KHÔNG GIEO VÀ THU NÆ I KHÔNG PHÃT, NÊN TÔI KHIẾP SỢ ÄI CHÔN GIẤU NÉN BẠC CỦA ÔNG DƯỚI ÄẤT. ÄÂY CỦA ÔNG, XIN TRẢ LẠI ÔNG”.
Äến phiên ngưá»i lãnh 1 nén đến. Anh ta đưa ra lý do để biện minh cho sá»± lưá»i biếng cá»§a mình. Anh ta nại đến sá»± keo kiệt cá»§a chá»§: “TÔI BIẾT ÔNG LÀ NGƯỜI KEO KIỆT, GẶT CHá»– KHÔNG GIEO VÀ THU NÆ I KHÔNG PHÃT. Và đấy là lý do anh ta chôn nén bạc.
Nếu ông chá»§ là ngưá»i gặt chá»— không gieo, thu nÆ¡i không phát, thì anh ta đã là m đúng ý chá»§ là không gieo không phát, có nghÄ©a chôn nén bạc xuống đất để nó không sinh lợi, vì chôn = không gieo, không phải đổ mồ hôi sôi nước mắt vì nó
Nhưng cái lý lẽ anh ta đưa ra chỉ là nguỵ biện và quanh co, vì cho dù ông chá»§ có gặt chá»— không gieo và thu nÆ¡i không phát, thì đó không phải lý do để anh lưá»i biếng, vì anh ăn lương cá»§a chá»§, anh phải là m theo ý chá»§, và anh được trả lương xứng vá»›i công lao cá»§a mình. Như váºy, không có lý do gì để anh bà o chữa cho sá»± lưá»i biếng cá»§a mình.
ÔNG CHỦ TRẢ LỜI NGƯỜI ẤY RẰNG: “Há» I ÄẦY TỚ HƯ THÂN VÀ BIẾNG NHÃC, NGÆ¯Æ I Äà BIẾT TA GẶT CHá»– KHÔNG GIEO, THU NÆ I KHÔNG PHÃT: VẬY LẼ RA NGÆ¯Æ I PHẢI GIAO BẠC CỦA TA CHO NGƯỜI Äá»”I TIỀN, VÀ KHI TA TRỞ VỀ, TA SẼ THU CẢ Vá»N LẪN LỜI.
Ông chá»§ đã bẻ gãy láºp luáºn cá»§a tên đầy tá»› biếng nhác, ông dùng chÃnh láºp luáºn cá»§a anh ta để bắt tá»™i anh. Nếu biết ông chá»§ là ngưá»i gặt chá»— không gieo, thu nÆ¡i không phát, thì Ãt ra anh ta phải giao nén bạc đó cho ngưá»i đổi tiá»n (ngà y nay ta có thể hiểu là ngân hà ng) để mượn tay ngưá»i khác là m sinh lợi cho mình. Ngân hà ng sẽ cho ngưá»i khác vay lại để kiếm lá»i chênh lệch, còn ngưá»i gá»i tiá»n vẫn có tiá»n lá»i cá»§a mình.
Là m như váºy, anh ta sẽ đưa đồng tiá»n và o sinh hoạt, nó không còn là đồng tiá»n chết. Như váºy anh không cần phải mất công gieo, mất công phát mà vẫn có lá»i.
BỞI THẾ. CÃC NGÆ¯Æ I HÃY LẤY NÉN BẠC LẠI MÀ TRAO CHO NGƯỜI CÓ MƯỜI NÉN. VÃŒ NGƯỜI CÓ SẼ CHO THÊM VÀ SẼ ÄÆ¯á»¢C DƯ DẬT, CÃ’N KẺ CHẲNG CÓ, THÃŒ VẬT GÃŒ COI NHƯ CỦA NÓ, CŨNG LẤY ÄI. CÃ’N TÊN ÄẦY TỚ VÔ DỤNG, CÃC NGÆ¯Æ I HÃY NÉM NÓ RA NGOÀI VÀO NÆ I Tá»I TÄ‚M, Ở ÄÓ SẼ PHẢI KHÓC LÓC, NGHIẾN RÄ‚NG”.
Äiá»u nà y có nghÄ©a, khi ta biết táºp luyện, trau giồi khả năng Chúa ban, khả năng đó sẽ phát triển thêm lên.
Äiá»u nà y không những đúng trong các tri thức cá»§a con ngưá»i, mà còn đúng trên phương diện tâm linh. Nếu đức tin cá»§a ta được cá»§ng cố qua việc há»c há»i kinh thánh, qua các việc tham dá»± các bà tÃch, qua những gian nan Ä‘au khổ cá»§a Ä‘á»i ngưá»i, đức tin cá»§a ta ngà y cà ng lá»›n mạnh: “VÃŒ NGƯỜI CÓ SẼ CHO THÊM VÀ SẼ ÄÆ¯á»¢C DƯ DẬT.
Còn không chịu phát huy khả năng Chúa ban, khả năng đó sẽ bị thui chá»™t và biến mất: “CÃ’N KẺ CHẲNG CÓ, THÃŒ VẬT GÃŒ COI NHƯ CỦA NÓ, CŨNG LẤY ÄIâ€.
CÃ’N TÊN ÄẦY TỚ VÔ DỤNG, CÃC NGÆ¯Æ I HÃY NÉM NÓ RA NGOÀI VÀO NÆ I Tá»I TÄ‚M, Ở ÄÓ SẼ PHẢI KHÓC LÓC, NGHIẾN RÄ‚NGâ€.
Äó là số pháºn cá»§a tên đầy tá»› biếng nhác, thÃch sống vá»›i má»™t cuá»™c sống hưởng thụ và dá»… dãi mà không biết cố gắng vươn lên. Số pháºn cá»§a tên đầy tá»› đó, theo Matthêu mô tả: “NÉM NÓ RA NGOÀI VÀO NÆ I Tá»I TÄ‚M, Ở ÄÓ SẼ PHẢI KHÓC LÓC, NGHIẾN RÄ‚NGâ€, ý ám chỉ Hoả ngục.
Trong ngà y Mùng Ba, xin Æ¡n thánh hóa công ăn việc là m, chúng ta cùng xác tÃn : “Thiên ChuÌa, ÄâÌng kêu goÌ£i chuÌng ta dâÌn thân caÌch quảng Ä‘aÌ£i, ban cho chuÌng ta sưÌc maÌ£nh vaÌ€ aÌnh saÌng maÌ€ chuÌng ta cần thiết để tiêÌn bươÌc. Giữa trung tâm thÃªÌ giÆ¡Ìi naÌ€y, ChuÌa của cuộc sôÌng, ÄâÌng quaÌ yêu thương chuÌng ta, vẫn tiêÌp tuÌ£c hiện diện. Ngà i sẽ không bao giờ liÌ€a bỏ chuÌng ta, không bao giờ để chuÌng ta một miÌ€nh, chỉ viÌ€ Ngà i dưÌt khoaÌt kêÌt hợp vÆ¡Ìi traÌi đâÌt của chuÌng ta vaÌ€ tiÌ€nh yêu của Ngà i vẫn luôn dẫn chuÌng ta Ä‘i tiÌ€m những con đường mÆ¡Ìi. ChuÌc tuÌ£ng Ngà i !†(MV, 245)
Lạy Chúa, dù con chỉ nháºn được má»™t nén bạc, xin cho con biết quà trá»ng nén bạc Chúa trao và luôn kiên trì là m việc, để sinh lợi nhiá»u hoa trái cho Nước Chúa.
Amen.
____________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

