PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG CHÚA NHẬT V THƯỜNG NIÊN NĂM A (05/02/2017) – (Mt 5, 13-16) – Mùng Chín Tết Đinh Dậu 2017

“CÁC CON LÀ SỰ SÁNG THẾ GIAN”.

BÀI ĐỌC I: Is 58, 7-10
“Sự sáng của ngươi tỏ rạng như hừng đông”.
Trích sách Tiên tri Isaia.

Này đây Chúa phán: “Hãy chia bánh của ngươi cho kẻ đói, hãy tiếp nhận vào nhà ngươi những kẻ bất hạnh không nhà ở; nếu ngươi gặp một người trần truồng, hãy cho họ mặc đồ vào, và đừng khinh bỉ xác thịt của ngươi. Như thế, sự sáng của ngươi tỏ rạng như hừng đông, các vết thương của ngươi sẽ lành nhanh chóng; công lý của ngươi sẽ đi trước mặt ngươi, vinh quang của Chúa sẽ hậu thuẫn cho ngươi. Như thế, ngươi gọi, Chúa sẽ trả lời; ngươi la lên, Chúa sẽ phán: ‘Này Ta đây’. Nếu ngươi loại bỏ khỏi ngươi xiềng xích, cử chỉ hăm doạ, lời nói xấu xa, khi ngươi hy sinh cho người đói rách, và làm cho những người đau khổ được vui thích, thì ánh sáng của ngươi sẽ bừng lên trong bóng tối, và bóng tối sẽ trở thành như giữa ban ngày”.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 111, 4-5. 6-7. 8a và 9
Đáp: Trong u tối người xuất hiện như sự sáng soi kẻ lòng ngay (c. 4a).
Hoặc đọc: Alleluia.

1) Trong u tối, người xuất hiện như sự sáng soi kẻ lòng ngay, người nhân hậu, từ bi và công chính. Phước đức cho người biết xót thương và cho vay, biết quản lý tài sản mình theo đức công bình. – Đáp.
2) Cho tới đời đời người sẽ không nao núng: người hiền đức sẽ được ghi nhớ muôn đời. Người không kinh hãi vì nghe tin buồn thảm, lòng người vững vàng cậy trông vào Chúa. – Đáp.
3) Lòng người kiên nghị, người không kinh hãi, người ban phát và bố thí cho những kẻ nghèo, lòng quảng đại của người muôn đời còn mãi, sừng người được ngẩng lên trong vinh quang. – Đáp.

BÀI ĐỌC II: 1 Cr 2, 1-5
“Tôi đã công bố cho anh em bằng chứng của Chúa Kitô chịu đóng đinh”.
Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô.

Anh em thân mến, phần tôi, khi tôi đến với anh em, tôi không đến với uy thế của tài hùng biện hoặc của sự khôn ngoan; tôi đến công bố bằng chứng của Thiên Chúa. Thật vậy, tôi không cho là tôi biết điều gì khác giữa anh em, ngoài Chúa Giêsu Kitô chịu đóng đinh. Phần tôi, chính trong sự yếu hèn, sợ hãi và run rẩy mà tôi đã đến với anh em; lời tôi nói và việc tôi rao giảng không dựa vào những lời quyến rũ của sự khôn ngoan loài người, nhưng dựa vào sự giãi bày của thần trí và quyền năng, để đức tin của anh em không dựa vào sự khôn ngoan loài người, nhưng dựa vào quyền năng của Thiên Chúa.

Đó là lời Chúa.

ALLELUIA: Ga 8, 12
Alleluia, alleluia! – Chúa phán: “Ta là ánh sáng thế gian; ai theo Ta sẽ được ánh sáng ban sự sống”. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Mt 5, 13-16
“Các con là sự Sáng thế gian”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Các con là muối đất. Nếu muối đã lạt, người ta biết lấy gì mà ướp cho mặn lại? Muối đó không còn sử dụng vào việc chi nữa, chỉ còn ném ra ngoài cho người ta chà đạp lên nó.
“Các con là sự sáng thế gian. Một thành phố xây dựng trên núi, không thể che giấu được. Và người ta cũng không thắp đèn rồi để dưới đáy thùng, nhưng đặt nó trên giá đèn, hầu soi sáng cho mọi người trong nhà. Sự sáng của các con cũng phải chiếu giãi ra trước mặt thiên hạ, để họ xem thấy những việc lành của các con mà ngợi khen Cha các con trên trời”.

Đó là lời Chúa.
__________________________

PHẦN MỞ ĐẦU:

Các bài đọc hôm nay muốn làm nổi bật tư tưởng này:

HÃY TRỞ THÀNH KHÍ CỤ HỮU DỤNG THIÊN CHÚA DÙNG TỚI.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Tiên tri Isaia, ngôn sứ Isaia sau khi đả kích thói ăn chay hình thức, ông đã giúp dân chúng hiểu ý nghĩa của việc ăn chay là giúp cho người khác có cơ hội sinh sống; và qua sự giúp đỡ này, những người được giúp đỡ sẽ nhận ra niềm tin của các tín hữu, để rồi họ cũng nhận biết và tin vào Thiên Chúa.

Tiên tri Isaia viết: “Này đây Chúa phán: “Hãy chia bánh của ngươi cho kẻ đói, hãy tiếp nhận vào nhà ngươi những kẻ bất hạnh không nhà ở; nếu ngươi gặp một người trần truồng, hãy cho họ mặc đồ vào, và đừng khinh bỉ xác thịt của ngươi”.

Đó là ăn chay đúng nghĩa và thực tế. Ăn chay không phải chỉ nghĩ đến mình mà hãy đặt mình vào tương quan với người khác, nhất là với những người bất hạnh. Thiên Chúa rất ưa thích lối ăn chay như vậy.

TRONG BÀI ĐỌC II, thánh Phaolô giải nghĩa tiến trình một người tin nhận Đức Kitô: Ông chỉ là khí cụ (cái miệng) Thiên Chúa dùng để nói những gì Ngài muốn nói. Tin Mừng là của Đức Kitô mặc khải cho ông. Năng lực giúp một người hiểu sự thật và tin vào Đức Kitô là quyền năng của Chúa Thánh Thần.

Thánh Phaolô viết: “Anh em thân mến, phần tôi, khi tôi đến với anh em, tôi không đến với uy thế của tài hùng biện hoặc của sự khôn ngoan; tôi đến công bố bằng chứng của Thiên Chúa”

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, thánh Matthêu dùng hai hình ảnh: MUỐI & ÁNH SÁNG, để diễn tả khí cụ Thiên Chúa dùng nơi các tín hữu để giúp con người nhận ra những việc tốt các tín hữu làm, và họ tôn vinh Thiên Chúa.

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng:
_________________________

BÀI PHÂN TÍCH (Mt 5, 13-16)

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN CÙNG CÁC MÔN ĐỆ RẰNG: “CÁC CON LÀ MUỐI ĐẤT. NẾU MUỐI ĐÃ LẠT, NGƯỜI TA BIẾT LẤY GÌ MÀ ƯỚP CHO MẶN LẠI? MUỐI ĐÓ KHÔNG CÒN XỬ DỤNG VÀO VIỆC CHI NỮA, CHỈ CÒN NÉM RA NGOÀI CHO NGƯỜI TA CHÀ ĐẠP LÊN NÓ”

Sau khi Chúa Giêsu đưa ra Bản Hiến chương Nước Trời (Mt 5, 1 – 12), công bố ở trên núi, đó là Tám mối phúc. Ngài khuyên và khích lệ mọi người hãy đi vào con đường đó vì chúng sẽ dẫn ta đến Nước trời.

Sang Bài Tin mừng hôm nay (Mt 5, 13-16). Chúa Giêsu muốn nhấn mạnh hơn nữa: Khi chúng ta sống trọn Tám mối phúc, ta sẽ trở nên nhân tố biến đổi thế giới này. Ngài đã dùng 2 hình ảnh để diễn tả bản chất của người môn đệ đích thực, đó là:

+ Muối cho đời.
+ Ánh sáng cho thế gian.

“CÁC CON LÀ MUỐI ĐẤT”

Độc giả có thể thắc mắc:

Tại sao Chúa Giêsu không nói: “CÁC CON LÀ MUỐI”, mà Ngài dùng thêm từ “ĐẤT”, có nghĩa “CÁC CON LÀ MUỐI ĐẤT”.

Dụng ý của Matthêu rất rõ ràng. Matthêu muốn nhắc chúng ta ý thức rằng:

KHÔNG CÓ KITÔ HỮU NÀO SỐNG LƠ LỬNG GIỮA TRỜI VÀ ĐẤT. Chúng ta được dựng nên để thuộc về Thiên Chúa, có nghĩa thuộc về trời cao, nhưng chúng ta được Chúa đặt trên mặt đất, cũng như ta luôn hướng về cuộc sống mai sau, nhưng ta vẫn phải sống tốt đời này.

Như vậy, Chúa đã sai chúng ta vào thế gian này như muối cho đời vậy, đó là “MUỐI ĐẤT”

BẢN CHẤT CỦA MUỐI: PHẢI MẶN

Muối phải mặn. NẾU MUỐI ĐÃ LẠT, NGƯỜI TA BIẾT LẤY GÌ MÀ ƯỚP CHO MẶN LẠI?”.

Khi nói về bản chất, thì ta phải hiểu: MẶN là cái gì thật sâu xa, nằm trong muối. Nếu mất cái bản chất đó thì muối sẽ không còn gọi là muối nữa.

Cũng vậy, BẢN CHẤT CỦA KITÔ HỮU PHẢI MANG ĐẬM CHẤT YÊU THƯƠNG. Nếu Kitô hữu không biết sống yêu thương thì sẽ không còn là Kitô hữu. Bởi lẽ “Thiên Chúa là Tình Yêu” (1Ga 4,7). Ngài đã dựng nên chúng ta giống hình ảnh Ngài, nên tự bản chất nơi ta phải mang chất tình yêu. Dĩ nhiên tình yêu ấy phải đặt trên nền tảng Tình Yêu như Chúa: “Yêu như Thầy đã yêu” (Ga 15,12).

CÔNG DỤNG CỦA MUỐI:

Không có gì rẻ và căn bản hơn muối; nhưng muối làm nhiều điều hữu ích cho con người:

1/. Muối tượng trưng cho sự trong sạch tinh tuyền
2/. Muối để ngăn ngừa đồ ăn cho khỏi hư rữa.
3/. Muối để thêm gia vị cho thực phẩm.

Nếu sứ mạng của muối là giữ cho thức ăn khỏi hư thối và đem lại mùi vị thơm ngon cho thức ăn, thì sứ mạng của Kitô hữu phải có nhiệm vụ ướp đời, ướp người khỏi những băng hoại của dối trá, hận thù, ganh tị, lường gạt, bất trung…

Kitô hữu chúng ta, ngoài sứ mạng ngăn chặn cuộc sống khỏi những băng hoại, chúng ta còn phải là tác nhân đem lại hương vị ngọt ngào cho cuộc sống bằng những cử chỉ, lời nói, việc làm thắm đợm tình thương nhằm mang đến niềm vui, an bình và hạnh phúc cho tha nhân. Nếu không có vị mặn của muối, làm sao các Kitô hữu có thể “ướp mặn lòng người.

Ta đừng bao giờ nghĩ rằng: mình chỉ cần sống tốt là đủ, chỉ cần lo phần rỗi linh hồn của mình là được. Như vậy chưa đủ đâu, còn rất nhiều thiếu sót và phần rỗi linh hồn ta cũng không được đảm bảo.

Chúa Giêsu khi nói “CÁC CON LÀ MUỐI ĐẤT”, có nghĩa Ngài đặt ta vào mối tương quan với người khác, chứ không thể chỉ sống cho riêng mình.

“NẾU MUỐI ĐÃ LẠT, NGƯỜI TA BIẾT LẤY GÌ MÀ ƯỚP CHO MẶN LẠI? MUỐI ĐÓ KHÔNG CÒN XỬ DỤNG VÀO VIỆC CHI NỮA, CHỈ CÒN NÉM RA NGOÀI CHO NGƯỜI TA CHÀ ĐẠP LÊN NÓ”

Vì bản chất của muối là mặn, cái vị mặn đó phải từ muối đi ra để làm tăng vị mặn cho thức ăn, không thể có chiều đi ngược lại. Như vậy, khi muối đã mất vị mặn thì không có gì có thể ướp nó cho mặn lại.

Chúa Giêsu đã nói đến một kinh nghiệm dân gian: Người ta không thể làm ra muối bằng bất cứ thứ gì, mà phải từ nước biển, vì vị mặn, bản chất của muối đã nằm sẵn trong nước biển.

Một khi muối đã mất vị mặn thì ta không lấy gì thể ướp cho nó mặn lại. Ta không thể lấy một vị mặn nào đó để đưa vào muối để làm cho nó mặn lại. Vì vị mặn chỉ có thể đi từ muối đi ra chứ không thể đi theo chiều ngược lại.

Ngày nay, người ta dùng nhiều hợp chất với kỹ thuât hiện đại để làm ra muối. Nhưng tất cả các loại muối đó vẫn không thể so sánh với muối trong thiên nhiên. Vì cái vị mặn, đó là bản chất của muối, không thể lấy nó ở đâu để nhét vào chất nào đó để nói rằng đó là muối.

Các môn đệ của Chúa Giêsu cũng thế, một khi đánh mất bản chất của mình thì người đó cũng giống như muối đã mất chất mặn, người môn đệ đó sẽ không còn hữu ích cho ai nữa, mà Matthêu nói: “CHỈ CÒN NÉM RA NGOÀI CHO NGƯỜI TA CHÀ ĐẠP LÊN NÓ”. Đó là kết cục thảm hại dành cho kẻ đánh mất bản chất, đánh mất lý tưởng của mình.

Một linh mục khi còn trung thành với ơn Thiên triệu, sẽ được người ta kính trọng bao nhiêu. Cũng vị linh mục đó khi phản bội lại lý tưởng của mình, sa vào lối sống thấp hèn: lo làm giàu, đua đòi, trai gái, thì người ta sẽ khinh bỉ bấy nhiêu. Vị linh mục đó chẳng còn hữu ích cho ai nữa, mặc dù ông vẫn nói lời Chúa, ông vẫn giảng lời Chúa, nhưng bây giờ chẳng còn ai muốn nghe.

VẤN ĐỀ ĐẶT RA:

Có người nghĩ rằng: Chúa Giêsu nói câu này có vẻ yêu cầu quá gắt gao. Ngài không cho người ta cơ hội để sửa chữa. Đã có bao Kitô hữu sau cuộc đời lầm lỗi biết quay đầu trở lại để sống tốt đó sao!.

Thực ra khi Chúa nói câu này, áp dụng cho trường hợp Kitô hữu đã đánh mất bản chất của mình, chứ không phải cho những trường hợp vì phút yếu lòng sa ngã vào điều xấu.

Bao lâu Kitô hữu chưa đánh mất bản chất của mình, trong thâm tâm họ vẫn còn nhiều điểm tốt, còn nhiều khát vọng vươn lên, tiếng Chúa vẫn còn trong con người của họ, họ vẫn còn nhiều cơ hội để làm lại, họ vẫn có thể trở thành muối cho đời.

“CÁC CON LÀ SỰ SÁNG THẾ GIAN. MỘT THÀNH PHỐ XÂY DỰNG TRÊN NÚI, KHÔNG THỂ CHE GIẤU ĐƯỢC.

VÀ NGƯỜI TA CŨNG KHÔNG THẮP ĐÈN RỒI ĐỂ DƯỚI ĐÁY THÙNG, NHƯNG ĐẶT NÓ TRÊN GIÁ ĐÈN, HẦU SOI SÁNG CHO MỌI NGƯỜI TRONG NHÀ.

SỰ SÁNG CỦA CÁC CON CŨNG PHẢI CHIẾU GIÃI RA TRƯỚC MẶT THIÊN HẠ, ĐỂ HỌ XEM THẤY NHỮNG VIỆC LÀNH CỦA CÁC CON MÀ NGỢI KHEN CHA CÁC CON TRÊN TRỜI”

“CÁC CON LÀ SỰ SÁNG THẾ GIAN”

Thánh sử Gioan từng xác tín Chúa Giêsu là ánh sáng thế gian, Gioan viết: “ở nơi Người là sự sống,và sự sống là ánh sáng cho nhân loại. Ánh sáng chiếu soi trong bóng tối, và bóng tối đã không diệt được ánh sáng” (Ga 1, 4-5).

Đã nhiều lần Chúa Giêsu ví các môn đệ là ĐÈN CHÁY SÁNG, Marcô viết: “Chẳng lẽ mang đèn tới để đặt dưới cái thùng hay dưới gầm giường? Nào chẳng phải là để đặt trên đế sao?” (Mc 4, 21)

Sang đến Matthêu, Chúa Giêsu không còn nói “ĐÈN CHÁY SÁNG” nữa, mà nói: “CÁC CON LÀ SỰ SÁNG THẾ GIAN”.

Có nghĩa các môn đệ chính là sự sáng thế gian, chứ không còn là đèn, vì là đèn, nó phải lệ thuộc vào dầu và vào ôxy mới có thể cháy được. Còn khi là ánh sáng, thì nó thuộc về bản chất không còn lệ thuộc vào bất cứ thứ gì khác.

Bản chất của các môn đệ là sự sáng, sự sáng đó chính là tiếp nối sự sáng của Chúa Giêsu, Ngài mà Gioan đã mô tả: “ở nơi Người là sự sống,và sự sống là ánh sáng cho nhân loại. Ánh sáng chiếu soi trong bóng tối, và bóng tối đã không diệt được ánh sáng” (Ga 1, 4-5)

Mặc dù thế giới hôm nay đã rực sáng bởi ánh sáng của điện khí hoá, cứ nhìn vào khung cảnh Giáng sinh, của những ngày Tết ta sẽ thấy rõ điều đó. Nhưng nơi này nơi kia vẫn còn những góc tối, những góc khuất, mà Chúa Giêsu muốn các môn đệ của Ngài phải là ánh sáng để dọi vào những góc tối đó.

Ta luôn ý thức rằng: Thế giới hôm nay vẫn còn 2/3 nhân loại chưa nhận biết Chúa, có nghĩa chỉ 1/3 người nhận biết Chúa thôi. Nói chung thế giới này vẫn đang chìm trong bóng tối mặc dù nó đã được điện khí hoá.

Nhưng chúng ta chỉ là ánh sáng khi chúng ta phản chiếu ánh sáng của Chúa, có nghĩa chúng ta hãy để cho ánh sáng của Người xuyên qua và toả sáng trong cuộc đời chúng ta, để thiên hạ thấy những công việc tốt đẹp chúng ta làm, mà tôn vinh Cha chúng ta, Đấng ngự trên trời.

CÔNG DỤNG CỦA ÁNH SÁNG:

1/. Ánh sáng để soi sáng
2/. Ánh sáng để sưởi ấm
3/. Ánh sáng bảo vệ con người khỏi nguy hiểm

Nếu bản chất của chiếc đèn là để thắp sáng, thì ĐỨC TIN CHÍNH LÀ BẢN CHẤT CỦA KITÔ HỮU, vì thế ta được gọi là “tín hữu” người có niềm tin.

“MỘT THÀNH PHỐ XÂY DỰNG TRÊN NÚI, KHÔNG THỂ CHE GIẤU ĐƯỢC. VÀ NGƯỜI TA CŨNG KHÔNG THẮP ĐÈN RỒI ĐỂ DƯỚI ĐÁY THÙNG, NHƯNG ĐẶT NÓ TRÊN GIÁ ĐÈN, HẦU SOI SÁNG CHO MỌI NGƯỜI TRONG NHÀ.”

Chúa Giêsu đã nói đến một kinh nghiệm phổ biến: Không ai có thể che giấu một thành phố được xây dựng trên núi. Thành phố đó tự lộ ra cho mọi người thấy mà không ai che giấu được.

Và một kinh nghiệm nữa: cũng chẳng ai thắp đèn rồi để nó dưới đáy thùng.

Như vậy Chúa Giêsu muốn nhắn nhủ các môn đệ và mỗi Kitô hữu chúng ta là phải chiếu toả đức tin của mình cho mọi người thấy bằng những việc làm và cuộc sống của mình.

Ta thường nghe người không Công giáo, có nhận xét rất tốt về người Công giáo, họ tin tưởng người Công giáo sống đúng với bản chất của mình.

Ngay trong các công sở của người Cộng sản, mặc dù họ trù dập, không cho người Công giáo ngoi lên, nhưng trong thâm tâm họ rất tin tưởng người Công giáo vì biết đó là những con người chân thật, không giả dối và có trách nhiệm.

Đó là hiệu quả của Lời Chúa nói: “MỘT THÀNH PHỐ XÂY DỰNG TRÊN NÚI, KHÔNG THỂ CHE GIẤU ĐƯỢC”. Khi Kitô hữu sống đúng với bản chất của mình, có nghĩa sống đức tin, thì mọi người xung quanh sẽ nhận ra.

Tóm lại:

Hình ảnh MUỐI và ÁNH SÁNG vẫn luôn gợi lên cho chúng ta cái tư thế nhỏ bé của Giáo Hội. Người ta chỉ cần một lượng nhỏ muối để ướp một lượng lớn thực phẩm, một cái đèn nhỏ cũng đủ để chiếu dọi một khoảng không gian lớn. Phải chăng với hình ảnh của muối và ánh sáng, Chúa Giêsu muốn ám chỉ tới cái vị thế đàn chiên nhỏ bé là Giáo Hội?

Muối và đèn soi vốn là những hình ảnh gợi lên cho chúng ta cái tư thế thiểu số của Giáo Hội trong trần thế, nhưng lại mời gọi chúng ta xác tín về sứ mệnh vô cùng to lớn của Giáo Hội.

Cả vận mệnh nhân loại tùy thuộc sứ mệnh của Giáo Hội, do đó không có lý do nào cho phép Giáo Hội xao lãng sứ mệnh ấy. Thánh Phaolô đã nói lên sự khẩn thiết của sứ mệnh ấy như sau: “Gặp thời thuận tiện hay không thuận tiện, cũng phải luôn luôn rao giảng Tin Mừng của Chúa”.

Giáo Hội là muối và ánh sáng thế gian. Mỗi Kitô hữu tự bản chất cũng là muối và ánh sáng của thế gian. Họ sẽ đánh mất bản chất mặn của muối và tia sáng của ánh sáng, nếu chỉ vì một chút lợi lộc vật chất, một chút dễ dãi, mà họ thỏa hiệp với những gì đi ngược chân lý của Chúa Giêsu. Một cách cụ thể, người Kitô hữu sẽ không còn là muối và ánh sáng, nếu theo dòng chảy của xã hội, họ cũng lọc lừa, móc ngoặc, dối trá.

Lạy Chúa, xin cho con trở thành muối cho đời qua công việc yêu thương và phục vụ hàng ngày. xin cho chúng con biết gìn giữ ngọn lửa mà Chúa đã thắp lên trong lòng chúng con, và biết vâng theo những soi sáng của Chúa suốt cả cuộc đời chúng con.

Amen.
____________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.